Pod koniec kwietnia media obiegła informacja o tajnym szkoleniu z zakresu zarządzania kryzysowego dla najważniejszych osób w państwie - wzięli w nich udział wspólnie m.in. prezydent Karol Nawrocki i premier Donald Tusk. Ćwiczenia miały charakter symulacji zarządzania państwem w czasie wojny i sytuacji kryzysowej. Zorganizowało je 21 kwietnia Ministerstwo Obrony Narodowej. Następnego dnia tak mówił o nich w RMF FM Jakub Rutnicki, minister sportu i turystyki: "Cały rząd uczestniczył w tych ćwiczeniach. Trwały one od rana do późnych godzin popołudniowych. Zawsze polski rząd musi być przygotowany. To są ćwiczenia, które są realizowane od czasu od czasu. Nie możemy o tych ćwiczeniach mówić".
Oprócz dyskusji o tym, że Donald Tusk i Karol Nawrocki ćwiczyli wspólnie, w komentarzach polityków padały pytania o to, w jakim stopniu na sytuacje kryzysowe przygotowani są zwykli obywatele i czy oni tak samo jak rządzący mają szansę się przeszkolić. Temat ten poruszany był m.in. 25 kwietnia w "Śniadaniu w Trójce". Łukasz Rzepecki, polityk Konfederacji i były doradca prezydenta Andrzeja Dudy, zauważył: "W ostatnich dniach było tajne szkolenie dla prezydenta, dla rządu - takie tajne, że od razu oczywiście media to podchwyciły. I dopytywał: "Dlaczego cywile nie mają możliwości przeszkolić się, a jest szkolenie dla rządzących? Dlaczego rządzący są ponad zwykłymi ludźmi i robią coś w tajemnicy?".
Pytanie polityka Konfederacji jest z tezą - czy słuszną?
Szkolenia z programu wGotowości wciąż dostępne
Otóż nie jest prawdą, że cywile nie mają możliwości się przeszkolić, jeśli chodzi o przygotowanie się na wypadek sytuacji kryzysowej - choć zapewne takie szkolenie różni się od tego przeznaczonego dla rządzących (przypomnijmy: zarządzanie państwem w czasie wojny i sytuacji kryzysowej). Od jesieni 2025 roku działa program powszechnych szkoleń obronnych wGotowości, przygotowany przez Ministerstwo Obrony Narodowej i Sztab Generalny Wojska Polskiego. Jego celem jest przygotowanie obywateli do reagowania w sytuacjach kryzysowych i zagrożeń bezpieczeństwa.
Program składa się z dwóch ścieżek: "Odporność" - skierowana jest do obywateli bez przeszkolenia wojskowego oraz "Rezerwa" - to propozycja dla osób, które chcą zdobyć doświadczenie wojskowe, w tym studentów zainteresowanych karierą oficerską w rezerwie. Ta druga ścieżka ma ruszyć w drugiej połowie 2026 roku.
Dostępne są także grupowe szkolenia obronne - uczestników zgłasza pracodawca, który chce przeszkolić swoich pracowników. Trwają one od jednego do dwóch dni i mogą być dostosowane do specyfiki firmy lub instytucji.
Pierwsze pilotażowe szkolenia wGotowości ruszyły pod koniec listopada 2025 roku. Od lutego 2026 roku osoby zainteresowane udziałem w jednodniowych szkoleniach obronnych ze ścieżki "Odporność" mogą się zapisywać indywidualnie za pośrednictwem jednej z dwóch aplikacji: mObywatel albo #wGotowości.
W 2026 roku szkolenia te organizowane są od marca do końca listopada.
"Odporność": 4 moduły, 50 lokalizacji, duże zainteresowanie
Szkolenia indywidualne w ramach ścieżki "Odporność" podzielono na cztery niezależne moduły tematyczne. Są to jednodniowe, praktyczne kursy dotyczące różnych aspektów bezpieczeństwa i przygotowania obronnego:
- Podstawowy kurs bezpieczeństwa - nauka, jak zadbać o siebie, swoich bliskich i otoczenie w sytuacjach kryzysowych;
- Kurs medyczny - obejmuje podstawy pierwszej pomocy i ratownictwa medycznego;
- Kurs przetrwania - nauka m.in. radzenia sobie w trudnych warunkach, reagowania na alarmy oraz korzystania z podstawowego sprzętu ratunkowego;
- Kurs cyberhigieny – poświęcony ochronie danych, urządzeń i tożsamości w sieci.
Szkolenia odbywają się w 50 lokalizacjach w całym kraju, w siedzibach batalionów Wojska Polskiego.
Na interaktywnej mapie opublikowanej przez Wojsko Polskie można sprawdzić terminy najbliższych kursów i liczbę wolnych miejsc w danej lokalizacji. Z mapy wynika, że zainteresowanie programem jest wysokie. Obecnie w ponad połowie lokalizacji najbliższe kursy są już w pełni obsadzone (kolor czerwony). W wielu kolejnych ośrodkach zajętych jest od 66 do 99 proc. miejsc (kolor pomarańczowy), a tylko w dwóch batalionach przy wschodniej granicy - w Przemyślu i Poturzynie - zajętych jest do 33 proc. miejsc (kolor niebieski).
Z programu w ramach ścieżki "Odporność" może skorzystać każdy obywatel Polski powyżej 13. roku życia (niepełnoletnim musi towarzyszyć rodzic lub opiekun prawny). Ścieżka "Rezerwy" to propozycja dla osób w wieku poborowym: od 18 do 60 lat.
Kursy indywidualne prowadzone są przez instruktorów z Wojsk Obrony Terytorialnej (WOT), Eksperckiego Centrum Szkolenia Cyberbezpieczeństwa, Dowództwa Generalnego Rodzajów Sił Zbrojnych. Szkolenia grupowe prowadzą instruktorzy WOT i Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji.
Pół roku: niemal 400 szkoleń i tysiące przeszkolonych
Ilu obywateli było dotychczas zainteresowanych takimi szkoleniami? Jak wynika z informacji przekazanej redakcji Konkret24 przez biuro prasowe Ministerstwa Obrony Narodowej, do końca kwietnia 2026 roku w ramach programu wGotowości przeprowadzono niemal 400 szkoleń obronnych, w których uczestniczyło prawie 23 tys. osób.
"Plany na rok 2027 zakładają kontynuację projektów edukacyjnych skierowanych do cywili" - informuje MON.
Ćwiczenia rządzących wynikają z ustawy
Biuro prasowe resortu obrony odniosło się też do wypowiedzi Łukasza Rzepeckiego o tajnych ćwiczeniach dla rządzących. "Wyjaśniamy, że podstawą prawną organizacji krajowych ćwiczeń systemu obronnego jest art. 24 ust. 1 pkt 5 ustawy z 11 marca 2022 r. o obronie ojczyzny" - wyjaśnia MON. "Zgodnie z nim prezydent Rzeczypospolitej Polskiej "zatwierdza, na wniosek prezesa Rady Ministrów, plany krajowych ćwiczeń systemu obronnego, które są organizowane cyklicznie, nie rzadziej niż co 4 lata, przy udziale najwyższych władz państwowych, i kieruje ich przebiegiem".
Takie ćwiczenia odbyły się też w 2019 roku. Wzięli w nich udział m.in. ówczesny prezydent Andrzej Duda, premier Matusz Morawiecki, marszałkowie Sejmu i Senatu, członkowie rządu, a także Szef Sztabu Generalnego Wojska Polskiego i szefowie służb specjalnych. Ćwiczenia służyły "sprawdzeniu mechanizmów reagowania w przypadku zewnętrznego zagrożenia bezpieczeństwa kraju".
"Informacje dotyczące procesu przygotowania ćwiczenia, w tym założeń organizacyjnych, jego uczestników, scenariusza, terminu oraz miejsca przeprowadzenia i jego przebiegu, stanowią informację niejawną wysoko klauzulowaną" - tłumaczy biuro prasowe resortu, odnosząc się do kwietniowych ćwiczeń rządzących.