"Pomocna ośmiornica" podaje narzędzia nurkowi? Co to za historia
Ośmiornice uchodzą za jedne z najbardziej inteligentnych bezkręgowców. Potrafią otwierać słoiki, rozwiązywać proste zagadki czy wydostawać się z labiryntów. Nic więc dziwnego, że historia o "pomocnej ośmiornicy" budzi spore zainteresowanie internautów.
10 marca jeden z użytkowników serwisu X opisał niezwykłą historię, która miała wydarzyć się u wybrzeży Portugalii. Według jego relacji "nurek, zajęty podwodnymi naprawami, zauważył unoszącą się w pobliżu ośmiornicę", która po jakimś czasie miała zacząć mu pomagać. "Za każdym razem, gdy sięgał po klucz francuski lub upuszczał śrubę, wsuwała się macka, oferując mu pomoc niczym cichy towarzysz z głębin" - przekonywał internauta. "Kiedy wypłynął na powierzchnię, nikt mu nie uwierzył. Rozstawił więc kamery i uchwycił dowód: ośmiornicę spokojnie podającą narzędzia człowiekowi" - kontynuował opowieść. Później nieznany z imienia nurek miał powiedzieć: "Cieszę się, że miałem tam na dole trochę pomocy".
Dowodem na prawdziwość historii miały być dwa podwodne zdjęcia przedstawiające opisywana przez internautę scenę. Na kadrze u góry widać nurka w żółtej masce pochylonego nad fragmentem jakiejś instalacji, najprawdopodobniej znajdującej się na dnie morza. Na metalowej skrzynce po prawej leży klucz francuski, a po lewej sporych rozmiarów pomarańczowa ośmiornica. Sprawia wrażenie, jakby przyglądała się nurkowi. Na kadrze poniżej ośmiornica oplata swoimi mackami nie tylko skrzynkę, ale i.... klucz francuski, jakby podawała go nurkowi. Oba kadry są słabej jakości z wyraźnym ziarnistym efektem. Post wyświetlono ponad 70 tys. razy.
"Ośmiornice to bystrzachy i szybko się uczą"; "Niektórzy twierdzą, że są kosmitami i że są bardzo inteligentne" - komentowali niektórzy, tłumacząc sytuację z opowieści. Inni żartowali: "Gdzie świecisz ośmiornica? Sobie czy mi?"; "Mam nadzieję, że na koniec jej powiedział: ucz się młoda, ucz, bo do końca życia będziesz klucze podawać".
Część miała wątpliwości czy historia jest prawdziwa. "Jeżeli to nie fejk to jestem w stanie to uwierzyć, one są mega inteligentne i szybko się uczą!!!"; "Nikt nie sprawdził czy to fejk?" - pisali. Jeden internauta stwierdził: "Fejk jak stąd na dno Rowu Mariańskiego";
Sprawdziliśmy więc autentyczność popularnej historii i towarzyszących im grafik.
Przeróbka wideo z nurkowania. I to nie u wybrzeży Portugalii
Takiej lub podobnej historii "pomocnej ośmiornicy" nie potwierdzają wiarygodne anglojęzyczne portale poświęcone nurkowaniu ani popularnonaukowe serwisy zajmujące się tematyką mórz i oceanów. Niemal identyczny przekaz w języku angielskim z podobnymi grafikami pojawił się w sieci we wrześniu 2025 roku. Krążył przede wszystkim na platformach społecznościowych w tym na Facebooku, Instagramie i TikToku.
W tych starszych wersjach przekazu grafiki są nieco lepszej jakości i wyraźniej widać elementy typowe dla manipulacji obrazem - nienaturalnie gładkie powierzchnie i rozmyte szczegóły. Takie zniekształcenia często pojawiają się w obrazach generowanych lub przerabianych przez narzędzia oparte o sztuczną inteligencję. Jednak analizy wykonane narzędziami Hive i Sightengine nie pozwoliły jednoznacznie stwierdzić, czy grafiki zostały stworzone przez AI.
Wiadomo jednak, że grafiki z pomagającą ośmiornicą nie jest autentyczne. Niemal identyczny kadr - w lepszej jakości i bez morskiego zwierzęcia - można znaleźć w nagraniu opublikowanym w grudniu 2018 roku w serwisie YouTube. Zgodnie z tytułem i opisem materiał dokumentuje nurkowanie z użyciem zamkniętego dzwonu nurkowego (to opuszczana do wody komora, która umożliwia nurkom pracę pod wodą na dużych głębokościach) na Morzu Północnym, także z 2018 roku.
Według popularnej, ale fałszywej historii nurek miał spotkać gigantyczną ośmiornicę u wybrzeży Portugalii. Tymczasem nagranie powstało na Morzu Północnym, do którego ten kraj nie ma dostępu (mają go za to m.in. Wielka Brytania, Niemcy, Holandia, Dania i Belgia) - więc w tej opowieści nie zgadza się już nawet morze.
We wrześniu 2025 roku przekaz o "pomocnej ośmiornicy sprawdziła amerykańska redakcja fact-checkingowa Snopes. W jej ocenie grafika została najprawdopodobniej stworzona przy użyciu narzędzi opartych na sztucznej inteligencji. Nie przedstawiła jednak wyników analiz narzędzi służących do wykrywania treści generowanych przez AI, które potwierdzałyby tę ocenę. Jednak źródłowy materiał z 2018 roku jednoznacznie potwierdza, że dowody na istnienie "pomocnej ośmiornicy" nie są autentyczne.
Źródło: Konkret24
Źródło zdjęcia głównego: x.com