Ministra zdrowia: płacimy 100 procent za profilaktykę gastroskopii. Nieprawda
Ministra zdrowia Jolanta Sobierańska-Grenda gościła 8 maja w programie "Jeden na jeden" w TVN24. Gdy prowadząca Agata Adamek zapytała: "Kiedy w końcu pacjentom w Polsce będzie lepiej?" - szefowa resortu odpowiedziała: "No ja myślę, że już jest lepiej".
Dziennikarka tak zareagowała na kolejne wypowiedzi ministry: "Pani mówi, że pacjentom jest lepiej. To ja przeczytam pani SMS-a, którego dostają pacjenci na Pomorzu: (…) 'Uprzejmie informujemy, że zaplanowane badanie kolonoskopii na 21 maja 2026 zostanie przeniesione na 4 marca 2027 w związku z ograniczeniami wprowadzenia limitów przez NFZ. Sytuacja nie jest zależna od naszej placówki'".
Sobierańska-Grenda odparła wtedy: "Pani redaktor, ja mam sygnały z placówek, w których przede wszystkim reorganizacja następuje udzielanych świadczeń w kierunku profilaktyki". I stwierdziła:
Jeżeli mówimy właśnie o kolonoskopii i gastroskopii, przypominam, że płacimy 100 procent za profilaktykę w tych badaniach. W związku z tym nie ma żadnego uzasadnienia, żeby te badania przesuwać.Jolanta Sobierańska-Grenda, ministra zdrowia"Jeden na jeden" TVN24, 8 maja 2026
Kolonoskopia to badanie jelita grubego, które pozwala m.in. wykryć polipy, a także raka jelita. Natomiast gastroskopia to badanie górnego odcinka przewodu pokarmowego. Według ministry zdrowia oba zabiegi jako badania profilaktyczne są refundowane. Tak jednak nie jest.
Lista badań profilaktycznych na NFZ
Listę dostępnych badań profilaktycznych można znaleźć na stronie internetowej NFZ. Są to badania, na które można się zapisać bez konieczności skierowania od lekarza. W zakładce "Profilaktyka na NFZ" wymieniono dziewięć programów, w tym jeden pilotażowy. Są to:
- program Moje Zdrowie
- program profilaktyki raka piersi
- program profilaktyki raka szyjki macicy
- program badań przesiewowych raka jelita grubego
- program profilaktyki chorób układu krążenia
- program badań prenatalnych
- program profilaktyki chorób odtytoniowych
- program profilaktyki gruźlicy
- program pilotażowy dotyczący traumy (trwa do 30 czerwca 2026 roku).
Bezpłatne badania przesiewowe raka jelita grubego niewymagające skierowania to profilaktyczna kolonoskopia - w tym wypadku szefowa resortu zdrowia miała rację. To badanie jest dostępne dla osób, które "nie mają objawów sugerujących nowotwór jelita grubego", "nie miały wykonywanej kolonoskopii w ciągu ostatnich 10 lat", mają między 50 a 65 lat lub między 40 a 49, jeżeli ich "krewny pierwszego stopnia miał diagnozę nowotworu jelita grubego".
Jednak na liście darmowych badań profilaktycznych - czyli w 100 proc. refundowanych prze NFZ - nie ma gastroskopii. Nie jest ona wymieniona także w badaniach wykonywanych w ramach programu Moje Zdrowie. Na to, że ministra zdrowia nie miała racji, odpowiadając na pytanie, zwrócił uwagę na platformie X m.in. rzecznik prasowy Naczelnej Izby Lekarskiej Jakub Kosikowski: "Nie istnieje coś takiego w Polsce jak profilaktyczna gastroskopia, po prostu nie ma takiego badania".
Zapytaliśmy więc Narodowy Fundusz Zdrowia o wypowiedź ministry Sobierańskiej-Grendy. Piotr Kalinowski z zespołu komunikacji społecznej i promocji NFZ w odpowiedzi napisał: "Kolonoskopia jest badaniem wykonywanym w ramach programu badań przesiewowych raka jelita grubego, za który NFZ płaci. Na pozostałe badania, zgodnie z wiedzą medyczną i doświadczeniem, kieruje lekarz".
Tak więc na gastroskopię trzeba mieć skierowanie od lekarza i czekać w kolejce na termin badania w danej placówce.