Obajtek vs Pomaska. Ile zarabia prezes Orlenu?

Prezes PKN Orlen Daniel Obajtek był w poniedziałek, 6 marca, gościem Bogdana Rymanowskiego w Radiu Zet. Rozmowa dotyczyła m.in. zarobków pracowników Orlenu i samego prezesa. Obajtek zapewniał: "W historii Orlenu, w ciągu 25 lat jestem najmniej zarabiającym prezesem. Ja nie mówię, że to są małe zarobki. [...] To jest piętnastokrotność, piętnastokrotność...". Prowadzący zapytał: "Czyli zarabia pan około 180 tysięcy?". Obajtek odpowiedział: "No nie, panie redaktorze, skąd się wzięło komuś 180 tysięcy?". Po kolejnym dopytaniu o wysokość zarobków prezes Orlenu stwierdził:

Po czym dodał: "To jest publikowane, to nie jest żadna nowość. Jest też druga część wynagrodzenia, ale to jest za efekty tak naprawdę, jeżeli się uzyska pewne efekty".

Na tę wypowiedź zareagowała m.in. posłanka PO Agnieszka Pomaska. "Pan Daniel Obajtek powiedział dzisiaj, że zarabia 45-46 tys. na rękę. Tymczasem ze sprawozdania finansowego Orlenu wynika, że w 2021 roku Prezes Obajtek zarobił łącznie 2 mln 276 tys. zł. Albo Pana Daniela oszukuje księgowa, albo Pan Daniel oszukuje nas wszystkich" - napisała 6 marca na Twitterze.

To nie pierwszy raz, kiedy Agnieszka Pomaska podnosi temat zarobków prezesa Orlenu. Niespełna miesiąc temu - 9 lutego 2023 - wraz z innym posłem PO Cezarym Tomczykiem zorganizowała w Sejmie konferencję prasową, na której zapowiedziała złożenie dwóch zawiadomień do prokuratury w sprawie "nielegalnych dodatkowych wynagrodzeń" pobieranych przez zarząd Orlenu.

Posłowie dodawali, że mają analizy dra Dariusza Wieczorka z Uniwersytetu Gdańskiego, z których wynika, że "wszyscy członkowie zarządu pobrali nielegalnie ponad 6 mln 700 tysięcy złotych", a sam Obajtek pobrał "nielegalnie 991 tysięcy złotych wynagrodzenia". Widzieliśmy te ekspertyzy i tabela załączona do wpisu Pomaskiej jest ich częścią. Analizy dra Wieczorka załączono też do zawiadomienia złożonego w prokuraturze.

Do zarzutów z konferencji odniosło się wtedy Biuro Prasowe PKN Orlen. "Zarzuty posłów Platformy Obywatelskiej są bezpodstawne" - przekazano w oświadczeniu opublikowanym w mediach społecznościowych. "Wynagrodzenia członków zarządu PKN Orlen, w tym prezesa Daniela Obajtka są ustalane i wypłacane zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa" - zapewniono.

Usystematyzujmy: jak pisaliśmy już w Konkret24 w tekście dotyczącym premii w spółkach z udziałem Skarbu Państwa, wynagrodzenia członków zarządu takich spółek składają się z części stałej (wynagrodzenie zasadnicze zależne od wielkości firmy) i zmiennej (premii zależnej od realizacji celów zarządczych). Do tego dochodzą jeszcze tzw. świadczenia dodatkowe, które stanowią wartość np. opieki medycznej, wynajmu lokalu, samochodu służbowego czy odpraw.

To rozróżnienie wprowadziła uchwalona w 2016 roku tzw. nowa ustawa kominowa, czyli ustawa o zasadach kształtowania wynagrodzeń osób kierujących niektórymi spółkami. Precyzuje również, że część stała wynagrodzenia nie może być wyższa niż 15-krotność przeciętnego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw podawanego przez prezesa GUS. Część zmienna, czyli premia, nie może przekroczyć 50 proc. rocznego wynagrodzenia stałego, natomiast w spółkach publicznych (notowanych na giełdzie, np. PKN Orlen) - 100 proc. tego wynagrodzenia.

Prezes Obajtek w Radiu Zet, podając wysokość swoich zarobków, mówił wyłącznie o części stałej w ujęciu miesięcznym, ponieważ chwilę potem dodał, że "jest też druga część wynagrodzenia, ale to jest za efekty". Agnieszka Pomaska w swoim wpisie podała natomiast pełną kwotę, czyli wynagrodzenie stałe, zmienne i świadczenia dodatkowe w skali rocznej, dodatkowo porównując przedstawione przez prezesa zarobki netto do kwot brutto. Stąd wynikła tak duża różnica między oboma kwotami.

Na podstawie informacji ze sprawozdań publikowanych przez PKN Orlen sprawdziliśmy, jak kształtują się zarobki prezesa największej firmy w Polsce.

Przywołana wcześniej ustawa kominowa nałożyła także na spółki Skarbu Państwa obowiązek publikowana osobnych sprawozdań o wynagrodzeniach członków zarządu i rady nadzorczej. W przypadku Orlenu takie dokumenty są dostępne za lata 2019-2021.

Wynika z nich, że roczne wynagrodzenie prezesa Daniela Obajtka w tych latach wynosiło kolejno:

2019: 1,97 mln zł brutto: w tym 913 tys. zł wynagrodzenia stałego, 765 tys. zł wynagrodzenia zmiennego (premii wypłaconej za poprzedni rok) i 293 tys. zł świadczeń dodatkowych; 2020: 2,2 mln zł brutto: w tym 966 tys. zł wynagrodzenia stałego, 913 tys. zł wynagrodzenia zmiennego (premii wypłaconej za poprzedni rok) i 321 tys. zł świadczeń dodatkowych; 2021: 2,28 mln zł brutto: w tym 1,02 mln zł wynagrodzenia stałego, 966 tys. zł wynagrodzenia zmiennego (premii wypłaconej za poprzedni rok) i 293 tys. zł świadczeń dodatkowych.

Są to jednak roczne zarobki. Obajtek w wywiadzie radiowym mówił natomiast o zarobkach miesięcznych, które mają wynosić ok. 100 tys. zł brutto. Chodzi wyłącznie o wynagrodzenie stałe, ponieważ premia nie jest wypłacana co miesiąc.

Jeśli weźmiemy więc ostatnie dostępne dane za 2021 rok, to średnio miesięcznie prezes Orlenu zarabiał ok. 85 tys. zł brutto. Według kalkulatora wynagrodzeń na portalu Ministerstwa Finansów Podatki.gov.pl, w 2021 roku takie wynagrodzenie brutto przy umowie o pracę dawało od 51 do 60 tys. zł netto w zależności od miesiąca (średnio 55 tys. zł). Ta sama kwota brutto od lipca 2022 roku daje już od 49 do 55 tys. zł netto w zależności od miesiąca (średnio 50 tys. zł).

To więc mniej w kwocie brutto i więcej w kwocie netto, niż podawał prezes Obajtek, ale należy zaznaczyć, że to dane orientacyjne, ponieważ nie znamy jego zarobków w 2022 i 2023 roku oraz nie wiemy, jakie są warunki jego zatrudnienia w odniesieniu np. do opłacanych składek. PKN Orlen w oświadczeniu po konferencji posłów PO zapewnił jedynie, że "od tej kwoty [brutto] odprowadzane są podatki i inne obciążenia wymagane przepisami prawa".

Prawidłowa była również kwota 2,276 mln zł podana przez Agnieszkę Pomaską, choć była to łączna kwota brutto rocznego wynagrodzenia stałego, zmiennego i świadczeń dodatkowych dla prezesa Obajtka w 2021 roku.