"Nie patrzy, co podpisuje"? Czyją flagę podpisał Zełenski

"Na nagraniu Prezydent Ukrainy podpisuje flagę SS-Galizien. SS-Galizien działa całkowicie legalnie na Ukrainie. Kult morderców Polaków i propaganda nazistowska na Ukrainie trwa'' - alarmuje autor posta opublikowanego 20 listopada na platformie X na profilu o nazwie Partia KORWiN. To partia, której prezesem jest Janusz Korwin-Mikke. "Koniec z pomocą banderowskiej Ukrainie" - czytamy też w tym komentarzu. Dotyczy załączonego do posta krótkiego wideo.

Na filmie widzimy prezydenta Ukrainy Wołodymyra Zełenskiego i mężczyznę ubranego po wojskowemu, który wręcza mu flagę, a prezydent ją podpisuje. Według napisów nałożonych na ekran mężczyzna miał powiedzieć do Zełenskiego: ''Wręczamy ci naszą flagę''. Po chwili na ekranie widać zrzut ekranu z Wikipedii pokazujący symbol i informacje o 14. Dywizji Grenadierów Waffen SS (zwanej potocznie SS Galizien). To formacja wojskowa, której członkowie podczas drugiej wojny światowej mordowali Polaków i Żydów we wschodniej Polsce. Została utworzona w 1943 roku we Lwowie przez III Rzeszę i składała się z ukraińskich ochotników. Wstawiony w nagranie screen to insynuacja, jakoby flaga, na której podpis złożył Zełenski, należała właśnie do tej dywizji - tak też podano na koncie partii KORWiN.

Internauci, którzy uwierzyli w prawdziwość opisu wideo, komentowali: ''Przyjdzie dzień w którym Rosja wreszcie zrobi porządek z tym g*****''; "Uj nawet nie patrzy co podpisuje. Spójrzcie na całe wideo. Dali by mu wyrok to też by podpisał''; "Cóż sympatyzuje ze zdemoralizowanymi mordercami. Wolno mu. Taki gust'' (pisownia wszystkich postów oryginalna).

Wśród komentujących było jednak wielu, którzy zaprzeczali prawdziwości przekazu. "Przecież to nie jest to samo logo"; "bzdura i fake news, to sztandar 103 Samodzielnej Brygady Obrony Terytorialnej ze Lwowa''; "SS Galizien miało korony w herbie, na fladze nie ma. Lew jest herbem księstwa Halicko-Włodzimierskiego'' - zauważali.

Wyjaśniamy więc, skąd pochodzi to nagranie.

Jak słusznie zauważyła spora grupa komentujących, widoczna na nagraniu flaga wcale nie jest flagą SS Galizien. Wydarzenie, którego fragment opublikowano w sieci - a teraz wykorzystano do stworzenia fake newsa - odbyło się w październiku 2023 roku podczas wizyty Wołodymyra Zełenskiego w obwodzie charkowskim. Na stronie prezydenta Ukrainy dostępne jest sprawozdanie z tego wyjazdu wraz ze zdjęciami. "Podczas służbowego pobytu w obwodzie charkowskim prezydent Ukrainy Wołodymyr Zełenski złożył wizytę 103. Samodzielnej Brygadzie Wojsk Obrony Terytorialnej Sił Zbrojnych Ukrainy, 68. Samodzielnej Brygadzie Jaegerów oraz 25. Samodzielnej Brygadzie Powietrznodesantowej 'Sichesław', które uczestniczą w misjach bojowych w rejonie Kupiańska i Łymanu'' - czytamy w materiale z 3 października. Flagę oraz przedstawicieli pierwszej formacji widać na filmie.

''Od początku pełnoskalowej inwazji rosyjskiej 103. Samodzielna Brygada Wojsk Obrony Terytorialnej wykonuje misje bojowe, w szczególności w ramach zgrupowania operacyjno-taktycznego 'Łyman', a od czerwca 2022 r. jednostki brygady walczą o wolność Ukrainy w ramach operacyjno-strategicznego zgrupowania wojsk 'Chortycja''' - informuje materiał.

103. Samodzielna Brygada Wojsk Obrony Terytorialnej Sił Zbrojnych Ukrainy związana jest z obwodem lwowskim. Tak informuje o sobie na stronie: "Jesteśmy wspólnotą aktywnych obywateli obwodu lwowskiego, którzy nie uciekną w przypadku agresji, ale staną jako jedność w obronie swoich domów, rodzin i państwa''. Lew na fladze brygady przypomina ten z symboliki SS Galizien - stąd twierdzenia internautów. Jednak są różnice. W symbolach SS Galizien lew jest inny, a wokół niego umieszczone są trzy korony. Na fladze brygady ukraińskiej koron nie ma. Lwy różnią się ułożeniem tułowia czy wyglądem pazurów. Nagranie udostępnione między innymi przez Partię KORWiN jest jednak na tyle niewyraźne, że te detale nie są dotrzegalne.

Za pomocą odwróconego wyszukiwania obrazem znaleźliśmy materiały udostępnione przez Ukrinform, czyli państwową agencję prasową Ukrainy. Pierwszy to opublikowany 3 października 2023 roku na stronie internetowej artykuł z informacjami o wspomnianym wyżej wyjeździe prezydenta Ukrainy. Na jednym ze zdjęć widać moment podpisywania flagi. Drugi materiał to opublikowany na kanale Ukrinform na YouTube (a także załączony do przywołanego wcześniej artykułu) film, którego fragment wykorzystano do spreparowania fałszywej narracji o Zełenskim.

Pełna wersja nagrania trwa prawie dwie minuty - zarówno symbol, jak i flaga 103. Samodzielnej Brygadzie Wojsk Obrony Terytorialnej Sił Zbrojnych Ukrainy pojawiają się w niej wielokrotnie (na przykład w 11. sekundzie na ścianie za plecami nagrywanych żołnierzy). Tam widać dokładnie, że na fladze nie ma gwiazd, które są w symbolu SS Galizien.

Całe nagranie pojawiło się także 3 października 2023 roku na profilu Wołodymyra Zełenskiego na Telegramie. "Dziś odwiedzamy nasze brygady, które wykonują misje bojowe w jednym z najgorętszych rejonów – Kupiańsku-Łymanie. 103. Samodzielna Brygada Obrony Terytorialnej, 68. Samodzielna Brygada Myśliwych im. Ołeksy Dowbusza, 25. Samodzielna Brygada Powietrznodesantowa Sichesław. Z dowódcami brygad i batalionów rozmawialiśmy o sytuacji operacyjnej na polu walki, bieżących problemach i potrzebach'' - napisał Zełenski (tłum. red.).

Antyukraiński przekaz stworzony na bazie nagrania z podpisywaniem flagi nie jest nowy - a teraz za pośrednictwem partii KORWiN jest szerzony w polskiej sieci. Wideo to z fałszywym opisem krąży bowiem od jesieni 2023 roku. Opublikowano je na zagranicznym koncie serwisu X 5 października, a komentarz w języku angielskim informował: "Wołodymyr Zełenski daje autograf na fladze 14. Galicyjskiej Dywizji SS. Ci ukraińscy nazistowscy ochotnicy nosili nazistowską odznakę SS 'Totenkopf', czyli głowę śmierci, jako odznakę dumy. Są oni powszechnie czczeni w dzisiejszej Ukrainie" (tłum. red.). Wpis wygenerował wtedy ponad 26 tysięcy wyświetleń. Wideo pojawiło się też na francuskojęzycznym koncie w październiku 2023 roku, kilka dni po opisywanej wizycie Zełenskiego w obwodzie charkowskim.

14 maja 2024 roku nagranie to pojawiło się po raz kolejny na wymienionym wyżej anglojęzycznym profilu. "Zabójcy niemowląt, zabójcy dzieci, potwory" - skomentował tym razem autor posta (tłum. red.). Tym razem nagranie wyświetlono aż ponad 375 tys. razy; podano je dalej ponad 1,7 tys. razy.