"Unia zakazuje zgrzewek. Sześciu butelek wody nie kupisz już razem!" - zaalarmował w poście z 6 lipca 2026 roku na Facebooku polityk Konfederacji Paweł Usiądek (pisownia wszystkich postów oryginalna). Do swojego wpisu załączył nagranie, na którym mówi: "Jest kolejny unijny pomysł, który brzmi jak żart, ale jest prawdą. Bruksela zakazuje zgrzewek, czyli plastikowych opakowań, w których kupujemy razem sześć butelek wody, mleka czy innych napojów".
"Zakaz wchodzi 1 stycznia 2030. Jak ma wyglądać zakupowa rzeczywistość? W sklepie znikną zgrzewki. Zamiast nich na półkach staną setki pojedynczych butelek. Klient, który chce kupić sześć lub dwanaście sztuk wody, będzie wkładał do koszyka każdą butelkę osobno, a potem nimi żonglował w bagażniku, windzie, czy na schodach" - stwierdził.
Usiądek dodał, że regulacja uderzy w "matkę z dzieckiem, która nie doniesie luzem sześciu butelek wody", "seniora, dla którego zgrzewka z uchwytem to jedyny wygodny sposób transportu", "rodzinę robiącą większe zakupy raz w tygodniu", a także "każdą rozlewnię i mleczarnię". "Niemal każda taka regulacja z Brukseli sprawia wrażenie, jakby jej głównym celem było maksymalne utrudnienie ludziom życia i cofnięcie nas w rozwoju" - skomentował Usiądek.
"Wraca epoka kamienia łupanego"; "Czekam na kolejne bzdury"; "Unia już jest stracona pora ją olać"; "Trzeba z tej unii uciekać" - komentowali wpis Usiądka internauci.
"Czy to kolejna próba udawania, że robimy coś dla środowiska?"
O unijnych regulacjach polityk tego samego dnia napisał także na X. Do swojego wpisu załączył ilustrację, na której widać duży czerwony znak zakazu. Wewnątrz umieszczono zgrzewkę plastikowych butelek z wodą, a nad nim widnieje napis: "Nowy unijny zakaz!" oraz flaga unijna.
Jego post z X jest już niedostępny, ale zanim wpis został usunięty, zdążył wygenerować ponad 300 tysięcy wyświetleń i niemal tysiąc podań dalej. Oburzeni internauci komentowali: "Precz z pseudoUnią! Czy Wy ludzie jesteście tak ślepi? wyjdźmy w koncu z tego cyrku!"; "Nawet komuna by tego nie wymyśliła..."; "Mam wrażenie, że w Brukseli w parlamencie europejskim są ludzie obłąkani. Tego co oni wymyślają zdrowy psychicznie człowiek nie jest w stanie wymyślić"; "Czy to kolejna próba udawania, że robimy coś dla środowiska? Wiecie, że są o wiele prostsze rozwiązania, ale wymagają zmian w bogatych wielomilionowych korporacjach, które mają spore budżety lobbystyczne…". Dzień później tę samą grafikę Usiądek zamieścił na Facebooku.
Doniesienia o "nowym unijnym zakazie" rozpowszechniają na Facebooku także anonimowi internauci. Zamieszczają oni tę samą grafikę, co Usiądek, i piszą: "Unia zakazuje zgrzewek"; "Pora uciekać od tych idiotów".
I o ile zasady dotyczące użycia foliowych opakowań zbiorczych - zgrzewek - rzeczywiście się zmieniają, to producenci będą mieli inne wyjście. Poza tym nie opracowano jeszcze żadnych szczegółów. Wyjaśniamy, co wynika z unijnych regulacji.
Co wprowadza unijne rozporządzenie o opakowaniach
Unia Europejska wprowadza nowe przepisy dotyczące opakowań, w tym także tych zbiorczych, zgrzewek. Chodzi tutaj o unijne rozporządzenie w sprawie opakowań i odpadów opakowaniowych (ang. Packaging and Packaging Waste Regulation, PPWR). Rozporządzenie weszło w życie 11 lutego 2025 roku, ale zacznie obowiązywać we wszystkich państwach członkowskich 12 sierpnia 2026. Poza tym, jak podała KE, "niektóre przepisy będą obowiązywać później". Mowa tu m.in. o wymaganiach dotyczących recyklingu czy właśnie ograniczeń dotyczących różnych opakowań. PPWR ujednolica przepisy dotyczące opakowań i odpadów opakowaniowych w całej UE.
Komisja Europejska w komunikacie z marca 2026 roku, odpowiadając na najczęstsze pytania związane z wejściem w życie rozporządzenia, podaje, że głównym zadaniem rozporządzenia jest "zapewnienie płynnego funkcjonowania rynku wewnętrznego przy jednoczesnym znaczącym ograniczeniu wpływu opakowań na środowisko i zdrowie w całym ich cyklu życia". Dokument wprowadza m.in. wymóg, by do 2030 roku wszystkie opakowania nadawały się do recyklingu, oraz wymóg zwiększenia udziału opakowań wykonanych z materiałów, które już pochodzą z recyklingu.
A co wiadomo o "zakazie zgrzewek"? W rozporządzeniu nie pada stwierdzenie "zgrzewka". Jest natomiast mowa o "opakowaniach zbiorczych", rozumianych jako opakowania łączące kilka pojedynczych produktów w zestaw, który może być sprzedawany klientowi w całości albo służyć do łatwiejszego transportu, magazynowania lub uzupełniania towaru w sklepie. W odniesieniu do opakowań zbiorczych rozporządzenie nakłada kilka obowiązków, w tym ten kluczowy - wprowadza bowiem ograniczenia dotyczące stosowania określonych rodzajów opakowań. W załączniku V wymieniono, o jakie rodzaje chodzi. Wśród nich znalazły się właśnie "opakowania zbiorcze jednorazowego użytku z tworzyw sztucznych". Jako przykład wymieniono folie do grupowania produktów oraz folię termokurczliwą.
Poza tym w załączniku wymieniono takie rodzaje opakowań, jak m.in. jednorazowe opakowania na świeże warzywa i owoce lub "bardzo lekkie torby na zakupy z tworzywa sztucznego". Jak wskazano w art. 25 pkt 1 rozporządzenia:
1. Od dnia 1 stycznia 2030 r. podmioty gospodarcze nie mogą wprowadzać do obrotu opakowań w formatach i do zastosowań wymienionych w załączniku V.art. 25 PPWR
Ograniczenie, ale czy zakaz? KE odpowiada
Rzeczywiście więc od 2030 roku plastikowe zgrzewki zostają ograniczone. Jednak nie jest tak, że opakowań zbiorczych w ogóle nie znajdziemy już na sklepowych półkach i, jak przekonuje Usiądek, butelki będziemy musieli wkładać do koszyka pojedynczo. O to, czy producenci będą mogli po prostu skorzystać z opakowań, ale wykonanych z innego materiału niż plastik (folia) zapytaliśmy Komisję Europejską. Rzeczniczka prasowa KE Anna-Kaisa Itkonen w odpowiedzi dla Konkret24 wskazała, że rzeczywiście od 1 stycznia 2030 roku jednorazowe opakowania zbiorcze będą zakazane, ale w przypadku gdy "takie opakowanie zbiorcze jest niezbędne w celu ułatwienia obsługi lub przenoszenia produktów, nadal będzie mogło być stosowane". We wspomnianym wyżej załączniku V do rozporządzenia PPWR jest to wyraźnie określone, że ograniczenia w stosowaniu nie dotyczą "opakowań zbiorczych [jednorazowego użytku z tworzyw sztucznych] niezbędnych do usprawnienia procesu postępowania z produktami".
Nie można więc mówić o całkowitym zakazie zgrzewek. Nie ma jeszcze szczegółów dotyczących tego, w jakich przypadkach producenci będą mogli skorzystać z takiego zwolnienia. Jak wskazano w rozporządzeniu - do 12 lutego 2027 roku KE, w porozumieniu z państwami członkowskimi, a także Europejskim Urzędem ds. Bezpieczeństwa Żywności, opublikuje "wytyczne zawierające bardziej szczegółowe wyjaśnienia na temat załącznika V, w tym przykłady formatów opakowań objętych zakresem stosowania, oraz wszelkie zwolnienia z ograniczeń".
Jednak, co najważniejsze, Anna-Kaisa Itkonen wskazała:
Zakazy dotyczą wyłącznie tworzyw sztucznych, dlatego tego rodzaju opakowania zbiorcze wykonane z innych materiałów będą mogły być nadal stosowane odpowiednio po 2029 i 2030 r. Od 1 stycznia 2030 r. wszystkie opakowania będą musiały nadawać się do recyklingu, aby mogły być wprowadzane na rynek UE.Anna-Kaisa Itkonen, rzeczniczka prasowa Komisji Europejskiej
Nieprawdą jest więc, że nie kupimy już "sześciu butelek wody" razem. Plastikowe zgrzewki rzeczywiście zostaną ograniczone, ale te wykonane z nadającego się do recyklingu materiału producenci będą mogli wykorzystywać.