FAŁSZ

Amerykańskie haubice jadą z Legnicy "na wschód kraju"? Nie, w odwrotnym kierunku

Amerykańskie haubice jadą z Legnicy "na wschód kraju"? Nie, w odwrotnym kierunkuTelegram

Pociąg z dziesiątkami systemów artyleryjskich jedzie na wschód kraju, Pentagon przewozi haubice z Niemiec w kierunku polskiej granicy - taki przekaz rozpowszechniają serwisy rosyjskojęzyczne, a za nimi polscy internauci, komentując nagranie przejazdu sprzętu wojskowego przez Legnicę. Tylko że haubice ani nie jechały z Niemiec, ani w kierunku polskiej granicy wschodniej. Wyjaśniamy.

Kilkanaście wozów bojowych - dokładnie: haubic samobieżnych - przejeżdża na platformach przed oczami zgromadzonych na peronie ludzi. Taką scenę widać na nagraniu udostępnianym w sieci od 23 listopada. Pojawiło się w serwisie społecznościowym Telegram. Według tamtejszego opisu transport sprzętu wojskowego miał przejeżdżać przez stację kolejową w Legnicy i jechać "w kierunku wschodnim". Niektórzy polscy internauci, publikując filmik, powielili ten opis z nagrania, informując, że wozy bojowe były transportowane z Niemiec na Wschód w kierunku granicy, w domyśle: polsko-białoruskiej. Jeden napisał np.: "Wstawiam jako "ciekawostkę" z telegrama bez komentarza ode mnie. Za telegramem: 'Stacja Legnica, kierunek wschód. Pociągi jadą z Niemiec i przewożą haubice samobieżne M109A7 Paladin w kierunku polskiej granicy'" (pisownia postów oryginalna).

W niektórych postach pojawiały się sugestie, że za transport odpowiedzialni są Amerykanie. "Żołnierze jadą na wojnę. Pentagon przetransportował haubice samobieżne M109A7 z Niemiec do Polski. W polskiej Legnicy zauważono pociąg z dziesiątkami systemów artyleryjskich jadący na wschód kraju" – informował anonimowy internauta.

Część komentujących zastanawiała się: "Czy USA planują najechać Białoruś?!"; "Ciekawe czy jadą na granice czy na Ukraine", "Biden dąży do następnej wojny!". Film krążył nie tylko w polskojęzycznych serwisach społecznościowych. Na Twitterze można znaleźć udostępniające go posty napisane po angielsku, hiszpańsku, francusku czy włosku.

Od wpisu na Telegramie do depeszy agencji prasowej

Wszystkie wpisy opierają się na jednym, rosyjskojęzycznym źródle. To kanał na Telegramie, który w opisie informuje: "Obiektywne autorskie spojrzenie na wydarzenia na Białorusi i za granicą". Wcześniej publikowano tam już treści, które stawiały w złym świetle m.in. Polskę, Litwę i Ukrainę, a chwalono politykę władz Białorusi i Rosji. Na przykład w kontekście wydarzeń na granicy polsko-białoruskiej informuje się, że "w przeciwieństwie do ludobójstwa Zachodu, Białoruś postępuje zgodnie z prawem i humanitarnie".

Odnośnie do wozów widocznych na filmie autor kanału niebezpośrednio zasugerował, że zostaną użyte na wschodniej granicy "przeciw migrantom". "Wczoraj (22 listopada – red.) w polskim mieście Legnica widziano eszelon wojskowy z amerykańskim systemem artyleryjskim 155 mm M109A7 Paladin, który przyjechał z RFN i poruszał się na wschód" – opisano nagranie. "Główną bronią samobieżną jest haubica 155 mm M284. Pistolet może strzelać konwencjonalnymi pociskami na odległość 24 km, aktywno-reaktywnymi - na 30 km. Paladyn potrzebuje tylko 60 sekund na przygotowanie się do strzału. Ten system jest również bronią ofensywną. Jednak przeciwko komu? To pytanie retoryczne, oczywiście nie przeciwko migrantom..." – czytamy.

Oryginalny wpis z nagraniem z Legnicy w serwisie TelegramTelegram

Ten wpis stał się podstawą dla kilku artykułów na rosyjskojęzycznych portalach. Ich autorzy podają wprost, że wojska amerykańskie rozmieściły widoczne na nagraniu wozy bojowe przy polskiej granicy wschodniej. "Stany Zjednoczone rozmieściły co najmniej 30 dział samobieżnych M109A7 Paladin na granicy z Rosją i Białorusią" – informuje w tytule tekstu serwis avia.pro. "W tej chwili wiadomo, że broń dostarczyło kilka pociągów z Niemiec. Jednocześnie, biorąc pod uwagę zasięg M109A7 Paladin ACS, terytorium Rosji i sąsiedniej Białorusi znajduje się w strefie uderzeniowej wojsk amerykańskich" – podano. Artykuły o tym, że "Pentagon ciągnie do Polski eszelony z samobieżnymi haubicami" opublikowały też m.in. serwisy voennedelo.com i topcor.ru.

Na artykuł avia.pro powołała się natomiast białoruska agencja prasowa BelTA. "Stany Zjednoczone rozmieściły co najmniej 30 samobieżnych haubic Paladin w pobliżu białorusko-polskiej granicy" - poinformowała w depeszy 24 listopada. "Według avia.pro haubice przywieziono z Niemiec kilkoma pociągami. Biorąc pod uwagę zasięg, mogą prowadzić ostrzał na terytorium Białorusi" - podała, niemal kopiując zdania z rosyjskojęzycznego serwisu.

Materiał "Disinformation Matters" ("Dezinformacja ma znaczenie")
Materiał "Disinformation Matters" ("Dezinformacja ma znaczenie")EUvsDisinfo

Następnie informacja wróciła na polskojęzyczne serwisy społecznościowe - już jako doniesienie agencji prasowej. "Belta: USA w Polsce na granicy z Białorusią rozmieściły '30 samobieżnych stanowisk artyleryjskich M109A7 Paladin kal. 155 mm.'" - zacytował wiadomość agencji dr Wojciech Szewko, ekspert ds. bezpieczeństwa i stosunków międzynarodowych. "Ale to wzięli z avia pro, delikatnie ujmując sensacyjnego portalu" - uzupełnił w drugim tweecie.

fałsz

Wpisy dra Wojciecha Szewki nt. rozmieszczenia amerykańskiego sprzętuTwitter

Tak, to Legnica - ale transport jedzie na Zachód

Internauci komentujący wpisy z filmem potwierdzali, że rzeczywiście widać na nim stację kolejową w Legnicy. Świadczy o tym m.in. konstrukcja dachu, znaki na peronie czy budynek stacyjny widoczny na dalszym planie. Sam widok budynku i poruszający się względem niego skład wskazywane były jako dowody, że pojazdy wojskowe wcale nie jechały na wschód, tylko na zachód od Legnicy. "Kierunek zachód;) także zapewne wracają na poligony do Świętoszowa lub na Niemcy" – odpisał jeden z internautów na cytowany wcześniej post o "ciekawostce z Telegrama".

Kierunek przejazdu wozów bojowych da się bowiem ustalić na podstawie ich orientacji względem budynku. Stoi on na południe od peronów, a skład przejeżdża od jego lewej do prawej strony - czyli ze wschodu na zachód.

Budynki stacyjne widoczne na nagraniu i na mapach Legnicy oraz kierunek przejazdu transportuTelegram, Google Maps

Niektóre elementy filmu wskazują, że nagranie pochodzi z tego roku. Widać, że brakuje części konstrukcji dachu budynku stacji. To efekt trwającego remontu stacji w Legnicy, w tym zadaszenia peronów. Lokalny portal Legnica.naszemiasto.pl informował, że połowa dachu została zdemontowana w maju tego roku. Na amatorskich filmach publikowanych w YouTube widać natomiast, że np. 11 listopada tego roku dach wciąż nie był wyremontowany i wygląda tak, jak na nagraniu z transportem wojskowym.

Wideo z 11 listopada, na którym widać brak połowy dachuYoutube

Nie jadą z Niemiec, tylko do Niemiec na ćwiczenia

Ustalenie kierunku jazdy haubic nie mówi jednak nic o celu ich transportu. Zapytaliśmy o to m.in. Dowództwo Operacyjne Rodzajów Sił Zbrojnych, Wojewódzki Sztab Wojskowy we Wrocławiu, Wojskową Komendę Transportu Wrocław i spółkę Polskie Linie Kolejowe. Jako że komentujący sugerowali, iż sprzęt może należeć do wojsk amerykańskich, zwróciliśmy się z pytaniami także do Dowództwa US Army na Europę i Afrykę (U.S. Army Europe and Africa).

Z żadnego z polskich dowództw wojskowych nie otrzymaliśmy dotychczas odpowiedzi (jedynie WSzW we Wrocławiu odesłał nas do Wojskowej Komendy Transportu Wrocław). Natomiast 24 listopada odpowiedział nam dział public affairs U.S. Army Europe and Africa - poinformował, że celem transportu sprzętu jest poligon w Niemczech, gdzie odbędą się ćwiczenia.

[Wozy bojowe] kierowały się na poligon wojskowy Hohenfels w Niemczech na ćwiczenia Combined Resolve. Paladines [nazwa haubic] należą do 1. Zespołu Bojowego Brygady Pancernej I Dywizji Piechoty. Jednostka jest tutaj, w Europie, jako wsparcie Atlantic Resolve. Jednostki Atlantic Resolve prowadzą dwustronne, wspólne i międzynarodowe szkolenia w kilkunastu krajach. U.S. Army Europe and Africa Public Affairs

Te informacje znajdują potwierdzenie w ogólnodostępnych źródłach. Atlantic Resolve to działania zapoczątkowane w kwietniu 2014 roku jako odpowiedź na agresję rosyjską na wschodzie Ukrainy. Polegają na rotacji jednostek wojskowych ze Stanów Zjednoczonych do Europy, co ma zapewnić zwiększenie gotowości i wsparcia NATO.

Jak informuje w oficjalnych materiałach Dowództwo US Army na Europę i Afrykę, obecnie w rotacji pojazdów pancernych w ramach Atlantic Resolve bierze udział 15 haubic samobieżnych M109 Paladin należących do 1. Zespołu Bojowego Brygady Pancernej I Dywizji Piechoty.

Infografika o Altantic Resolve z informacją o haubicach Paladineuropeafrica.army.mil

Autor: Michał Istel / Źródło: Konkret24, zdjęcie: Telegram

Źródło zdjęcia głównego: Telegram

Pozostałe wiadomości

Ponad milionowe zasięgi generuje w polskiej sieci przekaz, że od początku lipca nie będzie można w Niemczech w weekendy jeździć samochodami osobowymi. Powodem ma być troska o środowisko. Uspokajamy: nie ma takich planów.

W Niemczech od lipca "całkowity zakaz jazdy w weekendy"? To "nieuzasadnione obawy"

W Niemczech od lipca "całkowity zakaz jazdy w weekendy"? To "nieuzasadnione obawy"

Źródło:
Konkret24

Czy Amerykański Czerwony Krzyż nie przyjmuje krwi od osób zaszczepionych przeciw COVID-19? Taką teorię, na podstawie pytań z formularza tej organizacji, wysnuli polscy internauci. Kwestionariusz jest prawdziwy, teoria już nie.

Amerykański Czerwony Krzyż "odmawia przyjmowania krwi" od zaszczepionych? Nie

Amerykański Czerwony Krzyż "odmawia przyjmowania krwi" od zaszczepionych? Nie

Źródło:
Konkret24

Internauci i serwisy internetowe podają przekaz, że polskie wojsko wysyła pracującym pierwsze powołania - że dostają "pracownicze przydziały mobilizacyjne". Wyjaśniamy, o co chodzi.

Pracownikom wysłano "pierwsze powołania do wojska"? Nie, wyjaśniamy

Pracownikom wysłano "pierwsze powołania do wojska"? Nie, wyjaśniamy

Źródło:
Konkret24

Sceptycy pandemii COVID-19 i przeciwnicy wprowadzonych wtedy obostrzeń szerzą ostatnio narrację, jakoby "niemiecki rząd przyznał, że nie było pandemii". Wiele wpisów z taką informacją krąży po Facebooku i w serwisie X. Nie jest to jednak prawda.

"Niemiecki rząd przyznał, że nie było pandemii"? Manipulacja pana profesora

"Niemiecki rząd przyznał, że nie było pandemii"? Manipulacja pana profesora

Źródło:
Konkret24

W sieci pojawiły się dramatyczny zbiór nagrań, rzekomo z potężnej burzy, która przeszła nad Dubajem. Niektóre z nich nie mają jednak nic wspólnego z ostatnimi wydarzeniami. Wyjaśniamy.

Powódź w Dubaju. Huragan i drzewo wyrwane z korzeniami? To nie są nagrania stamtąd

Powódź w Dubaju. Huragan i drzewo wyrwane z korzeniami? To nie są nagrania stamtąd

Źródło:
Konkret24

Posłanka PiS Joanna Lichocka zaalarmowała swoich odbiorców, że we Wrocławiu powstał "ruchomy meczet". W poście nawiązała do kwestii nielegalnych migrantów, Donalda Tuska i Unii Europejskiej. Posłanka mija się z prawdą. Pokazujemy, co rzeczywiście stoi przy Stadionie Olimpijskim w stolicy Dolnego Śląska.

"Ruchomy meczet" we Wrocławiu? Posłanka PiS manipuluje, tam stało i stoi boisko

"Ruchomy meczet" we Wrocławiu? Posłanka PiS manipuluje, tam stało i stoi boisko

Źródło:
Konkret24

"Głosują, jak im patroni z Niemiec każą", "lista hańby europosłów", "komu podziękować za pakiet migracyjny" - z takimi komentarzami rozsyłane jest w sieci zestawienie mające pokazywać, jak 25 polskich europosłów rzekomo głosowało "w sprawie pakietu migracyjnego". Tylko że grafika zawiera błędy i nie przedstawia, jak rzeczywiście ci europosłowie głosowali. Wyjaśniamy.

"Lista hańby europosłów"? Nie, grafika z błędami. Kto jak głosował w sprawie paktu migracyjnego?

"Lista hańby europosłów"? Nie, grafika z błędami. Kto jak głosował w sprawie paktu migracyjnego?

Źródło:
Konkret24

Według posłanki PiS Marleny Maląg proponowane przez obecny rząd "babciowe" oznacza likwidację programu wprowadzonego przez rząd Zjednoczonej Prawicy. "Znów oszukali?", "będą zabierać?" - pytała była minister rodziny. To manipulacja. Wyjaśniamy, czy rodzice rzeczywiście stracą na nowym świadczeniu.

Maląg: "babciowe" oznacza likwidację rodzinnego kapitału opiekuńczego. Co pominęła była minister?

Maląg: "babciowe" oznacza likwidację rodzinnego kapitału opiekuńczego. Co pominęła była minister?

Źródło:
Konkret24

Sugerując się tekstami niektórych serwisów internetowych, polscy internauci gratulują Słowakom, że "odrzucili pakt migracyjny" i piszą, że rząd Donalda Tuska powinien zrobić to samo. Sęk w tym, że Słowacja nic nie odrzuciła, a Polska - i Węgry - przyjmują takie samo stanowisko. Wyjaśniamy, na czym polega rozpowszechniany w internecie manipulacyjny przekaz.

Słowacja "odrzuca unijny pakt migracyjny, a Polska?" Uproszczenie i manipulacja

Słowacja "odrzuca unijny pakt migracyjny, a Polska?" Uproszczenie i manipulacja

Źródło:
Konkret24

Za pomocą treści reklamowych, lecz nieoznaczonych jako płatne, prorosyjska sieć propagandowa rozsyła wśród internautów w Europie treści zniechęcające do pomocy Ukrainie i podważające politykę Unii Europejskiej. W ciągu ostatniego pół roku te przekazy dotarły do co najmniej 38 milionów użytkowników internetu we Francji i Niemczech. 

38 milionów internautów we Francji i Niemczech w zasięgu rosyjskiej operacji propagandowej

38 milionów internautów we Francji i Niemczech w zasięgu rosyjskiej operacji propagandowej

Źródło:
Konkret24

Salon kosmetyczny z eksperymentalną terapią odchudzającą komarami jakoby działał w Gdańsku. Uchodźczyni z Ukrainy, która go prowadziła, miała na tym zarobić ponad milion złotych - wynika z rzekomego materiału stacji Euronews. Rozpowszechniają go w sieci prorosyjskie konta. Jest sfabrykowany.

Terapia odchudzająca komarami, fałszywe dokumenty i Ukrainka z milionem złotych. Nic tu nie jest prawdą

Terapia odchudzająca komarami, fałszywe dokumenty i Ukrainka z milionem złotych. Nic tu nie jest prawdą

Źródło:
Konkret24

W 2023 roku pierwszy raz od trzech lat spadła liczba osób, wobec których zarządzono kontrolę operacyjną. Wśród nich były też inwigilowane Pegasusem. Cały czas jest to jednak więcej niż przed objęciem rządów przez Zjednoczoną Prawicę.

Nie tylko Pegasus. Ile osób służby inwigilowały w 2023 roku?

Nie tylko Pegasus. Ile osób służby inwigilowały w 2023 roku?

Źródło:
Konkret24

Jarosław Kaczyński, motywując członków Prawa i Sprawiedliwości do pracy przed drugą turą wyborów samorządowych, przekonywał ich, że partia ma teraz więcej kandydatów na wójtów, burmistrzów i prezydentów miast niż w 2018 roku. Nie ma jednak racji.

Kaczyński o kandydatach PiS w drugiej turze: "więcej niż przedtem". Nie, dużo mniej

Kaczyński o kandydatach PiS w drugiej turze: "więcej niż przedtem". Nie, dużo mniej

Źródło:
Konkret24

Nowy warszawski radny PiS, a wcześniej wojewoda mazowiecki Tobiasz Bocheński postanowił uczcić Święto Chrztu Polski wpisem w mediach społecznościowych. Jednak swój post na ten temat zilustrował grafiką przedstawiającą chrzest nie Mieszka I, tylko innego władcy. 

Bocheński uczcił Święto Chrztu Polski. "Douczy się pan z okresu średniowiecza" 

Bocheński uczcił Święto Chrztu Polski. "Douczy się pan z okresu średniowiecza" 

Źródło:
Konkret24

Jordańska księżniczka Salma miała "osobiście strącić" sześć irańskich dronów skierowanych na Izrael, Iran zrobił Izraelowi "małe Drezno", a jeden z dronów zawisł na kablach elektrycznych... - tego typu informacje o ataku na Izrael rozchodzą się w polskich mediach społecznościowych. Są niepotwierdzone i fałszywe, oparte na starych zdjęciach i nagraniach.

Drony "strąciła jordańska księżniczka", a jeden "zaplątał się w kable". Fejki o ataku Iranu na Izrael

Drony "strąciła jordańska księżniczka", a jeden "zaplątał się w kable". Fejki o ataku Iranu na Izrael

Źródło:
Konkret24

Portal rzekomo z Londynu, a teksty publikowane po rosyjsku. Film wideo mający być dowodem, tylko że już skasowany, a bohater zniknął. Oto jak historia o rzekomym zakupie rezydencji króla Karola przez Ołenę Zełenską powiela schemat prokremlowskiej dezinformacji.

Zełenski "nabywa byłą rezydencję króla Karola"? Rosyjski schemat dezinformacji

Zełenski "nabywa byłą rezydencję króla Karola"? Rosyjski schemat dezinformacji

Źródło:
Konkret24, Snopes

Poseł PiS Sebastian Kaleta straszy, że według projektu nowelizacji Kodeksu karnego, jeśli publicznie "sprzeciwisz się tęczowym piątkom w szkole twojego dziecka", to "może się tobą z urzędu zająć prokurator". Podobnie ma rzekomo być wówczas, gdy ktoś powie, że "są tylko dwie płcie". Prawnicy tłumaczą, na czym polega manipulacja posła PiS.

Kaleta o nowelizacji Kodeksu karnego: "lewacka cenzura". Wyjaśniamy, jak manipuluje

Kaleta o nowelizacji Kodeksu karnego: "lewacka cenzura". Wyjaśniamy, jak manipuluje

Źródło:
Konkret24

Według popularnego wpisu uczniowie rzekomo są uczeni, że Ukraina jako państwo istniała już w XVI wieku. Dowodem ma być zdjęcie mapy ze szkolnego atlasu. Z tej mapy to nie wynika, co wyjaśnia wydawnictwo i eksperci.

"Ukraina jako państwo istniała już w XVI wieku"? Sprawdzamy, co wynika z mapy w szkolnym atlasie

"Ukraina jako państwo istniała już w XVI wieku"? Sprawdzamy, co wynika z mapy w szkolnym atlasie

Źródło:
Konkret24

Donald Tusk rzekomo trafił do czołówki rankingu najbogatszych Polaków - tak wynika z krążącego w mediach społecznościowych zrzutu ekranu. Oburzeni internauci pytają, skąd premier ma tyle pieniędzy. Jednak to fake news.

Donald Tusk "w czołówce najbogatszych Polaków"? Nieprawda

Donald Tusk "w czołówce najbogatszych Polaków"? Nieprawda

Źródło:
Konkret24

Ponad połowa Polaków wie, że celem fake newsów i teorii spiskowych jest manipulowanie opinią publiczną i realizowanie politycznych interesów. Mimo to ulegają tym manipulacjom. Jak wynika z najnowszego raportu "Dezinformacja oczami Polaków", co trzeci Polak wierzy, że zaplanowano już kolejną pandemię. Niemal co trzeci - że w Smoleńsku doszło do zamachu. Jedna piąta uważa, że skoro pada śnieg, to żadnego ocieplenia klimatu nie ma.

Polacy vs dezinformacja. W jakie fałsze wierzymy, komu ufamy, czego się boimy

Polacy vs dezinformacja. W jakie fałsze wierzymy, komu ufamy, czego się boimy

Źródło:
Konkret24

Nie sądzę, żeby prokuratura mogła tak bezczelnie kłamać - to reakcja Antoniego Macierewicza na informacje, że prokuratura nie znalazła dowodów na wybuch w polskim samolocie, który rozbił się 10 kwietnia 2010 roku w Smoleńsku. Bo na rzekomym wybuchu, do którego miało dojść w tupolewie, Macierewicz i PiS budowali przez lata swoje kłamstwo smoleńskie. Oto jego główne założenia.

10 fałszów Macierewicza. Jak zbudowano smoleński mit

10 fałszów Macierewicza. Jak zbudowano smoleński mit

Źródło:
Konkret24, "Czarno na białym" TVN24

Kobiety czekają na zmianę prawa, a koalicja rządząca dyskutuje zarówno o terminie procedowania czterech projektów ustaw w sprawie aborcji, jak też jego formie. Wyjaśniamy, o jakich projektach mowa, co w nich zaproponowano, jaka musi być ścieżka legislacyjna i dlaczego różna.

"Kodeksowe" i "niekodeksowe". Cztery projekty ustaw dotyczących aborcji

"Kodeksowe" i "niekodeksowe". Cztery projekty ustaw dotyczących aborcji

Źródło:
Konkret24