FAŁSZ

"Pakistańczyk rozwalił krzyż"? Co wiemy o tej sprawie

Źródło:
Konkret24
Papież Franciszek nagle przerwał homilię. "Mam problemy z oddychaniem". Nagranie z 10 lutego
Papież Franciszek nagle przerwał homilię. "Mam problemy z oddychaniem". Nagranie z 10 lutego Reuters
wideo 2/3
Papież Franciszek nagle przerwał homilię. "Mam problemy z oddychaniem"Reuters

Zdjęcie zniszczonego zabytkowego krzyża w Portugalii stało się pretekstem do antyimigranckiego hejtu w sieci oraz podawania fałszywych informacji. Bo na twierdzenia internautów nie ma żadnych dowodów.

Pokazujemy, co jest prawdą, a co fałszem
Weryfikujemy fake newsy, sprawdzamy dane, analizujemy informacje z sieci

Zdjęcie wapiennego krzyża będącego częścią zabytkowego pomnika z XIV wieku w Portugalii, który leży zniszczony na ziemi, obiegło w ostatnich tygodniach media społecznościowe. Rozsyłano go z przekazem, kto jest rzekomo winny uszkodzenia zabytku. "Pakistańczyk rozwalił w Portugalii krzyż stojący od 1386 roku. Odesłać ich wszystkich do domu natychmiast" - napisał w serwisie X 8 lutego publicysta Tomasz Sommer (pisownia postów oryginalna). W ten sposób skomentował anglojęzyczny post (miał niemal 2 mln wyświetleń), w którym opublikowano fotografię. Inny komentarz na polskojęzycznym profilu, gdzie również pokazano zdjęcie, brzmiał: "Krzyż Sao Lazaro w Portugalii został zbudowany w 1386 roku i stał przez wieki. Dopóki nie został zniszczony przez pakistańskich imigrantów! Czy popieracie masowe deportacje imigrantów? Tak czy nie?".

FAŁSZ
Dla wielu internautów zdjęcie zniszczonego krzyża było okazją do oskarżania migrantów. Bezpodstawnego x.com

W komentarzach internauci obwiniali migrantów za zniszczenie krzyża, nie przebierając w słowach: "Natychmiastowa deportacja, nie ma zgody na utrzymywanie nierobów i przestępców"; "Ten najgorszy element odeślą ale do Polski"; "Nawpuszczali dzicz i dziwią się że buszuje"; "Było myśleć ponad 30 lat temu, a teraz Europejczyk będzie usunięty z własnego kontynentu".

Nie po raz pierwszy to zdjęcie przewróconego krzyża zyskuje popularność w mediach społecznościowych. Zaczęło w nich krążyć na przełomie lipca i sierpnia 2024 roku. "Zbudowany w 1386 roku krzyż świętego Łazarza w Portugalii został wczoraj zniszczony przez pakistańskich imigrantów" - napisano na jednym z anglojęzycznych kont (tłum. red.). Ten wpis ma teraz ponad 7 mln odsłon. Już wtedy o zdarzeniu pisano na polskich kontach w serwisie X.

Portugalski zabytek

31 lipca 2024 roku fotografia zniszczonego krzyża pojawiła się na facebookowym profilu parafii (to najniższa jednostka podziału administracyjnego w Portugalii, można ją porównać do sołectwa w Polsce - red.) Creixomil, znajdującej się w Guimarães w północnej Portugalii. To tam prawdopodobnie w XIV wieku wzniesiono pomnik św. Łazarza, by uczcić zwycięstwo wojsk portugalskich pod wodzą króla Jana I nad armią Jana I Kastylijskiego 14 sierpnia 1385 roku w pobliżu miejscowości Aljubarrota. Od 1910 roku pomnik jest wpisany do rejestru zabytków.

Wapienny pomnik zbudowano w stylu gotyckim. To krzyż, zwany także krzyżem św. Łazarza (Sao Lazaro), pod daszkiem wspartym na czterech filarach. Przedstawiał ukrzyżowanego Jezusa Chrystusa po jednej stronie i Matkę Boską Miłosierdzia po drugiej.

"Dziedzictwo kulturowe Guimarães w parafii Creixomil stało się uboższe. We wtorek (30 lipca 2024 roku - red.) o 22 zabytkowy pomnik św. Łazarza (...) uległ zniszczeniu lub został zniszczony przez wandali (...). Straż miejska była już na miejscu, pomnik odgrodzono. (...) Rada parafii oczekuje na zajęcie się sprawą przez policję" - napisano wówczas na Facebooku, Pod wpisem natychmiast pojawiła się fala hejtu wobec imigrantów. Rada parafialna w kolejnym wpisie zaapelowała więc o spokój i nieferowanie wyroków bez zbadania sprawy. Jak podały miejscowe media, portugalskie ministerstwo kultury w wydanym wtedy oświadczeniu wyraziło ubolewanie i zapowiedziało oszacowanie strat.

Brak dowodów na celowe działanie. Żadnych osób podejrzanych

Ani w informacjach od miejscowego samorządu, ani w relacjach lokalnych mediów nie znaleźliśmy potwierdzenia tego, że pomnik zniszczyli wandale - a tym bardziej, by zniszczyli go migranci z Pakistanu. Jeden z portali, powołując się na anonimowe źródła w policji, podał, że po prostu krzyż mógł się przewrócić z powodu zaniedbania i złego stanu, w jakim już był.

Na początku sierpnia 2024 roku António Gonçalves, przewodniczący rady parafii Creixomil, w rozmowie z portugalskim portalem Observador ocenił, że teorie o sprawcach, które krążą w sieciach społecznościowych, nie mają sensu: "To wszystko spekulacje. Byłem tam na miejscu i słyszałem relacje z pierwszej ręki. Ci, którzy usłyszeli hałas [upadającego krzyża] i wyszli [z domów] na zewnątrz, nikogo nie widzieli".

Pod koniec września 2024 roku rzecznik prokuratury z Bragi, której podlega Creixomil poinformował redakcję Reuters Fact Check, że nie ma żadnego dowodu sugerującego, że pomnik został zniszczony przez migranta lub migrantów. Dodał, że są wątpliwości co do tego, jak doszło do zniszczenia "z uwagi na delikatną konstrukcję" [zabytku]. Natomiast rzecznik policji z Bragi przekazał, że śledztwo trwa i nie ma żadnego związku z imigrantami, a przyczyna zniszczenia pomnika pozostaje nieznana.

Zapytaliśmy komendę główną portugalskiej policji, czy dochodzenie w sprawie zniszczonego krzyża zostało zakończone, czy ustalono potencjalnych sprawców i czy byli to obywatele Pakistanu. W odpowiedzi przesłanej Konkret24 19 lutego 2025 roku czytamy, że "dochodzenie jest wciąż prowadzone i jak dotąd nie ustalono żadnego podejrzanego".

Autorka/Autor:

Źródło: Konkret24

Źródło zdjęcia głównego: GoogleMaps

Pozostałe wiadomości

Karol Nawrocki "zachęcił wszystkich kontrkandydatów" w wyborach prezydenckich do opublikowania oświadczeń majątkowych. Tylko że większość z nich to zrobiła, są publicznie dostępne. Jeden z kandydatów nie deklaruje własności żadnego mieszkania czy domu, inni mają po kilka mieszkań. Co jeszcze wiemy?

Po kilka mieszkań, działki, akcje, obrazy. Oświadczenia majątkowe kandydatów na prezydenta

Po kilka mieszkań, działki, akcje, obrazy. Oświadczenia majątkowe kandydatów na prezydenta

Źródło:
Konkret24

Szefowa kancelarii prezydenta Małgorzata Paprocka broni Andrzeja Dudy jako strażnika konstytucji. Według niej "nie było żadnego wyborów sędziów dublerów". Przypominamy więc, jak w 2015 roku wybrano sędziów do Trybunału Konstytucyjnego.

Nieprawda minister Paprockiej. Dotyczy sędziów dublerów

Nieprawda minister Paprockiej. Dotyczy sędziów dublerów

Źródło:
Konkret24

Kilka godzin po tragedii na Uniwersytecie Warszawskim w mediach społecznościowych zaczęła krążyć informacja, jakoby sprawcą ataku był Ukrainiec. Przestrzegamy przed rozpowszechnianiem takich pogłosek, nie są prawdziwe.

Tragedia na uniwersytecie. Dezinformacja o sprawcy

Tragedia na uniwersytecie. Dezinformacja o sprawcy

Źródło:
Konkret24

Niedługo po ataku Indii na Pakistan zaczęto rozpowszechniać w sieci nagrania mające przedstawiać moment ataku. Jak często bywa w przypadku konfliktów zbrojnych, nie wszystkie publikowane teraz nagrania są aktualne. Przestrzegamy.

Indie bombardują Pakistan? To inne zdarzenie

Indie bombardują Pakistan? To inne zdarzenie

Źródło:
Konkret24

Jedni straszą hordami migrantów; drudzy twierdzą, że Polska jest wyłączona z lokowania migrantów. Jedni alarmują, że pakt migracyjny już działa; drudzy uspokajają, że nie wejdzie w życie. Wyborca może odnieść wrażenie, że Unia Europejska właśnie decyduje w sprawie paktu migracyjnego - nic bardziej mylnego. To kampanijna gra. Ekspert tłumaczy, dlaczego się opłaca.

Pakt migracyjny w ogniu kampanii. Faulują obie strony

Pakt migracyjny w ogniu kampanii. Faulują obie strony

Źródło:
TVN24+

Spór o referendum w sprawie prawa aborcyjnego był jednym z gorętszych momentów debaty Szymona Hołowni i Magdaleny Biejat. Marszałek Sejmu przekonywał, że w obecnej sytuacji "optymalne będzie referendum". Wyjaśniamy, dlaczego samo referendum nie przesądzi o zmianie prawa. 

Hołownia o prawie do aborcji: niech "naród zdecyduje". To tak nie działa

Hołownia o prawie do aborcji: niech "naród zdecyduje". To tak nie działa

Źródło:
Konkret24

Setki tysięcy wyświetleń w sieci generuje nagranie z fragmentem przemówienia Donalda Tuska w Holandii. Na jego podstawie internauci twierdzą, że polski premier o wybuch drugiej wojny światowej obwinił... Polskę. Lecz Tusk powiedział coś innego.

Tusk o "polskim ataku na Westerplatte"? Skąd taka wersja

Tusk o "polskim ataku na Westerplatte"? Skąd taka wersja

Źródło:
Konkret24

"Ukraińcy masowo ruszyli po polskie obywatelstwo" - ogłosił na nagraniu europoseł Konfederacji Marcin Sypniewski. Według niego w 2024 roku 40 tysięcy z nich dostało polski paszport. Nieprawda, o wiele mniej.

40 tysięcy Ukraińców z polskim paszportem w ciągu roku? Polityk Konfederacji zmyśla

40 tysięcy Ukraińców z polskim paszportem w ciągu roku? Polityk Konfederacji zmyśla

Źródło:
Konkret24

Karol Nawrocki, odpowiadając na pytania dotyczące swoich mieszkań, zapewnił, że "nie ma nic do ukrycia". Mówił, że opublikuje swoje oświadczenie majątkowe, jeśli tylko będzie taka możliwość prawna. Tylko że zdaniem ekspertów już może to zrobić. Oto dlaczego zależy to od samego prezesa IPN.

Nawrocki o ujawnieniu oświadczenia majątkowego: "jeśli będzie możliwość prawna". Przecież jest

Nawrocki o ujawnieniu oświadczenia majątkowego: "jeśli będzie możliwość prawna". Przecież jest

Źródło:
Konkret24

Czy premier kiedykolwiek zapowiadał, że będzie obchodził polskie prawo? Tak w kontekście dyskusji o przestrzeganiu konstytucji twierdzą posłowie PiS Zbigniew Bogucki i Michał Wójcik. Tylko że manipulują głośną już wypowiedzią Donalda Tuska.

Politycy PiS: Tusk zapowiadał "łamanie prawa". Manipulują cytatem

Politycy PiS: Tusk zapowiadał "łamanie prawa". Manipulują cytatem

Źródło:
Konkret24

Pożar kościoła, do którego doszło w Walii, wywołał kolejną falę antyimigranckich komentarzy - także w polskiej sieci. Powodem jest stworzony na bazie tego wydarzenia fake news, jakoby ogień podłożyło dwoje Pakistańczyków. Policja jednak zaprzecza.

Pożar kościoła w Walii. Internauci winią migrantów, policja dementuje 

Pożar kościoła w Walii. Internauci winią migrantów, policja dementuje 

Źródło:
Konkret24

W sieci krążą dwa niemal identyczne zdjęcia z uroczystości w ogrodzie Białego Domu. Na jednym z nich wśród gości widać Karola Nawrockiego, na drugim - w tym samym miejscu stoi zupełnie inny, nieznany mężczyzna. Sprawdziliśmy, które z tych zdjęć jest autentyczne, a które jest przeróbką.

Nawrocki w Białym Domu. "Które zdjęcie jest prawdziwe"?

Nawrocki w Białym Domu. "Które zdjęcie jest prawdziwe"?

Źródło:
Konkret24

Pismo jednego z polskich dowódców wojskowych ma być dowodem, że Polska wyśle "korpus interwencyjny" na Ukrainę - tak twierdzą posłowie Roman Fritz i Konrad Berkowicz. Dowództwo operacyjne zaprzecza tym informacjom i pisze o "pożywce dla rosyjskich ośrodków propagandowych".

Posłowie dezinformują o polskich żołnierzach na Ukrainie. Wyjaśniamy

Posłowie dezinformują o polskich żołnierzach na Ukrainie. Wyjaśniamy

Źródło:
Konkret24

Temat bykowego, czyli podatku dla osób bezdzietnych, wrócił w publicznej debacie za sprawą petycji, która trafiła do Sejmu. Ten pomysł forsuje również kandydujący na prezydenta Marek Jakubiak. Jako wzór wskazuje Niemcy. Porównanie jest niewłaściwe, a ekspert tłumaczy, dlaczego bykowe kłóci się z konstytucją.

Bykowe: Jakubiak nawołuje, petycja w Sejmie. Czy to w ogóle możliwe?

Bykowe: Jakubiak nawołuje, petycja w Sejmie. Czy to w ogóle możliwe?

Źródło:
TVN24+

"Niesamowite, Polska się budzi!" - ogłosił europoseł PiS Waldemar Buda, publikując zdjęcie dwóch plakatów na jakimś ogrodzeniu. Wynika z niego, że na jednym banerze ktoś "przeprasza za baner" obok z wizerunkiem Rafała Trzaskowskiego. Śmieszne? Przede wszystkim nieprawdziwe. Bazowe dla tej przeróbki zdjęcie istnieje i już wcześniej intrygowało internautów.

"Przepraszam za baner". Wyborcza wojna na plakaty i... fejki

"Przepraszam za baner". Wyborcza wojna na plakaty i... fejki

Źródło:
Konkret24

Sławomir Mentzen twierdzi, że Ukraińcy przebywający w Polsce w świadczeniach socjalnych dostają więcej, niż wpłacają do budżetu państwa w podatkach. Dostępne opracowania pokazują jednak coś odwrotnego.

Mentzen o tym, ile wydajemy na Ukraińców, a ile zyskujemy. Nie ma racji

Mentzen o tym, ile wydajemy na Ukraińców, a ile zyskujemy. Nie ma racji

Źródło:
Konkret24

W debacie "Super Expressu" kandydaci na prezydenta przepytywali siebie nawzajem. Odpierając zarzuty rywali, nieraz minęli się jednak z prawdą albo przeinaczali fakty. Oto wypowiedzi, które wprowadziły w błąd opinię publiczną.

Debata prezydencka. Fałsze i manipulacje kandydatów

Debata prezydencka. Fałsze i manipulacje kandydatów

Źródło:
Konkret24

W sieci rozchodzi się informacja, jakoby Polska była "rekordzistą" pod względem złożonych wniosków azylowych w tym roku. Przekaz ten podają dalej między innymi działacze Konfederacji i PiS. Jednak autor posta, który stał się źródłem tych doniesień, manipulacyjnie dobrał dane. I o czymś nie wspomniał.

Rekord wniosków o azyl w Polsce? Podwójna manipulacja

Rekord wniosków o azyl w Polsce? Podwójna manipulacja

Źródło:
Konkret24

Prezydent Andrzej Duda wykorzystał zaproszenie na konwencję Karola Nawrockiego w Łodzi, żeby chwalić osiągnięcia rządów Zjednoczonej Prawicy i skrytykować działania gabinetu Donalda Tuska. W niektórych kwestiach mijał się jednak z prawdą, wprowadzając opinię publiczną w błąd.

Duda na konwencji Nawrockiego. Cztery nieprawdy

Duda na konwencji Nawrockiego. Cztery nieprawdy

Źródło:
Konkret24

Poseł Konfederacji Michał Wawer straszy "polskimi emeryturami dla Hindusów", czyli że ZUS będzie hojnie dopłacał do "skromnych indyjskich emerytur". Mechanizm tej manipulacji jest podobny, jak w fałszywej narracji o uprawnieniach emerytalnych dla Ukraińców. Chodzi o umowy o zabezpieczeniu społecznym, które Polska standardowo zawiera z wieloma krajami.

"Polskie emerytury dla Hindusów"? Co zakłada ta umowa

"Polskie emerytury dla Hindusów"? Co zakłada ta umowa

Źródło:
Konkret24

Wojna prezydenta Donalda Trumpa z Uniwersytetem Harvarda trwa. Według rozsyłanego w sieci przekazu w odwecie za zabranie uczelni funduszy jej władze odrzuciły aplikację najmłodszego syna Trumpa - Barrona. Jednak żadnych dowodów na tę teorię nie ma.

Harvard nie przyjął na studia syna Trumpa? Skąd taka plotka

Harvard nie przyjął na studia syna Trumpa? Skąd taka plotka

Źródło:
Konkret24

Teksty z trzynastu polskich serwisów informacyjnych wykorzystano w kolejnej fazie operacji wpływu prowadzonej przez rosyjski ośrodek dezinformacji. W specjalnie tworzonych postach linkowano do artykułów, które zawierały treści przydatne Kremlowi. A potem w ruch szły boty.

Operacja Doppelganger. Cel: polskie wybory

Operacja Doppelganger. Cel: polskie wybory

Źródło:
Konkret24

"Jakaś masakra", "ekologia to fikcja" - komentują internauci film, który notuje miliony wyświetleń w sieci. Ma przedstawiać cmentarz elektrycznych skuterów. Co o nim wiemy?

"Cmentarz elektrycznych skuterów"? Niezupełnie

"Cmentarz elektrycznych skuterów"? Niezupełnie

Źródło:
Konkret24

Posłowie i senatorowie PiS mieli wpłacać na partię minimum tysiąc złotych miesięcznie, europosłowie PiS - minimum pięć tysięcy. Tak zarządził Jarosław Kaczyński, gdy PiS nie dostał części subwencji. Konkret24 pozyskał rejestr wszystkich wpłat dla tej partii za 2024 rok. Oto kto wpłacił najwięcej, a kto w ogóle.

Mieli "wspierać partię finansowo". Kto ile wpłacił? Mamy rejestry PiS

Mieli "wspierać partię finansowo". Kto ile wpłacił? Mamy rejestry PiS

Źródło:
TVN24+