PiS chce obnażyć hipokryzję opozycji w sprawie węgla. I manipuluje w spocie

6 października na kontach Prawa i Sprawiedliwości na Facebooku i Twitterze pojawił się krótki materiał wideo ze zmontowanymi fragmentami wypowiedzi polityków opozycji na temat konieczności odejścia od węgla w polskiej energetyce. 53-sekundowy filmik opatrzony jest stemplem "hiPOkryzja", który nałożono na twitterowy wpis Platformy Obywatelskiej z 5 października. W komentarzu wpisano: "PRZYPOMINAMY! Platforma Obywatelska zamykała kopalnie, chciała likwidować węgiel i przemysł wydobywczy!!" (pisownia oryginalna).

PO napisała wówczas: "Najpierw zapewniali, że węgla nie zabraknie. Dwa miesiące do zimy, a Polacy już mają problem z zakupem opału. Węgiel jeżeli jest, to osiąga rekordowe ceny. Nie każdego będzie stać na ogrzanie swoich domów. Polacy na zimę zostali sami. Kto za to odpowie?". Do tego wpisu dołączono 36-sekundowe nagranie z obecnymi wypowiedziami prezesa PiS Jarosława Kaczyńskiego, premiera Mateusza Morawieckiego, zapewniających, że węgla w Polsce nie zabraknie, a składy węgla nie są puste. Ich wypowiedzi, a także archiwalną wypowiedź prezydenta Andrzeja Dudy o zasobach węgla w Polsce na 200 lat, zestawiono z prasowymi tytułami o kłopotach Polaków z zakupem węgla na opał. Całość kończy się napisem "Wieczne kłamstwa".

W klipie PiS mamy natomiast krótkie, jednozdaniowe wypowiedzi opozycyjnych polityków: Borysa Budki, Franciszka Sterczewskiego, Małgorzaty Kidawy-Błońskiej, Adama Szłapki, Grzegorza Schetyny z Koalicji Obywatelskiej, szefa PO Donalda Tuska, Szymona Hołowni z Polski 2050 i Dariusza Jońskiego (obecnie KO, wcześniej SLD). Klip wideo jest opatrzony następującym komentarzem: "PRZYPOMINAMY! Platforma Obywatelska zamykała kopalnie, chciała likwidować węgiel i przemysł wydobywczy".

Jak ustaliliśmy, wypowiedź Dariusza Jońskiego pochodzi z 14 stycznia 2015 roku; wypowiedzi Budki, Sterczewskiego, Kidawy-Błońskiej, Szłapki zostały nagrane jesienią 2019 roku przed wyborami parlamentarnymi, w ramach kampanii "Chrońmy klimat, chrońmy Polskę". Cytowane wypowiedzi Grzegorza Schetyny są z 6 kwietnia i 27 kwietnia 2019 roku z wieców wyborczych przed wyborami europejskimi; z kolei fragment wypowiedzi Donalda Tuska pochodzi z 8 kwietnia bieżącego roku, a Szymona Hołowni - z 21 września 2022 roku z Radia Zet.

Rzeczywiście, niektórzy cytowani w klipie PiS politycy opozycji mówią o jak najszybszym odejściu od spalania węgla w Polsce. Ale mówią to w kontekście, który PiS pomija – w kontekście katastrofy klimatycznej. Autorzy filmiku posługują się przy tym zdaniami, wyrwanymi z kontekstu.

W klipie PiS są fragmenty dwóch wypowiedzi Grzegorza Schetyny z kwietnia 2019 roku. Zdanie "by węgiel przestał być używany do ogrzewania mieszkań i domów" pochodzi z przemówienia Grzegorza Schetyny na konwencji Koalicji Europejskiej z 6 kwietnia 2019 roku. Mówił wtedy o walce ze smogiem, jako jednym z celów programowych w wyborach europejskich: "Zastanówmy się, kto spowoduje, że przyszłość naszych dzieci będzie wolna od smogu? Ci, którzy wycinają lasy i nadal chcą opierać energetykę na węglu, zresztą sprowadzanym w rekordowych ilościach z Rosji? Czy my, którzy mamy realny plan, by węgiel przestał być używany do ogrzewania mieszkań i domów do roku 2030?" (wszystkie pogrubienia w tekście pochodzą od redakcji).

Inny fragment wypowiedzi Schetyny – "zlikwidujemy węgiel jako paliwo do domów i mieszkań w ciągu najbliższej dekady" jest z 27 kwietnia 2019 roku. Wtedy na wiecu wyborczym mówił o zaletach polskiego członkostwa w Unii Europejskiej i że Koalicja Europejska będzie uczestniczyć w wielkich europejskich projektach: "Dzięki wsparciu Unii zwalczymy smog i zlikwidujemy węgiel jako paliwo do domów i mieszkań w ciągu najbliższej dekady".

Z kolei w nagraniach z jesieni 2019 roku w ramach kampanii "Chrońmy klimat, chrońmy Polskę" Małgorzata Kidawa-Błońska mówi o tym, że "sprawy ochrony klimatu są bardzo ważne, dlatego trzeba zrobić wszystko, by jak najszybciej ograniczyć spalanie węgla w Polsce". W klipie PiS z jej wypowiedzi zostaje ten fragment: "jak najszybciej ograniczyć spalanie węgla".

W klipie PiS Borys Budka mówi: "w krótkiej perspektywie wyeliminować węgiel, później eliminować węgiel również z przemysłu". W oryginalnym nagraniu lider PO stwierdza: "powinniśmy dążyć do tego, by w krótkiej perspektywie wyeliminować węgiel przede wszystkim tam, gdzie jest on najbardziej szkodliwy. Mówię tutaj o niewydajnych, niskoemisyjnych paleniskach domowych, później eliminować węgiel również z przemysłu, zastępować go odnawialnymi źródłami energii". W dalszej części wypowiedzi polityk PO deklarował, że jego partia dołoży "wszelkich starań", by odejście od węgla "było opłacalne dla tych, którzy pracują w bardzo szkodliwych i niebezpiecznych warunkach tam, na dole w kopalniach".

Natomiast użyty przez PiS fragment wypowiedzi Donalda Tuska "zatrzymać zakup przez Polskę tego węgla, musimy skończyć z tym procederem" sugeruje, że szef PO protestuje przeciwko dodatkowym zakupom węgla, jakie polecił zrealizować premier Morawiecki.

Tymczasem ten fragment pochodzi z konferencji prasowej Donalda Tuska z 8 kwietnia 2022 roku, podczas której apelował on do rządu o zakaz importu rosyjskiego węgla do Polski. Oryginalna wypowiedź Tuska brzmi tak: "Polski rząd, premier Morawiecki mają w ręku możliwość podjęcia natychmiastowej, z dnia na dzień decyzji, różnych decyzji, które mogą zatrzymać zakup przez Polskę, przez polskie firmy, przez spółki Skarbu Państwa tego węgla. Jeszcze raz gorąco zwracam się z apelem do polskiego rządu, do premiera Morawieckiego o to, żeby podjął takie decyzje, musimy skończyć z tym procederem. Dosyć finansowania Rosji, interesów rosyjskich przez polskiego podatnika i polskie spółki Skarbu Państwa".

Kolejny "bohater" klipu PiS - Szymon Hołownia - o tym, że "Turów (kopalnia i elektrownia w Turowie – red.) trzeba zamknąć" mówił na antenie Radia Zet 21 września. Przedstawił też powody takiej decyzji: "mamy tak niewydolny system energetyczny, jak mamy, tak drogi system energetyczny, jak mamy i trzeba robić dokładnie to, co robiono choćby w Wielkopolsce, czyli przekwalifikowywać całą energetykę węgla brunatnego i węgla kamiennego na zielone źródła energii".

Najnowszy klip PiS mieści się w upowszechnianej przez polityków tej partii, także przez premiera Mateusza Morawieckiego, narracji, że "za PO zamykano kopalnie" i to rząd PO-PSL opowiadał się za likwidacją górnictwa w Polsce. Kilkakrotnie w Konkret24, także w cyklu "Nieprawdy Mateusza Morawieckiego" pisaliśmy, że to nieprawda.

Przypominamy więc, że 7 stycznia 2015 roku rząd Ewy Kopacz przedstawił "Plan naprawczy dla Kompanii Węglowej SA". Pojawiła się tam informacja o czterech kopalniach, które miały zostać przeniesione do Spółki Restrukturyzacji Kopalń (SRK) "w celu stopniowego wygaszania działalności (z możliwością innych działań restrukturyzacyjnych)". Piąta kopalnia miała trafić do katowickiej spółki Węglokoks. Po górniczych protestach w lutym 2015 roku Katowicki Holding Węglowy SA przyjął plan zakładający przejście dwóch (z czterech) kopalń do SRK celem stopniowego wygaszenia. W 2015 roku do SRK trafiła jeszcze trzecia kopalnia.

To rząd premiera Morawieckiego 25 września 2020 roku podpisał ze związkami zawodowymi porozumienie dotyczące tempa transformacji górnictwa węgla kamiennego. Zgodnie z przyjętymi zapisami likwidacja kopalń będzie trwała do 2049 roku. Tak zwaną umowę społeczną, która określa zasady i tempo stopniowej likwidacji górnictwa, rząd Morawieckiego zawarł 28 maja 2021 roku.

Z informacji rzecznika Ministerstwa Aktywów Państwowych, zamieszczonych przez dziennik "Super Express" 30 sierpnia wynika, że w latach 2008-2015 (rządy PO-PSL) w stan całkowitej likwidacji postawiono pięć kopalni; od grudnia 2015 roku (rządy Zjednoczonej Prawicy) postawiono w stan całkowitej likwidacji 14 kopalni.

Autor: Piotr Jaźwiński / Źródło: Konkret24; zdjęcie: Shutterstock