FAŁSZ

"Biedni są nic nie warci"? Wymyślona postać, fejkowy wpis

Źródło:
Konkret24
Tak wygląda studiowanie na nowym kierunku lekarskim w Siedlcach. Problemem może być brak akredytacji
Tak wygląda studiowanie na nowym kierunku lekarskim w Siedlcach. Problemem może być brak akredytacjiMarek Nowicki/Fakty TVN
wideo 2/5
Tak wygląda studiowanie na nowym kierunku lekarskim w Siedlcach. Problemem może być brak akredytacjiMarek Nowicki/Fakty TVN

Uwaga na rozpowszechniany w sieci fikcyjny post "zastępcy naczelnego farmaceuty Polski". Taka osoba nie istnieje. A fake news wykreowany z tą postacią posłużył do kampanii internetowej zachęcającej do zakupu suplementu diety.

Pokazujemy, co jest prawdą, a co fałszem
Weryfikujemy fake newsy, sprawdzamy dane, analizujemy informacje z sieci

Użytkownicy serwisu X rozsyłają w ostatnich dniach zrzut ekranu pokazujący rzekomo wpis z Facebooka. Jego autorką ma być "zastępca naczelnego farmaceuty Polski" Krystyna Grzegorczyk. Miała napisać: "Wyobraź sobie, że naprawdę chcą, aby produkt, który teraz wysyłamy za granicę, byl sprzedawany w Polsce za jedyne 69 zł". A dalej: "Chcą go sprzedać za 69 zł! I do kogo? Biedni, którzy są nic nie warci. Nisko wykwalifikowani pracownicy, którzy nigdy nie stworzą niczego pożytecznego. A takze emeryci. Po co? Ich zycie już się kończy, niech umrą, nie zal nam ich" (pisownia oryginalna). Post opublikowany 3 marca na platformie X ma ponad 50 tysięcy wyświetleń, zebrał 800 polubień. "Czytam i nie wierzę"; "Kto powołał potwora na stanowisko?"; "Jakim trzeba być człowiekiem, żeby tak napisać" - komentowali internauci.

FAŁSZ
Internautka komentuje rzekomy wpis "zastępcy naczelnego farmaceuty Polski"X.com

W facebookowym poście nie pada nazwa produktu, którego dotyczy cały wpis. Nie ma też żadnych informacji na temat okoliczności, w jakich "zastępca naczelnego farmaceuty Polski" miałaby go napisać. Wyraża się lekceważąco o ubogich, o ludziach o niskich kwalifikacjach i o emerytach. W dodatku chce rzekomo ograniczyć szeroki dostęp do pożądanej przez wszystkich substancji.

Tylko że ten post jest fałszywką. Nie istnieje stanowisko "zastępcy naczelnego farmaceuty Polski", a rzekoma autorka wpisu nie figuruje w Centralnym Rejestrze Farmaceutów. Jak sprawdziliśmy, przekaz krąży w polskim internecie od kilku miesięcy. Wyjaśniamy.

"To jest fejk", "idiotyczna wrzutka"

- To jest fejk. Nie ma kogoś takiego jak naczelny farmaceuta Polski albo jego zastępca - mówi Konkret24 Konrad Madejczyk, szef biura prasowego Naczelnej Izby Aptekarskiej. Madejczyk zauważa, że wymienione w poście nazwisko kobiety, jeśli w ogóle taka postać istnieje, nie figuruje w Centralnym Rejestrze Farmaceutów.

Madejczyk podejrzewa, że celem przekazu może być nakłanianie do zakupu konkretnego preparatu. - Podobnie wyglądają bowiem kampanie reklamowe preparatów, które nie są nawet lekami, tylko rzekomo cudownymi środkami rozwiązującymi nasze problemy zdrowotne - tłumaczy. Zwraca uwagę na odwołanie w przekazie do tytułu zawodowego farmaceuty, co w przypadku nieposiadania takich uprawnień jest złamaniem prawa.

Tajemniczego posta pokazaliśmy również farmaceucie Łukaszowi Pietrzakowi. "Jeśli Pani Krystyna miałaby ważne stanowisko, to bez trudu można by znaleźć o niej informacje w sieci. A tu, oprócz powielania zrzutu ekranu, nie ma nic" - stwierdza. "Na moje oko jest to idiotyczna wrzutka, która żyje swoim życiem" - ocenia.

Zapytaliśmy Główny Inspektorat Farmaceutyczny, czy osoba wymieniona w poście - Krystyna Grzegorczyk - jest znana pracownikom GIF, a jeśli tak, czy pełniła w GIF jakieś funkcje. W odpowiedzi Małgorzaty Gajęckiej z Zespołu ds. Komunikacji, Promocji i Strategii GIF czytamy: "Wymieniona w poście osoba nie jest i nigdy nie była pracownikiem Głównego Inspektoratu Farmaceutycznego, nie pełniła też żadnych funkcji w GIF. W Głównym Inspektoracie Farmaceutycznym nie toczą się żadne postępowania z udziałem wymienionej osoby. Z treści posta nie można w sposób jednoznaczny wnioskować, której instytucji dotyczą zawarte w nim informacje".

W 2023 roku fałszywy post wykorzystano, by zachęcać do zakupu suplementu diety

Przekaz o bulwersującej wypowiedzi rzekomej "zastępczyni naczelnego farmaceuty Polski" krąży w sieci od miesięcy. Dużą popularnością cieszy się film opublikowany na TikToku 5 stycznia - wciąż oglądany i komentowany przez użytkowników tego serwisu. Bohater nagrania odczytuje treść fikcyjnej wiadomości, komentując: "Taka wypowiedź do narodu, no to życzę sukcesu, jak pójdziesz do Lidla na zakupy". Film odtworzono na TikToku już ponad 300 tys. razy. Blisko 15 tys. użytkowników polubiło go. "Szok aż mnie zatkało", "po prostu brak słów" - komentowali internauci. Kopia tego nagrania, zamieszczona na Facebooku, ma już 140 tys. odtworzeń.

Na Facebooku znaleźliśmy kopie rzekomego posta "zastępczyni naczelnego farmaceuty Polski" opublikowane już latem 2023 roku. Niektóre z nich były podobne do tych rozsyłanych obecnie, a komentujący je internauci wyrażali oburzenie niegodziwymi komentarzami pod adresem ubogich, gorzej wykształconych i seniorów. W jednym z postów znaleźliśmy zrzut ekranu artykułu ze strony internetowej wykorzystującej logo TVP i wizerunek jednego z ówczesnych prezenterów stacji. Inny post zawierał podobne treści, ale odsyłał do konkretnej strony internetowej. W internetowym archiwum Wayback Machine jest wersja tej strony z 1 września 2023 roku.

Elementy tej strony internetowej były wówczas bliźniaczo podobne do serwisu internetowego TVP. W zamieszczonym na niej artykule pokazano ten sam post "zastępczyni naczelnego farmaceuty Polski". Wykorzystano go do zachęcania do zakupu suplementu diety przeznaczonego dla osób z chorobami krążenia. Właśnie sprzedaży tego suplementu w niskiej cenie miała się sprzeciwiać fikcyjna farmaceutka. Nie jest jasne, czy autorzy strony sami stworzyli fałszywkę, czy wykorzystali istniejącego już fejka. W napisanym słabym stylem artykule, obok byłego już pracownika TVP wykorzystano również wizerunki znanych lekarzy: prof. Krzysztofa Simona i dr. Michała Sutowskiego. Przypisano im fikcyjne wypowiedzi. To znana taktyka, stosowana przez internetowych oszustów, o której wielokrotnie pisaliśmy w Konkret24.

Autorka/Autor:

Źródło: Konkret24

Źródło zdjęcia głównego: Shutterstock/X/com

Pozostałe wiadomości

Ponad milionowe zasięgi generuje w polskiej sieci przekaz, że od początku lipca nie będzie można w Niemczech w weekendy jeździć samochodami osobowymi. Powodem ma być troska o środowisko. Uspokajamy: nie ma takich planów.

W Niemczech od lipca "całkowity zakaz jazdy w weekendy"? To "nieuzasadnione obawy"

W Niemczech od lipca "całkowity zakaz jazdy w weekendy"? To "nieuzasadnione obawy"

Źródło:
Konkret24

Czy Amerykański Czerwony Krzyż nie przyjmuje krwi od osób zaszczepionych przeciw COVID-19? Taką teorię, na podstawie pytań z formularza tej organizacji, wysnuli polscy internauci. Kwestionariusz jest prawdziwy, teoria już nie.

Amerykański Czerwony Krzyż "odmawia przyjmowania krwi" od zaszczepionych? Nie

Amerykański Czerwony Krzyż "odmawia przyjmowania krwi" od zaszczepionych? Nie

Źródło:
Konkret24

Internauci i serwisy internetowe podają przekaz, że polskie wojsko wysyła pracującym pierwsze powołania - że dostają "pracownicze przydziały mobilizacyjne". Wyjaśniamy, o co chodzi.

Pracownikom wysłano "pierwsze powołania do wojska"? Nie, wyjaśniamy

Pracownikom wysłano "pierwsze powołania do wojska"? Nie, wyjaśniamy

Źródło:
Konkret24

Sceptycy pandemii COVID-19 i przeciwnicy wprowadzonych wtedy obostrzeń szerzą ostatnio narrację, jakoby "niemiecki rząd przyznał, że nie było pandemii". Wiele wpisów z taką informacją krąży po Facebooku i w serwisie X. Nie jest to jednak prawda.

"Niemiecki rząd przyznał, że nie było pandemii"? Manipulacja pana profesora

"Niemiecki rząd przyznał, że nie było pandemii"? Manipulacja pana profesora

Źródło:
Konkret24

W sieci pojawiły się dramatyczny zbiór nagrań, rzekomo z potężnej burzy, która przeszła nad Dubajem. Niektóre z nich nie mają jednak nic wspólnego z ostatnimi wydarzeniami. Wyjaśniamy.

Powódź w Dubaju. Huragan i drzewo wyrwane z korzeniami? To nie są nagrania stamtąd

Powódź w Dubaju. Huragan i drzewo wyrwane z korzeniami? To nie są nagrania stamtąd

Źródło:
Konkret24

Posłanka PiS Joanna Lichocka zaalarmowała swoich odbiorców, że we Wrocławiu powstał "ruchomy meczet". W poście nawiązała do kwestii nielegalnych migrantów, Donalda Tuska i Unii Europejskiej. Posłanka mija się z prawdą. Pokazujemy, co rzeczywiście stoi przy Stadionie Olimpijskim w stolicy Dolnego Śląska.

"Ruchomy meczet" we Wrocławiu? Posłanka PiS manipuluje, tam stało i stoi boisko

"Ruchomy meczet" we Wrocławiu? Posłanka PiS manipuluje, tam stało i stoi boisko

Źródło:
Konkret24

"Głosują, jak im patroni z Niemiec każą", "lista hańby europosłów", "komu podziękować za pakiet migracyjny" - z takimi komentarzami rozsyłane jest w sieci zestawienie mające pokazywać, jak 25 polskich europosłów rzekomo głosowało "w sprawie pakietu migracyjnego". Tylko że grafika zawiera błędy i nie przedstawia, jak rzeczywiście ci europosłowie głosowali. Wyjaśniamy.

"Lista hańby europosłów"? Nie, grafika z błędami. Kto jak głosował w sprawie paktu migracyjnego?

"Lista hańby europosłów"? Nie, grafika z błędami. Kto jak głosował w sprawie paktu migracyjnego?

Źródło:
Konkret24

Według posłanki PiS Marleny Maląg proponowane przez obecny rząd "babciowe" oznacza likwidację programu wprowadzonego przez rząd Zjednoczonej Prawicy. "Znów oszukali?", "będą zabierać?" - pytała była minister rodziny. To manipulacja. Wyjaśniamy, czy rodzice rzeczywiście stracą na nowym świadczeniu.

Maląg: "babciowe" oznacza likwidację rodzinnego kapitału opiekuńczego. Co pominęła była minister?

Maląg: "babciowe" oznacza likwidację rodzinnego kapitału opiekuńczego. Co pominęła była minister?

Źródło:
Konkret24

Sugerując się tekstami niektórych serwisów internetowych, polscy internauci gratulują Słowakom, że "odrzucili pakt migracyjny" i piszą, że rząd Donalda Tuska powinien zrobić to samo. Sęk w tym, że Słowacja nic nie odrzuciła, a Polska - i Węgry - przyjmują takie samo stanowisko. Wyjaśniamy, na czym polega rozpowszechniany w internecie manipulacyjny przekaz.

Słowacja "odrzuca unijny pakt migracyjny, a Polska?" Uproszczenie i manipulacja

Słowacja "odrzuca unijny pakt migracyjny, a Polska?" Uproszczenie i manipulacja

Źródło:
Konkret24

Za pomocą treści reklamowych, lecz nieoznaczonych jako płatne, prorosyjska sieć propagandowa rozsyła wśród internautów w Europie treści zniechęcające do pomocy Ukrainie i podważające politykę Unii Europejskiej. W ciągu ostatniego pół roku te przekazy dotarły do co najmniej 38 milionów użytkowników internetu we Francji i Niemczech. 

38 milionów internautów we Francji i Niemczech w zasięgu rosyjskiej operacji propagandowej

38 milionów internautów we Francji i Niemczech w zasięgu rosyjskiej operacji propagandowej

Źródło:
Konkret24

Salon kosmetyczny z eksperymentalną terapią odchudzającą komarami jakoby działał w Gdańsku. Uchodźczyni z Ukrainy, która go prowadziła, miała na tym zarobić ponad milion złotych - wynika z rzekomego materiału stacji Euronews. Rozpowszechniają go w sieci prorosyjskie konta. Jest sfabrykowany.

Terapia odchudzająca komarami, fałszywe dokumenty i Ukrainka z milionem złotych. Nic tu nie jest prawdą

Terapia odchudzająca komarami, fałszywe dokumenty i Ukrainka z milionem złotych. Nic tu nie jest prawdą

Źródło:
Konkret24

W 2023 roku pierwszy raz od trzech lat spadła liczba osób, wobec których zarządzono kontrolę operacyjną. Wśród nich były też inwigilowane Pegasusem. Cały czas jest to jednak więcej niż przed objęciem rządów przez Zjednoczoną Prawicę.

Nie tylko Pegasus. Ile osób służby inwigilowały w 2023 roku?

Nie tylko Pegasus. Ile osób służby inwigilowały w 2023 roku?

Źródło:
Konkret24

Jarosław Kaczyński, motywując członków Prawa i Sprawiedliwości do pracy przed drugą turą wyborów samorządowych, przekonywał ich, że partia ma teraz więcej kandydatów na wójtów, burmistrzów i prezydentów miast niż w 2018 roku. Nie ma jednak racji.

Kaczyński o kandydatach PiS w drugiej turze: "więcej niż przedtem". Nie, dużo mniej

Kaczyński o kandydatach PiS w drugiej turze: "więcej niż przedtem". Nie, dużo mniej

Źródło:
Konkret24

Nowy warszawski radny PiS, a wcześniej wojewoda mazowiecki Tobiasz Bocheński postanowił uczcić Święto Chrztu Polski wpisem w mediach społecznościowych. Jednak swój post na ten temat zilustrował grafiką przedstawiającą chrzest nie Mieszka I, tylko innego władcy. 

Bocheński uczcił Święto Chrztu Polski. "Douczy się pan z okresu średniowiecza" 

Bocheński uczcił Święto Chrztu Polski. "Douczy się pan z okresu średniowiecza" 

Źródło:
Konkret24

Jordańska księżniczka Salma miała "osobiście strącić" sześć irańskich dronów skierowanych na Izrael, Iran zrobił Izraelowi "małe Drezno", a jeden z dronów zawisł na kablach elektrycznych... - tego typu informacje o ataku na Izrael rozchodzą się w polskich mediach społecznościowych. Są niepotwierdzone i fałszywe, oparte na starych zdjęciach i nagraniach.

Drony "strąciła jordańska księżniczka", a jeden "zaplątał się w kable". Fejki o ataku Iranu na Izrael

Drony "strąciła jordańska księżniczka", a jeden "zaplątał się w kable". Fejki o ataku Iranu na Izrael

Źródło:
Konkret24

Portal rzekomo z Londynu, a teksty publikowane po rosyjsku. Film wideo mający być dowodem, tylko że już skasowany, a bohater zniknął. Oto jak historia o rzekomym zakupie rezydencji króla Karola przez Ołenę Zełenską powiela schemat prokremlowskiej dezinformacji.

Zełenski "nabywa byłą rezydencję króla Karola"? Rosyjski schemat dezinformacji

Zełenski "nabywa byłą rezydencję króla Karola"? Rosyjski schemat dezinformacji

Źródło:
Konkret24, Snopes

Poseł PiS Sebastian Kaleta straszy, że według projektu nowelizacji Kodeksu karnego, jeśli publicznie "sprzeciwisz się tęczowym piątkom w szkole twojego dziecka", to "może się tobą z urzędu zająć prokurator". Podobnie ma rzekomo być wówczas, gdy ktoś powie, że "są tylko dwie płcie". Prawnicy tłumaczą, na czym polega manipulacja posła PiS.

Kaleta o nowelizacji Kodeksu karnego: "lewacka cenzura". Wyjaśniamy, jak manipuluje

Kaleta o nowelizacji Kodeksu karnego: "lewacka cenzura". Wyjaśniamy, jak manipuluje

Źródło:
Konkret24

Według popularnego wpisu uczniowie rzekomo są uczeni, że Ukraina jako państwo istniała już w XVI wieku. Dowodem ma być zdjęcie mapy ze szkolnego atlasu. Z tej mapy to nie wynika, co wyjaśnia wydawnictwo i eksperci.

"Ukraina jako państwo istniała już w XVI wieku"? Sprawdzamy, co wynika z mapy w szkolnym atlasie

"Ukraina jako państwo istniała już w XVI wieku"? Sprawdzamy, co wynika z mapy w szkolnym atlasie

Źródło:
Konkret24

Donald Tusk rzekomo trafił do czołówki rankingu najbogatszych Polaków - tak wynika z krążącego w mediach społecznościowych zrzutu ekranu. Oburzeni internauci pytają, skąd premier ma tyle pieniędzy. Jednak to fake news.

Donald Tusk "w czołówce najbogatszych Polaków"? Nieprawda

Donald Tusk "w czołówce najbogatszych Polaków"? Nieprawda

Źródło:
Konkret24

Ponad połowa Polaków wie, że celem fake newsów i teorii spiskowych jest manipulowanie opinią publiczną i realizowanie politycznych interesów. Mimo to ulegają tym manipulacjom. Jak wynika z najnowszego raportu "Dezinformacja oczami Polaków", co trzeci Polak wierzy, że zaplanowano już kolejną pandemię. Niemal co trzeci - że w Smoleńsku doszło do zamachu. Jedna piąta uważa, że skoro pada śnieg, to żadnego ocieplenia klimatu nie ma.

Polacy vs dezinformacja. W jakie fałsze wierzymy, komu ufamy, czego się boimy

Polacy vs dezinformacja. W jakie fałsze wierzymy, komu ufamy, czego się boimy

Źródło:
Konkret24

Nie sądzę, żeby prokuratura mogła tak bezczelnie kłamać - to reakcja Antoniego Macierewicza na informacje, że prokuratura nie znalazła dowodów na wybuch w polskim samolocie, który rozbił się 10 kwietnia 2010 roku w Smoleńsku. Bo na rzekomym wybuchu, do którego miało dojść w tupolewie, Macierewicz i PiS budowali przez lata swoje kłamstwo smoleńskie. Oto jego główne założenia.

10 fałszów Macierewicza. Jak zbudowano smoleński mit

10 fałszów Macierewicza. Jak zbudowano smoleński mit

Źródło:
Konkret24, "Czarno na białym" TVN24

Kobiety czekają na zmianę prawa, a koalicja rządząca dyskutuje zarówno o terminie procedowania czterech projektów ustaw w sprawie aborcji, jak też jego formie. Wyjaśniamy, o jakich projektach mowa, co w nich zaproponowano, jaka musi być ścieżka legislacyjna i dlaczego różna.

"Kodeksowe" i "niekodeksowe". Cztery projekty ustaw dotyczących aborcji

"Kodeksowe" i "niekodeksowe". Cztery projekty ustaw dotyczących aborcji

Źródło:
Konkret24