Zgony z COVID-19 a szczepienia. Co pokazują mapy z województwami

Zgony z COVID-19 a szczepienia. Co pokazują mapy województwShutterstock

Z porównania danych wynika, że w województwach z najwyższym wskaźnikiem zaszczepienia jest mniej zgonów z COVID-19 niż w tych, gdzie odsetek zaszczepionych jest najniższy - i odwrotnie. Eksperci tłumaczą, czy i jakie wnioski można z tego wyciągnąć.

Pokazujemy, co jest prawdą, a co fałszem
Weryfikujemy fake newsy, sprawdzamy dane, analizujemy informacje z sieci

Wyższy odsetek zaszczepionej populacji w regionie to niższa liczba zgonów z COVID-19? Dane pokazujące taką zależność opublikował 14 października na Twitterze farmaceuta Łukasz Pietrzak. "Przed czym chronią szczepienia? Przede wszystkim przed zgonami" - napisał. I dalej: "proszę przyjrzeć się widocznym zależnościom na poniższych mapkach". Załączona do wpisu grafika przedstawiała mapy Polski z podziałem na województwa. Pierwsza pokazywała odsetek mieszkańców województw zaszczepionych na COVID-19 co najmniej jedną dawką, druga - liczbę zgonów z COVID-19 na milion mieszkańców w województwach. Autor analizował zgony z ostatnich 14 dni.

Tweet Łukasza Pietrzaka z 14 października 2021tvn24 | twitter.com/lpietrzak20

Widoczne na mapach zależności wywołały dyskusję użytkowników Twittera. "Tak dużych różnic nie da się raczej wytłumaczyć wyszczepialnością"; "Chciałbym zobaczyć Mazowsze gdyby wyłączyć Warszawę"; "A ja bym obstawiał że poziom opieki medycznej ma tu duże znaczenie. Na podkarpaciu wskaźnik śmiertelności przed szczepieniami był najwyższy właśni dzięki 'profesjonalizmowi' służby zdrowia"; "Widać efekty, choć ciężko jest w pełni zobaczyć zależność bez trzeciej wypadkowej, którą jest ilość zachorować na 1mln mieszkańców (też zresztą zależna od % zaszczepionych). Wszystkie te dane są zawile ze sobą powiązane" - komentowali (pisownia postów oryginalna).

Idąc tym tropem, zrobiliśmy podobne zestawienie województw, uwzględniając dane za cały miesiąc i odsetek zaszczepionych już dwoma dawkami szczepionki. Poprosiliśmy ekspertów o interpretację oraz odpowiedź na pytanie, czy jest zależność i jak ją tłumaczą.

Prof. Piekarska: pandemia skończy się wtedy, kiedy wszyscy przechorują zakażenie bądź się zaszczepią
Prof. Piekarska: pandemia skończy się wtedy, kiedy wszyscy przechorują zakażenie bądź się zaszczepiątvn24

Tam gdzie więcej zaszczepionych, tam zgonów z COVID-19 mniej

Na pierwszej mapie przedstawiamy odsetek zaszczepionych dwoma dawkami szczepionki na COVID-19 do 19 października tego roku (uwzględniliśmy te dane, ponieważ statystki osób w pełni zaszczepionych publikowane na stronie gov.pl nie uwzględniają zaszczepionych jednodawkowym preparatem Johnson & Johnson; po naszym pytaniu resort to wyjaśnia). Im ciemniejszym kolorem zaznaczono województwo, tym wyższy w nim odsetek zaszczepionych. Czyli najwyższy jest w: mazowieckim - 51 proc., pomorskim - 49,5 proc., wielkopolskim i dolnośląskim - po 48,7 proc.

A najniższy w: podkarpackim - 35,6 proc., lubelskim - 38,8 proc., świętokrzyskim 41,4 proc., ale także w warmińsko-mazurskim i opolskim - po 42,7 proc., podlaskim - 43 proc., małopolskim - 44 proc. Wszędzie tam nie przekracza 45 proc.

Odsetek mieszkańców zaszczepionych na COVID-19 dwoma dawkami - stan na 19 października 2021tvn24 | Ministerstwo Zdrowia, GUS

Na drugiej mapie mamy liczbę zgonów z COVID-19 na milion mieszkańców w danym województwie. Dane o zgonach pochodzą z 30 dni (20 września - 19 października). Szacując zgony na milion mieszkańców i odsetek zaszczepionych, wykorzystaliśmy dane demograficzne opublikowane w lipcu przez Główny Urząd Statystyczny.

Na tej mapie również im ciemniejszy kolor, tym wyższa liczba - w tym wypadku zgonów z COVID-19 na milion mieszkańców. Najgorzej jest zdecydowanie w lubelskim - 69,7. A potem w: podlaskim - 38,4, opolskim - 25,6 i podkarpackim - 24,5. Wymienione województwa należą do takich, gdzie odsetek zaszczepionych jest najniższy.

Z kolei najmniej zgonów z COVID-19 w analizowanym okresie było w: dolnośląskim - 1, lubuskim - 2, pomorskim - 8,5. Te województwa należą do siódemki z najwyższym odsetkiem zaszczepienia.

Zgony z COVID-19 na milion mieszkańców (20 września - 19 października 2021)tvn24 | Ministerstwo Zdrowia, GUS

Grzesiowski: ewidentna zależność; niezaszczepione osoby w wieku 50+ muszą uważać

Czy fakt, że najwięcej zgonów z COVID-19 jest w województwach o najniższym poziomie zaszczepienia i odwrotnie, o czymś świadczy?

Paweł Grzesiowski, immunolog i ekspert Naczelnej Rady Lekarskiej ds. COVID-19: - Na Podlasiu, Lubelszczyźnie i Opolszczyźnie mamy mniejszy odsetek zaszczepionych osób w populacji i jednocześnie najwięcej zgonów na milion mieszkańców. Nie pasuje tu podkarpackie, ale tam jest dziwna sytuacja niskiej liczby testów i moim zdaniem dane o zgonach na COVID-19 są zdecydowanie zaniżone - analizuje. - Widać zdecydowaną zależność między niskim odsetkiem zaszczepionych osób w populacji a wysoką liczbą zgonów. To ewidentnie widać. Z drugiej strony, mamy też korelację między wysokim odsetkiem zaszczepionych a niską liczbą zgonów na milion mieszkańców. Dobrym przykładem jest tu Mazowsze: ma bardzo dobrą wyszczepialność i niską liczbę zgonów - mówi.

- Zależność świadczy o tym, że pełne szczepienie w dużej mierze skutecznie chroni przed ciężkim przebiegiem COVID-19, które wiąże się z dużym ryzykiem zgonu. Wariant Delta dla niezaszczepionych jest groźniejszy niż poprzednie warianty - tłumaczy. - Widzimy, że niezaszczepieni dwa razy częściej trafiają do szpitala niż osoby z poprzednią wersją wirusa. Wiemy też, że po 50. roku życia śmiertelność na COVID-19 drastycznie rośnie. Jeżeli w danym regionie mamy dużo starszych niezaszczepionych osób - tak jak w lubelskim podlaskim, podkarpackim - tych zgonów na COVID-19 możemy obserwować więcej - przewiduje.

Jego zdaniem niepokój powinna budzić sytuacja na Lubelszczyźnie i Podlasiu. - To się za chwilę rozciągnie na pozostałe regiony - przestrzega. - Przy czym mapka wojewódzka jest mało dokładna, lepiej operować mapami powiatowymi. W Małopolsce i na Podkarpaciu jest tak ciekawie, że mamy zaszczepionych sporo mieszkańców Krakowa czy Rzeszowa, a wokół jest marnie i to może przez dłuższy czas rzutować na sytuację w województwie, jeśli chodzi o dane statystyczne. W rzeczywistości w powiatach sytuacja może być znacznie trudniejsza niż pokażą dane wojewódzkie - zwraca uwagę.

Profesor Zimmer o COVID-19: Obrazowo mówiąc, płuco pęka. Choroba atakuje drogi oddechowe i pacjentka dusi się w męczarni
Profesor Zimmer o COVID-19: Obrazowo mówiąc, płuco pęka. Choroba atakuje drogi oddechowe i pacjentka dusi się w męczarnitvn24

Bodzioch: "zaryzykowałbym postawienie hipotezy"

"Na pierwszy rzut oka zależność między niskim odsetkiem zaszczepionych a wysoką liczbą zgonów widać w województwie lubelskim. Analizując jednak dane ze wszystkich województw, zależność ta nie jest już taka wyraźna" - ocenia z kolei w analizie dla Konkret24 dr inż. Mariusz Bodzioch z Wydziału Matematyki i Informatyki Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego w Olsztynie. Specjalizuje się w wykorzystywaniu modeli matematycznych w medycynie, w tym do analizy epidemii.

"Współczynnik korelacji Pearsona będący jednym z najprostszych wskaźników informujących o ewentualnej zależności pomiędzy danymi wynosi około -0,6. Wskazuje na pewną, choć niedoskonałą, zależność ujemną między danymi. Oznacza to, że spadek współczynnika zgonów jest w pewien sposób skorelowany ze wzrostem odsetka osób zaszczepionych" - wyjaśnia ekspert. - "Można zatem próbować doszukiwać się zależności między tymi dwoma wskaźnikami, jednak formułowanie kategorycznych wniosków nie jest uprawnione" - stwierdza.

Jak wyjaśnia, powody są trzy. "Po pierwsze, odrzucając z danych dwa województwa o najniższym odsetku zaszczepienia (lubelskie i podkarpackie), współczynnik korelacji zmienia się znacząco (-0,5). Zatem dla pozostałych województw korelacja jest istotnie słabsza. Warto dodać, że po odrzuceniu wspomnianych dwóch województw, test istotności współczynnika korelacji na poziomie istotności 0,05 mówi, że zależność nie jest już istotna" - tłumaczy ekspert.

Drugim powodem jest to, że sztywne klasyfikowanie zaszczepionych i zmarłych w podziale na województwa może nie być precyzyjne - bo nie każda osoba mieszka i szczepi się w tym samym województwie.

"Po trzecie, należałoby przyjrzeć się jednak szerszemu horyzontowi czasowemu i przeanalizować analogiczne zależności również w innych okresach. Niemniej, osobiście zaryzykowałbym postawienie hipotezy, że niski odsetek zaszczepionych jednak wpływa na ogólne zwiększenie się liczby zgonów" - podsumowuje ekspert.

Autor: Gabriela Sieczkowska / Źródło: Konkret24; zdjęcie: Shutterstock

Źródło zdjęcia głównego: Shutterstock

Pozostałe wiadomości

Po głośnej imprezie w hotelu poselskim Łukasz Mejza tłumaczył z mównicy sejmowej, że w nocy bronił "tradycji polegających na wspólnym, chóralnym śpiewaniu". A w rozmowie z TVN24 tłumaczył się całodniową pracą w sejmowych komisjach i na posiedzeniach. Sprawdziliśmy więc aktywność parlamentarną tego posła PiS. Nie jest to długa analiza.

Mejza tłumaczy nocną imprezę: "skoro się pracuje cały dzień....". Jak on pracuje?

Mejza tłumaczy nocną imprezę: "skoro się pracuje cały dzień....". Jak on pracuje?

Źródło:
Konkret24

To nie ściema kampanijna - tłumaczył minister nauki Dariusz Wieczorek, pytany o obiecane przez Lewicę tysiąc złotych dla studenta. I wyjaśniał, że nie była to obietnica, że "to jest pewien błąd, który wszyscy popełniamy". Przypominamy więc, kto z Lewicy publicznie obiecywał to w kampanii wyborczej.

Minister pytany o obietnicę "tysiąc złotych dla studenta": "to pewien błąd". A kto obiecywał?

Minister pytany o obietnicę "tysiąc złotych dla studenta": "to pewien błąd". A kto obiecywał?

Źródło:
Konkret24

"Wystarczy spojrzeć na dane historyczne i zobaczyć, że zawsze kiedy rządzi Donald Tusk i Platforma Obywatelska, to frekwencja jest niższa" - przekonywał dzień po drugiej turze wyborów samorządowych szef gabinetu prezydenta RP Marcin Mastalerek. Dane PKW o frekwencji nie potwierdzają jego słów.

Mastalerek: "zawsze kiedy rządzi Donald Tusk i PO, to frekwencja jest niższa". Sprawdzamy

Mastalerek: "zawsze kiedy rządzi Donald Tusk i PO, to frekwencja jest niższa". Sprawdzamy

Źródło:
Konkret24

Politycy Prawa i Sprawiedliwości forsują w mediach przekaz, że wraz z powrotem Donalda Tuska na fotel premiera źle się dzieje na ryku pracy. Mateusz Morawiecki jako "dowód" pokazuje mapę z firmami, które zapowiedziały zwolnienia grupowe. Jak sprawdziliśmy, takich zwolnień nie jest więcej, niż było za zarządów Zjednoczonej Prawicy. Eksperci tłumaczą, czego są skutkiem.

Narracja PiS o grupowych zwolnieniach i "powrocie biedy". To manipulacja

Narracja PiS o grupowych zwolnieniach i "powrocie biedy". To manipulacja

Źródło:
Konkret24

"Ukraińcy mają większe prawa w Polsce niż Polacy" - stwierdził jeden z internautów, który rozsyłał przekaz o przyjęciu przez Senat uchwały "o zwolnieniu z podatku dochodowego obywateli Ukrainy i Białorusi". Posty te zawierają szereg nieprawdziwych informacji.

"Senat przyjął uchwałę o zwolnieniu z podatku dochodowego obywateli Ukrainy i Białorusi"? Nic się tu nie zgadza

"Senat przyjął uchwałę o zwolnieniu z podatku dochodowego obywateli Ukrainy i Białorusi"? Nic się tu nie zgadza

Źródło:
Konkret24

"Coś się szykuje" - przekazują zaniepokojeni internauci, rozsyłając zdjęcie zawiadomienia o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie samochodu jako świadczenia na rzecz jednostki wojskowej. Uspokajamy: dokument wygląda groźnie, lecz nie jest ani niczym nowym, ani wyjątkowym.

Masz SUV-a, "to go stracisz"? Kto i dlaczego rozsyła takie pisma 

Masz SUV-a, "to go stracisz"? Kto i dlaczego rozsyła takie pisma 

Źródło:
Konkret24

Po pogrzebie Damiana Sobola, wolontariusza, który zginął w izraelskim ostrzale w Strefie Gazy, internauci zaczęli dopytywać, co wokół jego trumny robiły swastyki i czy były prawdziwe. Sprawdziliśmy.

Swastyki pod trumną Polaka zabitego w Strefie Gazy? Wyjaśniamy

Swastyki pod trumną Polaka zabitego w Strefie Gazy? Wyjaśniamy

Źródło:
Konkret24

Tysiące wyświetleń w mediach społecznościowych ma fotografia dwóch mężczyzn jedzących coś na ulicy przed barem. Jeden to prezydencki doradca Marcin Mastalerek, drugi stoi bokiem, twarzy nie widać. Internauci informują, że to prezydent Duda, który podczas pobytu w Nowym Jorku poszedł ze swoim doradcą na pizzę do baru. Czy na pewno?

Duda i Mastalerek jedzą pizzę na ulicy? Kto jest na zdjęciu

Duda i Mastalerek jedzą pizzę na ulicy? Kto jest na zdjęciu

Źródło:
Konkret24

Według krążącego w sieci przekazu po zmianie prawa Ukraińcom łatwiej będzie uzyskać u nas kartę pobytu na trzy lata. A to spowoduje, że "do Polski będą ściągać jeszcze większe ilości Ukraińców". Przekaz ten jest manipulacją - w rzeczywistości planowane zmiany mają uniemożliwić to, by wszyscy Ukraińcy mogli uzyskiwać karty pobytu i pozostawać u nas trzy lata.

"Każdy, kto zechce" z Ukrainy dostanie kartę pobytu w Polsce? No właśnie nie

"Każdy, kto zechce" z Ukrainy dostanie kartę pobytu w Polsce? No właśnie nie

Źródło:
Konkret24

Ponad milionowe zasięgi generuje w polskiej sieci przekaz, że od początku lipca nie będzie można w Niemczech w weekendy jeździć samochodami osobowymi. Powodem ma być troska o środowisko. Uspokajamy: nie ma takich planów.

W Niemczech od lipca "całkowity zakaz jazdy w weekendy"? To "nieuzasadnione obawy"

W Niemczech od lipca "całkowity zakaz jazdy w weekendy"? To "nieuzasadnione obawy"

Źródło:
Konkret24

Czy Amerykański Czerwony Krzyż nie przyjmuje krwi od osób zaszczepionych przeciw COVID-19? Taką teorię, na podstawie pytań z formularza tej organizacji, wysnuli polscy internauci. Kwestionariusz jest prawdziwy, teoria już nie.

Amerykański Czerwony Krzyż "odmawia przyjmowania krwi" od zaszczepionych? Nie

Amerykański Czerwony Krzyż "odmawia przyjmowania krwi" od zaszczepionych? Nie

Źródło:
Konkret24

Internauci i serwisy internetowe podają przekaz, że polskie wojsko wysyła pracującym pierwsze powołania - że dostają "pracownicze przydziały mobilizacyjne". Wyjaśniamy, o co chodzi.

Pracownikom wysłano "pierwsze powołania do wojska"? Nie, wyjaśniamy

Pracownikom wysłano "pierwsze powołania do wojska"? Nie, wyjaśniamy

Źródło:
Konkret24

Sceptycy pandemii COVID-19 i przeciwnicy wprowadzonych wtedy obostrzeń szerzą ostatnio narrację, jakoby "niemiecki rząd przyznał, że nie było pandemii". Wiele wpisów z taką informacją krąży po Facebooku i w serwisie X. Nie jest to jednak prawda.

"Niemiecki rząd przyznał, że nie było pandemii"? Manipulacja pana profesora

"Niemiecki rząd przyznał, że nie było pandemii"? Manipulacja pana profesora

Źródło:
Konkret24

W sieci pojawiły się dramatyczny zbiór nagrań, rzekomo z potężnej burzy, która przeszła nad Dubajem. Niektóre z nich nie mają jednak nic wspólnego z ostatnimi wydarzeniami. Wyjaśniamy.

Powódź w Dubaju. Huragan i drzewo wyrwane z korzeniami? To nie są nagrania stamtąd

Powódź w Dubaju. Huragan i drzewo wyrwane z korzeniami? To nie są nagrania stamtąd

Źródło:
Konkret24

Posłanka PiS Joanna Lichocka zaalarmowała swoich odbiorców, że we Wrocławiu powstał "ruchomy meczet". W poście nawiązała do kwestii nielegalnych migrantów, Donalda Tuska i Unii Europejskiej. Posłanka mija się z prawdą. Pokazujemy, co rzeczywiście stoi przy Stadionie Olimpijskim w stolicy Dolnego Śląska.

"Ruchomy meczet" we Wrocławiu? Posłanka PiS manipuluje, tam stało i stoi boisko

"Ruchomy meczet" we Wrocławiu? Posłanka PiS manipuluje, tam stało i stoi boisko

Źródło:
Konkret24

"Głosują, jak im patroni z Niemiec każą", "lista hańby europosłów", "komu podziękować za pakiet migracyjny" - z takimi komentarzami rozsyłane jest w sieci zestawienie mające pokazywać, jak 25 polskich europosłów rzekomo głosowało "w sprawie pakietu migracyjnego". Tylko że grafika zawiera błędy i nie przedstawia, jak rzeczywiście ci europosłowie głosowali. Wyjaśniamy.

"Lista hańby europosłów"? Nie, grafika z błędami. Kto jak głosował w sprawie paktu migracyjnego?

"Lista hańby europosłów"? Nie, grafika z błędami. Kto jak głosował w sprawie paktu migracyjnego?

Źródło:
Konkret24

Według posłanki PiS Marleny Maląg proponowane przez obecny rząd "babciowe" oznacza likwidację programu wprowadzonego przez rząd Zjednoczonej Prawicy. "Znów oszukali?", "będą zabierać?" - pytała była minister rodziny. To manipulacja. Wyjaśniamy, czy rodzice rzeczywiście stracą na nowym świadczeniu.

Maląg: "babciowe" oznacza likwidację rodzinnego kapitału opiekuńczego. Co pominęła była minister?

Maląg: "babciowe" oznacza likwidację rodzinnego kapitału opiekuńczego. Co pominęła była minister?

Źródło:
Konkret24

Sugerując się tekstami niektórych serwisów internetowych, polscy internauci gratulują Słowakom, że "odrzucili pakt migracyjny" i piszą, że rząd Donalda Tuska powinien zrobić to samo. Sęk w tym, że Słowacja nic nie odrzuciła, a Polska - i Węgry - przyjmują takie samo stanowisko. Wyjaśniamy, na czym polega rozpowszechniany w internecie manipulacyjny przekaz.

Słowacja "odrzuca unijny pakt migracyjny, a Polska?" Uproszczenie i manipulacja

Słowacja "odrzuca unijny pakt migracyjny, a Polska?" Uproszczenie i manipulacja

Źródło:
Konkret24

Salon kosmetyczny z eksperymentalną terapią odchudzającą komarami jakoby działał w Gdańsku. Uchodźczyni z Ukrainy, która go prowadziła, miała na tym zarobić ponad milion złotych - wynika z rzekomego materiału stacji Euronews. Rozpowszechniają go w sieci prorosyjskie konta. Jest sfabrykowany.

Terapia odchudzająca komarami, fałszywe dokumenty i Ukrainka z milionem złotych. Nic tu nie jest prawdą

Terapia odchudzająca komarami, fałszywe dokumenty i Ukrainka z milionem złotych. Nic tu nie jest prawdą

Źródło:
Konkret24

W 2023 roku pierwszy raz od trzech lat spadła liczba osób, wobec których zarządzono kontrolę operacyjną. Wśród nich były też inwigilowane Pegasusem. Cały czas jest to jednak więcej niż przed objęciem rządów przez Zjednoczoną Prawicę.

Nie tylko Pegasus. Ile osób służby inwigilowały w 2023 roku?

Nie tylko Pegasus. Ile osób służby inwigilowały w 2023 roku?

Źródło:
Konkret24

Nowy warszawski radny PiS, a wcześniej wojewoda mazowiecki Tobiasz Bocheński postanowił uczcić Święto Chrztu Polski wpisem w mediach społecznościowych. Jednak swój post na ten temat zilustrował grafiką przedstawiającą chrzest nie Mieszka I, tylko innego władcy. 

Bocheński uczcił Święto Chrztu Polski. "Douczy się pan z okresu średniowiecza" 

Bocheński uczcił Święto Chrztu Polski. "Douczy się pan z okresu średniowiecza" 

Źródło:
Konkret24