Fundusz Kościelny dotuje remonty zabytkowych kościołów? Tak, ale więcej daje państwo z innych budżetów

Bez Funduszu Kościelnego nie będzie remontów zabytkowych kościołów?Shutterstock

Z Funduszu Kościelnego przyznawane są dotacje na remonty zabytkowych kościołów, dzięki temu udało się uratować zabytki najwyższej klasy - stwierdził wiceminister spraw wewnętrznych i administracji Błażej Poboży, gdy PO zaproponowała likwidację tego funduszu. Jak sprawdziliśmy, na remonty obiektów sakralnych Fundusz Kościelny przeznacza nikły procent swoich wydatków. Środki na ten cel dają przede wszystkim: ministerstwo kultury, wojewodowie i samorządy.

Wiceminister spraw wewnętrznych i administracji Błażej Poboży postanowił zwrócić uwagę opinii publicznej na to, że bez Fundusz Kościelnego byłoby trudniej remontować zabytkowe kościoły. 6 lutego poinformował na Twitterze: "Każdego roku z Funduszu Kościelnego w całej Polsce przyznawane są dotacje na remont zabytkowych kościołów wszystkich wyznań. Niektóre z nich to zabytki najwyższej klasy, które udaje się dzięki temu uratować. Platforma chce zlikwidować Fundusz Kościelny. Powiedzcie o tym sąsiadom".

Post wiceministra Pobożego należy zapewne uznać jako komentarz do prezentacji nowego programu działań Platformy Obywatelskiej - właśnie 6 lutego program przedstawili szef PO Borys Budka i prezydent Warszawy Rafał Trzaskowski. Wpis wiceministra polubiło ponad 600 internautów, 198 podało go dalej, 118 skomentowało.

Po co powstał Fundusz Kościelny

O co chodzi? Otóż PO zaproponowała "realny rozdział Kościoła od państwa" poprzez wprowadzenie odpisu podatkowego na kościół i likwidację Funduszu Kościelnego. Likwidacja funduszu nie jest nowym pomysłem PO – pierwszy raz pojawił się w expose premiera Donalda Tuska 18 listopada 2011 roku. Tusk argumentował, że z uwagi na zaspokojenie roszczeń majątkowych Kościołów ustały przesłanki do dalszego uprzywilejowania duchowieństwa w systemie emerytalnym. Propozycja nie została jednak zrealizowana.

Platforma Obywatelska przedstawiła swój plan
Platforma Obywatelska przedstawiła swój planFakty TVN

Zasadniczym celem Funduszu Kościelnego, który powstał w latach 50. XX wieku jako forma rekompensaty dla Kościoła za przejęte przez państwo nieruchomości ziemskie, jest opłacanie składek na ubezpieczenie społeczne osób duchownych, pomoc materialna i zdrowotna dla nich. Z funduszu finansowane są także wydatki na utrzymanie i odbudowę kościołów oraz wykonywanie działalności charytatywnej związków wyznaniowych.

Ile z funduszu dano na remonty zabytków kościelnych

Na wpis wiceministra Pobożego, że z Funduszu Kościelnego przyznawane są dotacje na remont zabytkowych kościołów i dzięki temu udało się uratować zabytki najwyższej klasy, jeden z internautów zareagował: "Zabytki można finansować z innego funduszu, a na działalność religijną ludzie powinni się zrzucać dobrowolnie, tak jak na inne NGO-sy".

"Kościoły różnych wyznań to nasze wspólne dobro narodowe. Należy dbać o te zabytki niezależnie od światopoglądu czy religii. Kościół przez wieki był ostoją polskości. Jesteśmy mu to winni. To nie jest działalność religijna" – ripostowała właścicielka konta Edyta131.

Z kolei użytkownik o nicku imp przytoczył dane: "Dlatego jest fundusz ochrony zabytków, dotacja na ochronę zabytków z programów MKiDN i dodatkowy fundusz ochrony zabytków Krakowa. W sumie to około 450 mln zł. Poza tym fundusze miejskie na zabytki - w takiej Warszawie 60 mln. W małych gminach około 0,5-1 mln. Wystarczy" (pisownia oryginalna).

Jak sprawdziliśmy w sprawozdaniach Ministerstwa Finansów z wykonania budżetu państwa, w ostatnich pięciu latach wydatki z Funduszu Kościelnego wynosiły od około 140 do około 176 mln zł rocznie. Natomiast w 2015 roku było to 128 mln zł - i zostało w całości przeznaczone na składki ubezpieczeniowe dla duchownych (dane za stroną mswia.gov.pl).

Wydatki z Funduszu Kościelnego i dotacje na odnowę zabytkowych kościołów

Najwięcej z Funduszu Kościelnego wydano w 2018 roku – ponad 176 mln zł .Wtedy też najwięcej przeznaczono na konserwację i remonty zabytkowych obiektów sakralnych – ponad 26 mln (te dane są dostępne na oficjalnej stronie ministerstwa mswia.gov.pl). W innych analizowanych latach było to mniej. Oto jak wyglądał procentowy udział wydatków na konserwację i remonty zabytkowych obiektów sakralnych w całości wydatków funduszu:

2016 - 0,7 proc.

2017 - 5 proc.

2018 - 15,6 proc.

2019 - 5,9 proc.

2020 - 6,8 proc. (szacunki).

Wydatki z budżetu państwa na zabytki

Powyższe kwoty nie oznaczają, że tylko tyle państwo przeznacza na ochronę kościelnych zabytków. Albowiem budżety na ten cel są w środkach finansowych, którymi dysponują: minister kultury i dziedzictwa narodowego, wojewodowie i poszczególne samorządy.

W 2015 roku, jak wynika ze sprawozdania z wykonania budżetu, na ochronę zabytków przeznaczono w Polsce 136 mln zł – z budżetu ministerstwa i z budżetów wojewodów. W 2019 roku - 205,9 mln zł. Na ten rok w budżecie MKDiN i wojewodów na ochronę zabytków zaplanowano w sumie ponad 176,5 mln.

Wydatki z budżetu państwa na ochronę zabytków

Do tego należy doliczyć dotacje udzielone przez wojewódzkich konserwatorów zabytków. Np. dolnośląski konserwator zabytków w 2020 roku udzielił dotacji na ponad 2,5 mln zł a mazowiecki konserwator zabytków - ponad 15,6 mln zł.

Ponadto stałą pozycją w budżecie państwa jest 30 mln zł z przeznaczeniem na Narodowy Fundusz Ratowania Zabytków Krakowa.

Oczywiście, są to budżety na ochronę i remonty wszystkich zabytków - wśród nich są jednak też te kościelne. Zwróciliśmy się do ministerstwa kultury z prośbą o dane, ile z tych widocznych na wykresie kwot przeznaczono tylko na remonty zabytkowych obiektów sakralnych. Czekamy na odpowiedź.

Swoje budżety na ochronę zabytków mają także samorządy. I tak np. w 2020 roku na ten cel Warszawa przeznaczyła 19 mln zł, a Rzeszów 9,2 mln zł.

NFOZ, czyli fiasko, które miałyby wspierać media

Ochronę polskich zabytków miał wspomóc finansowo utworzony w 2018 roku Narodowy Fundusz Ochrony Zabytków. Jest finansowany z zasądzanych przez sądy kar pieniężnych za naruszenia przepisów ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. Środki z NFOZ mają być przeznaczone na wykonanie prac konserwatorskich lub restauratorskich przy zabytku wpisanym na Listę Skarbów Dziedzictwa oraz nakładów koniecznych na wykonanie prac konserwatorskich, restauratorskich lub budowlanych.

Zrujnowany kościół w Jędrychowie (materiał z 2015 roku)
Zrujnowany kościół w Jędrychowie (materiał z 2015 roku)tvn24

Jak wynika z analizy Najwyższej Izby Kontroli z działalności NFOZ w 2019 roku, do kasy funduszu wpłynęło w 2019 roku od nieco ponad 708 tys. zł (z planowanych 2 mln). Na realizację zadań wydano... 5 tys. zł - na koszty postępowania sądowego i prokuratorskiego.

Jeśli wejdzie w życie planowana przez rząd danina od reklam w mediach, to 15 proc. z owej "składki reklamowej" ma tracić właśnie do NFOZ.

Autor: Piotr Jaźwiński / Źródło: Konkret24; zdjęcie: Shutterstock

Źródło zdjęcia głównego: Shutterstock

Pozostałe wiadomości

Między prezydentem a rządem trwa spór o odwołanie niektórych ambasadorów i powołanie nowych. Sprawdziliśmy, gdzie te stanowiska pozostają wciąż nieobsadzone. Izrael, Austria, Egipt, Włochy... - jak wynika z danych MSZ, problem dotyczy ponad 20 procent placówek zagranicznych.

Spór o ambasadorów. W ilu krajach wciąż ich nie ma?

Spór o ambasadorów. W ilu krajach wciąż ich nie ma?

Źródło:
Konkret24

Tytuł tekstu jednego z serwisów posłużył politykom opozycji do rozpowszechniania tezy o "rządowym festiwalu podwyżek". Chodzi o większe opłaty za publiczne żłobki. Tylko że ich wysokości nie ustala rząd, a powodem podwyżki jest rozporządzenie premiera... Mateusza Morawieckiego.

Przekaz PiS: rząd podnosi opłaty za żłobki. Nieprawda. Wyjaśniamy

Przekaz PiS: rząd podnosi opłaty za żłobki. Nieprawda. Wyjaśniamy

Źródło:
Konkret24

Po wizycie niemieckiego kanclerza Olafa Scholza w Warszawie wrócił temat reparacji wojennych. Jednak w trwającej debacie publicznej politycy raz mówią o "reparacjach", innym razem o "odszkodowaniach". Oba terminy oznaczają jednak inne pieniądze i dla kogo innego. Wyjaśniamy.

Polska i Niemcy: reparacje vs odszkodowania. Co mylą politycy

Polska i Niemcy: reparacje vs odszkodowania. Co mylą politycy

Źródło:
Konkret24

- W amerykańskiej polityce głośne wydarzenia polityczne interpretuje się w kategoriach zerojedynkowych, a to sprzyja rozpowszechnianiu teorii spiskowych - uważa prof. Małgorzata Zachara-Szymańska z Instytutu Amerykanistyki i Studiów Polonijnych UJ. Według profesor, te zaś powstają zwykle na zamówienie polityczne. Nie inaczej jest po zamachu na Donalda Trumpa w Pensylwanii.

"Ustawka", "rozkazy CIA", "spóźniony snajper". Teorie spiskowe po zamachu na Donalda Trumpa

"Ustawka", "rozkazy CIA", "spóźniony snajper". Teorie spiskowe po zamachu na Donalda Trumpa

Źródło:
Konkret24

Daniel Obajtek przekonuje, że upublicznione nagranie jego rozmowy z dziennikarzem Piotrem Nisztorem nie jest prawdziwe, bo "prokuratura odmówiła wszczęcia postępowania". Według niego to właśnie jest dowód, że "nie ma żadnych nagrań". Były prezes Orlenu manipuluje. Powód decyzji prokuratury był inny. Śledczy w ogóle nie badali prawdziwości nagrań.

Taśmy Obajtka. Prokuratura potwierdziła, że "nie ma żadnych nagrań"? Wcale nie

Taśmy Obajtka. Prokuratura potwierdziła, że "nie ma żadnych nagrań"? Wcale nie 

Źródło:
Konkret24

Pismo wysłane z tarnobrzeskiego Powiatowego Inspektoratu Nadzoru politycy Prawa i Sprawiedliwości publikują jako "dowód", że rząd wydał już "polecenie szukania miejsc na ośrodki dla nielegalnych migrantów". To nieprawda. W dokumencie nie ma słowa o migrantach, a powstał jako efekt przepisów uchwalonych za rządów Zjednoczonej Prawicy. Wyjaśniamy, o co chodzi w tej historii.

PiS: "ekipa Tuska szuka miejsc dla nielegalnych migrantów". Fałszywy przekaz

PiS: "ekipa Tuska szuka miejsc dla nielegalnych migrantów". Fałszywy przekaz

Źródło:
Konkret24

Upublicznione pismo Sztabu Generalnego dotyczące planów budżetowych wywołało dyskusję o rzekomo zakładanych cięciach wydatków na obronność. Szef MON zaprzecza i zapowiada najwyższy budżet od lat. Konkret24 uzyskał potwierdzenie, że takich cięć na razie nie będzie. O co więc chodzi w upublicznionym dokumencie i na jakim etapie tworzenia budżetu MON powstał?

Wydatki na wojsko w dół? MON zaprzecza. Tłumaczymy, jak powstaje ten budżet

Wydatki na wojsko w dół? MON zaprzecza. Tłumaczymy, jak powstaje ten budżet

Źródło:
Konkret24

"Dowód na antypolonizm warszawskich władz", "ocenzurowali portret patrona lotniska", "Polska ich uwiera" - piszą internauci w reakcji na doniesienia, że z hali Okęcia zniknął plakat z hasłem "Jesteśmy dumni z Polski". Ich zdaniem to skutek obecnych rządów. Nieprawda - decyzja zapadła za czasów Zjednoczonej Prawicy.

Hasło "Jesteśmy dumni z Polski" zniknęło z hali Okęcia. "Znak czasów"? Wyjaśniamy

Hasło "Jesteśmy dumni z Polski" zniknęło z hali Okęcia. "Znak czasów"? Wyjaśniamy

Źródło:
Konkret24

Nieopublikowanie przez Orlen wyników finansowych za drugi kwartał wywołało w sieci dyskusję o kondycji spółki. Zbigniew Kuźmiuk z PiS zasugerował, że "wyniki szorują po dnie". Naftowy koncern rzeczywiście poinformował, że nie przedstawi osobnego raportu za drugi kwartał 2024 roku - tylko że nie po raz pierwszy. Za czasów Daniela Obajtka też nie publikował. Wyjaśniamy, dlaczego.

Orlen nie publikuje wyników, bo "jest aż tak źle"? Powód jest inny

Orlen nie publikuje wyników, bo "jest aż tak źle"? Powód jest inny

Źródło:
Konkret24

Wicemarszałek Sejmu Krzysztof Bosak w dyskusji o niemieckich reparacjach dla Polski stwierdził, że już "co dwudziesty obywatel Niemiec jest polskiego pochodzenia". Niemieckie dane tego nie potwierdzają.

Bosak: "co dwudziesty obywatel Niemiec jest polskiego pochodzenia". Jednak nie

Bosak: "co dwudziesty obywatel Niemiec jest polskiego pochodzenia". Jednak nie

Źródło:
Konkret24

Jarosław Kaczyński zarzucił obecnemu rządowi łamanie konstytucji i tłumaczył, że to realizacja "zasady Tuska", która ma brzmieć: "prawo tak jak my je rozumiemy". Tylko że to fraza wyrwana z kontekstu wypowiedzi premiera - a był on wręcz odwrotny do tego, co sugeruje teraz prezes PiS.

"Prawo tak jak my je rozumiemy". Manipulacja Kaczyńskiego o "zasadzie" Tuska

"Prawo tak jak my je rozumiemy". Manipulacja Kaczyńskiego o "zasadzie" Tuska

Źródło:
Konkret24

Według autora popularnego posta przekaz medialny na temat ocieplenia klimatu to zabieg socjotechniczny. Dowodem ma być zestawienie dwóch map pogodowych pokazanych w telewizji - rzekomo z 1998 i 2023 roku - na których widać podobne wysokości temperatur, ale kolorystyka map jest różna. Tylko że takie zestawienie wprowadza w błąd i jest jednym z najczęściej rozpowszechnianych fake newsów dotyczących globalnego ocieplenia.

Temperatury podobne, a kolory inne. Co różni te mapy?

Temperatury podobne, a kolory inne. Co różni te mapy?

Źródło:
Konkret24

Z początkiem 2025 roku rzekomo miałby zacząć obowiązywać unijny podatek od domowych wypieków - taki przekaz krąży w polskiej sieci, a powielają go politycy opozycji. Tyle że Unia Europejska nic takiego nie planuje, a przekaz jest wynikiem niezrozumienia zmian w niemieckim systemie podatkowym.

UE wprowadza podatek od domowych ciast? Skąd ten fake news

UE wprowadza podatek od domowych ciast? Skąd ten fake news

Źródło:
Konkret24

W Polsce lekarzy nie jest "jakoś bardzo za mało", przekonywała w wywiadzie ministra zdrowia Izabela Leszczyna. Według niej źle nie jest, bo na jednego mieszkańca przypada więcej lekarzy niż w Belgii, Francji czy Luksemburgu. Skąd więc kolejki do poradni i braki na oddziałach szpitalnych? Oto czego nie pokazują dane przywołane przez ministrę.

Leszczyna: "nie mamy bardzo za mało" lekarzy. Czego dane nie pokazują?

Leszczyna: "nie mamy bardzo za mało" lekarzy. Czego dane nie pokazują?

Źródło:
Konkret24

Na wiecu przez Sejmem Jarosław Kaczyński opowiadał, jak to - jego zdaniem - obecny rząd "na głowie staje", by przestępców "z rąk wymiaru sprawiedliwości wyciągnąć". A jako przykład podał sprawę Włodzimierza Karpińskiego. Tyle że powiedział nieprawdę.

Prezes PiS opowiada o "wyciąganiu Karpińskiego z więzienia". Mija się z prawdą

Prezes PiS opowiada o "wyciąganiu Karpińskiego z więzienia". Mija się z prawdą

Źródło:
Konkret24

Michał Woś opublikował nagranie z fragmentem wypowiedzi Adama Bodnara, w którym - przekonuje Woś - minister sprawiedliwości przyznał, że zarzuty w sprawie Funduszu Sprawiedliwości mają "charakter polityczny". Tylko że wideo pokazane przez polityka Suwerennej Polski tak, jak to zrobił, jest manipulacją.

Woś o Bodnarze: minister przyznał, że "zarzuty mają charakter polityczny". Nieprawda, cytat ucięto

Woś o Bodnarze: minister przyznał, że "zarzuty mają charakter polityczny". Nieprawda, cytat ucięto

Źródło:
Konkret24

Zdjęcie ogrodzenia Urzędu Miasta Warszawy z tablicą "Strefa wolna od chrześcijan" jest rozpowszechniane w internecie, wzniecając po raz kolejny spór wokół zakazu symboli religijnych w stołecznym ratuszu. Tyle że tablica nie pojawiła się z inicjatywy urzędu, a krzyże w ratuszu pozostają na swoich miejscach. Wyjaśniamy, skąd ta kontrowersyjna plansza.

Tablica "strefa wolna od chrześcijan" na bramie warszawskiego ratusza? To polityczny happening

Tablica "strefa wolna od chrześcijan" na bramie warszawskiego ratusza? To polityczny happening

Źródło:
Konkret24

Politycy Prawa i Sprawiedliwości krytykują wszelkie działania prokuratury i organów państwa związane z wyjaśnianiem nieprawidłowości za poprzednich rządów. A poseł Piotr Gliński twierdzi stanowczo, że w czasach Zjednoczonej Prawicy "prawo nie było łamane". Przypominamy więc 10 najgłośniejszych przykładów naruszania prawa za poprzednich rządów.

Gliński: za rządów PiS "prawo nie było łamane". Było. Przypominamy

Gliński: za rządów PiS "prawo nie było łamane". Było. Przypominamy

Źródło:
Konkret24

Przekaz o tym, jakoby w Czechach, chcąc podjąć gotówkę w banku, trzeba zadeklarować, na co się ją przeznaczy, krąży w od kilku tygodni w polskich mediach społecznościowych. To jednak manipulacja - tego typu deklaracje dotyczą wyłącznie określonych sytuacji.

Czeskie banki pytają, "na co chcesz wydać gotówkę"? Wyjaśniamy

Czeskie banki pytają, "na co chcesz wydać gotówkę"? Wyjaśniamy

Źródło:
Konkret24

W mediach społecznościowych znowu masowo rozpowszechniany jest fałszywy cytat przypisywany Robertowi Makłowiczowi. To przykład trollingu internetowego.

Antypolska "wypowiedź" Makłowicza. Drugie życie fake newsa

Antypolska "wypowiedź" Makłowicza. Drugie życie fake newsa

Źródło:
Konkret24