Wózek inwalidzki obsługiwany "siłą myśli"? Co pokazuje ten film

Na popularnym filmie widać kobietę i mężczyznę siedzących na futurystycznie wyglądających wózkach/fotelach. Nagle maszyny podnoszą się, mniejsze kółka nieco się chowają, wózki zostają na kółkach większych. Wyglądają, jakby przygotowywały się do startu, a mężczyzna poza kadrem mówi: "Wyobraź sobie drogę, którą chcesz jechać". Chwilę później para na wózkach jeździ po próbnym torze, nie używając rąk. Film udostępniono m.in. na jednym z polskojęzycznych kont w serwisie X z opisem: "Japonia żyje już w XXII wieku… Jak wam się podoba wózek inwalidzki firmy Honda, który można obsługiwać bez użycia rąk, dzięki sile myśli?". Wpis wyświetliło ponad 270 tys. użytkowników.

Niektórzy komentujący chwalili tę domniemaną japońską innowację, a część z nich krytykowała przy okazji zbyt wolny rozwój Europy. "Oni nie żyją w XXII, my żyjemy jeszcze w XX wieku. Europa jest zacofana. Cały świat się rozwija"; "Chinczycy robia to samo z samochodami"; "Europa jest daleko w tyle"; "Nie wyobrażam sobie jak by wytrzymał moich tysiąc myśli na sekundę"; "Gdzie to mozna kupic?" - pisali użytkownicy serwisu X (pisownia wszystkich wpisów oryginalna).

To samo nagranie jest w serwisie YouTube, a tytuł w języku angielskim brzmi: "Możesz kontrolować te wózki swoim umysłem". Materiał zamieszczono 31 października 2023 roku - wyświetlono go już ponad 20 milionów razy.

Jest to oryginalne nagranie: widoczna na nim kobieta to pochodząca z Australii Alex Hirschi - prezenterka i vlogerka prowadząca kanały Supercar Blondie w mediach społecznościowych. Prezentuje różne pojazdy, nie tylko samochody. Filmik z wózkiem można znaleźć też m.in. na jej kontach na Facebooku czy na TikToku.

Wbrew tytułowi, jaki vlogerka nadała swojemu filmowi i wbrew temu, co pisano w polskich mediach społecznościowych, wózek nie jest obsługiwany "dzięki sile myśli". Do poruszania pojazdu i manewrowania nim potrzebne jest odpowiednie wychylenie ciała. Sama bohaterka pyta zaraz po ruszeniu: "Im bardziej się wychylam, tym szybciej jadę?" - następnie widać, że przy przechyleniu ciała w lewo lub prawo wózek podąża w tym samym kierunku.

Produkt ten nazwany został: osobiste urządzenie mobilne sterowane na siedząco bez użycia rąk (z ang. Hands-Free Seated Personal Mobility Device) Honda Uni-One. Na stronie producenta wyjaśniono, że jest to "urządzenie mobilne, którym użytkownik może sterować, przesuwając ciężar ciała, siedząc i trzymając obie ręce wolne, aby poruszać się naturalnie we wszystkich kierunkach, tak jakby chodził". Dodano, że "system wykorzystuje czujniki postawy do wykrywania naturalnych ruchów użytkownika, podobnie jak ma to miejsce podczas chodzenia". Ponadto: "korzystając z danych, takich jak kąt nachylenia i prędkość kątowa, kontroler szacowania intencji wykonuje obliczenia w celu oszacowania intencji użytkownika, takich jak to, czy użytkownik chce pozostać w miejscu, czy też poruszać się w jakim kierunku i z jaką prędkością".

Samą koncepcję urządzenia napędzanego ruchami ciała Honda rozwija już od kilkunastu lat. Poprzednikami Uni-One były eksperymentalne U3-X z 2009 roku i Uni-Cub z 2012 roku. Uni-One został zaprezentowany na targach Japan Mobility Show w październiku 2023 roku - wtedy też australijska vlogerka nakręciła swoje wideo.

Choć Uni-One opisywany jest jako "wózek inwalidzki", producent przewiduje dla niego więcej zastosowań - bo wykorzystywanie go przez osoby z niepełnosprawnością nie jest akurat optymalne ze względu na brak oparcia pleców. Pojazd ma służyć osobom starszym z trudnościami w poruszaniu się, pracownikom wykonującym prace wymagające pokonywania dużych dystansów pieszo lub fanom wirtualnej rozrywki korzystającym z gogli VR do rozszerzonej rzeczywistości. Według Hondy maszyna ma wejść na rynki japoński i amerykański w 2025 roku, ale początkowo ma być dostępna wyłącznie w leasingu dla firm.

Na świecie testuje się już jednak prototypy wózków, które mają być sterowane mózgiem. Nie wyglądają jednak tak nowocześnie jak Uni-One, ponieważ ich obsługa wymaga założenia specjalnego czepka z elektrodami wyłapującymi impulsy elektryczne w mózgu.

Pierwsze próby podejmowano w pierwszej dekadzie XXI wieku - na przykład japońska firma Toyota pokazała taki system w 2009 roku - jednak na razie żaden model nie przeszedł do fazy produkcji. Dużą nadzieję pokłada się w projekcie naukowców z Uniwersytetu Teksańskiego w Austin, którzy w 2022 roku przeprowadzili udane próby swojego wózka sterowanego myślami przez sparaliżowanych pacjentów.