Polski katolicyzm: mniej wiernych na mszach, mniej uczniów na religii

W kościołach bez limitu, wciąż z dwumetrowym odstępemtvn24

Odsetek wiernych uczestniczących w niedzielnych mszach św. zmalał w ostatnich dwudziestu latach z 47,5 do 36,9 proc. Odsetek uczniów chodzących na religię w szkole spadł w ciągu dziesięciu lat z 95,2 do 87,6 proc. Dane Instytutu Statystyki Kościoła Katolickiego pokazują, że polski katolicyzm się zmienia, a instytucje kościelne słabną.

Wielu wierzących Polaków w trosce o zdrowie zrezygnowało z chodzenia do kościoła w czasie pandemii. Część z nich uczestniczy w mszach św. za pośrednictwem radia czy telewizji. Lecz badania pokazują, że pustoszejące kościoły to nie tylko wynik pandemii - spadkowy trend udziału wiernych w niedzielnych mszach w kościele występuje od 20 lat.

Ten spadek widać w przeprowadzanych przez Instytut Statystyki Kościoła Katolickiego (ISKK) badaniach uczestnictwa w niedzielnych mszach św. (dominicantes) i przyjmowania komunii św. (communicantes). Badanie opiera się na wynikach liczenia wiernych, zwykle przeprowadza się je w połowie października każdego roku. Ostatnie przeprowadzono 18 października 2020 roku, ale jego wyniki nie zostały jeszcze opublikowane.

Społeczne opinie o kościele katolickim w Polsce
Społeczne opinie o kościele katolickim w Polsce tvn24

Jak wyjaśnia ISKK, communicantes i dominicantes oblicza się jako odsetek katolików przyjmujących komunię św. w trakcie niedzielnej mszy i uczestniczących w niej "w odniesieniu do ogólnej liczby zobowiązanych" – czyli liczby parafian w danej parafii. Nie jest to więc sondaż oparty na deklaracjach ankietowanych, tylko badanie oparte na rzeczywistym uczestnictwie we mszy.

Nieco ponad jedna trzecia wiernych chodzi na msze

W pierwszych dwóch dekadach XXI wieku odsetek osób uczęszczających na niedzielne msze św. zmalał o 10 punktów procentowych – z 47,5 proc. w roku 2000 do 36,9 proc. w roku 2019. W danych Instytutu Statystyki Kościoła Katolickiego widać, że o ile po śmierci św. Jana Pawła II na moment liczba wiernych na niedzielnych mszach wzrosła, to od roku 2010 już malała. Natomiast liczba osób przyjmujących w trakcie mszy komunię św. pozostaje na względnie stałym poziomie - ok. 17 proc.

Uczestnictwo w mszach św. i przyjmowanie komunii św. w latach 2000-2019

Kościelne statystyki rejestrują też malejący odsetek młodych ludzi zapisanych na lekcje religii w szkołach. Z danych w roczniku "Kościół Katolicki w Polsce 1991-2011" wynika, że na katechezę w 2009 roku uczęszczało 95,2 proc. uczniów. Po kilku latach przerwy w prezentowaniu tych danych ISKK podał, że w 2018 roku odsetek zmalał do 88 proc.; w 2019 roku wyniósł 87,6 proc. - najmniejszy był w liceach ogólnokształcących: 75,3 proc.

"Mamy do czynienia ze słabnięciem szeroko rozumianych instytucji katolickich w Polsce. (…) Na obecnym etapie historii katolicyzm w Polsce doszedł do granic swojego rozwoju instytucjonalnego" – powiedział ks. dr Wojciech Sadłoń, dyrektor Instytutu Statystyki Kościoła Katolickiego, prezentując 13 grudnia wyniki tych badań.

Mniej mężczyzn w seminariach

Wyrazem tego osłabienia może być też malejąca od kilku lat liczba alumnów uczących się w diecezjalnych seminariach duchownych. W 2016 roku było ich 2336, w 2019 - 1726. Do seminariów duchownych w roku akademickim 2018/2019, jak informował wówczas Katolicką Agencję Informacyjną sekretarz Konferencji Rektorów Wyższych Seminariów Duchownych w Polsce ks. Piotr Kot, wstąpiło 324 mężczyzn (o 95 mniej niż w poprzednim roku). W obecnym roku akademickim do seminariów wstąpiło, jak podawała Polska Agencja Prasowa, 289 mężczyzn.

Natomiast liczba duszpasterzy w parafiach nie ulega większym wahaniom. W 2018 roku było ich 20 577, w 2019 roku - 20 729.

Śluby kościelne - dwie trzecie wszystkich

Niezmienną praktyką pozostaje chrzest nowonarodzonych dzieci. W 2019 roku sakramentu chrztu udzielono 372,9 tys. osobom - to spadek tylko o ok. 3,5 proc. wobec 2018 roku.

Liczba udzielonych sakramentów chrztu świętegoInstytut Statystyki Kościoła Katolickiego

Liczba dzieci ochrzczonych niemal pokrywa się z liczbą urodzeń żywych – w 2019 roku chrztu w kościele katolickim udzielono ponad 372 tys., a w tym roku urodziło się ponad 375 tys. dzieci.

W 2014 roku zawarto w Polsce ponad 188 tys. związków małżeńskich - ale przysięgę przed kościelnym ołtarzem złożyło 132,2 tys. par. (70,3 proc.).

W 2018 roku zawarto 192 tys. małżeństw (dane GUS), a ślubów kościelnych było 132,8 tys. (69 proc.). Natomiast w 2019 roku na ślubnym kobiercu stanęło 183 tys. par - a ślub kościelny wzięło nieco ponad 125 tys. (68 proc.).

Liczba zawieranych małżeństw w kościele katolickim Instytut Statystyki Kościoła Katolickiego

Epidemia rozluźnia więzi z Kościołem

Zdaniem ks. dr. Wojciecha Sadłonia z Instytutu Statystyki Kościoła Katolickiego badania pokazują, że "na obecnym etapie historii katolicyzm w Polsce doszedł do granic swojego rozwoju instytucjonalnego". Na ile ten proces pogłębia pandemia wywołana przez koronawirusa, kościelne statystyki jeszcze nie pokazują. Jak twierdzi ks. Sadłoń, pandemia nie zmieniła religijności osób najbardziej zaangażowanych w życie Kościoła, ale "inaczej wygląda sytuacja w przypadku regularnie uczestniczących w praktykach religijnych. Wśród nich jest część, która pod wpływem epidemii może rozluźnić swoje więzi z Kościołem poprzez spadek praktyk oraz dystansowanie się do jego nauczania".

Tomasz Lipiński: religia jest wykorzystywana instrumentalnie do zdobywania władzy
Tomasz Lipiński: religia jest wykorzystywana instrumentalnie do zdobywania władzytvn24

Z przeprowadzony przez CBOS we wrześniu 2020 roku badań postaw religijnych Polaków wynika, że porównaniu z okresem największych ograniczeń przypadających na marzec i kwiecień zaangażowanie religijne większości Polaków nie uległo zmianie – przynajmniej według ich własnych deklaracji. Jak czytamy w raporcie, 56 proc. badanych odpowiada, że tyle samo czasu poświęca na modlitwę, medytację i inne praktyki religijne, a 23 proc. - że w ogóle nie uczestniczy w praktykach religijnych.

Spośród tych, których zaangażowanie się zmieniło między kwietniem a wrześniem, częściej wskazywaną odpowiedzią było "obecnie mniej czasu poświęcam na modlitwę" (13 proc.) niż "obecnie więcej czasu poświęcam na modlitwę" (6 proc.). "Można więc powiedzieć, że jeśli zniesienie ograniczeń dotyczących modlitwy wspólnotowej w kościele spowodowało jakieś zmiany w życiu religijnym, to raczej negatywne niż pozytywne, choć u większości Polaków pozostało to bez wpływu na zaangażowanie religijne" - czytamy w raporcie CBOS.

Dominikanin ojciec Rafał Szymko o sytuacji Kościoła w czasie pandemii
Dominikanin ojciec Rafał Szymko o sytuacji Kościoła w czasie pandemiitvn24

"Ich związek z religijnością był słaby"

W tym samym badaniu, odpowiadając na inne pytanie: "Czy po zniesieniu ograniczenia liczby osób w kościele uczestniczy Pan(i) w mszach św. i nabożeństwach w kościele" - 31 proc. badanych przyznało, że raz w tygodniu, 25 proc. - że raz, dwa razy w miesiącu albo rzadziej, a 40 proc. odpowiedziało, że w ogóle nie chodziło do kościoła na msze. Z tej ostatniej grupy mniej niż jedna trzecia uczestniczyła we mszach za pośrednictwem radia lub telewizji.

Jak czytamy w analizie wyników badań CBOS, "nie można wykluczyć hipotezy, że część osób praktykujących przed pandemią sporadycznie (kilka razy w roku) nie wróci już do kościołów, ponieważ ich związek z religijnością był słaby, a obecna sytuacja spowodowała jego zupełne zerwanie".

Autor: Piotr Jaźwiński / Źródło: Konkret24; zdjęcie: tvn24

Źródło zdjęcia głównego: tvn24

Pozostałe wiadomości

"A czy państwo otrzymali już powołanie na ćwiczenia wojskowe..." - tego typu komentarze krążą w mediach społecznościowych w reakcji na publikowane w sieci karty powołań do wojska. Według nagłaśnianego przekazu wojsko ma teraz wysyłać więcej takich kart i to do osób "z łapanki". Uspokajamy i wyjaśniamy.

"Zapukało do mnie wojsko". Co wiemy o kartach powołań

"Zapukało do mnie wojsko". Co wiemy o kartach powołań

Źródło:
Konkret24

W sieci rozchodzi się opowieść o tym, jak to prezydent Wołodymyr Zełenski rzekomo kupił kasyno i hotel na Cyprze - posty o tym wrzucane są przy okazji różnych wypowiedzi dotyczących Ukrainy. To kolejny przykład historii stworzonej przez rosyjską propagandę po to, by zdyskredytować ukraińskiego prezydenta - ale też tych, którzy pomagają Ukrainie. W tym między innymi polski rząd.

Zełenski, hotel i kasyno na Cyprze. Jak rosyjska propaganda tworzy napięcia dyplomatyczne

Zełenski, hotel i kasyno na Cyprze. Jak rosyjska propaganda tworzy napięcia dyplomatyczne

Źródło:
Konkret24

Uczestnicy rolniczego protestu w Brukseli utrzymują, że jedną z przyczyn interwencji policji był fakt, że nieśli polskie flagi. Tak samo sugerował w swoim tekście rolniczy portal. Brukselska policja wyjaśnia, dlaczego polscy rolnicy "zostali poproszeni o przeniesienie się" w inne miejsce. Nie o flagę chodziło.

Rolnicy w Brukseli "osaczeni", bo "chodzili z polską flagą"? Policja wyjaśnia powód

Rolnicy w Brukseli "osaczeni", bo "chodzili z polską flagą"? Policja wyjaśnia powód

Źródło:
Konkret24

Jedni krytykują grafiki zdobiące autokar polskiej reprezentacji na Euro 2024, inni oburzają się, że taki sam autobus dostała reprezentacja Ukrainy. Dlaczego tak jest i skąd takie zdobienie wozów? Wyjaśniamy.

"Ukraina ma taki sam autobus jak Polska"? Nie tylko ona

"Ukraina ma taki sam autobus jak Polska"? Nie tylko ona

Źródło:
Konkret24

Jedni twierdzą, że zastrzeganie numeru PESEL to wstęp do likwidacji gotówki, inni - że chodzi o większą inwigilację obywateli. Wokół nowej usługi narosło już wiele fałszywych przekazów. Weryfikujemy je.

"Jest drugie dno" przy zastrzeżeniu numeru PESEL? Rozwiewamy mity

"Jest drugie dno" przy zastrzeżeniu numeru PESEL? Rozwiewamy mity

Źródło:
Konkret24

Samolot podnosi się z pasa startowego, gdy tuż za nim, na tym samym pasie, ląduje już inny - taką scenę widać na filmie opublikowanym w mediach społecznościowych. Komentujący uznał to "przykład synchronizacji lądowania", ale wielu internautów nie wierzy w prawdziwość filmu. Jaka jest prawda?

"Ciekawy przykład synchronizacji" lądowania i startu samolotów? Wręcz przeciwnie

"Ciekawy przykład synchronizacji" lądowania i startu samolotów? Wręcz przeciwnie

Źródło:
Konkret24

Politycy PiS i Suwerennej Polski wykorzystują pismo wysłane przez Podlaski Urząd Wojewódzki do samorządowców jako dowód, jakoby rząd wydał "polecenie szukania miejsc na ośrodki dla nielegalnych migrantów". To przekaz nieprawdziwy, wzbudzający niepokój w lokalnej społeczności. Dokument dotyczy czego innego, a procedurę tę opisał dwa lata temu rząd Zjednoczonej Prawicy.

Rząd "szuka miejsc dla nielegalnych migrantów" na Podlasiu? O co chodzi z pismem wojewody

Rząd "szuka miejsc dla nielegalnych migrantów" na Podlasiu? O co chodzi z pismem wojewody

Źródło:
Konkret24

Według wielu internautów polsko-rosyjskę granicę na Mierzei Wiślanej wyznacza niski płot z siatki. Nagrania i zdjęcia publikowane w mediach społecznościowych pokazują dość liche ogrodzenie, które biegnie w poprzek plaży. Tyle że granica państwowa przebiega w innym miejscu i w inny sposób jest ochraniana. Wyjaśniamy.

"Tak wygląda nasza granica z Rosją"? Nie. Wygląda inaczej

"Tak wygląda nasza granica z Rosją"? Nie. Wygląda inaczej

Źródło:
Konkret24

W rozpoczynającym się jutro posiedzeniu Sejmu już nie będą brać udziału, a na mandaty posłów Parlamentu Europejskiego jeszcze czekają. Wyjaśniamy, jaka jest teraz sytuacja posłów, którzy w wyniku niedzielnych wyborów pojadą do Brukseli. I kiedy ich miejsca w Sejmie zostaną uzupełnione.

25 wybranych. Jeszcze nie są europosłami, a w Sejmie już nie zagłosują

25 wybranych. Jeszcze nie są europosłami, a w Sejmie już nie zagłosują

Źródło:
Konkret24, PAP

"W zamian za to wejdą prażone chrząszcze", "chyba trzeba wyjść z Unii, bo za chwile nic nie zjemy" - piszą oburzeni internauci, komentując rozpowszechnianą w sieci informację, jakoby Unia Europejska zakazała produkcji chipsów o smaku bekonowym. Tylko że to fake news. Chodzi o inny zakaz.

Unia zakazała chipsów o smaku bekonu? To nie tak, wyjaśniamy

Unia zakazała chipsów o smaku bekonu? To nie tak, wyjaśniamy

Źródło:
Konkret24

Czy Mariusz Kamiński, Maciej Wąsik i Daniel Obajtek mogą się już czuć bezpieczni, bo immunitet europosła "nie dotyczy czynów popełnionych przed wyborem"? Dyskusja na ten temat rozpoczęła się w sieci zaraz po ogłoszeniu wstępnych wyników głosowania. Tłumaczymy, czym różnią się sytuacje trójki przyszłych europosłów.

Immunitet europosła "nie dotyczy czynów popełnionych przed otrzymaniem mandatu"? To zależy

Immunitet europosła "nie dotyczy czynów popełnionych przed otrzymaniem mandatu"? To zależy

Źródło:
Konkret24

Podczas wizyty w Brukseli Jarosław Kaczyński przestrzegał przed "szaleństwem klimatycznym". Mówił, że człowiek nie wpływa na zmiany klimatu. Sugerował, że aby zredukować emisję CO2 do zera, trzeba by "zlikwidować ludzi w Europie". Przywoływał wątpliwe tezy naukowe. Nic z tego nie jest prawdą.

Kaczyński mówi o "szaleństwie klimatycznym" Brukseli. Cztery fałsze naraz

Kaczyński mówi o "szaleństwie klimatycznym" Brukseli. Cztery fałsze naraz

Źródło:
Konkret24

Telewizja Polska udostępniła redakcji Konkret24 informacje o zarobkach Jacka Kurskiego w latach 2016-2023. Startujący teraz do Parlamentu Europejskiego z list PiS były prezes TVP zarobił w sumie ponad 4,6 miliona złotych brutto. Wynagrodzenie rosło z roku na rok, w samym 2020 roku było to ponad milion.

Ile Jacek Kurski zarobił w TVP? Mamy pełne dane

Ile Jacek Kurski zarobił w TVP? Mamy pełne dane

Źródło:
Konkret24

W popularnym przekazie Niemcy i niemiecka firma rzekomo mają kontrolować poszukiwania "złóż surowców krytycznych" w okolicy Suwałk. Bogate złoża m.in. tytanu i wanadu jakoby "mają trafić do UE, a głównie do Niemiec". Poszukiwania rzeczywiście miały miejsce, ale ich celem wcale nie było wydobycie.

Na Suwalszczyźnie poszukują złóż krytycznych, "które mają trafić do Niemiec"? Wyjaśniamy

Na Suwalszczyźnie poszukują złóż krytycznych, "które mają trafić do Niemiec"? Wyjaśniamy

Źródło:
Konkret24

Po polskich ulicach "chodzą nielegalni, niezidentyfikowani migranci" - alarmują politycy PiS i Suwerennej Polski. Opowiadają, że relokacja w ramach paktu migracyjnego się już zaczęła, bo Niemcy przysłali nam tysiące migrantów "w ostatnich kilku miesiącach". Przestrzegamy: to przekaz fałszywy. Pakt migracyjny nie wszedł w życie, nie ma relokacji w jego ramach. Wyjaśniamy, jakie dane wykorzystano w tej narracji.

Prawica: "pakt migracyjny już działa", "Polska przyjmuje migrantów z Niemiec". Nie, to fałsz

Prawica: "pakt migracyjny już działa", "Polska przyjmuje migrantów z Niemiec". Nie, to fałsz

Źródło:
Konkret24

Pomagaliśmy straży pożarnej i szpitalom, nie braliśmy pieniędzy dla siebie, prawo na to pozwalało - tłumaczą politycy Suwerennej Polski i PiS, odpierając zarzuty w aferze Funduszu Sprawiedliwości. Rafał Bochenek mówi o "odwracaniu pojęć" i "nadawaniu nowego znaczenia" temu, co robił rząd Zjednoczonej Prawicy. Jednak to Suwerenna Polska stosuje strategię "odwracania pojęć" i manipuluje opinią publiczną. Wyjaśniamy.

Afera Funduszu Sprawiedliwości. Manipulacje Suwerennej Polski po ujawnieniu taśm

Afera Funduszu Sprawiedliwości. Manipulacje Suwerennej Polski po ujawnieniu taśm

Źródło:
Konkret24

"Ktoś wie co to za bydło było wczoraj na Placu Zamkowym?" - zapytał jeden z internautów, którego wpis ze zdjęciem pokazującym zaśmieconą ulicę zatacza coraz szersze kręgi w sieci. Nie ma ono jednak nic wspólnego z wiecem w Warszawie.

Tak wyglądał plac Zamkowy w Warszawie po manifestacji 4 czerwca? To inne miasto

Tak wyglądał plac Zamkowy w Warszawie po manifestacji 4 czerwca? To inne miasto

Źródło:
Konkret24

Jarosław Kaczyński na wiecach uspokaja Polaków, że żyją w bezpiecznym kraju. Tłumaczy, że "rozpoczął to jego świętej pamięci brat, kiedy został ministrem sprawiedliwości". Wtedy to bowiem według prezesa PiS przestępczość w Polsce zaczęła spadać. Dane pokazują raczej trend przeciwny.

Jarosław o Lechu: "mocno dokręcił śrubę" i przestępczość "zaczęła spadać". Dane nie potwierdzają

Jarosław o Lechu: "mocno dokręcił śrubę" i przestępczość "zaczęła spadać". Dane nie potwierdzają

Źródło:
Konkret24

"Wystarczyło kilka miesięcy rządów koalicji 13 grudnia, a zyski Orlenu spadają" - oświadczył poseł PiS Radosław Fogiel, komentując wyniki spółki za pierwszy kwartał 2024 roku. Eksperci przeanalizowali dokładnie te dane i wskazują rzeczywistych "trzech głównych winowajców".

Fogiel o spadku zysku Orlenu po "kilku miesiącach rządów". Eksperci: oto winowajcy

Fogiel o spadku zysku Orlenu po "kilku miesiącach rządów". Eksperci: oto winowajcy

Źródło:
Konkret24

Kandydatka PiS do europarlamentu Małgorzata Gosiewska broni prezesa partii - jej zdaniem Jarosław Kaczyński nigdy nie mówił, że migranci przenoszą pasożyty. Przypominamy, kiedy takie słowa padły.

Kaczyński, migranci i pasożyty. Gosiewska: nie ma takiego cytatu. Jest

Kaczyński, migranci i pasożyty. Gosiewska: nie ma takiego cytatu. Jest

Źródło:
Konkret24

Europoseł Adam Bielan twierdzi, że obecna koalicja rządząca nie protestowała w 2017 roku przeciwko ustawie, która zmieniła zasady funkcjonowania Funduszu Sprawiedliwości. To nieprawda. Przypominamy, jak wyglądało głosowanie nad ustawą z wrzutką o Funduszu.

Bielan: obecnie rządzący nie protestowali, gdy zmieniano przepisy o Funduszu Sprawiedliwości. To nieprawda

Bielan: obecnie rządzący nie protestowali, gdy zmieniano przepisy o Funduszu Sprawiedliwości. To nieprawda

Źródło:
Konkret24

Po meczu siatkarskim w Suwałkach pojawiły się informacje o rzekomym wpuszczaniu za darmo ukraińskich kibiców. Te doniesienia nie są prawdziwe, a ich celem jest antagonizowanie obu narodów.

"Polscy kibice 130 złotych za bilet, Ukraińcy za darmo"? Nieprawda

"Polscy kibice 130 złotych za bilet, Ukraińcy za darmo"? Nieprawda

Źródło:
Konkret24

Były prezes Rządowego Centrum Legislacji Krzysztof Szczucki twierdzi, że nie wykorzystywał tego stanowiska i publicznych pieniędzy do walki o fotel posła. Prześledziliśmy jego aktywności w okręgu, z którego startował. Już w prekampanii prezes RCL jeździł tam, by przekazać wozy strażakom, wspierać lokalnych polityków PiS, odsłaniać pomnik, wmurowywać kamień węgielny, rozdawać na ulicy kwiaty czy nawet papieskie encykliki.

"Co w tym złego?". Jak Szczucki za publiczne pieniądze promował samego siebie

"Co w tym złego?". Jak Szczucki za publiczne pieniądze promował samego siebie

Źródło:
Konkret24

W przekazie polityków Prawa i Sprawiedliwości rząd znacząco obniżył 14. emeryturę i wprowadził "program 1000 minus". Tyle że wysokość tego świadczenia była znana już dawno i zapisana w przepisach przyjętych jeszcze w 2021 roku, a ubiegłoroczna nadzwyczajna podwyżka wynikała z pomyłki Jarosława Kaczyńskiego.

PiS: rząd obniża 14. emeryturę. Takie przepisy przyjęto już w 2021 roku. Wyjaśniamy

PiS: rząd obniża 14. emeryturę. Takie przepisy przyjęto już w 2021 roku. Wyjaśniamy

Źródło:
Konkret24