FAŁSZ

Posłanki PiS rozsyłają filmik, że na Lampedusie imigranci "rozwalają, co się da". A to fake news

Źródło:
Konkret24

Problem napływających do Europy imigrantów z Afryki staje się dla Prawa i Sprawiedliwości paliwem w trwającej kampanii wyborczej. W sieci krążą nagrania, które mają pokazywać, co się dzieje ostatnio we Włoszech - nie wszystkie przedstawiają prawdziwe wydarzenia. Jeden z takich antyimigranckich fake newsów promują posłanki PiS.

Pokazujemy, co jest prawdą, a co fałszem
Weryfikujemy fake newsy, sprawdzamy dane, analizujemy informacje z sieci

W ostatnich dniach na Lampedusę dotarło ponad 10 tys. imigrantów z krajów afrykańskich. Wydarzenia na włoskiej wyspie nagłaśniają prawicowi politycy, grając tym przekazem w trwającej kampanii wyborczej. Przekonują, że to efekt nieskutecznej polityki migracyjnej Unii Europejskiej. W spotach wyborczych filmiki z imigrantami pokazują politycy Prawa i Sprawiedliwości - podkreślając, że oni zawsze sprzeciwiali się unijnym planom relokacji imigrantów. "Przymusowa relokacja do Polski to projekt, za którym głosowała polska opozycja. To rozwiązanie unijnej biurokracji sprawi, że kolejne tysiące będą przypływały do Europy" - słyszymy w spocie PiS opublikowanym na Facebooku 18 września.

Posłanka PiS o zachowaniu "imigrantów": "trzeba rozwalić, co się da"

W kadrach swoich spotów politycy pokazują dramatyczne obrazy tłumów koczujących na wyspie czy pracę policji. W niektórych spotach wykorzystano też archiwalne nagrania. I tak w spocie opublikowanym przez PiS 19 września na Facebooku są m.in. migawki z dnia zamachu terrorystycznego na lotnisku Zaventem w Belgii w 2016 roku. "Nigdzie w Polsce nie ma dzielnic grozy. Nie ma, bo rząd Prawa i Sprawiedliwości - wbrew temu co teraz opowiada Donald Tusk - skutecznie broni naszych granic" - słychać w tle głos premiera Mateusza Morawieckiego.

W tej wyborczej walce o głosy, w której antyimigrancki przekaz odgrywa ważną rolę, nie zawsze pokazuje się aktualne czy autentyczne wydarzenia. Tak np. 19 września rzeczniczka PiS Anita Czerwińska podała dalej na platformie X post z filmem pokazującym grupę mężczyzn niszczących samochód włoskich karabinierów. "Mechanicy i blacharze w ramach wdzięczności za przyjęcie ich na wyspę #Lampedusa naprawiają włoskim karabinierom samochód" - brzmi komentarz anonimowego internauty, który promuje rzeczniczka. To samo nagranie podała dalej 19 września inna posłanka PiS, Anna Kwiecień. "To są biedni ludzie szukający swojego miejsca…ale zanim go znajda trzeba rozwalić co się da…" - skomentowała (pisownia postów oryginalna).

FAŁSZ
Posłanki PiS promują nagranie przedstawiające mężczyzn niszczących pojazd włoskich karabinierówTwitter

Tylko że ten film ani nie przedstawia aktualnej sytuacji na Lampedusie, ani nawet prawdziwych wydarzeń.

Nagranie z planu filmowego, a nie z Lampedusy

Po wprowadzeniu kadrów z popularnego filmiku do wyszukiwarek obrazów można znaleźć wcześniejsze przykłady jego wykorzystania. Najstarszy post, w którym opublikowano wideo, jest z czerwca 2014 roku. Pojawiło się wówczas w serwisie YouTube z nagłówkiem: "Wściekli imigranci kontra samochód karabinierów". W opisie czytamy jednak: "Wszystko prawda, szkoda tylko, że to plan filmowy, nie zauważyliście niczego dziwnego po lewej?".

Wideo pojawiło się w sieci w 2014 roku, pochodzi z planu filmuYouTube

Po lewej stronie kadru można bowiem dostrzec postać trzymającą mikrofon na wysięgniku i blendę służącą do odbijania światła słonecznego. To sprzęt wykorzystywany na planie filmowym.

Wideo było już wcześniej wykorzystywane do nagłaśniania haseł antyimigranckich. W 2016 roku opisywał je włoski serwis fact-checkingowy Bufale.net. W 2018 roku - kiedy wideo znów krążyło w sieci z wprowadzającymi w błąd opisami - napisał o nim serwis Snopes.com. Według dziennikarzy Snopesa nagranie pochodzi z planu filmu "Mediterranea" w reżyserii Jonasa Carpignano. "Dwóch mężczyzn wyrusza w niebezpieczną podróż z Afryki do Włoch w poszukiwaniu lepszego życia, ale potem spotykają się z wrogością i przemocą w tej szokującej odsłonie walki uchodźców o przetrwanie" - brzmi opis filmu w serwisie imdb.com.

Premier straszy imigrantami, ale nie ma dowodu, że film ich pokazuje

15 września premier Mateusz Morawiecki opublikował na platformie X ponad czterominutowy spot, w którym przekonuje, że Donald Tusk, Angela Merkel i Manfred Weber odpowiadają za "tragiczną politykę migracyjną - za tę politykę, która doprowadziła do prawdziwej inwazji tysięcy nielegalnych imigrantów do Europy". Mówi, że decyzje "biurokratów europejskich" doprowadziły do "gwałtów, do rabunków, do demolowania ulic, plądrowania europejskich miast, do chaosu i pożogi".

Mateusz Morawiecki wykorzystał w spocie wyborczym nagranie brutalnego ataku na kobietęx.com

W spocie Morawieckiego wykorzystano fragmenty nagrań z włoskiej Lampedusy czy z ulicznych protestów z udziałem imigrantów. Ale jest też filmik, na którym widać mężczyznę skradającego się do kobiety schodzącej po schodach do przejścia podziemnego. Mocnym kopniakiem zrzuca kobietę na dół. Kilka sekund później w tle słychać Mateusza Morawieckiego opowiadającego, że Donald Tusk "chce wywołać poczucie zagrożenia oparte na kłamstwie".

O tym, co pokazuje ten filmik, pisał w grudniu 2016 roku brytyjski "The Guardian". Scenę zarejestrowano w Berlinie na stacji metra Hermannstrasse. Nagranie już wówczas było wykorzystywane w antyimigranckich przekazach. Nie może być jednak ilustracją tezy o "inwazji tysięcy nielegalnych imigrantów do Europy", bo napastnikiem był 27-letni wówczas Bułgar Swetoslaw S. W lipcu 2017 roku BBC informowało, że mężczyzna przyznał się do winy i został skazany na dwa lata i jedenaście miesięcy więzienia.

Autorka/Autor:

Źródło: Konkret24

Pozostałe wiadomości

Po głośnej imprezie w hotelu poselskim Łukasz Mejza tłumaczył z mównicy sejmowej, że w nocy bronił "tradycji polegających na wspólnym, chóralnym śpiewaniu". A w rozmowie z TVN24 tłumaczył się całodniową pracą w sejmowych komisjach i na posiedzeniach. Sprawdziliśmy więc aktywność parlamentarną tego posła PiS. Nie jest to długa analiza.

Mejza tłumaczy nocną imprezę: "skoro się pracuje cały dzień....". Jak on pracuje?

Mejza tłumaczy nocną imprezę: "skoro się pracuje cały dzień....". Jak on pracuje?

Źródło:
Konkret24

Politycy Prawa i Sprawiedliwości forsują w mediach przekaz, że wraz z powrotem Donalda Tuska na fotel premiera źle się dzieje na ryku pracy. Mateusz Morawiecki jako "dowód" pokazuje mapę z firmami, które zapowiedziały zwolnienia grupowe. Jak sprawdziliśmy, takich zwolnień nie jest więcej, niż było za zarządów Zjednoczonej Prawicy. Eksperci tłumaczą, czego są skutkiem.

Narracja PiS o grupowych zwolnieniach i "powrocie biedy". To manipulacja

Narracja PiS o grupowych zwolnieniach i "powrocie biedy". To manipulacja

Źródło:
Konkret24

"Ukraińcy mają większe prawa w Polsce niż Polacy" - stwierdził jeden z internautów, który rozsyłał przekaz o przyjęciu przez Senat uchwały "o zwolnieniu z podatku dochodowego obywateli Ukrainy i Białorusi". Posty te zawierają szereg nieprawdziwych informacji.

"Senat przyjął uchwałę o zwolnieniu z podatku dochodowego obywateli Ukrainy i Białorusi"? Nic się tu nie zgadza

"Senat przyjął uchwałę o zwolnieniu z podatku dochodowego obywateli Ukrainy i Białorusi"? Nic się tu nie zgadza

Źródło:
Konkret24

"Coś się szykuje" - przekazują zaniepokojeni internauci, rozsyłając zdjęcie zawiadomienia o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie samochodu jako świadczenia na rzecz jednostki wojskowej. Uspokajamy: dokument wygląda groźnie, lecz nie jest ani niczym nowym, ani wyjątkowym.

Masz SUV-a, "to go stracisz"? Kto i dlaczego rozsyła takie pisma 

Masz SUV-a, "to go stracisz"? Kto i dlaczego rozsyła takie pisma 

Źródło:
Konkret24

Po pogrzebie Damiana Sobola, wolontariusza, który zginął w izraelskim ostrzale w Strefie Gazy, internauci zaczęli dopytywać, co wokół jego trumny robiły swastyki i czy były prawdziwe. Sprawdziliśmy.

Swastyki pod trumną Polaka zabitego w Strefie Gazy? Wyjaśniamy

Swastyki pod trumną Polaka zabitego w Strefie Gazy? Wyjaśniamy

Źródło:
Konkret24

Tysiące wyświetleń w mediach społecznościowych ma fotografia dwóch mężczyzn jedzących coś na ulicy przed barem. Jeden to prezydencki doradca Marcin Mastalerek, drugi stoi bokiem, twarzy nie widać. Internauci informują, że to prezydent Duda, który podczas pobytu w Nowym Jorku poszedł ze swoim doradcą na pizzę do baru. Czy na pewno?

Duda i Mastalerek jedzą pizzę na ulicy? Kto jest na zdjęciu

Duda i Mastalerek jedzą pizzę na ulicy? Kto jest na zdjęciu

Źródło:
Konkret24

Według krążącego w sieci przekazu po zmianie prawa Ukraińcom łatwiej będzie uzyskać u nas kartę pobytu na trzy lata. A to spowoduje, że "do Polski będą ściągać jeszcze większe ilości Ukraińców". Przekaz ten jest manipulacją - w rzeczywistości planowane zmiany mają uniemożliwić to, by wszyscy Ukraińcy mogli uzyskiwać karty pobytu i pozostawać u nas trzy lata.

"Każdy, kto zechce" z Ukrainy dostanie kartę pobytu w Polsce? No właśnie nie

"Każdy, kto zechce" z Ukrainy dostanie kartę pobytu w Polsce? No właśnie nie

Źródło:
Konkret24

Ponad milionowe zasięgi generuje w polskiej sieci przekaz, że od początku lipca nie będzie można w Niemczech w weekendy jeździć samochodami osobowymi. Powodem ma być troska o środowisko. Uspokajamy: nie ma takich planów.

W Niemczech od lipca "całkowity zakaz jazdy w weekendy"? To "nieuzasadnione obawy"

W Niemczech od lipca "całkowity zakaz jazdy w weekendy"? To "nieuzasadnione obawy"

Źródło:
Konkret24

Czy Amerykański Czerwony Krzyż nie przyjmuje krwi od osób zaszczepionych przeciw COVID-19? Taką teorię, na podstawie pytań z formularza tej organizacji, wysnuli polscy internauci. Kwestionariusz jest prawdziwy, teoria już nie.

Amerykański Czerwony Krzyż "odmawia przyjmowania krwi" od zaszczepionych? Nie

Amerykański Czerwony Krzyż "odmawia przyjmowania krwi" od zaszczepionych? Nie

Źródło:
Konkret24

Internauci i serwisy internetowe podają przekaz, że polskie wojsko wysyła pracującym pierwsze powołania - że dostają "pracownicze przydziały mobilizacyjne". Wyjaśniamy, o co chodzi.

Pracownikom wysłano "pierwsze powołania do wojska"? Nie, wyjaśniamy

Pracownikom wysłano "pierwsze powołania do wojska"? Nie, wyjaśniamy

Źródło:
Konkret24

Sceptycy pandemii COVID-19 i przeciwnicy wprowadzonych wtedy obostrzeń szerzą ostatnio narrację, jakoby "niemiecki rząd przyznał, że nie było pandemii". Wiele wpisów z taką informacją krąży po Facebooku i w serwisie X. Nie jest to jednak prawda.

"Niemiecki rząd przyznał, że nie było pandemii"? Manipulacja pana profesora

"Niemiecki rząd przyznał, że nie było pandemii"? Manipulacja pana profesora

Źródło:
Konkret24

W sieci pojawiły się dramatyczny zbiór nagrań, rzekomo z potężnej burzy, która przeszła nad Dubajem. Niektóre z nich nie mają jednak nic wspólnego z ostatnimi wydarzeniami. Wyjaśniamy.

Powódź w Dubaju. Huragan i drzewo wyrwane z korzeniami? To nie są nagrania stamtąd

Powódź w Dubaju. Huragan i drzewo wyrwane z korzeniami? To nie są nagrania stamtąd

Źródło:
Konkret24

Posłanka PiS Joanna Lichocka zaalarmowała swoich odbiorców, że we Wrocławiu powstał "ruchomy meczet". W poście nawiązała do kwestii nielegalnych migrantów, Donalda Tuska i Unii Europejskiej. Posłanka mija się z prawdą. Pokazujemy, co rzeczywiście stoi przy Stadionie Olimpijskim w stolicy Dolnego Śląska.

"Ruchomy meczet" we Wrocławiu? Posłanka PiS manipuluje, tam stało i stoi boisko

"Ruchomy meczet" we Wrocławiu? Posłanka PiS manipuluje, tam stało i stoi boisko

Źródło:
Konkret24

"Głosują, jak im patroni z Niemiec każą", "lista hańby europosłów", "komu podziękować za pakiet migracyjny" - z takimi komentarzami rozsyłane jest w sieci zestawienie mające pokazywać, jak 25 polskich europosłów rzekomo głosowało "w sprawie pakietu migracyjnego". Tylko że grafika zawiera błędy i nie przedstawia, jak rzeczywiście ci europosłowie głosowali. Wyjaśniamy.

"Lista hańby europosłów"? Nie, grafika z błędami. Kto jak głosował w sprawie paktu migracyjnego?

"Lista hańby europosłów"? Nie, grafika z błędami. Kto jak głosował w sprawie paktu migracyjnego?

Źródło:
Konkret24

Według posłanki PiS Marleny Maląg proponowane przez obecny rząd "babciowe" oznacza likwidację programu wprowadzonego przez rząd Zjednoczonej Prawicy. "Znów oszukali?", "będą zabierać?" - pytała była minister rodziny. To manipulacja. Wyjaśniamy, czy rodzice rzeczywiście stracą na nowym świadczeniu.

Maląg: "babciowe" oznacza likwidację rodzinnego kapitału opiekuńczego. Co pominęła była minister?

Maląg: "babciowe" oznacza likwidację rodzinnego kapitału opiekuńczego. Co pominęła była minister?

Źródło:
Konkret24

Sugerując się tekstami niektórych serwisów internetowych, polscy internauci gratulują Słowakom, że "odrzucili pakt migracyjny" i piszą, że rząd Donalda Tuska powinien zrobić to samo. Sęk w tym, że Słowacja nic nie odrzuciła, a Polska - i Węgry - przyjmują takie samo stanowisko. Wyjaśniamy, na czym polega rozpowszechniany w internecie manipulacyjny przekaz.

Słowacja "odrzuca unijny pakt migracyjny, a Polska?" Uproszczenie i manipulacja

Słowacja "odrzuca unijny pakt migracyjny, a Polska?" Uproszczenie i manipulacja

Źródło:
Konkret24

Salon kosmetyczny z eksperymentalną terapią odchudzającą komarami jakoby działał w Gdańsku. Uchodźczyni z Ukrainy, która go prowadziła, miała na tym zarobić ponad milion złotych - wynika z rzekomego materiału stacji Euronews. Rozpowszechniają go w sieci prorosyjskie konta. Jest sfabrykowany.

Terapia odchudzająca komarami, fałszywe dokumenty i Ukrainka z milionem złotych. Nic tu nie jest prawdą

Terapia odchudzająca komarami, fałszywe dokumenty i Ukrainka z milionem złotych. Nic tu nie jest prawdą

Źródło:
Konkret24

W 2023 roku pierwszy raz od trzech lat spadła liczba osób, wobec których zarządzono kontrolę operacyjną. Wśród nich były też inwigilowane Pegasusem. Cały czas jest to jednak więcej niż przed objęciem rządów przez Zjednoczoną Prawicę.

Nie tylko Pegasus. Ile osób służby inwigilowały w 2023 roku?

Nie tylko Pegasus. Ile osób służby inwigilowały w 2023 roku?

Źródło:
Konkret24

Nowy warszawski radny PiS, a wcześniej wojewoda mazowiecki Tobiasz Bocheński postanowił uczcić Święto Chrztu Polski wpisem w mediach społecznościowych. Jednak swój post na ten temat zilustrował grafiką przedstawiającą chrzest nie Mieszka I, tylko innego władcy. 

Bocheński uczcił Święto Chrztu Polski. "Douczy się pan z okresu średniowiecza" 

Bocheński uczcił Święto Chrztu Polski. "Douczy się pan z okresu średniowiecza" 

Źródło:
Konkret24

Jordańska księżniczka Salma miała "osobiście strącić" sześć irańskich dronów skierowanych na Izrael, Iran zrobił Izraelowi "małe Drezno", a jeden z dronów zawisł na kablach elektrycznych... - tego typu informacje o ataku na Izrael rozchodzą się w polskich mediach społecznościowych. Są niepotwierdzone i fałszywe, oparte na starych zdjęciach i nagraniach.

Drony "strąciła jordańska księżniczka", a jeden "zaplątał się w kable". Fejki o ataku Iranu na Izrael

Drony "strąciła jordańska księżniczka", a jeden "zaplątał się w kable". Fejki o ataku Iranu na Izrael

Źródło:
Konkret24

Portal rzekomo z Londynu, a teksty publikowane po rosyjsku. Film wideo mający być dowodem, tylko że już skasowany, a bohater zniknął. Oto jak historia o rzekomym zakupie rezydencji króla Karola przez Ołenę Zełenską powiela schemat prokremlowskiej dezinformacji.

Zełenski "nabywa byłą rezydencję króla Karola"? Rosyjski schemat dezinformacji

Zełenski "nabywa byłą rezydencję króla Karola"? Rosyjski schemat dezinformacji

Źródło:
Konkret24, Snopes