Gdy jeden z internatów napisał, że w Polsce kwota wolna od podatku wynosi 3091 zł, a w afrykańskim Burundi 3450 zł - zaczęto go krytykować. Przypomniano, że u nas ta kwota wynosi teraz 8000 zł. Lecz wcale nie jest tak, że każdy ma zagwarantowaną właśnie taką kwotę wolną od podatku.

Internauci spierali się o wysokość kwoty wolnej od podatku obowiązującej w Polsce po tym, jak jeden z użytkowników Twittera opublikował 14 lutego post o treści: "Kwota wolna od podatku: Burundi*: 3450 zł Polska: 3091 zł. @AndrzejDuda skomentuje?". I dopisał wyjaśnienie, że Burundi jest najbiedniejszym krajem Afryki. Jego wpis polubiło blisko 1,6 tys. internautów, ponad 300 podało go dalej.

Internauta o kwocie wolnej od podatku
Internauta o kwocie wolnej od podatku Foto: Twitter

Komentujący wpis dyskutowali, czy podana wartość kwoty wolnej od podatku w Polsce jest prawidłowa. "Nie no... stanęli na 8000, ale to i tak kpina" - napisała jedna z uczestniczek dyskusji. "Pani się myli. 8000 jest wolne dla osób zarabiających rocznie do 8000 zł. Następnie w przedziale dochodu rocznego 8000-13000 kwota wolna maleje do 3091 zł. Tak że tak" - odpowiedział inny internauta.

Nowe podatki w 2021 roku

Stopa wolna od podatku w Burundi i Polsce

Zamieszczona w tweecie internauty wartość kwoty od podatku w Burundi jest prawdziwa. Obywatele, którzy w ciągu roku osiągnęli dochód 1 mln 800 tys. franków burundyjskich (ok. 3436 zł), nie muszą odprowadzać podatku. To dane z publikacji firmy KPMG International z 2018 roku dotyczącej podatków w Burundi.

Internauta ma również rację, pisząc, że Burundi jest najbiedniejszym państwem Afryki. Według danych Międzynarodowego Funduszu Walutowego kraj ten ma najniższy dochód PKB na osobę w cenach bieżących w regionie Afryki Subsaharyjskiej: 264 dolary.

W Polsce kwota wolna od podatku wynosi natomiast teraz 8000 zł. Wartość 3091 zł podana w poście obowiązywała do 2016 roku. Z tym że część podatników wciąż jednak obowiązuje kwota wolna w takiej wysokości. Wyjaśniamy, jak to możliwe.

Czym jest kwota wolna od podatku

Kwota wolna od podatku to wysokość dochodów osiągniętych w ciągu roku, od której nie trzeba odprowadzać podatku - szczegółowo opisał to portal Tvn24.pl w styczniu 2020 roku. Jeśli kwota wolna od podatku wynosi 8000 zł, to znaczy, że osoby, które w ciągu całego roku podatkowego miały dochód niższy niż 8000 zł, nie muszą odprowadzić ani grosza podatku.

Wysokość kwoty zmniejszającej podatek, na podstawie której można ustalić kwotę wolną od podatku, jest określona w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych. Wartość ta zmieniała się w ostatnich latach. Od 2009 do 2016 roku wynosiła dla wszystkich podatników 3089 zł (choć w praktyce realnie dopiero od kwoty 3091 zł płaciło się podatek, z uwagi na zaokrąglenia). Ale w 2017 roku kwotę tę podniesiono do 6600 zł, zaś w 2018 roku - do 8000 zł. Z tym że w obu przypadkach nie dla wszystkich, co opisujemy poniżej.

Morawiecki: od stycznia kwota wolna od podatku wzrośnie

Kwota wolna od podatku obowiązuje podatników rozliczających się za pomocą formularzy PIT-36 i PIT-37. Warto pamiętać, że osiągnięcie rocznego dochodu niższego niż 8000 zł nie zwalnia z obowiązku rozliczenia. Także osoby o najniższych dochodach powinny złożyć zeznanie podatkowe w swoim urzędzie skarbowym.

Kwota wolna od podatku ma różne wartości

W ustawie o podatku dochodowym nie ma jednak mowy o "kwocie wolnej od podatku". W artykule 27. wymienia się "kwotę zmniejszającą podatek".

- "Kwota wolna" to pojęcie potoczne - mówi w rozmowie z Konkret24 Joanna Narkiewicz-Tarłowska, dyrektorka w zespole do spraw podatków pracowniczych w PwC. - Mówi się, że kwota wolna wynosi osiem tysięcy złotych, a wynika to z tego, że jeżeli pomnożymy osiem tysięcy przez 17 procent, to wyjdzie kwota zmniejszająca podatek o wysokości 1360 zł - tłumaczy Narkiewicz-Tarłowska.

Ekspertka PwC wyjaśnia, że wyliczenia prawdopodobnie mają źródło w założeniu ustawodawcy o ustanowieniu właśnie kwoty 8000 zł jako tzw. wolnej od podatku. - Od tej wartości obliczył 17 procent, bo to stawka podatku dochodowego, i wyszło, że taka kwota zmniejszająca podatek wynosi 1360 - wyjaśnia Joanna Narkiewicz-Tarłowska. - Jeżeli weźmiemy kwotę 1360 zł i ubruttowimy ją, czyli podzielimy przez 17 proc., wyjdzie właśnie osiem tysięcy - kontynuuje. Ubruttowienie polega na dojściu do kwoty wyjściowej, czyli podstawy, którą można uznać za zwolnioną od opodatkowania.

Ale: w zależności od wysokości osiągniętego progu dochodów różna jest kwota zmniejszająca podatek. Czyli 8000 to niejedyna wartość kwoty wolnej od podatku w Polsce. I tak:

- W przypadku dochodów od 8 do 13 tys. z, kwota zmniejszająca podatek stopniowo maleje od 1360 zł (przy 8 tys. zł dochodu) do 525,12 zł (dla 13 tys. zł). Kwota wolna wynosi zatem od 8 tys. zł (dla 8 tys. zł dochodu) do 3089 zł (dla 13 tys. zł dochodu). Skąd wartość 3089 zł? Gdy podzielimy kwotę 525,12 zł przez 17 proc.

- W przypadku dochodów powyżej 13 tys. do 85 528 zł zarówno kwota zmniejszająca podatek, jak i tzw. kwota wolna są stałe i wynoszą odpowiednio: 525,12 zł i 3089 zł.

- Dla dochodów powyżej 85 528 zł do 127 000 zł kwota zmniejszająca podatek stopniowo maleje: od 525,12 zł do 0 zł. Podobnie zmniejsza się tzw. kwota wolna - od 3 089 zł do 1 zł.

- Osoby, których roczne dochody są wyższe niż 127 000 zł, nie mogą zmniejszyć kwoty, która powędruje do fiskusa.

Kto zatem ma rację w sporze internautów o wysokość kwoty wolnej od podatku w Polsce? To zależy od naszego poziomu dochodów.

- Nie jest tak, że kwotę ośmiu tysięcy mamy zagwarantowaną jako kwotę wolną. A jeśli nasze zarobki przekraczają 127 tysięcy, w ogóle nie mamy kwoty wolnej - wyjaśnia Joanna Narkiewicz-Tarłowska. W poprzednich latach kwota wolna była stała i jedna dla wszystkich podatników. Po zmianach zależy od wysokości dochodów.

Różnica w podawanej w poprzednich latach w wyliczeniach kwocie wolnej wynoszącej 3089 zł lub 3091 zł wynikała z tego, że realnie dopiero od kwoty 3091 zł płaciliśmy podatek.

Polska a Europa

Obowiązujące w różnych krajach Europy tzw. kwoty wolne od podatku trudno porównywać ze względu na różne zasady pozwalające pomniejszać podatek dochodowy. W zestawieniu za 2018 rok przygotowanym przez PwC niższa niż w Polsce kwota wolna obowiązywała tylko w Irlandii, we Włoszech i w Czechach.

Najwyższą kwotę wolną od podatku miał Cypr - 19,5 tys. euro. Potem Finlandia - 16,9 tys. euro i Wielka Brytania - z degresywną kwotą wolną od 13 777 euro (w przeliczeniu z funta) do 0 euro.

Tzw. kwoty wolne od podatku w państwach Unii Europejskiej w 2018 roku (w euro)
Tzw. kwoty wolne od podatku w państwach Unii Europejskiej w 2018 roku (w euro) Foto: PwC

- Polska nadal plasuje się w drugiej części rankingu - komentuje Joanna Narkiewicz-Tarłowska. - W wielu państwach, takich jak Cypr, Finlandia, Wielka Brytania, kwota ta wynosi nawet kilka razy więcej niż w Polsce - zauważa. Dodaje, że w Polsce kwota wolna od podatku pokrywa tzw. minimum egzystencjalne, ale nie sięga już tzw. minimum socjalnego.

Autor:  Krzysztof Jabłonowski
Źródło:  Konkret24, Tvn24.pl; zdjęcie: Shutterstock/Twitter

Pozostałe

"Prezydent Andrzej Duda jedzie w 5 autach"? Wyjaśniamy

Jadąca na Wawel kolumna 11 wozów Służby Ochrony Państwa pilotowana przez trzy policyjne radiowozy oburzyła posła PO Pawła Olszewskiego. Doliczywszy się pięciu pancernych limuzyn, zakpił na Twitterze: "Andrzej Duda jedzie w 5 autach???". Internauci dołączyli do żartów. Ale prezydenta w kolumnie nie było.

"Nowy program konfident+"? Projekt uprawnień dla ZUS a obowiązek denuncjacyjny

"Kiepski żart", "hodowanie przymusowych donosicieli" – tak internauci komentują projekt nowelizacji ustawy, która dałaby ZUS szerokie uprawnienia do żądania informacji od obywateli. Według projektu będziemy mieli obowiązek powiadamiania ZUS o tym, że ktoś nielegalnie jest na zwolnieniu lekarskim. Nie byłby to pierwszy przepis w polskim prawie wprowadzający obowiązek denuncjacyjny.

Ta sama porwana dziewczynka. 16 różnych miast. Przestrzegamy: to fake news

W ostatnich tygodniach internauci udostępniają w sieci dramatyczny apel z prośbą o pomoc w znalezieniu sprawcy porwania dziewczynki i jej matki. Raz piszą, że stało się to w Radomiu, raz że w Lubinie, raz że w Koszalinie... To nie jest informacja prawdziwa, a posty kierują do podejrzanych stron. Policja ostrzega przed klikaniem w nieznane linki.