FAŁSZ

Minister finansów Nigru "wybucha płaczem podczas przesłuchania"? To inny minister, płacze z innego powodu

Źródło:
Konkret24, Dubawa

Dostał 48 godzin na wyjaśnienie, gdzie się podziały państwowe pieniądze i grozi mu egzekucja - piszą internauci, rozsyłając nagranie mające rzekomo przestawiać ministra finansów Nigru oskarżonego o korupcję. Tylko że bohaterem filmu jest inny minister, płacze z radości, a samo nagranie nie jest aktualne.

Pokazujemy, co jest prawdą, a co fałszem
Weryfikujemy fake newsy, sprawdzamy dane, analizujemy informacje z sieci

W nocy z 26 na 27 lipca grupa oficerów z Nigru ogłosiła odsunięcie od władzy prezydenta Mohameda Bazouma. Dowództwo armii poparło zamach stanu, twierdząc, że najważniejsze jest uniknięcie rozlewu krwi i destabilizacji. W Nigrze narastają niepokoje. W graniczących z tym krajem Mali i Burkinie Faso przewagę mają agresywne ugrupowania islamistyczne. Z kolei w Nigrze znajdują się francuskie i amerykańskie bazy wojskowe. W ostatnich latach kraj ten był dla Zachodu kluczowym partnerem zarówno w walce z islamistycznymi rebeliantami, jak i w polityce powstrzymywania rozprzestrzeniania się rosyjskich wpływów w regionie. Temat zamachu stanu szybko trafił więc w tryby propagandy i dezinformacji.

Fałszywy przekaz: "Dostał dwa dni na wyjaśnienia, po czym zagrożono mu egzekucją"

"Minister finansów Nigru wybucha płaczem podczas przesłuchania" - ogłosił 30 lipca jeden z użytkowników Twittera (regularnie publikuje treści zbieżne z rosyjskim przekazem). Opublikował wideo, na którym widać płaczącego mężczyznę zakrywającego twarz. Autor posta przekonywał, że minister został poproszony o wyjaśnienie, gdzie podziały się pieniądze ze skarbu państwa. "Dostał dwa dni na wyjaśnienia, po czym zagrożono mu egzekucją" - czytamy w opisie filmu. Nie ulega wątpliwości, że wideo zostało opublikowane w kontekście aktualnych dramatycznych wydarzeń w Nigrze.

FAŁSZ
Wideo ma rzekomo przedstawiać ministra finansów NigruTwitter

Tylko na tym koncie na Twitterze post ma 18 tys. wyświetleń i ponad 200 polubień. Wielu internautów wierzy, że informacja jest prawdziwa. Podobne posty w języku polskim znaleźliśmy też na Telegramie i Facebooku - tam jednak nie zyskały większej popularności.

Jak sprawdziliśmy, nagranie nie ma nic wspólnego z ostatnimi wydarzeniami w Nigrze, a płaczący mężczyzna to nie jest minister finansów tego kraju.

Nie ten rok, nie ten minister

Kopie nagrania krążą od kilku dni także w anglojęzycznym internecie. "Jako minister finansów Nigru ma wyjaśnić finanse kraju i kradzież pieniędzy" - napisał 29 lipca jeden z anglojęzycznych użytkowników Twittera. "Po przewrocie wojskowym dostał 48 godzin na wyjaśnienie braków w finansach kraju. W przeciwnym razie grozi mu egzekucja przez rozstrzelanie" - dodał. Treść tweeta jest więc podobna to tej rozsyłanej w języku polskim. Anglojęzyczna wersja osiąga jednak dużo większe zasięgi - 10,1 mln wyświetleń i 62,4 tys. polubień. Nagranie przedstawiające rzekomo ministra finansów Nigru krąży równolegle na TikToku czy Facebooku.

Anglojęzyczny tweet opatrzony jest już informacją kontekstową Twittera. Jak czytamy: "Wideo pochodzi z 2021 roku, dwa lata przed trwającym zamachem stanu w Nigrze: nie ma nic wspólnego z zamachem stanu wspomnianym w tym tweecie i dotyczy czegoś zupełnie innego". Twitter odsyła do tego nagrania opublikowanego na Facebooku 28 grudnia 2021 roku. W opisie nie ma jednak informacji o kontekście. Wideo ma przedstawiać Marou Amadou - byłego ministra sprawiedliwości Nigru. Ministrem finansów Nigru od 2021 roku był Ahmat Jidoud.

Więcej informacji o okolicznościach powstania nagrania opublikował 30 lipca nigeryjski portal fact-checkingowy Dubawa.

Nigeryjski portal fact-checkingowy pokazał screeny postów z płaczącym mężczyzną z 2021 roku Dubawa.org

Dlaczego były minister płakał

Dziennikarze Dubawy zwrócili najpierw uwagę, że wideo nie może przedstawiać ministra finansów Nigru. "Osoba na filmie jest ciemnoskóra, podczas gdy Ahmat Jidoud jest znany z jasnej karnacji. Dlatego jest mało prawdopodobne, że osoba na filmie to Ahmat Jidoud" - wyjaśniają.

Redakcja serwisu znalazła inne przykłady rozpowszechniania filmu z płaczącym mężczyzną w 2021 roku. Żaden z tamtych opisów nie potwierdza narracji o przesłuchaniu mężczyzny w sprawie korupcji. Według opisu opublikowanego 27 grudnia 2021 roku na facebokowym profilu Damagaram Post na filmie jest były minister sprawiedliwości Nigru Marou Amadou - a płacze z radości po tym, gdy się dowiedział, że otrzymał nominację na ambasadora w Etiopii. Zgodnie z przekazem publikowanym w grudniu 2021 roku na twitterowych profilach w języku arbaskim Amadou płacze, chwaląc byłych prezydentów Nigru, zwłaszcza byłego prezydenta Muhammada Issoufou, z którym wiele lat współpracował.

Autorka/Autor:Krzysztof Jabłonowski

Źródło: Konkret24, Dubawa

Źródło zdjęcia głównego: Twitter

Pozostałe wiadomości

Po głośnej imprezie w hotelu poselskim Łukasz Mejza tłumaczył z mównicy sejmowej, że w nocy bronił "tradycji polegających na wspólnym, chóralnym śpiewaniu". A w rozmowie z TVN24 tłumaczył się całodniową pracą w sejmowych komisjach i na posiedzeniach. Sprawdziliśmy więc aktywność parlamentarną tego posła PiS. Nie jest to długa analiza.

Mejza tłumaczy nocną imprezę: "skoro się pracuje cały dzień....". Jak on pracuje?

Mejza tłumaczy nocną imprezę: "skoro się pracuje cały dzień....". Jak on pracuje?

Źródło:
Konkret24

Politycy Prawa i Sprawiedliwości forsują w mediach przekaz, że wraz z powrotem Donalda Tuska na fotel premiera źle się dzieje na ryku pracy. Mateusz Morawiecki jako "dowód" pokazuje mapę z firmami, które zapowiedziały zwolnienia grupowe. Jak sprawdziliśmy, takich zwolnień nie jest więcej, niż było za zarządów Zjednoczonej Prawicy. Eksperci tłumaczą, czego są skutkiem.

Narracja PiS o grupowych zwolnieniach i "powrocie biedy". To manipulacja

Narracja PiS o grupowych zwolnieniach i "powrocie biedy". To manipulacja

Źródło:
Konkret24

"Ukraińcy mają większe prawa w Polsce niż Polacy" - stwierdził jeden z internautów, który rozsyłał przekaz o przyjęciu przez Senat uchwały "o zwolnieniu z podatku dochodowego obywateli Ukrainy i Białorusi". Posty te zawierają szereg nieprawdziwych informacji.

"Senat przyjął uchwałę o zwolnieniu z podatku dochodowego obywateli Ukrainy i Białorusi"? Nic się tu nie zgadza

"Senat przyjął uchwałę o zwolnieniu z podatku dochodowego obywateli Ukrainy i Białorusi"? Nic się tu nie zgadza

Źródło:
Konkret24

"Coś się szykuje" - przekazują zaniepokojeni internauci, rozsyłając zdjęcie zawiadomienia o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie samochodu jako świadczenia na rzecz jednostki wojskowej. Uspokajamy: dokument wygląda groźnie, lecz nie jest ani niczym nowym, ani wyjątkowym.

Masz SUV-a, "to go stracisz"? Kto i dlaczego rozsyła takie pisma 

Masz SUV-a, "to go stracisz"? Kto i dlaczego rozsyła takie pisma 

Źródło:
Konkret24

Po pogrzebie Damiana Sobola, wolontariusza, który zginął w izraelskim ostrzale w Strefie Gazy, internauci zaczęli dopytywać, co wokół jego trumny robiły swastyki i czy były prawdziwe. Sprawdziliśmy.

Swastyki pod trumną Polaka zabitego w Strefie Gazy? Wyjaśniamy

Swastyki pod trumną Polaka zabitego w Strefie Gazy? Wyjaśniamy

Źródło:
Konkret24

Tysiące wyświetleń w mediach społecznościowych ma fotografia dwóch mężczyzn jedzących coś na ulicy przed barem. Jeden to prezydencki doradca Marcin Mastalerek, drugi stoi bokiem, twarzy nie widać. Internauci informują, że to prezydent Duda, który podczas pobytu w Nowym Jorku poszedł ze swoim doradcą na pizzę do baru. Czy na pewno?

Duda i Mastalerek jedzą pizzę na ulicy? Kto jest na zdjęciu

Duda i Mastalerek jedzą pizzę na ulicy? Kto jest na zdjęciu

Źródło:
Konkret24

Według krążącego w sieci przekazu po zmianie prawa Ukraińcom łatwiej będzie uzyskać u nas kartę pobytu na trzy lata. A to spowoduje, że "do Polski będą ściągać jeszcze większe ilości Ukraińców". Przekaz ten jest manipulacją - w rzeczywistości planowane zmiany mają uniemożliwić to, by wszyscy Ukraińcy mogli uzyskiwać karty pobytu i pozostawać u nas trzy lata.

"Każdy, kto zechce" z Ukrainy dostanie kartę pobytu w Polsce? No właśnie nie

"Każdy, kto zechce" z Ukrainy dostanie kartę pobytu w Polsce? No właśnie nie

Źródło:
Konkret24

Ponad milionowe zasięgi generuje w polskiej sieci przekaz, że od początku lipca nie będzie można w Niemczech w weekendy jeździć samochodami osobowymi. Powodem ma być troska o środowisko. Uspokajamy: nie ma takich planów.

W Niemczech od lipca "całkowity zakaz jazdy w weekendy"? To "nieuzasadnione obawy"

W Niemczech od lipca "całkowity zakaz jazdy w weekendy"? To "nieuzasadnione obawy"

Źródło:
Konkret24

Czy Amerykański Czerwony Krzyż nie przyjmuje krwi od osób zaszczepionych przeciw COVID-19? Taką teorię, na podstawie pytań z formularza tej organizacji, wysnuli polscy internauci. Kwestionariusz jest prawdziwy, teoria już nie.

Amerykański Czerwony Krzyż "odmawia przyjmowania krwi" od zaszczepionych? Nie

Amerykański Czerwony Krzyż "odmawia przyjmowania krwi" od zaszczepionych? Nie

Źródło:
Konkret24

Internauci i serwisy internetowe podają przekaz, że polskie wojsko wysyła pracującym pierwsze powołania - że dostają "pracownicze przydziały mobilizacyjne". Wyjaśniamy, o co chodzi.

Pracownikom wysłano "pierwsze powołania do wojska"? Nie, wyjaśniamy

Pracownikom wysłano "pierwsze powołania do wojska"? Nie, wyjaśniamy

Źródło:
Konkret24

Sceptycy pandemii COVID-19 i przeciwnicy wprowadzonych wtedy obostrzeń szerzą ostatnio narrację, jakoby "niemiecki rząd przyznał, że nie było pandemii". Wiele wpisów z taką informacją krąży po Facebooku i w serwisie X. Nie jest to jednak prawda.

"Niemiecki rząd przyznał, że nie było pandemii"? Manipulacja pana profesora

"Niemiecki rząd przyznał, że nie było pandemii"? Manipulacja pana profesora

Źródło:
Konkret24

W sieci pojawiły się dramatyczny zbiór nagrań, rzekomo z potężnej burzy, która przeszła nad Dubajem. Niektóre z nich nie mają jednak nic wspólnego z ostatnimi wydarzeniami. Wyjaśniamy.

Powódź w Dubaju. Huragan i drzewo wyrwane z korzeniami? To nie są nagrania stamtąd

Powódź w Dubaju. Huragan i drzewo wyrwane z korzeniami? To nie są nagrania stamtąd

Źródło:
Konkret24

Posłanka PiS Joanna Lichocka zaalarmowała swoich odbiorców, że we Wrocławiu powstał "ruchomy meczet". W poście nawiązała do kwestii nielegalnych migrantów, Donalda Tuska i Unii Europejskiej. Posłanka mija się z prawdą. Pokazujemy, co rzeczywiście stoi przy Stadionie Olimpijskim w stolicy Dolnego Śląska.

"Ruchomy meczet" we Wrocławiu? Posłanka PiS manipuluje, tam stało i stoi boisko

"Ruchomy meczet" we Wrocławiu? Posłanka PiS manipuluje, tam stało i stoi boisko

Źródło:
Konkret24

"Głosują, jak im patroni z Niemiec każą", "lista hańby europosłów", "komu podziękować za pakiet migracyjny" - z takimi komentarzami rozsyłane jest w sieci zestawienie mające pokazywać, jak 25 polskich europosłów rzekomo głosowało "w sprawie pakietu migracyjnego". Tylko że grafika zawiera błędy i nie przedstawia, jak rzeczywiście ci europosłowie głosowali. Wyjaśniamy.

"Lista hańby europosłów"? Nie, grafika z błędami. Kto jak głosował w sprawie paktu migracyjnego?

"Lista hańby europosłów"? Nie, grafika z błędami. Kto jak głosował w sprawie paktu migracyjnego?

Źródło:
Konkret24

Według posłanki PiS Marleny Maląg proponowane przez obecny rząd "babciowe" oznacza likwidację programu wprowadzonego przez rząd Zjednoczonej Prawicy. "Znów oszukali?", "będą zabierać?" - pytała była minister rodziny. To manipulacja. Wyjaśniamy, czy rodzice rzeczywiście stracą na nowym świadczeniu.

Maląg: "babciowe" oznacza likwidację rodzinnego kapitału opiekuńczego. Co pominęła była minister?

Maląg: "babciowe" oznacza likwidację rodzinnego kapitału opiekuńczego. Co pominęła była minister?

Źródło:
Konkret24

Sugerując się tekstami niektórych serwisów internetowych, polscy internauci gratulują Słowakom, że "odrzucili pakt migracyjny" i piszą, że rząd Donalda Tuska powinien zrobić to samo. Sęk w tym, że Słowacja nic nie odrzuciła, a Polska - i Węgry - przyjmują takie samo stanowisko. Wyjaśniamy, na czym polega rozpowszechniany w internecie manipulacyjny przekaz.

Słowacja "odrzuca unijny pakt migracyjny, a Polska?" Uproszczenie i manipulacja

Słowacja "odrzuca unijny pakt migracyjny, a Polska?" Uproszczenie i manipulacja

Źródło:
Konkret24

Salon kosmetyczny z eksperymentalną terapią odchudzającą komarami jakoby działał w Gdańsku. Uchodźczyni z Ukrainy, która go prowadziła, miała na tym zarobić ponad milion złotych - wynika z rzekomego materiału stacji Euronews. Rozpowszechniają go w sieci prorosyjskie konta. Jest sfabrykowany.

Terapia odchudzająca komarami, fałszywe dokumenty i Ukrainka z milionem złotych. Nic tu nie jest prawdą

Terapia odchudzająca komarami, fałszywe dokumenty i Ukrainka z milionem złotych. Nic tu nie jest prawdą

Źródło:
Konkret24

W 2023 roku pierwszy raz od trzech lat spadła liczba osób, wobec których zarządzono kontrolę operacyjną. Wśród nich były też inwigilowane Pegasusem. Cały czas jest to jednak więcej niż przed objęciem rządów przez Zjednoczoną Prawicę.

Nie tylko Pegasus. Ile osób służby inwigilowały w 2023 roku?

Nie tylko Pegasus. Ile osób służby inwigilowały w 2023 roku?

Źródło:
Konkret24

Nowy warszawski radny PiS, a wcześniej wojewoda mazowiecki Tobiasz Bocheński postanowił uczcić Święto Chrztu Polski wpisem w mediach społecznościowych. Jednak swój post na ten temat zilustrował grafiką przedstawiającą chrzest nie Mieszka I, tylko innego władcy. 

Bocheński uczcił Święto Chrztu Polski. "Douczy się pan z okresu średniowiecza" 

Bocheński uczcił Święto Chrztu Polski. "Douczy się pan z okresu średniowiecza" 

Źródło:
Konkret24

Jordańska księżniczka Salma miała "osobiście strącić" sześć irańskich dronów skierowanych na Izrael, Iran zrobił Izraelowi "małe Drezno", a jeden z dronów zawisł na kablach elektrycznych... - tego typu informacje o ataku na Izrael rozchodzą się w polskich mediach społecznościowych. Są niepotwierdzone i fałszywe, oparte na starych zdjęciach i nagraniach.

Drony "strąciła jordańska księżniczka", a jeden "zaplątał się w kable". Fejki o ataku Iranu na Izrael

Drony "strąciła jordańska księżniczka", a jeden "zaplątał się w kable". Fejki o ataku Iranu na Izrael

Źródło:
Konkret24

Portal rzekomo z Londynu, a teksty publikowane po rosyjsku. Film wideo mający być dowodem, tylko że już skasowany, a bohater zniknął. Oto jak historia o rzekomym zakupie rezydencji króla Karola przez Ołenę Zełenską powiela schemat prokremlowskiej dezinformacji.

Zełenski "nabywa byłą rezydencję króla Karola"? Rosyjski schemat dezinformacji

Zełenski "nabywa byłą rezydencję króla Karola"? Rosyjski schemat dezinformacji

Źródło:
Konkret24, Snopes