FAŁSZ

Grupa Wagnera "zniszczyła pierwszy czołg Leopard" w Ukrainie? To fake news

Źródło:
Konkret24
Morawiecki: Polska przekazuje Ukrainie cztery pierwsze czołgi Leopard 2 A4
Morawiecki: Polska przekazuje Ukrainie cztery pierwsze czołgi Leopard 2 A4
wideo 2/6
Morawiecki: Polska przekazuje Ukrainie cztery pierwsze czołgi Leopard 2 A4

Autorzy wpisów w różnych językach informują, że najemnicy z Grupy Wagnera zniszczyli w Ukrainie pierwszy czołg Leopard z polsko-niemiecką załogą. Zdjęcie zniszczonego czołgu załączane do wpisów nie pochodzi jednak z Ukrainy, a z innego kraju.

Pokazujemy, co jest prawdą, a co fałszem
Weryfikujemy fake newsy, sprawdzamy dane, analizujemy informacje z sieci

W mediach społecznościowych, także polskojęzycznych, rozpowszechniana jest informacja o tym, że rosyjscy najemnicy z Grupy Wagnera rzekomo zniszczyli w Ukrainie pierwszy czołg Leopard. W środku miała znajdować się polsko-niemiecka załoga. Publikowanie informacji o rzekomym ataku wygląda na zorganizowaną akcję, ponieważ wiele kont udostępnia tę samą treść w różnych językach, w tym po polsku, rosyjsku, angielsku, hiszpańsku czy francusku: "Dzisiaj, 26.02.2023, w pobliżu wsi Jadnoje, myśliwce Wagner PMC zniszczyły pierwszy czołg Leopard. Żołnierze PKW "Wagner" zaatakowali niemiecki czołg z PPK (przeciwpancernym pociskiem kierowanym - red.), pocisk trafił cel, załoga złożona z polsko-niemieckich najemników została zniszczona".

FAŁSZ
Wpisy z nieprawdziwym przekazem publikowano w różnych językachTwitter

Do wpisów załączane jest zdjęcie szczątków zniszczonego czołgu na polu bitwy. Wielu komentujących sugerowało jednak, że zdjęcie wcale nie pochodzi z Ukrainy i nie jest aktualne, a tym samym informacja o zniszczeniu czołgu jest nieprawdziwa. Rzeczywiście fotografia jest stara, a te doniesienia zdementował sam założyciel Grupy Wagnera, czyli prywatnej firmy paramilitarnej powiązanej z władzami Rosji.

Stare zdjęcie z innego kraju

Najbardziej prawdopodobnym źródłem informacji o zniszczeniu czołgu jest Telegram, a konkretnie rosyjskojęzyczne wpisy w tym serwisie, których treść była identyczna z tą pojawiającą się później w różnych językach w innych serwisach. W niektórych polskich wpisach powielano nawet ten sam błąd wynikający prawdopodobnie z automatycznego tłumaczenia, gdzie słowo "bojcy" (бойцы) błędnie tłumaczono jako "myśliwce", a nie "bojownicy". Co więcej, w niektórych rosyjskich wpisach na Telegramie podawano, że do rzekomego ataku doszło 27 lutego, a nie 26 lutego, jak pisali autorzy polskich wpisów.

Już te nieścisłości mogły sugerować, że informacja nie jest prawdziwa. Jako że do wszystkich wpisów dodawano to samo zdjęcie, można było sprawdzić, skąd pochodzi i czy już wcześniej pojawiało się w sieci.

Wyniki w wyszukiwarce Tineye.com wskazywały, że pierwszy raz fotografię opublikowano już w lutym 2018 roku. Według dodawanych podpisów zdjęcie pochodzi z regionu Afrin w Syrii. Rzeczywiście przedstawia zniszczony czołg Leopard, ale należący do tureckich sił zbrojnych. Atak przeprowadzili członkowie Powszechnych Jednostek Ochrony, czyli kurdyjskiej milicji działającej w Syrii.

PRAWDA
"Czołg Leopard-2A4 tureckiej armii po trafieniu przez YPG w syryjskim regionie Afrin 3 lutego 2018 #OperacjaGałązkaOliwna"Twitter

Pojawienie się tureckich leopardów w północnej Syrii było częścią operacji "Gałązka oliwna", w ramach której tureckie wojska wkroczyły do regionu Afrin rządzonego przez syryjskich Kurdów z Partii Unii Demokratycznej (PYD). Ich celem było zwiększenie tureckiej kontroli nad tym regionem i utworzenie "pasa buforowego" na pograniczu turecko-syryjskim.

Już wcześniej o prawdziwym pochodzeniu zdjęcia pisał m.in. analityk wojskowy Jarosław Wolski. "Ordynarny fejk na poziomie intelektualnym typowym dla wypustów geniuszy rosyjskiej propagandy w necie" - skomentował na Twitterze.

Założyciel wagnerowców zaprzecza

Nie tylko zdjęcie zniszczonego leoparda jest stare, ale i sama informacja o ataku najemników z Grupy Wagnera na taki czołg nieprawdziwa. Co ciekawe, zdementował ją sam założyciel grupy - Jewgienij Prigożyn. Cytowany przez szereg rosyjskich mediów, w tym portal dziennika "Moskowskij Komsomolec", powiedział: "My nie zniszczyliśmy leopardów. Do tej pory nie było żadnych walk z leopardami. Mamy informację, że przyjeżdżają już do Czasiw Jar (miasto w obwodzie donieckim - red.), ale jak dotąd nie spotkaliśmy ich na polu bitwy".

Nieprawdą jest także twierdzenie, że w leopardach przekazanych Ukrainie przez kraje NATO walczą żołnierze spoza Ukrainy. Fejk o tym, że Polacy wysłali czołgi z polskimi załogami, był już rozpowszechniany przez rosyjską dezinformację w przeszłości. Tym informacjom zaprzeczyło polskie Ministerstwo Obrony Narodowej.

Leopardy w Ukrainie

Szef amerykańskiego Pentagonu Lloyd Austin przekazał 14 lutego, że grupa ośmiu państw pracuje wspólnie na rzecz przekazania czołgów niemieckiej produkcji na Ukrainę. Oprócz Polski są to Dania, Hiszpania, Holandia, Kanada, Niemcy, Norwegia i Portugalia. Od tego czasu jeszcze Szwecja zadeklarowała, że przekaże do 10 takich czołgów.

W rocznicę rosyjskiej agresji na Ukrainę, 24 lutego 2023, premier Mateusz Morawiecki podczas wizyty w Kijowie poinformował, że Polska jako pierwsze europejskie państwo przekazuje Ukrainie cztery pierwsze polskie leopardy. - Te czołgi są już w Ukrainie. Będą wzmacniać naszą obronę - potwierdził prezydent Wołodymyr Zełenski. Łącznie Polska obiecała wysłanie 14 leopardów na Ukrainę.

Autorka/Autor:Michał Istel

Źródło: Konkret24

Źródło zdjęcia głównego: Shutterstock

Pozostałe wiadomości

Sprawa Ryszarda Cyby, skazanego za zabicie działacza PiS, to przykład, jak można robić politykę, budując wśród wyborców poczucie zagrożenia. Niekoniecznie w zgodzie z prawdą i faktami. A także jak brak oficjalnych informacji i reakcji na fakty rodzi fałsz, który trudno powstrzymać.

"Więzienie opuścił morderca". Kalendarium szerzenia paniki

"Więzienie opuścił morderca". Kalendarium szerzenia paniki

Źródło:
Konkret24

Nagranie z manifestacji jest prawdziwe, wśród demonstrantów jest wiele osób o ciemnej karnacji. Publikując ten film, Sławomir Mentzen straszy "powstawaniem nowych meczetów i zdejmowaniem krzyży". Wyjaśniamy, na czym polega manipulacja lidera Konfederacji.

Mentzen: "tak wygląda Warszawa". Manipuluje

Mentzen: "tak wygląda Warszawa". Manipuluje

Źródło:
Konkret24

Na kolejnych spotkaniach z wyborcami i w kolejnych wypowiedziach publicznych kandydat PiS na prezydenta Karol Nawrocki powtarza te same twierdzenia - nie zawsze zgodne z prawdą. Niektóre powtarza szczególnie chętnie i często.

Dziesięć nieprawd Karola Nawrockiego

Dziesięć nieprawd Karola Nawrockiego

Anna Bryłka z Konfederacji twierdzi, że "cały czas zwiększa się liczba wydawanych zezwoleń na pracę" cudzoziemcom. Według polityków koalicji rządzącej jest odwrotnie. Kto ma rację? Sprawdziliśmy statystyki.

Zezwoleń na pracę dla cudzoziemców więcej czy mniej? Mamy dane

Zezwoleń na pracę dla cudzoziemców więcej czy mniej? Mamy dane

Źródło:
Konkret24

"Unijna złodziejka!", "zamordyzm", "źle się to kojarzy" - tak internauci komentują nową inicjatywę unijną. Twierdzą, że Komisja Europejska będzie mogła przejmować prywatne oszczędności obywateli i przeznaczać je jako inwestycje w swoje projekty. Przekaz powtarzają politycy prawicy. Jest fałszywy.

UE szykuje "zamach na oszczędności"? Chodzi o pewną strategię

UE szykuje "zamach na oszczędności"? Chodzi o pewną strategię

Źródło:
Konkret24

Sławomir Mentzen opowiada na spotkaniach z wyborcami, że stopień przestępczości w Niemczech gwałtownie wzrósł po napływie imigrantów - i jako "dowód" zestawia dane dotyczące Algierczyków i Japończyków. Choć istnieją takie liczby, to jednak takie ich przedstawienie jest manipulacją i wprowadzaniem opinii publicznej w błąd.

Mentzen woli Japończyków od Algierczyków. I manipuluje

Mentzen woli Japończyków od Algierczyków. I manipuluje

Źródło:
Konkret24

"Wzruszające", "serce ściska", "szacunek dla pieska" - komentują internauci zdjęcia mające pokazywać uroczystość pożegnania policyjnego psa w jednej z jednostek. To obrazy wprawdzie poruszające, ale nieprawdziwe.

"Niewdzięczna służba, dzięki piesku". Pogrzeb, którego nie było

"Niewdzięczna służba, dzięki piesku". Pogrzeb, którego nie było

Źródło:
Konkret24

- Singapur wydaje znacznie mniej niż Polska, a mimo to ma znacznie lepszy system ochrony zdrowia - przekonuje Sławomir Mentzen, kandydat Konfederacji na prezydenta RP. Wyjaśniamy, czego nie mówi o singapurskim systemie, a co powinniśmy o nim wiedzieć, by się z nim porównywać.

Mentzen porównuje Singapur do Polski. O czym nie mówi?

Mentzen porównuje Singapur do Polski. O czym nie mówi?

Źródło:
Konkret24

Europoseł PiS Piotr Mueller alarmuje, że Unia Europejska planuje zabronić wymiany różnych części auta, jeśli dojdzie do ich usterki. Twierdzi, że nowe samochody będą musiały iść na złom. Uspokajamy: to nieprawda.

Piotr Mueller: nowe auto trzeba będzie oddać na złom. Nieprawda

Piotr Mueller: nowe auto trzeba będzie oddać na złom. Nieprawda

Źródło:
Konkret24

Antyimigrancki hejt wzbudza rozpowszechniane w mediach społecznościowych - między innymi przez polityków PiS - nagranie z Wrocławia. Widać na nim gromadzących się na ulicy cudzoziemców, a ironiczny opis głosi, że to "przyjazd inżynierów". Politycy opozycji informują wręcz, że to "inżynierowie z Afryki sprowadzani przez PO i Tuska". To fałsz.

"Inżynierowie z Afryki" przyjechali do Wrocławia? Skąd to nagranie

"Inżynierowie z Afryki" przyjechali do Wrocławia? Skąd to nagranie

Źródło:
Konkret24

Ponad 50 zgłoszonych komitetów wyborczych, ponad 40 zarejestrowanych. O co chodzi? Raczej nie o wygraną w wyborach. To skutek paradoksu polskiego prawa. Tłumaczymy, jakie są korzyści z rejestracji komitetu wyborczego, który jednak zarejestrowanego kandydata nie ma.

44 komitety wyborcze zarejestrowane. Wśród nich "semiwirtualne"

44 komitety wyborcze zarejestrowane. Wśród nich "semiwirtualne"

Źródło:
Konkret24

Prezydent USA "nie wie", na jakiej podstawie Dania rości sobie prawa do Grenlandii. Nie sądzi, "żeby to było prawdą". Jednak tak właśnie jest, w dodatku wiele lat temu zwierzchnictwo Danii nad wyspą uznały także Stany Zjednoczone.

Dlaczego Grenlandia jest duńska? Trump "nie wie, czy to prawda"

Dlaczego Grenlandia jest duńska? Trump "nie wie, czy to prawda"

Źródło:
Konkret24

Zwolennicy kawy z mlekiem i cukrem oburzają się na rzekomy zakaz, który ma wprowadzić Unia Europejska. "Co będzie następne? Zakaz soli?", "idiotyzmy" - komentują. Podstawą tych fałszywych doniesień jest artykuł jednego z polskich serwisów, który opatrznie zrozumiano. Wyjaśniamy, co naprawdę ograniczy UE.

UE "zakazuje mleka i cukru w kawie"? Czegoś innego

UE "zakazuje mleka i cukru w kawie"? Czegoś innego

Źródło:
Konkret24

Ilu policjantów brakuje w całym kraju? Kilka tysięcy? Kilkanaście? Opozycja włączyła temat braków kadrowych w policji do kampanii prezydenckiej, ale problem ten istnieje od lat. Zwiększanie liczby etatów w czasach Zjednoczonej Prawicy nie pomogło.

Ilu policjantów brakuje w kraju? Cztery garnizony dominują

Ilu policjantów brakuje w kraju? Cztery garnizony dominują

Źródło:
Konkret24

W Warszawie zacznie rzekomo obowiązywać "ustawa o aresztowaniu dzwonów kościelnych" czy "likwidacja kościelnych dzwonnic" - alarmują politycy opozycji i internauci. Wszystko z powodu pewnego projektu grupy radnych, który wykorzystano do tej manipulacji.

Trzaskowski "chce uciszyć kościelne dzwony"? Skąd ten przekaz

Trzaskowski "chce uciszyć kościelne dzwony"? Skąd ten przekaz

Źródło:
Konkret24

Co oznacza mała czarna gwiazdka przy niektórych cenach? Tak duński właściciel sieci Netto postanowił pomóc klientom bojkotować amerykańskie produkty. Według polskich internautów to rozwiązanie ma się też pojawić w sklepach sieci w naszym kraju. Wyjaśniamy.

Bojkot amerykańskich produktów także w Polsce? Jeszcze nie

Bojkot amerykańskich produktów także w Polsce? Jeszcze nie

Źródło:
Konkret24

Polscy internauci alarmują, że Unia Europejska chce zabronić korzystania z plastikowych dowodów osobistych. Podstawą jest artykuł jednego z serwisów, który nie do końca podał prawdę.

"Pożegnaj się z dowodem osobistym"? Co planuje UE

"Pożegnaj się z dowodem osobistym"? Co planuje UE

Źródło:
Konkret24

"Tak było. Ale teraz nikt nie pamięta"; "przy obecnej demografii to nie wróci" - komentują internauci rozsyłane w sieci zdjęcia, które mają przedstawiać kolejki do urzędów pracy za pierwszych rządów Donalda Tuska. Sprawdziliśmy, kiedy powstały te zdjęcia.

Kolejki do urzędów pracy "za Tuska"? Również w czasach PiS

Kolejki do urzędów pracy "za Tuska"? Również w czasach PiS

Źródło:
Konkret24

Prorosyjskie konta w Polsce i na świecie rozsyłają rzekomy materiał francuskiego dziennika o sondażu dotyczącym popularności polityków. Według niego 71 procent Francuzów uważa, że byłoby im lepiej pod rządami Władimira Putina. Nic tu jednak nie jest prawdziwe.

71 procent Francuzów woli Putina od Macrona? Mamy wyjaśnienie "Le Figaro"

71 procent Francuzów woli Putina od Macrona? Mamy wyjaśnienie "Le Figaro"

Źródło:
Konkret24

Kandydat PiS na prezydenta Karol Nawrocki - a za nim politycy tej partii - od kilku dni rozgłaszają, że "rząd po cichu przepchnął przepisy", które pozwolą stawiać wiatraki 500 metrów od domostw. Po pierwsze, przyjmowanie i konsultowanie projektu odbywało się otwarcie i zgodnie z procedurami. Po drugie, ustawa nie została jeszcze przegłosowana.

PiS: "rząd po cichu przepchnął przepisy". A naprawdę?

PiS: "rząd po cichu przepchnął przepisy". A naprawdę?

Źródło:
Konkret24

Na spotkaniach z wyborcami Szymon Hołownia mówi między innymi o problemach demograficznych Polski. W Częstochowie przedstawił nawet, jak wygląda tam trend spadkowy urodzeń. Czy ma rację?

Ile dzieci rodzi się w Częstochowie? Hołownia wylicza, my sprawdzamy

Ile dzieci rodzi się w Częstochowie? Hołownia wylicza, my sprawdzamy

Źródło:
Konkret24

Setki tysięcy wyświetleń w mediach społecznościowych generuje nagranie mające udowadniać, że Ukraińcy wykorzystują wojnę do propagandy. Tymczasem ten film jest przykładem prorosyjskiej dezinformacji. Przekaz o "wojennych aktorach" nie jest nowy, sposób stworzenia fałszywki również.

"Aktorka z frontu"? Nie, ale "ciemny lud kupuje"

"Aktorka z frontu"? Nie, ale "ciemny lud kupuje"

Źródło:
Konkret24

Twórcom tych stron chodzi nie tylko o przemycanie rosyjskich punktów widzenia do polskiego internetu. Dzięki takim witrynom można też cytować rosyjskie media państwowe, w Polsce zakazane. A w kanałach rosyjskich pokazywać, że "polskie media" podzielają rosyjską wizję świata. Oto 10 portali, przed którymi przestrzegamy. Szerzą prokremlowską dezinformację.

Sieć prorosyjskich portali oplata Polskę. Oto 10 przykładów

Sieć prorosyjskich portali oplata Polskę. Oto 10 przykładów

Źródło:
Konkret24

Posłowie Konfederacji - między innymi Sławomir Mentzen i Bartłomiej Pejo - przekonują, że średni wiek polskich rezerwistów wynosi 50 lat. Sprawdziliśmy, skąd biorą taką informację i co na to resort obrony.

Konfederacja o "średnim wieku rezerwistów": 50 lat. Źródło jest niewiarygodne

Konfederacja o "średnim wieku rezerwistów": 50 lat. Źródło jest niewiarygodne

Źródło:
Konkret24

Dyskusja o szczepieniach na błonicę - po wykryciu pierwszego od lat przypadku tej choroby - stała się dla środowisk antyszczepionkowych pretekstem do szerzenia kolejnej teorii. Ich zdaniem nagłaśnianie tematu błonicy to sposób na wypromowanie pakietu krztuścowego. Eksperci ostrzegają przed tą dezinformacją.

Błonica a pakiet krztuścowy. Jest różnica? Jest

Błonica a pakiet krztuścowy. Jest różnica? Jest

Źródło:
Konkret24

Prezydent USA Donald Trump ma być winny temu, że w Chinach nie będzie można więcej zjeść amerykańskiej wołowiny. Władze w Pekinie w odpowiedzi na nałożone cła rzekomo anulowały import tego mięsa ze Stanów Zjednoczonych. Rzeczywiście w tej kwestii zaszły zmiany, ale zawieszenie dostaw do Chin dotyczy wołowiny z innych krajów.

Chiny "anulowały" import wołowiny z USA? Nie stamtąd

Chiny "anulowały" import wołowiny z USA? Nie stamtąd

Źródło:
Konkret24, Snopes