Czy omikron skłonił Polaków do szczepień? W których grupach wiekowych najbardziej? Analiza


Ani natężenie czwartej fali pandemii, ani pojawienie się wariantu omikron nie spowodowały, że Polacy masowo ruszyli się szczepić na COVID-19. Statystyki z ostatnich tygodni pokazują, że chętnych przybywało - ale powoli. Najwięcej zaszczepiło się nastolatków i osób z grup wiekowych aktywnych zawodowo.

Pokazujemy, co jest prawdą, a co fałszem
Weryfikujemy fake newsy, sprawdzamy dane, analizujemy informacje z sieci

Zaszczepić się - to najlepsza ochrona przed ciężkim COVID-19, powikłaniami tej choroby i zgonem. Konsekwentnie powtarzają to lekarze, wirusolodzy, eksperci zdrowia publicznego. Przywołują statystyki hospitalizacji i zgonów w grupach zaszczepionych i niezaszczepionych, które dowodzą skuteczności szczepień. Opublikowana w Konkret24 analiza danych resortu zdrowia to potwierdza. Apele ekspertów o szczepienie się wzmagały się szczególnie z narastaniem w Polsce czwartej fali pandemii, której śmiertelność była wysoka. Od połowy listopada 2021 roku wzrosty zakażeń były już duże, a 28 listopada średnia siedmiodniowa liczba zakażeń przekroczyła 23 tys. A potem w grudniu, gdy fala zdawała się opadać, pojawił się nowy, szybko rozprzestrzeniający się wariant SARS-CoV-2 omikronu - i krzywa zakażeń dynamicznie wzrosła.

"Wszyscy będziemy mieli z tym wirusem kontakt gdzieś do połowy marca" - mówił 23 stycznia w TVN24 prof. Tomasz Wąsik, kierownik Katedry i Zakładu Mikrobiologii i Wirusologii ze Śląskiego Uniwersytetu Medycznego. "Od nas zależy w dużej mierze, jakie będą tego konsekwencje: jeśli jesteśmy wyszczepieni trzecią dawką, to przed omikronem, przed hospitalizacją jesteśmy chronieni w dziewięćdziesięciu procentach" - podkreślił.

Profesor Wąsik: omikron jest potwornie zakaźny
Profesor Wąsik: omikron jest potwornie zakaźnytvn24

Czy rosnąca czwarta fala i nowy wariant wirusa skłoniły Polaków, którzy się dotychczas nie zaszczepili na COVID-19, by zgłosić się po szczepionkę? Jak pokazują dane, w ostatnich tygodniach liczba wykonywanych szczepień konsekwentnie się zwiększała - lecz radykalnego wzrostu nie było.

Natężenie pandemii nie wywołało masowego zrywu do szczepień

Rządowy portal gov.pl publikuje statystyki o liczbie wykonywanych szczepień i osób zaszczepionych. Również zbiorcze dane o liczbie podanych dawek - pierwszych, drugich i przypominających - w podziale na grupy wiekowe. Te dane opracowują aktywiści zajmujący się analizą pandemii. Na potrzeby tekstu skorzystaliśmy z bazy danych Andrzeja Wisłockiego i Michała Rogalskiego.

Na poniższym wykresie pokazujemy, jak od początku wzrostu czwartej fali przybywało Polaków zaszczepionych wszystkimi wymaganymi dawkami (w tym jednodawkowym preparatem Johnson & Johnson) oraz osób, które przyjęły dawkę przypominającą. Biorąc pod uwagę pełne dwa miesiące - od 16 listopada do 16 stycznia - w kraju przybyło 1,28 mln w pełni zaszczepionych (z 20,16 do 21,44 mln) - w populacji wszystkich uprawnionych do szczepienia daje to wzrost zaledwie o 3,75 punktu procentowego. Dla porównania: od 16 września do 16 listopada przybyło 0,99 mln w pełni zaszczepionych, czyli niewiele mniej niż potem, gdy czwarta fala była już groźna i pojawił się omikron.

Do 16 stycznia wszystkie wymagane dawki przyjęło 62,84 proc. Polaków uprawnionych do szczepienia. W pełni zaszczepione było 56 proc. populacji.

Dynamika szczepień przeciw COVID-19 w Polsce
Dynamika szczepień przeciw COVID-19 w PolsceDynamika szczepień przeciw COVID-19 w PolsceKonkret24 | Ministerstwo Zdrowia/baza danych A. Wisłockiego i M. Rogalskiego

Od połowy listopada do 26 stycznia liczba w pełni zaszczepionych rosła raczej jednostajnie. Podobnie było z przyrostem tych, którzy decydowali się dopiero na pierwszą dawkę: w omawianym okresie przybyło ich z 20,49 do 22,04 mln. Tak więc fala zakażeń i zgonów oraz pojawienie się omikronu nie spowodowały gwałtownego wzrostu zainteresowania szczepieniami.

Zauważalnie przybywało szczepionych dawką przypominającą. Tylko że nie jest to jedynie skutek rozwoju pandemii - po prostu dawką przypominającą szczepi się w Polsce dopiero od 5 października 2021 roku, stąd na jej przyjęcie w listopadzie i grudniu decydowali się ci już wcześniej przekonani do szczepień. Od 16 listopada do 26 stycznia przybyło 7,3 mln zaszczepionych trzecią dawką.

Najchętniej szczepili się aktywni zawodowo

Przyjrzeliśmy się danym o dynamice szczepień w podziale na grupy wiekowe. W najmłodszej - 12-17 lat - zwraca uwagę więcej wykonywanych szczepień od połowy grudnia, czyli od pojawienia się pierwszego przypadku omikronu w Polsce. W kolejnej grupie - 18-30 lat - widać wzrost zainteresowania trzecią dawką od drugiego tygodnia stycznia.

Dynamika szczepień w grupach wiekowych
Dynamika szczepień w grupach wiekowychDynamika szczepień w grupach wiekowychKonkret24 | Ministerstwo Zdrowia/baza danych A. Wisłockiego i M. Rogalskiego

Liczbowo najwięcej zaszczepionych w analizowanym okresie przybyło w grupie 61-70 lat: o 2,5 mln.

Kolejne pod tym względem są grupy: 41-50 lat i 51-60 lat - wzrost o 1,7 mln oraz 31-40 lat - wzrost o 1,4 mln. Polacy w tym wieku od pierwszych dni grudnia coraz częściej przyjmowali szczepionkę.

Przy czym autorzy bazy danych zwracają uwagę, że może być niepełna z racji słabości w raportowaniu przez resort zdrowia (np. nie wiadomo, w grupie 12-17 lat nie ma też danych również młodszych roczników).

ECDC: Starsze roczniki chętnie przyjmowały dawkę przypominającą

Więcej pokazują dane o odsetku w pełni zaszczepionych publikowane przez Europejskie Centrum do spraw Zapobiegania i Kontroli Chorób (ECDC). Między 45. tygodniem 2021 roku (8-14 listopada), a trzecim tygodniem 2022 roku (17-23 stycznia) najwięcej w pełni zaszczepionych przybyło w najmłodszych rocznikach - z tym że trzeba pamiętać, że szczepienia dzieci w wieku 5-12 lat zaczęły się w Polsce dopiero 14 grudnia.

W grupie 15-17 lat udział w pełni zaszczepionych wzrósł z 44,1 do 51,3 proc. W grupie 18-24 lat - z 49,2 do 54,4 proc., a w grupie 25-49 lat - z 54,9 do 59,2 proc.

Przyrost zaszczepionych był mniejszy w grupie 50-59 lat - z 65,7 do 67,4 proc. W grupie 60+ udział zaszczepionych wzrósł z 74,6 do 76 proc.

W pełni zaszczepieni w Polsce według grup wiekowych
W pełni zaszczepieni w Polsce według grup wiekowychW pełni zaszczepieni w Polsce według grup wiekowychECDC

ECDC publikuje również dane o odsetku zaszczepionych trzecią dawką/dawką przypominającą. W interesującym nas okresie od 45. tygodnia 2021 roku do 3. tygodnia 2022 roku widać szczególne zainteresowanie tymi szczepieniami wśród starszych roczników.

18-24 lat: wzrost z 0,9 do 9,7 proc.

25-49 lat: wzrost z 1,5 do 18,4 proc.

50-59 lat: wzrost z 3,5 do 34,6 proc.

60-69 lat: wzrost z 3,4 do 47,9 proc.

70-79 lat: wzrost z 22,2 do 66,7 proc.

80+: wzrost z 22,7 do 46,1 proc.

Dlaczego potrzebna jest dawka przypominająca

Już w grudniu 2021 roku brytyjscy naukowcy informowali, że dwie dawki szczepionki nie wystarczą, by uniknąć zakażenia omikronem i konieczne jest szczepienie dawkami przypominającymi. 21 stycznia amerykańskie Centra Kontroli i Zapobiegania Chorobom (CDC) potwierdziły te ustalenia. Nowe raporty CDC opierają się na informacjach dotyczących wizyt zakażonych osób w szpitalach i będących na ostrym dyżurze między sierpniem ubiegłego roku a 5 stycznia tego roku. Podczas fali zakażeń związanych z wariantem delta skuteczność w zapobieganiu hospitalizacji wyniosła 94 proc., zaś w okresie dominacji omikronu - 90 proc.

U osób, które przyjęły dwie dawki szczepionki, dane pokazują 81-procentową skuteczność przeciwko omikronowi w okresie do sześciu miesięcy od drugiej dawki i 57-procentową po sześciu miesiącach. Inny z raportów podaje, że ryzyko hospitalizacji dla niezaszczepionych seniorów jest 49-krotnie większe niż w przypadku tych, którzy otrzymali trzy dawki.

Autor: Krzysztof Jabłonowski / Źródło: Konkret24; zdjęcie: Włodzimierz Wasyluk / Forum

Pozostałe wiadomości

Decyzja władz Warszawy o zakazie symboli religijnych w urzędzie miasta wzbudza kontrowersje, dyskusje w sieci, zarzuty ze strony polityków oraz reakcję Archidiecezji Warszawskiej. Ratusz oskarżono o dyskryminację i łamanie prawa - przede wszystkim konstytucji. Czy rozporządzenie prezydenta Rafała Trzaskowskiego jest dyskryminujące i niezgodne z prawem? Prawnicy wyjaśniają.

"Dyskryminacja", "łamanie konstytucji"? Zakaz krzyży w urzędzie a polskie prawo

"Dyskryminacja", "łamanie konstytucji"? Zakaz krzyży w urzędzie a polskie prawo

Źródło:
Konkert24

Były minister sprawiedliwości Marcin Warchoł wypomniał obecnie rządzącym, że chcą oskładkować umowy o dzieło. Tymczasem oskładkowanie umów śmieciowych pojawiło się w Krajowym Planie Odbudowy przyjętym przez rząd Zjednoczonej Prawicy.

Oskładkowanie umów o dzieło. Warchoł krytykuje rząd, a to pomysł... PiS

Oskładkowanie umów o dzieło. Warchoł krytykuje rząd, a to pomysł... PiS

Źródło:
Konkret24

Były prezes TVP Jacek Kurski wykorzystał wywiad w Radiu Zet, by przedstawić swoją wizję telewizji publicznej za jego czasów. Mówił więc, że "była obiektywna", "pokazywała prawdę" i "spełniała najwyższe standardy dziennikarskiej rzetelności". Wyjaśniamy, dlaczego te frazy należy włożyć w cudzysłów. I jakie jeszcze nieprawdy wygłosił Kurski.

Kurski o "obiektywnej telewizji", "pokazywaniu prawdy" i "dziennikarskiej rzetelności". Przypomnijmy, jak było

Kurski o "obiektywnej telewizji", "pokazywaniu prawdy" i "dziennikarskiej rzetelności". Przypomnijmy, jak było

Źródło:
Konkret24

Poseł PiS i były minister cyfryzacji Janusz Cieszyński, przy okazji krytyki premiera Donalda Tuska, określił Leszka Moczulskiego jako agenta SB. Trwający niemal 20 lat proces lidera Konfederacji Polski Niepodległej nie rozstrzygnął się na jego niekorzyść, zatem polityk opozycji szerzy nieprawdę.

Cieszyński o Leszku Moczulskim: "agent SB". To nieprawda

Cieszyński o Leszku Moczulskim: "agent SB". To nieprawda

Źródło:
Konkret24

"Co miał na myśli?", "co to za wojska?", "to chyba kamikadze" - zastanawiają się internauci, komentując w mediach społecznościowych wystąpienie Jarosława Kaczyńskiego w Siedlcach. Porównał tam kandydujących do Parlamentu Europejskiego polityków Adama Bielana i Jacka Kurskiego do "żołnierzy wojsk jednorazowego przeznaczenia". Sprawdziliśmy, co to znaczy. Wyjaśnienia są różne, jedno dotyczy "źle zaplanowanej przez dowodzącego operacji".

Kaczyński o Bielanie i Kurskim: "wojska jednorazowego przeznaczenia". A co to jest?

Kaczyński o Bielanie i Kurskim: "wojska jednorazowego przeznaczenia". A co to jest?

Źródło:
Konkret24

Była premier Beata Szydło oświadczyła w nagranym wystąpieniu, że premier Donald Tusk "nie wie, co nadzoruje" i "opowiada głupoty o likwidacji oddziałów zamiejscowych ABW". Tylko że Tusk nie mówił o oddziałach zamiejscowych, a struktury ABW uszczupliła rzeczywiście Szydło, gdy kierowała rządem.

Szydło do Tuska: "opowiadasz pan głupoty". Wcale nie

Źródło:
Konkret24

"Dziękujemy panie premierze Donaldzie Tusku za najdroższy prąd w Europie!" - piszą internauci w mediach społecznościowych. Reagują w ten sposób na opublikowaną mapę z hurtowymi cenami prądu. Widać na niej, że Polska ma najwyższą cenę energii elektrycznej. Wyjaśniamy, dlaczego nie należy wykorzystywać tej mapy w przekazach o cenach prądu i na czym polega manipulacja z nią związana.

Polska ma "najdroższy prąd w Europie". Co pokazuje ta mapa?

Polska ma "najdroższy prąd w Europie". Co pokazuje ta mapa?

Źródło:
Konkret24

Na Białorusi zachowywane są swobody obywatelskie. Łukaszenka działa na rzecz pokoju w Europie. Stany Zjednoczone i Wielka Brytania pchają teraz Polskę do wojny - takie tezy wygłasza publicznie były polski sędzia Tomasz Szmydt, który poprosił o azyl na Białorusi. Tłumaczymy, jak te jego wystąpienia są zbieżne z prokremlowską propagandą i jaki jest ich cel.

Tomasz Szmydt w machinie propagandy Kremla. "Wielowektorowa operacja"

Tomasz Szmydt w machinie propagandy Kremla. "Wielowektorowa operacja"

Źródło:
Konkret24

Jarosław Kaczyński tłumaczył na spotkaniu z sympatykami PiS, że krytykowanie byłego zarządu Orlenu za stratę 1,6 miliarda złotych przez szwajcarską spółkę koncernu "to zarzut po prostu bzdurny". Tłumaczymy, dlaczego nie ma racji.

Kaczyński o 1,6 mld zł straty Orlenu na ropie: "bzdurny zarzut". Prezes się myli

Kaczyński o 1,6 mld zł straty Orlenu na ropie: "bzdurny zarzut". Prezes się myli

Źródło:
Konkret24

"Zrezygnowali z członkostwa?" - pytają zdumieni internauci, komentując popularne w sieci nagranie, na którym widać, jak ambasador Izraela przy ONZ niszczy jakieś dokumenty. Zdaniem komentujących ambasador włożył do niszczarki swój identyfikator i kartę do głosowania na forum ONZ. Ale to nieprawda.

"Wstydźcie się!" Co ambasador Izraela włożył do niszczarki?

"Wstydźcie się!" Co ambasador Izraela włożył do niszczarki?

Źródło:
Konkret24

Pokryci tatuażami, prawie nadzy, z włosami w nieładzie i mocnym makijażem pozują na ściance z logo Eurowizji - takie zdjęcie rzekomych uczestników tegorocznego konkursu rozpowszechniają internauci. Piszą o "zatraceniu człowieczeństwa w UE" i "antykulturze". Fotografię jako prawdziwą pokazali też kandydaci PiS do Parlamentu Europejskiego. Tylko że to fake news.

"Antykultura" na Eurowizji? Takiego zespołu nie było

"Antykultura" na Eurowizji? Takiego zespołu nie było

Źródło:
Konkret24

Najwyższe łączne dochody w ubiegłym roku wśród nowych wojewodów wykazał wojewoda lubelski, a największe oszczędności - wojewoda opolska. Co jeszcze zapisali w oświadczeniach majątkowych? Sprawdzamy.

Majątki wojewodów. Który zarobił najwięcej, kto najwięcej zaoszczędził

Majątki wojewodów. Który zarobił najwięcej, kto najwięcej zaoszczędził

Źródło:
Konkret24

Trzej aktorzy, gwiazdy Hollywood, rzekomo wystąpili z aktorskiego związku zawodowego i założyli nową, konserwatywną organizację - informują internauci w mediach społecznościowych, także polskich. Brzmi ciekawie, lecz nie jest to prawda.

Stallone, Washington, Wahlberg tworzą związek "skupiający się na tradycyjnych wartościach"? Nieprawda

Stallone, Washington, Wahlberg tworzą związek "skupiający się na tradycyjnych wartościach"? Nieprawda

Źródło:
Konkret24

Powietrze w paczkach chipsów zostało zakazane przez Unię Europejską - ogłosili internauci w mediach społecznościowych. Rzekomym źródłem ma być unijne rozporządzenie, w którym nie znajdziemy takiego zakazu. Wyjaśniamy.

"Unia Europejska zakazała powietrza w opakowaniach chipsów". Co nie zgadza się w tym przekazie

"Unia Europejska zakazała powietrza w opakowaniach chipsów". Co nie zgadza się w tym przekazie

Źródło:
Konkret24

Pytania internautów, w tym posłanki PiS, wzbudził widok radiowozu polsko-niemieckiego patrolu policji. Niektórzy łączyli jego obecność z piątkowym protestem rolników. To nie był patrol - wyjaśnia policja i tłumaczy, dlaczego pojazd znalazł się w Warszawie.

Polsko-niemiecki patrol w Warszawie. "Czy to początek niemieckiej jurysdykcji w stolicy?" Nie

Polsko-niemiecki patrol w Warszawie. "Czy to początek niemieckiej jurysdykcji w stolicy?" Nie

Źródło:
Konkret24

Rozwija się spór kompetencyjny między rządem a prezydentem. Stronnicy Andrzeja Dudy, powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego, utrzymują, że jeśli prezydent chce jechać z premierem na szczyt Unii Europejskiej, to zawsze on przewodniczy polskiej delegacji. Tylko że trybunał orzekł akurat odwrotnie.

Spór kompetencyjny. Prezydent "absolutnie szefem delegacji" na szczycie UE?

Spór kompetencyjny. Prezydent "absolutnie szefem delegacji" na szczycie UE?

Źródło:
Konkret24

Rosyjska propaganda używa wiralowego nagrania, by pokazać rzekomą niechęć francuskich pilotów do udziału Francji w wojnie w Ukrainie. Materiał skomentowała nawet rzeczniczka rosyjskiego MSZ. To manipulacja. Chodzi o odpowiednią... perspektywę.

Samoloty "przez pomyłkę namalowały" na niebie flagę Rosji? Wyjaśniamy

Samoloty "przez pomyłkę namalowały" na niebie flagę Rosji? Wyjaśniamy

Źródło:
Konkret24

"Co jest powodem likwidacji tych studiów?", "likwidatura działa", "Rosja już tu jest" - falę oburzenia w sieci spowodowała informacja o likwidacji Katedry Służb Specjalnych na Akademii Sztuki Wojennej. Powtarzają się pytania o powody zamknięcia jednostki. Wyjaśniamy, na czym polegają zmiany na tej jednej z największych uczelni wojskowych w Polsce.

"Rozmontowują nas", "rozkład Polski". Co się dzieje na Akademii Sztuki Wojennej

"Rozmontowują nas", "rozkład Polski". Co się dzieje na Akademii Sztuki Wojennej

Źródło:
Konkret24

Część polityków obozu rządzącego uważa, że wybory do Parlamentu Europejskiego "stały się szalupą ratunkową" dla niektórych kandydatów. Czy rzeczywiście "można się schować" za immunitetem europosła? Do czasu.

Ucieczka w immunitety? Dlaczego "europarlament nie ochroni"

Ucieczka w immunitety? Dlaczego "europarlament nie ochroni"

Źródło:
Konkret24

Po tym, jak sędzia Tomasz Szmydt - znany między innymi z afery hejterskiej - poprosił o azyl polityczny na Białorusi, politycy PiS nagłaśniają przekaz, że Szmydta na sędziego powołał prezydent Bronisław Komorowski. Prawda jest inna: Szmydta awansowało kolejnych trzech prezydentów, a za czasów ministra Zbigniewa Ziobry trafił do biura neo-KRS.

PiS: za awansem sędziego Szmydta stał prezydent Komorowski. Manipulacja

PiS: za awansem sędziego Szmydta stał prezydent Komorowski. Manipulacja

Źródło:
Konkret24

Prawo i Sprawiedliwość przekonuje, że nie chce wyjścia Polski z Unii Europejskiej, ale swój przekaz w kampanii do europarlamentu buduje na negatywnych obrazach wspólnoty. Przedstawiamy główne fałszywe narracje PiS o UE. Eksperci wyjaśniają, na czym polega ta strategia mobilizowania elektoratu "do walki o suwerenność" zamiast "przepisami dotyczącymi krzywizny banana".

Suwerenność, Zielony Ład, euro… Fałszywe narracje PiS o Unii Europejskiej

Suwerenność, Zielony Ład, euro… Fałszywe narracje PiS o Unii Europejskiej

Źródło:
Konkret24