Transfery sejmowe. Ilu posłów zmieniło partyjne barwy? Gdzie dziś są?

Kończąca się właśnie dziewiąta kadencja Sejmu trwa od 12 listopada 2019 roku. Przeanalizowaliśmy, jak zmieniła się liczebność klubów parlamentarnych i kół poselskich od tego dnia, którzy posłowie postanowili zmienić partyjne barwy oraz jakie były okoliczności najgłośniejszych transferów.

Wzięliśmy pod uwagę tylko tych posłów, którzy po wejściu do Sejmu w 2019 roku byli w innym klubie lub kole niż w sierpniu 2023 roku (stan na 25 sierpnia) i sami zdecydowali o zmianie. Nie uwzględniamy parlamentarzystów, którzy w trakcie kadencji zrzekli się mandatu, zmarli oraz tych, którzy weszli na ich miejsca. Pominęliśmy też trzech posłów Kukiz'15: Pawła Kukiza, Jarosława Sachajkę i Stanisława Żuka - oni po wyborach, do których startowali z list Koalicji Polskiej (czyli współpracy Kukiz'15 z Polskim Stronnictwem Ludowym), tylko do grudnia 2020 byli w klubie Koalicji Polskiej, bo wówczas ich usunięto. Miesiąc później stworzyli koło Kukiz'15-Demokracja Bezpośrednia i są w nim do dzisiaj. Nie zmienili więc barw partyjnych i nadal są w formacji, na którą głosowali ich wyborcy (czyli na reprezentantów Kukiz'15).

Również "przejścia" posłów z klubu PiS do koła Porozumienia nie traktujemy jako ich własnych decyzji, ponieważ wszyscy posłowie Porozumienia (poza Moniką Pawłowską) startowali z list PiS właśnie jako reprezentanci Porozumienia. W sierpniu 2021 roku koło Porozumienia tylko wyodrębniło się z klubu PiS. Posłowie Porozumienia nie zmienili więc barw partyjnych: pozostali w formacji, na którą głosowali ich wyborcy. Jako zmianę barw partyjnych traktujemy już natomiast kolejne transfery posłów Porozumienia: po zapowiedzi współpracy z Agrounią w lutym 2023 (Michał Wypij) i po ostatecznym rozpadzie koła w lipcu 2023 (Stanisław Bukowiec, Jarosław Gowin, Iwona Michałek, Magdalena Sroka).

Przypomnijmy: do założenia klubu parlamentarnego potrzeba 15 posłów, a do założenia koła poselskiego wystarczy trzech. Na początku dziewiątej kadencji w Sejmie działały cztery kluby: Prawo i Sprawiedliwość, Koalicja Obywatelska, Lewica i Koalicja Polska-Polskie Stronnictwo Ludowe-Kukiz'15 oraz jedno koło: Konfederacji. Najliczniejszy był oczywiście klub PiS - miał 235 posłów. Kolejne pod względem wielkości były kluby: KO - 134 posłów, Lewicy - 49 posłów, Koalicji Polskiej - 30 posłów, a koło Konfederacji miało 11 posłów. Jeden poseł - Ryszard Galla z Mniejszości Niemieckiej - był niezrzeszony.

Teraz sytuacja w Sejmie jest bardziej zróżnicowana, bo powstały cztery koła: Polska 2050 Szymona Hołowni (6 posłów), Kukiz'15-Demokracja Bezpośrednia (3 posłów), Lewica Demokratyczna (3 posłów), Polskie Sprawy (3 posłów), natomiast 8 posłów jest niezrzeszonych. Efektem było zmniejszenie się wszystkich klubów: PiS-u do 227 posłów, KO do 129 posłów, Lewicy do 43 posłów, a Koalicji Polskiej (obecnie: Koalicja Polska-PSL, UED, Konserwatyści) do 27 posłów. Koło Konfederacji mimo zmian personalnych wciąż ma 11 parlamentarzystów.

Rekordzistami pod względem liczby zmian barw partyjnych w obecnej kadencji są Hanna Gill-Piątek, Monika Pawłowska i Paweł Szramka. Dwukrotnie sami decydowali się zamienić jeden klub na inny, a mieli też okresy, że byli posłami niezrzeszonymi.

Hanna Gill-Piątek do Sejmu weszła jako członkini klubu Lewicy. W lutym 2021 przeszła jednak do klubu Polska 2050, zostając jego przewodniczącą. Jednak dwa lata później - w lutym 2023 - wystąpiła z ruchu Szymona Hołowni i została posłanką niezrzeszoną. W sierpniu tego roku dołączyła do klubu Koalicji Obywatelskiej, z której list wystartuje w październikowych wyborach.

Monika Pawłowska startowała do Sejmu z list Sojuszu Lewicy Demokratycznej i po zdobyciu mandatu dołączyła do klubu Lewicy. W marcu 2021 roku odeszła do Porozumienia Jarosława Gowina - ale nie dołączyła w Sejmie do klubu PiS, zostając posłanką niezrzeszoną. Gdy w sierpniu 2021 roku powołano osobne od PiS koło Porozumienia, Pawłowska została jego członkinią, jednak nie spędziła w nim nawet dwóch miesięcy, bo na początku października 2021 roku wstąpiła do klubu PiS.

Pawłowska była jedyną posłanką koła Porozumienia, która odeszła z niego do PiS. Samo koło Porozumienia wyodrębniło się z klubu PiS w sierpniu 2021 roku po tym, jak Jarosław Gowin ogłosił, że "Porozumienie idzie własną drogą". Nie przetrwało jednak do końca kadencji, rozpadło się w lipcu tego roku. Jego członkowie rozeszli się wtedy w trzech kierunkach. Choć wszyscy do Sejmu wchodzili z list PiS, to Stanisław Bukowiec, Iwona Michałek i Magdalena Sroka przeszli do Koalicji Polskiej, Michał Wypij - do Koalicji Obywatelskiej, a Jarosław Gowin jest teraz posłem niezrzeszonym.

Paweł Szramka do Sejmu wszedł jako poseł Koalicji Polskiej (reprezentujący Kukiz'15) i w tym klubie był do grudnia 2020 roku, kiedy to został z niego usunięty wraz z pozostałymi posłami Kukiz'15. Do kwietnia 2021 roku był członkiem powstałego Kukiz'15-Demokracja Bezpośrednia, ale - jak piszemy wyżej - trudno to traktować jako decyzję samego posła, ponadto nie zmienił barw partyjnych i formacji, na którą głosowali jego wyborcy. Z Kukiz'15-Demokracja Bezpośrednia Szramka przeszedł jednak do założonego z Agnieszką Ścigaj i Andrzejem Sośnierzem koła Polskie Sprawy. W tym kole spędził tylko ponad rok - w czerwcu 2022 roku został posłem niezrzeszonym. A w sierpniu 2023 roku dołączył do Koalicji Obywatelskiej, z której list wystartuje w najbliższych wyborach.

Również Agnieszka Ścigaj dostała się do Sejmu z list Koalicji Polskiej jako reprezentantka Kukiz'15. W odróżnieniu od Pawła Szramki po wykluczeniu z klubu Koalicji Polskiej nie dołączyła jednak do nowego koła Kukiz'15-Demokracja Bezpośrednia, tylko została posłanką niezrzeszoną. Ale od kwietnia 2021 roku jest członkinią koła Polskie Sprawy, a w czerwcu 2022 roku prezydent powołał ją do rządu. Razem z nią w kole Polskie Sprawy działają obecnie dwaj byli posłowie klubu PiS: Andrzej Sośnierz i Zbigniew Girzyński.

Inna posłanka PiS - Anna Maria Siarkowska - w lipcu 2023 roku zasiliła natomiast koło Konfederacji. Wcześniej, w lutym, koło to opuściło trzech posłów: Artur Dziambor, Jakub Kulesza i Dobromir Sośnierz - założyli własne koło Wolnościowców. Istniało ono jednak tylko pięć miesięcy, do lipca 2023 roku, bo po powrocie Sośnierza do Konfederacji musiano je rozwiązać. Dziambor i Kulesza od tego czasu są posłami niezrzeszonymi.

Troje posłów - Robert Kwiatkowki, Andrzej Rozenek i Joanna Senyszyn - w grudniu 2021 roku opuściło klub Lewicy i założyło własne koło Polskiej Partii Socjalistycznej, nawiązujące nazwą do partii założonej jeszcze w XIX wieku. Po wycofaniu zgody partii na wykorzystywanie tej nazwy przemianowano je na koło Lewicy Demokratycznej. Lewica, poza wymienioną trójką oraz Moniką Pawłowską i Hanną Gill-Piątek, od początku kadencji straciła jeszcze jedną posłankę: Karolinę Pawliczak, która w sierpniu 2023 przeszła do KO.

Odchodzący z klubu Koalicji Obywatelskiej posłowie najczęściej wybierali koło Polska 2050 założone przez ruch Szymona Hołowni o tej samej nazwie. Na taką zmianę zdecydowali się: Michał Gramatyka, Paulina Hennig-Kloska, Joanna Mucha, Mirosław Suchoń, Paweł Zalewski i Tomasz Zimoch. W trakcie kadencji do koła Polska 2050 doszli także wspomniana Hanna Gill-Piątek z Lewicy i Wojciech Maksymowicz z PiS - ale jak piszemy wyżej, Gill-Piątek dołączyła potem do koła Koalicji Obywatelskiej, a Maksymowicz został posłem niezrzeszonym. Tak więc w kole Polski 2050 zostali wyłącznie byli posłowie Koalicji Obywatelskiej.

W poniższej tabeli pokazujemy natomiast wszystkie kluby, których członkami w IX kadencji Sejmu było 28 posłów zmieniających partyjne barwy. Z tego powodu zaznaczyliśmy w niej także "przejście" z Koalicji Polskiej do Kukiz'15-Demokracja Bezpośrednia i z PiS do Porozumienia, lecz jak wyjaśniamy wyżej, tych ruchów nie traktowaliśmy jako decyzji posłów o transferze.