PiS: "ekipa Tuska szuka miejsc dla nielegalnych migrantów". Fałszywy przekaz

Zaczeło się 9 lipca, gdy europoseł PiS Dominik Tarczyński opublikował w serwisie X datowane na 8 lipca 2024 roku pismo przygotowane przez Powiatowy Inspektorat Nadzoru Budowlanego w Tarnobrzegu, w którym czytamy: "Powiatowy Inspektorat Nadzoru Budowlanego w Tarnobrzegu zwraca się z prośbą o wskazanie czy na terenie Państwa gminy występują obiekty budowlane służące do zbiorowego zakwaterowania uchodźców. Proszę o wskazanie adresów i zarządców w/w obiektów. Z uwagi na konieczność podjęcia działań kontrolnych o udzielenie odpowiedzi proszę w terminie do 12.07.2024 roku". Polityk PiS skomentował: "Ostrzegałem…". Ten post ma ponad 400 tys. wyświetleń, ponad 5 tys. polubień; 1,6 tys. razy podano go dalej.

Następnego dnia, 10 lipca, przekaz podchwycili inni politycy opozycji. Poseł Suwerennej Polski Michał Wójcik zapytał w poście w serwisie X: "Co się dzieje w Polsce? Podobno na gwałt szukane są w samorządach miejsca dla migrantów. Rząd Tuska musi natychmiast wyjaśnić na co się zgodził" (pisownia wszystkich wpisów oryginalna). Inny poseł Suwerennej Polski Sebastian Kaleta, udostępniając screen tego samego pisma inspektoratu nadzoru budowlanego, ogłosił: "Ekipa Tuska szuka w całej Polsce miejsc noclegowych dla nielegalnych migrantów. Uroczyście unieważnił referendum i przekonał Polaków, by nie pobierali kart referendalnych, a Polska miała być beneficjentem paktu migracyjnego. No to będziemy beneficjentami uśmiechniętej, nielegalnej fali migracyjnej Tuska" (post ma ponad 97 tys. wyświetleń).

Była premier, europosłanka PiS Beata Szydło informowała: "Samorządy w całej Polsce otrzymują pisma z nakazami wyznaczenia budynków na potrzeby ulokowania migrantów. Do złudzenia przypomina to sytuację z Niemiec sprzed kilku lat, gdy rekwirowano hotele, akademiki itp., aby pomieścić rosnącą falę migrantów" (ponad 86 tys. wyświetleń). Z kolei europoseł PiS Bogdan Rzońca, publikując zdjęcie tego samego dokumentu, podpisał je: 'Konkret D.Tuska!". Screena z tym pismem pokazał poseł PiS Jerzy Polaczek, który oświadczył: "Jako żywo,powiatowi inspektorzy nadzoru budowlanego w jakiejkolwiek ustawie nie mają, prawnego obowiązku ustalania obiektów budowlanych do kwaterowania uchodźców. To jakaś nowość! Tego jeszcze nie grali!".

Oprócz polityków, przekaz rozpowszechniali też inni internauci. "Szukają miejsc dla nielegalnych nachodźców !! Ale widzicie jak im się spieszy. Dali tylko 4 dni na wyszukanie takich miejsc! To oznacza, że już jest ich tylu, że już mają z tym problem! Ale prawdziwy problem będziemy mieć my, przez rudego oszusta"; "Rząd szuka kwaterunków dla nielegalnych imigrantów - wynika z pisma PINB w Tarnobrzegu, w którym zwraca się do samorządowców o wskazanie obiektów budowlanych do zbiorowego zakwaterowania uchodźców. Hej, wyznawcy Tuska, dalej będziecie mówić, że referendum było niepotrzebne?" - to tylko przykładowe posty na ten temat.

Jednak przekaz, jakoby rząd szukał miejsc "dla nielegalnych imigrantów" - nagłaśniany w sieci przez polityków opozycji - jest nieprawdą. To manipulacja stworzona na bazie prawdziwego dokumentu i fałszywej jego intrepretacji.

A o jaki dokument chodzi? Podpisany w nim Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Tarnobrzegu mgr inż. Jacek Zaśko napisał: "Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Tarnobrzegu zwraca się z prośbą o wskazanie czy na terenie Państwa gminy występują obiekty budowlane służące do zbiorowego zakwaterowania uchodźców. Proszę o wskazanie adresów i zarządców w/w obiektów. Z uwagi na konieczność podjęcia działań kontrolnych o udzielenie odpowiedzi proszę w terminie do 12.07.2024 roku" (pisownia oryginalna). Pismo datowane jest na 8 lipca i zostało skierowane do urzędów miast i gmin lub urzędów gminy w: Nowej Dębie, Baranowie Sandomierskim, Gorzycach i Grębowie.

I już tu należy zwrócić uwagę, że w dokumencie udostępnianym przez polityków PiS i Suwerennej Polski wyraźnie wskazano na "zakwaterowanie uchodźców", a nie - jak przekonują politycy - "migrantów" (pogrubienie od redakcji).

To zresztą nie pierwsze takie pismo rozpowszechniane przez polityków obecnej opozycji. W czerwcu wykorzystali w podobnie fałszywym przekazie dokument wysłany przez Podlaski Urząd Wojewódzki do samorządowców - przekonując, że to dowód na to, iż rząd wydał "polecenie szukania miejsc na ośrodki dla nielegalnych migrantów".

Wówczas tłumaczyliśmy w Konkret24, że pismo dotyczyło czegoś innego, a procedurę tę opisał w 2022 roku rząd Zjednoczonej Prawicy. Chodziło m.in. o zapisy ustawy z 12 marca 2022 roku o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa, ale także zapisy zawarte w standardowych procedurach operacyjnych nr 9 Krajowego Planu Zarządzania Kryzysowego (SPO-9 KPZK) oraz Wojewódzkiego Planu Zarządzania Kryzysowego (SPO-9 WPZK). Jak sprawdziliśmy, plany te wcale nie powstały teraz, w związku z paktem migracyjnym, bowiem zarówno krajowy, jak i też wojewódzkie, powiatowe i gminne plany zarządzania kryzysowego tworzone są na podstawie ustawy z kwietnia 2007 roku o zarządzaniu kryzysowym, czyli uchwalonej za rządów Prawa i Sprawiedliwości.

CZYTAJ WIĘCEJ: Rząd "szuka miejsc dla nielegalnych migrantów" na Podlasiu? O co chodzi z pismem wojewody

Ponieważ teraz temat wrócił, zapytaliśmy Powiatowy Inspektorat Nadzoru Budowlanego w Tarnobrzegu o opublikowane przez polityków pismo. W odpowiedzi przesłano nam oświadczenie, które wydał starosta powiatu tarnobrzeskiego Paweł Bartoszek. Poinformował, że pisma "zostały skierowane do urzędów miast i gmin, TYLKO I WYŁĄCZNIE w związku z rutynowymi działaniami dotyczącymi inwentaryzacji obiektów wymienionych w Ustawie z dnia 12 marca 2022r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa, jak również w związku z tym, że w dniu 1 lipca 2024r. uchylony został art. 13 ww ustawy i warunki finansowania przez wojewodę zakwaterowania obywateli Ukrainy zostały opisane w artykułach 12, 12a i 12b ww Ustawy". Bartoszek dodał, że "zmiany, o których mowa, powodują konieczność uzupełnienia informacji o ww opisanych obiektach przez wojewodów w całym kraju" (pisownia oryginalna).

Starosta zwrócił więc uwagę na wspomnianą już wyżej przez nas ustawę z 12 marca 2022 roku o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa. Określa ona szczególne zasady zalegalizowania pobytu obywateli Ukrainy, którzy przybyli na terytorium Polski z terytorium Ukrainy w związku z działaniami wojennymi prowadzonymi na terytorium tego państwa, oraz obywateli Ukrainy posiadających Kartę Polaka, którzy wraz z najbliższą rodziną z powodu tych działań wojennych przybyli na terytorium Polski. Starosta podkreślił, że w ostatnim czasie uchylono artykuły 13 i 13a ustawy. Stało się tak na mocy art. 1 pkt 12 ustawy z 15 maja 2024 roku zmieniającej wspomnianą ustawę z dniem 1 lipca (czyli już po tym, gdy po raz pierwszy pisaliśmy o pismach rzekomo dotyczących migrantów). Artykuł 13 przed uchyleniem tego przepisu dotyczył świadczeń pieniężnych dla podmiotów zapewniających na własny koszt zakwaterowanie i wyżywienie obywatelom Ukrainy.

Z kolei artykuły 12, 12a i 12b, o których wspomniał starosta, mówią kolejno o: - "Pomocy o charakterze socjalnym udzielanej obywatelom Ukrainy przez organy administracji publicznej; polecenia wojewody" (art. 12); - "Wykorzystaniu na potrzeby zamieszkania zbiorowego obywateli Ukrainy budynków niespełniających wymagań przepisów techniczno-budowlanych, przeciwpożarowych oraz higieniczno-sanitarnych" (art. 12a); - "Przebudowie, remoncie lub zmianie sposobu użytkowania budynków niespełniających wymagań przepisów techniczno-budowlanych, przeciwpożarowych oraz higieniczno-sanitarnych" (art. 12b).

Zapytaliśmy Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Tarnobrzegu, czy Inspektorzy mają prawny obowiązek ustalania obiektów budowlanych służących do zbiorowego zakwaterowania uchodźców. W odpowiedzi czytamy: "Organy nadzoru budowlanego sprawują nadzór nad prawidłowym i bezpiecznym użytkowaniem (w tym nad stanem technicznym) wszystkich obiektów budowlanych niezależnie od ich stanu prawnego, właściciela bądź przeznaczenia. W związku z tym mają obowiązek ustalania adresów oraz danych właścicieli i zarządców dowolnych obiektów budowlanych". Inspektorat uściślił, że "owe pismo jest dokumentem własnym wytworzonym na potrzeby zebrania informacji o obiektach, ich adresach i danych właścicieli - co wynika z obowiązków organu nadzoru budowlanego w planowanych działaniach kontrolnych wszystkich obiektów budowlanych".

Jak więc wynika z uzyskanych przez Konkret24 wyjaśnień, rozsyłane teraz w sieci pismo inspektoratu jest rutynową czynnością. Ponadto fakt to, że sprawa dotyczy uchodźców z Ukrainy, potwierdził nam Wydział Prasowy Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji. W odpowiedzi na pytania Konkret24 dotyczące pisma inspektoratu resort poinformował: "Zgodnie z art. 12 ustawy pomocowej od początku jej istnienia, to wojewoda jest organem właściwym do zapewnienia pomocy obywatelom Ukrainy m.in. w zakresie zakwaterowania i wyżywienia. W związku z tym wojewoda posiada pełną informację o funkcjonujących na jego terenie obiektach zbiorowego zakwaterowania". W odpowiedzi potwierdzono, że "jeśli chodzi natomiast o wspomniane przepisy art. 12 a i 12 b ustawy pomocowej, to nie uległy one zmianie po 30 czerwca br.".

O więcej szczegółów na temat wysyłki dokumentu (m.in. czy ma to związek z nowelizacją ustawy z 2022 roku z 1 lipca 2024 roku) zapytaliśmy Podkarpacki Urząd Wojewódzki w Rzeszowie (Tarnobrzeg leży na terenie tego województwa) - lecz do publikacji artykułu nie otrzymaliśmy odpowiedzi. Jednak ponieważ pismo ma być efektem rutynowych działań, zapytaliśmy też innych wojewodów, czy rozsyłają podobne zapytania. W odpowiedzi zespołu prasowego wojewody mazowieckiego jest potwierdzenie, że takie działania dotyczą uchodźców, a nie migrantów:

"Miejsca zakwaterowania dla uchodźców z Ukrainy, które pomieszczą więcej niż 20 osób, niezmiennie muszą spełnić określone wymagania (zgodnie z art. 12a ust. 2 ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa). Muszą być one potwierdzone pozytywną opinią właściwego miejscowo: 1. powiatowego inspektora nadzoru budowlanego 2. komendanta powiatowego (miejskiego) Państwowej Straży Pożarnej 3. państwowego powiatowego inspektora sanitarnego" (wytłuszczenia pochodzą od zespołu prasowego wojewody)".

Biuro prasowe wojewody wyjaśnia też, co się zmieniło po nowelizacji ustawy: że ośrodki, które były prowadzone przez osoby fizyczne, nie musiały spełniać tych wymagań. "Obecnie w związku ze zmianami od 1 lipca br., w ustawie o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa, mogą funkcjonować wyłącznie ośrodki zbiorowego zakwaterowania dla uchodźców zorganizowane w oparciu o art. 12 ustawy. W związku z powyższym Wojewoda Mazowiecki zwraca uwagę starostom wykonującym postanowienia wydanego polecenia, że przed podpisaniem umowy na prowadzenie ośrodka zbiorowego zakwaterowania, podmiot zawierający umowę jest zobowiązany spełnić określone w ustawie wymagania, w tym w szczególności przedstawić ww. opinie PSP, PINB i Sanepidu. Jest to szczególnie ważne ze względu bezpieczeństwa osób przebywających w tych obiektach" - opisano.

Nie wszystkie urzędy wojewódzkie prowadzą już tego typu inwentaryzację miejsc dla uchodźców z Ukrainy. Rzeczniczka prasowa wojewody kujawsko-pomorskiego Natalia Szczerbińska przekazała nam, że ten wojewoda nie kierował i nie planuje kierować pism w tym zakresie do jednostek samorządu terytorialnego. Taką samą odpowiedź - o braku podjęcia takich czynności i braku planów na ich podjęcie - otrzymaliśmy od: Kamili Jezierskiej z Biura Komunikacji Społecznej Podlaskiego Urzędu Wojewódzkiego w Białymstoku; rzeczniczki prasowej wojewody świętokrzyskiego Angeliny Kosiek; Małgorzaty Torbicz z oddziału ds. mediów i komunikacji społecznej biura wojewody lubelskiego; z biura prasowego wojewody pomorskiej.

Podsumowując: publikowane przez polityków opozycji przekazy, jakoby rząd "szukał w całej Polsce miejsc noclegowych dla nielegalnych migrantów", są nieprawdziwe i wprowadzają w błąd opinię publiczną. Po pierwsze, w pokazywanym w sieci dokumencie mowa jest o uchodźcach. Po drugie, ów dokument jest skutkiem działań podjętych po nowelizacji ustawy z 2022 roku, gdy rządziła Zjednoczona Prawica - a nie jakiejś decyzji rządu dotyczących migrantów.