"Nie ma czegoś takiego jak kryzys klimatyczny". Sprawdzamy słowa Grety Thunberg


Szwedzka aktywistka klimatyczna miała zmienić poglądy i w wywiadzie zaprzeczyła istnieniu kryzysu klimatycznego. Nagranie z jej udziałem zostało zmanipulowane.

Pokazujemy, co jest prawdą, a co fałszem
Weryfikujemy fake newsy, sprawdzamy dane, analizujemy informacje z sieci

W krótkim nagraniu rozpowszechnianym na Twitterze Greta Thunberg miała powiedzieć, że kryzys klimatyczny nie istnieje. "Greta mówi: 'Nie ma czegoś takiego jak kryzys klimatyczny!'. How dare you! (Jak śmiesz!) A może po prostu skończyły się rosyjskie pieniądze wysyłane na ekopropagandę?" - napisał 18 kwietnia jeden z internautów (pisownia wszystkich wpisów oryginalna). Tweet zdobył ponad 550 polubień i blisko 200 podań dalej.

fałsz

Internauta przekonuje, że Greta Thunberg zaprzeczyła istnieniu kryzysu klimatycznego
Internauta przekonuje, że Greta Thunberg zaprzeczyła istnieniu kryzysu klimatycznegoInternauta przekonuje, że Greta Thunberg zaprzeczyła istnieniu kryzysu klimatycznegoTwitter

Do tweeta dołączono nagranie z fragmentem wywiadu Grety Thunberg dla amerykańskiej telewizji MSNBC. Dziennikarz pyta, co by odpowiedziała, gdyby "on" (nie wiemy kto, możemy się domyślać, że chodzi o Joe Bidena) zadzwonił do niej i zapytał, co musi zmienić w swoich działaniach (w sprawie zmian klimatycznych), bo może użyć "prezydenckiej magicznej różdżki". Thunberg najpierw zastrzega, że nie odpowiedziałaby nic, bo takie podpowiedzi uważa za niezgodne z duchem demokracji. Chwilę później jednak stwierdza, że poradziłaby mówić o sytuacji zgodnie ze stanem faktycznym. "Skoro kryzys klimatyczny nie istnieje, jak możemy oczekiwać od ludzi podejmowania działań dla klimatu?" - pyta aktywistka.

Susza uderza w rolnictwo. Plony w tym roku mogą być mniejsze
Susza uderza w rolnictwo. Plony w tym roku mogą być mniejszeFakty TVN

"Greta! How dare you?", "Zaczyna się wycofywać rakiem"

Internauci triumfowali: "Gówniara dorośleje..."; "To był przepał od początku..."; "Zarobila juz swoje wiec zaczyna sie wycofywac rakiem" - komentowali. Autorzy kilku wpisów przekonywali, że Thunberg była wcześniej zależna finansowo od Rosjan: "Greta już swoje zarobiła na Ruskiej propagandzie"; "Bez ruskiej forsy zmienia się punkt widzenia".

"Czy ja dobrze słyszę?,'Największy autorytet' od klimatu odwołał właśnie kryzys klimatyczny? Greta mówi, że coś takiego jak ,'kryzys klimatyczny no exist' Piekło zamarzło!" - to treść innego popularnego tweeta z 18 kwietnia. Polubiło go ponad 200 internautów, ponad 100 podało dalej. "Greta! How dare you?"; "Grecia spadnie z piedestału za 3…2…1…" - komentowali internauci.

Autorzy obu podanych wyżej komentarzy wykorzystali nagranie wideo z niemieckojęzycznego wpisu z 17 kwietnia. Na Twitterze równolegle krąży popularny wpis w języku angielskim z 19 kwietnia z tym samym nagraniem. Nie jest to jednak nowe wideo. W czerwcu 2021 roku serwisy fact-checkingowe Reuters Fact-Check i Politifact informowały, że fragment rozmowy opublikowano m.in. na instagramowym profilu Republican Party (nie jest to oficjalne konto amerykańskiej partii politycznej).

Oryginalne nagranie zostało przemontowane w taki sposób, by uwiarygodnić tezę o Grecie Thunberg negującej kryzys klimatyczny.

Thunberg o postawie polityków wobec kryzysu klimatycznego

Sześciominutowy wywiad z marca 2021 roku można obejrzeć na profilu MSNBC w serwisie YouTube. Rozpoczyna się od pytania Mehdiego Hasana o ocenę pierwszych dni prezydentury Joe Bidena.

Hasana interesują konkretne działania dotyczące zmian klimatycznych, które Greta Thunberg doradziłaby Joe Bidenowi. Aktywistka zastrzega, że wolałaby nie doradzać niczego z uwagi na poszanowanie [zasad] demokracji, gdyż przywódcy wybierani w demokratycznych wyborach, nie powinni podejmować działań bez wsparcia wyborców. Mówiła, że potrzeba przede wszystkim podnoszenia świadomości i kształtowania opinii publicznej. "Jeśli ludzie nie będą świadomi kryzysu, z którym mamy do czynienia, to oczywiście nie będą wywierać nacisku na wybranych przywódców" - przekonywała. Prezydentowi USA doradziłaby przedstawianie sytuacji "taką, jaka jest".

Thunberg przywołała doświadczenie rozmów z wieloma światowymi przywódcami, którzy swoją powściągliwość we wprowadzaniu ekologicznych rozwiązań tłumaczyli brakiem poparcia wyborców. Właśnie dlatego, według Thunberg, najważniejszą radą dla polityków powinno być ich świadome podejście do zagrożeń związanych z kryzysem klimatycznym.

prawda

Jak można oczekiwać wsparcia i presji ze strony wyborców, jeśli nie traktuje się kryzysu [klimatycznego] jak kryzysu. Skoro kryzys klimatyczny "nie istnieje", jak możemy oczekiwać, że ludzie będą chcieli działań na rzecz klimatu? Greta Thunberg, wywiad dla MSNBC z 8 marca 2021 roku

Fragmenty wywiadu Grety Thunberg wykorzystane w wyżej omawianych tweetach nie uwzględniają pełnego kontekstu wypowiedzi. Retoryczne pytanie Szwedki dotyczące "nieistniejącego kryzysu klimatycznego" zostało użyte jako zdanie oznajmujące. Słowa aktywistki nie miały obrazować jej poglądów, a błędną postawę polityków. Z kolei zdania niepasujące do koncepcji autorów manipulacji usunięto. W wypowiedzi dla MSNBC Thunberg wielokrotnie mówi o kryzysie klimatycznym jako realnym zagrożeniu.

8 marca 2021 roku Mehdi Hasan opublikował na Twitterze prawie trzyminutowy fragment wywiadu. "'Chciałabym tylko, żeby [Biden] traktował kryzys klimatyczny jak kryzys' - Greta Thunberg mówi mi w programie Mehdi Hasan Show na MSNBC. Politycy 'sami powiedzieli, że jest to zagrożenie egzystencjalne i lepiej, żeby traktowali je odpowiednio, czego nie robią'" - napisał Hasan.

Autor: Krzysztof Jabłonowski / Źródło: Konkret24; zdjęcie: PAUL WENNERHOLM/EPA/PAP/Twitter

Pozostałe wiadomości

Między prezydentem a rządem trwa spór o odwołanie niektórych ambasadorów i powołanie nowych. Sprawdziliśmy, gdzie te stanowiska pozostają wciąż nieobsadzone. Izrael, Austria, Egipt, Włochy... - jak wynika z danych MSZ, problem dotyczy ponad 20 procent placówek zagranicznych.

Spór o ambasadorów. W ilu krajach wciąż ich nie ma?

Spór o ambasadorów. W ilu krajach wciąż ich nie ma?

Źródło:
Konkret24

Tytuł tekstu jednego z serwisów posłużył politykom opozycji do rozpowszechniania tezy o "rządowym festiwalu podwyżek". Chodzi o większe opłaty za publiczne żłobki. Tylko że ich wysokości nie ustala rząd, a powodem podwyżki jest rozporządzenie premiera... Mateusza Morawieckiego.

Przekaz PiS: rząd podnosi opłaty za żłobki. Nieprawda. Wyjaśniamy

Przekaz PiS: rząd podnosi opłaty za żłobki. Nieprawda. Wyjaśniamy

Źródło:
Konkret24

Po wizycie niemieckiego kanclerza Olafa Scholza w Warszawie wrócił temat reparacji wojennych. Jednak w trwającej debacie publicznej politycy raz mówią o "reparacjach", innym razem o "odszkodowaniach". Oba terminy oznaczają jednak inne pieniądze i dla kogo innego. Wyjaśniamy.

Polska i Niemcy: reparacje vs odszkodowania. Co mylą politycy

Polska i Niemcy: reparacje vs odszkodowania. Co mylą politycy

Źródło:
Konkret24

- W amerykańskiej polityce głośne wydarzenia polityczne interpretuje się w kategoriach zerojedynkowych, a to sprzyja rozpowszechnianiu teorii spiskowych - uważa prof. Małgorzata Zachara-Szymańska z Instytutu Amerykanistyki i Studiów Polonijnych UJ. Według profesor, te zaś powstają zwykle na zamówienie polityczne. Nie inaczej jest po zamachu na Donalda Trumpa w Pensylwanii.

"Ustawka", "rozkazy CIA", "spóźniony snajper". Teorie spiskowe po zamachu na Donalda Trumpa

"Ustawka", "rozkazy CIA", "spóźniony snajper". Teorie spiskowe po zamachu na Donalda Trumpa

Źródło:
Konkret24

Daniel Obajtek przekonuje, że upublicznione nagranie jego rozmowy z dziennikarzem Piotrem Nisztorem nie jest prawdziwe, bo "prokuratura odmówiła wszczęcia postępowania". Według niego to właśnie jest dowód, że "nie ma żadnych nagrań". Były prezes Orlenu manipuluje. Powód decyzji prokuratury był inny. Śledczy w ogóle nie badali prawdziwości nagrań.

Taśmy Obajtka. Prokuratura potwierdziła, że "nie ma żadnych nagrań"? Wcale nie

Taśmy Obajtka. Prokuratura potwierdziła, że "nie ma żadnych nagrań"? Wcale nie 

Źródło:
Konkret24

Pismo wysłane z tarnobrzeskiego Powiatowego Inspektoratu Nadzoru politycy Prawa i Sprawiedliwości publikują jako "dowód", że rząd wydał już "polecenie szukania miejsc na ośrodki dla nielegalnych migrantów". To nieprawda. W dokumencie nie ma słowa o migrantach, a powstał jako efekt przepisów uchwalonych za rządów Zjednoczonej Prawicy. Wyjaśniamy, o co chodzi w tej historii.

PiS: "ekipa Tuska szuka miejsc dla nielegalnych migrantów". Fałszywy przekaz

PiS: "ekipa Tuska szuka miejsc dla nielegalnych migrantów". Fałszywy przekaz

Źródło:
Konkret24

Upublicznione pismo Sztabu Generalnego dotyczące planów budżetowych wywołało dyskusję o rzekomo zakładanych cięciach wydatków na obronność. Szef MON zaprzecza i zapowiada najwyższy budżet od lat. Konkret24 uzyskał potwierdzenie, że takich cięć na razie nie będzie. O co więc chodzi w upublicznionym dokumencie i na jakim etapie tworzenia budżetu MON powstał?

Wydatki na wojsko w dół? MON zaprzecza. Tłumaczymy, jak powstaje ten budżet

Wydatki na wojsko w dół? MON zaprzecza. Tłumaczymy, jak powstaje ten budżet

Źródło:
Konkret24

"Dowód na antypolonizm warszawskich władz", "ocenzurowali portret patrona lotniska", "Polska ich uwiera" - piszą internauci w reakcji na doniesienia, że z hali Okęcia zniknął plakat z hasłem "Jesteśmy dumni z Polski". Ich zdaniem to skutek obecnych rządów. Nieprawda - decyzja zapadła za czasów Zjednoczonej Prawicy.

Hasło "Jesteśmy dumni z Polski" zniknęło z hali Okęcia. "Znak czasów"? Wyjaśniamy

Hasło "Jesteśmy dumni z Polski" zniknęło z hali Okęcia. "Znak czasów"? Wyjaśniamy

Źródło:
Konkret24

Nieopublikowanie przez Orlen wyników finansowych za drugi kwartał wywołało w sieci dyskusję o kondycji spółki. Zbigniew Kuźmiuk z PiS zasugerował, że "wyniki szorują po dnie". Naftowy koncern rzeczywiście poinformował, że nie przedstawi osobnego raportu za drugi kwartał 2024 roku - tylko że nie po raz pierwszy. Za czasów Daniela Obajtka też nie publikował. Wyjaśniamy, dlaczego.

Orlen nie publikuje wyników, bo "jest aż tak źle"? Powód jest inny

Orlen nie publikuje wyników, bo "jest aż tak źle"? Powód jest inny

Źródło:
Konkret24

Wicemarszałek Sejmu Krzysztof Bosak w dyskusji o niemieckich reparacjach dla Polski stwierdził, że już "co dwudziesty obywatel Niemiec jest polskiego pochodzenia". Niemieckie dane tego nie potwierdzają.

Bosak: "co dwudziesty obywatel Niemiec jest polskiego pochodzenia". Jednak nie

Bosak: "co dwudziesty obywatel Niemiec jest polskiego pochodzenia". Jednak nie

Źródło:
Konkret24

Jarosław Kaczyński zarzucił obecnemu rządowi łamanie konstytucji i tłumaczył, że to realizacja "zasady Tuska", która ma brzmieć: "prawo tak jak my je rozumiemy". Tylko że to fraza wyrwana z kontekstu wypowiedzi premiera - a był on wręcz odwrotny do tego, co sugeruje teraz prezes PiS.

"Prawo tak jak my je rozumiemy". Manipulacja Kaczyńskiego o "zasadzie" Tuska

"Prawo tak jak my je rozumiemy". Manipulacja Kaczyńskiego o "zasadzie" Tuska

Źródło:
Konkret24

Według autora popularnego posta przekaz medialny na temat ocieplenia klimatu to zabieg socjotechniczny. Dowodem ma być zestawienie dwóch map pogodowych pokazanych w telewizji - rzekomo z 1998 i 2023 roku - na których widać podobne wysokości temperatur, ale kolorystyka map jest różna. Tylko że takie zestawienie wprowadza w błąd i jest jednym z najczęściej rozpowszechnianych fake newsów dotyczących globalnego ocieplenia.

Temperatury podobne, a kolory inne. Co różni te mapy?

Temperatury podobne, a kolory inne. Co różni te mapy?

Źródło:
Konkret24

Z początkiem 2025 roku rzekomo miałby zacząć obowiązywać unijny podatek od domowych wypieków - taki przekaz krąży w polskiej sieci, a powielają go politycy opozycji. Tyle że Unia Europejska nic takiego nie planuje, a przekaz jest wynikiem niezrozumienia zmian w niemieckim systemie podatkowym.

UE wprowadza podatek od domowych ciast? Skąd ten fake news

UE wprowadza podatek od domowych ciast? Skąd ten fake news

Źródło:
Konkret24

W Polsce lekarzy nie jest "jakoś bardzo za mało", przekonywała w wywiadzie ministra zdrowia Izabela Leszczyna. Według niej źle nie jest, bo na jednego mieszkańca przypada więcej lekarzy niż w Belgii, Francji czy Luksemburgu. Skąd więc kolejki do poradni i braki na oddziałach szpitalnych? Oto czego nie pokazują dane przywołane przez ministrę.

Leszczyna: "nie mamy bardzo za mało" lekarzy. Czego dane nie pokazują?

Leszczyna: "nie mamy bardzo za mało" lekarzy. Czego dane nie pokazują?

Źródło:
Konkret24

Na wiecu przez Sejmem Jarosław Kaczyński opowiadał, jak to - jego zdaniem - obecny rząd "na głowie staje", by przestępców "z rąk wymiaru sprawiedliwości wyciągnąć". A jako przykład podał sprawę Włodzimierza Karpińskiego. Tyle że powiedział nieprawdę.

Prezes PiS opowiada o "wyciąganiu Karpińskiego z więzienia". Mija się z prawdą

Prezes PiS opowiada o "wyciąganiu Karpińskiego z więzienia". Mija się z prawdą

Źródło:
Konkret24

Michał Woś opublikował nagranie z fragmentem wypowiedzi Adama Bodnara, w którym - przekonuje Woś - minister sprawiedliwości przyznał, że zarzuty w sprawie Funduszu Sprawiedliwości mają "charakter polityczny". Tylko że wideo pokazane przez polityka Suwerennej Polski tak, jak to zrobił, jest manipulacją.

Woś o Bodnarze: minister przyznał, że "zarzuty mają charakter polityczny". Nieprawda, cytat ucięto

Woś o Bodnarze: minister przyznał, że "zarzuty mają charakter polityczny". Nieprawda, cytat ucięto

Źródło:
Konkret24

Zdjęcie ogrodzenia Urzędu Miasta Warszawy z tablicą "Strefa wolna od chrześcijan" jest rozpowszechniane w internecie, wzniecając po raz kolejny spór wokół zakazu symboli religijnych w stołecznym ratuszu. Tyle że tablica nie pojawiła się z inicjatywy urzędu, a krzyże w ratuszu pozostają na swoich miejscach. Wyjaśniamy, skąd ta kontrowersyjna plansza.

Tablica "strefa wolna od chrześcijan" na bramie warszawskiego ratusza? To polityczny happening

Tablica "strefa wolna od chrześcijan" na bramie warszawskiego ratusza? To polityczny happening

Źródło:
Konkret24

Politycy Prawa i Sprawiedliwości krytykują wszelkie działania prokuratury i organów państwa związane z wyjaśnianiem nieprawidłowości za poprzednich rządów. A poseł Piotr Gliński twierdzi stanowczo, że w czasach Zjednoczonej Prawicy "prawo nie było łamane". Przypominamy więc 10 najgłośniejszych przykładów naruszania prawa za poprzednich rządów.

Gliński: za rządów PiS "prawo nie było łamane". Było. Przypominamy

Gliński: za rządów PiS "prawo nie było łamane". Było. Przypominamy

Źródło:
Konkret24

Przekaz o tym, jakoby w Czechach, chcąc podjąć gotówkę w banku, trzeba zadeklarować, na co się ją przeznaczy, krąży w od kilku tygodni w polskich mediach społecznościowych. To jednak manipulacja - tego typu deklaracje dotyczą wyłącznie określonych sytuacji.

Czeskie banki pytają, "na co chcesz wydać gotówkę"? Wyjaśniamy

Czeskie banki pytają, "na co chcesz wydać gotówkę"? Wyjaśniamy

Źródło:
Konkret24

W mediach społecznościowych znowu masowo rozpowszechniany jest fałszywy cytat przypisywany Robertowi Makłowiczowi. To przykład trollingu internetowego.

Antypolska "wypowiedź" Makłowicza. Drugie życie fake newsa

Antypolska "wypowiedź" Makłowicza. Drugie życie fake newsa

Źródło:
Konkret24