FAŁSZ

Elektryczny autobus płonie w strefie czystego transportu w Londynie? Dwa fałsze naraz

Źródło:
Konkret24
Pekin przoduje w produkcji aut elektrycznych. Martwi to Brytyjczyków
Pekin przoduje w produkcji aut elektrycznych. Martwi to Brytyjczyków
Maciej Woroch/Fakty TVN
Pekin przoduje w produkcji aut elektrycznych. Martwi to BrytyjczykówMaciej Woroch/Fakty TVN

Widowiskowe nagranie płonącego autobusu w Wielkiej Brytanii ma miliony odsłon w sieci. Krąży z opisem, że to płonie elektryczny autobus w londyńskiej strefie czystego transportu. Jednak nie jest to ani elektryczny pojazd, ani Londyn.

Pokazujemy, co jest prawdą, a co fałszem
Weryfikujemy fake newsy, sprawdzamy dane, analizujemy informacje z sieci

W mediach społecznościowych - także na profilach polskojęzycznych - masowo udostępniane jest wideo, na którym widać płonący w mieście piętrowy autobus. Z pojazdu wydobywają się płomienie i kłęby gęstego dymu, które niemal w całości wypełniają przestrzeń między dwoma budynkami, gdzie autobus prawdopodobnie stał na przystanku. Większość internautów, którzy opublikowali to nagranie, przekonuje, że jest to autobus elektryczny. Twierdzą, że zapłonął w Londynie, w strefie czystego transportu, czyli obszarze wewnątrz miasta, gdzie wjechać mogą tylko pojazdy z ekologicznym napędem, czyli np. elektryczne, wodorowe lub na gaz CNG.

Przeciwnicy takich stref w mieście i samych pojazdów elektrycznych, publikując film, wyśmiewali więc ideę ekologicznego transportu. "Londyn. Strefa czystego transportu. Elektryczny autobus uruchomił tryb eko"; "Eko sreko nie zajedziesz daleko. Elektryczny autobus w 'strefie czystego transportu' wczoraj w Londynie"; "Rozkoszuj się czystym powietrzem, w strefie czystego transportu w Londynie! Thanks, Sadiq Khan (burmistrz Londynu - red.)"; "Mili Państwo. Tak ultra-eko power prezentuje elektryczny autobus w londyńskiej strefie czystego transportu"; "No i mają te swoje elektryki super ekologiczne", "Ale świeżutkie powietrze. Idealne do oddychania. Sama ekologia"; "Jeden autobus tak zatruł powietrze, że cała flota diesla by tego za rok nie zrobiła. Ekologia na niby" - podobnych komentarzy na platformach Facebook i X była masa.

FAŁSZ
Posty z błędnym opisem filmu z płonącym autobusemFacebook/X

Filmy z płonącym autobusem generują ogromne zasięgi; jeden z polskich wpisów na Facebooku miał dwa miliony wyświetleń, a filmiki na platformie X po kilkaset udostępnień.

Jednak posty jak te wyżej cytowane to kolejny przykład dezinformacji, której celem jest dyskredytowanie aut elektrycznych. Bo widoczny na nagraniu autobus nie jest elektryczny, a film nie jest w ogóle z Londynu.

Nie elektryk, tylko diesel

Weryfikacja tego nagrania nie jest skomplikowana: wystarczy wpisać w wyszukiwarkę Google dwa słowa kluczowe: "bus" i "fire" (czyli autobus i ogień), by otrzymać takie wyniki jak film zatytułowany "Płonący autobus z Bradford nie był elektryczny" lub artykuł portalu BBC "Straż pożarna gasiła pożar autobusu w centrum Bradford".

Z tych materiałów można się dowiedzieć, że płonący autobus nie miał silnika elektrycznego, tylko wysokoprężny, czyli popularnego Diesla. Konkretnie jest to model StreetDeck Ultroliner EU6. Na oficjalnej stronie jego producenta napisano, że "oferuje najczystszy silnik wysokoprężny w swojej klasie i ściśle przestrzega najnowszych norm emisji spalin EU6".

Nie Londyn, tylko Bradford

Ponadto autobus nie zapalił się w Londynie, tylko w Bradford - mieście w hrabstwie West Yorkshire położonym ponad 300 km od stolicy Wielkiej Brytanii. Na podstawie widocznych na nagraniu fragmentów budynków można potwierdzić, że autobus zapłonął, stojąc na ulicy Broadway niedaleko głównego placu w Bradford.

W artykule BBC na ten temat czytamy, że pożar wybuchł na górnym pokładzie autobusu linii 607 w poniedziałek, 9 października po południu. Na miejsce wezwano trzy zastępy straży pożarnej, które poradziły sobie z ugaszeniem ognia. Nikt nie został ranny, ponieważ pożar wybuchł po tym, jak autobus dojechał do ostatniego przystanku i wypuścił pasażerów. Nie wiadomo, jaka była przyczyna zapłonu i czy miała cokolwiek wspólnego z silnikiem autobusu - służby będą to dopiero ustalać w oparciu o nagrania z monitoringu. W tekście nie ma informacji, by autobus miał być elektryczny.

W centrum Bradford obowiązuje strefa czystego transportu, ale nie jest ona bardzo restrykcyjna, ponieważ nie dotyczy m.in. samochodów osobowych i motocykli. Lekkie pojazdy ciężarowe i furgonetki, które nie spełniają norm emisji spalin, mogą wjeżdżać do strefy po dokonaniu opłaty. Autobusy takie jak ten widoczny na nagraniu również mogą jeździć w strefie, ponieważ spełniają normy emisji spalin.

Fałszywe wpisy o pożarach elektryków to nie nowość

Ten fake news jest kolejnym przykładem nagrania, na którym pożar pojazdu spalinowego jest przedstawiany jako zapłon samochodu elektrycznego. Na przykład w kwietniu 2022 roku opisywaliśmy w Konkret24 nagranie podpisane "Co dzieje się z elektrycznym autobusem, gdy płoną jego baterie?". Widać było na nim autobus, z którego wybuchają płomienie, ale wbrew opisowi pojazd nie był elektryczny, tylko napędzany metanem.

Autorzy fałszywych przekazów o elektrykach chcą przekonać odbiorców, że takie pojazdy są niebezpieczne, trudne do ugaszenia, a podczas pożarów emitują duże ilości zanieczyszczeń. Tak jak w przypadku filmiku z Bradford zawsze jednak warto sprawdzić, czy efektowny pożar danego pojazdu "elektrycznego" nie jest aby pożarem zwykłego auta spalinowego.

Autorka/Autor:

Źródło: Konkret24

Źródło zdjęcia głównego: Brian Minkoff/Shutterstock

Pozostałe wiadomości

Sprawa Ryszarda Cyby, skazanego za zabicie działacza PiS, to przykład, jak można robić politykę, budując wśród wyborców poczucie zagrożenia. Niekoniecznie w zgodzie z prawdą i faktami. A także jak brak oficjalnych informacji i reakcji na fakty rodzi fałsz, który trudno powstrzymać.

"Więzienie opuścił morderca". Kalendarium szerzenia paniki

"Więzienie opuścił morderca". Kalendarium szerzenia paniki

Źródło:
Konkret24

Nagranie z manifestacji jest prawdziwe, wśród demonstrantów jest wiele osób o ciemnej karnacji. Publikując ten film, Sławomir Mentzen straszy "powstawaniem nowych meczetów i zdejmowaniem krzyży". Wyjaśniamy, na czym polega manipulacja lidera Konfederacji.

Mentzen: "tak wygląda Warszawa". Manipuluje

Mentzen: "tak wygląda Warszawa". Manipuluje

Źródło:
Konkret24

Na kolejnych spotkaniach z wyborcami i w kolejnych wypowiedziach publicznych kandydat PiS na prezydenta Karol Nawrocki powtarza te same twierdzenia - nie zawsze zgodne z prawdą. Niektóre powtarza szczególnie chętnie i często.

Dziesięć nieprawd Karola Nawrockiego

Dziesięć nieprawd Karola Nawrockiego

Anna Bryłka z Konfederacji twierdzi, że "cały czas zwiększa się liczba wydawanych zezwoleń na pracę" cudzoziemcom. Według polityków koalicji rządzącej jest odwrotnie. Kto ma rację? Sprawdziliśmy statystyki.

Zezwoleń na pracę dla cudzoziemców więcej czy mniej? Mamy dane

Zezwoleń na pracę dla cudzoziemców więcej czy mniej? Mamy dane

Źródło:
Konkret24

"Unijna złodziejka!", "zamordyzm", "źle się to kojarzy" - tak internauci komentują nową inicjatywę unijną. Twierdzą, że Komisja Europejska będzie mogła przejmować prywatne oszczędności obywateli i przeznaczać je jako inwestycje w swoje projekty. Przekaz powtarzają politycy prawicy. Jest fałszywy.

UE szykuje "zamach na oszczędności"? Chodzi o pewną strategię

UE szykuje "zamach na oszczędności"? Chodzi o pewną strategię

Źródło:
Konkret24

Sławomir Mentzen opowiada na spotkaniach z wyborcami, że stopień przestępczości w Niemczech gwałtownie wzrósł po napływie imigrantów - i jako "dowód" zestawia dane dotyczące Algierczyków i Japończyków. Choć istnieją takie liczby, to jednak takie ich przedstawienie jest manipulacją i wprowadzaniem opinii publicznej w błąd.

Mentzen woli Japończyków od Algierczyków. I manipuluje

Mentzen woli Japończyków od Algierczyków. I manipuluje

Źródło:
Konkret24

"Wzruszające", "serce ściska", "szacunek dla pieska" - komentują internauci zdjęcia mające pokazywać uroczystość pożegnania policyjnego psa w jednej z jednostek. To obrazy wprawdzie poruszające, ale nieprawdziwe.

"Niewdzięczna służba, dzięki piesku". Pogrzeb, którego nie było

"Niewdzięczna służba, dzięki piesku". Pogrzeb, którego nie było

Źródło:
Konkret24

- Singapur wydaje znacznie mniej niż Polska, a mimo to ma znacznie lepszy system ochrony zdrowia - przekonuje Sławomir Mentzen, kandydat Konfederacji na prezydenta RP. Wyjaśniamy, czego nie mówi o singapurskim systemie, a co powinniśmy o nim wiedzieć, by się z nim porównywać.

Mentzen porównuje Singapur do Polski. O czym nie mówi?

Mentzen porównuje Singapur do Polski. O czym nie mówi?

Źródło:
Konkret24

Europoseł PiS Piotr Mueller alarmuje, że Unia Europejska planuje zabronić wymiany różnych części auta, jeśli dojdzie do ich usterki. Twierdzi, że nowe samochody będą musiały iść na złom. Uspokajamy: to nieprawda.

Piotr Mueller: nowe auto trzeba będzie oddać na złom. Nieprawda

Piotr Mueller: nowe auto trzeba będzie oddać na złom. Nieprawda

Źródło:
Konkret24

Antyimigrancki hejt wzbudza rozpowszechniane w mediach społecznościowych - między innymi przez polityków PiS - nagranie z Wrocławia. Widać na nim gromadzących się na ulicy cudzoziemców, a ironiczny opis głosi, że to "przyjazd inżynierów". Politycy opozycji informują wręcz, że to "inżynierowie z Afryki sprowadzani przez PO i Tuska". To fałsz.

"Inżynierowie z Afryki" przyjechali do Wrocławia? Skąd to nagranie

"Inżynierowie z Afryki" przyjechali do Wrocławia? Skąd to nagranie

Źródło:
Konkret24

Ponad 50 zgłoszonych komitetów wyborczych, ponad 40 zarejestrowanych. O co chodzi? Raczej nie o wygraną w wyborach. To skutek paradoksu polskiego prawa. Tłumaczymy, jakie są korzyści z rejestracji komitetu wyborczego, który jednak zarejestrowanego kandydata nie ma.

44 komitety wyborcze zarejestrowane. Wśród nich "semiwirtualne"

44 komitety wyborcze zarejestrowane. Wśród nich "semiwirtualne"

Źródło:
Konkret24

Prezydent USA "nie wie", na jakiej podstawie Dania rości sobie prawa do Grenlandii. Nie sądzi, "żeby to było prawdą". Jednak tak właśnie jest, w dodatku wiele lat temu zwierzchnictwo Danii nad wyspą uznały także Stany Zjednoczone.

Dlaczego Grenlandia jest duńska? Trump "nie wie, czy to prawda"

Dlaczego Grenlandia jest duńska? Trump "nie wie, czy to prawda"

Źródło:
Konkret24

Zwolennicy kawy z mlekiem i cukrem oburzają się na rzekomy zakaz, który ma wprowadzić Unia Europejska. "Co będzie następne? Zakaz soli?", "idiotyzmy" - komentują. Podstawą tych fałszywych doniesień jest artykuł jednego z polskich serwisów, który opatrznie zrozumiano. Wyjaśniamy, co naprawdę ograniczy UE.

UE "zakazuje mleka i cukru w kawie"? Czegoś innego

UE "zakazuje mleka i cukru w kawie"? Czegoś innego

Źródło:
Konkret24

Ilu policjantów brakuje w całym kraju? Kilka tysięcy? Kilkanaście? Opozycja włączyła temat braków kadrowych w policji do kampanii prezydenckiej, ale problem ten istnieje od lat. Zwiększanie liczby etatów w czasach Zjednoczonej Prawicy nie pomogło.

Ilu policjantów brakuje w kraju? Cztery garnizony dominują

Ilu policjantów brakuje w kraju? Cztery garnizony dominują

Źródło:
Konkret24

W Warszawie zacznie rzekomo obowiązywać "ustawa o aresztowaniu dzwonów kościelnych" czy "likwidacja kościelnych dzwonnic" - alarmują politycy opozycji i internauci. Wszystko z powodu pewnego projektu grupy radnych, który wykorzystano do tej manipulacji.

Trzaskowski "chce uciszyć kościelne dzwony"? Skąd ten przekaz

Trzaskowski "chce uciszyć kościelne dzwony"? Skąd ten przekaz

Źródło:
Konkret24

Co oznacza mała czarna gwiazdka przy niektórych cenach? Tak duński właściciel sieci Netto postanowił pomóc klientom bojkotować amerykańskie produkty. Według polskich internautów to rozwiązanie ma się też pojawić w sklepach sieci w naszym kraju. Wyjaśniamy.

Bojkot amerykańskich produktów także w Polsce? Jeszcze nie

Bojkot amerykańskich produktów także w Polsce? Jeszcze nie

Źródło:
Konkret24

Polscy internauci alarmują, że Unia Europejska chce zabronić korzystania z plastikowych dowodów osobistych. Podstawą jest artykuł jednego z serwisów, który nie do końca podał prawdę.

"Pożegnaj się z dowodem osobistym"? Co planuje UE

"Pożegnaj się z dowodem osobistym"? Co planuje UE

Źródło:
Konkret24

"Tak było. Ale teraz nikt nie pamięta"; "przy obecnej demografii to nie wróci" - komentują internauci rozsyłane w sieci zdjęcia, które mają przedstawiać kolejki do urzędów pracy za pierwszych rządów Donalda Tuska. Sprawdziliśmy, kiedy powstały te zdjęcia.

Kolejki do urzędów pracy "za Tuska"? Również w czasach PiS

Kolejki do urzędów pracy "za Tuska"? Również w czasach PiS

Źródło:
Konkret24

Prorosyjskie konta w Polsce i na świecie rozsyłają rzekomy materiał francuskiego dziennika o sondażu dotyczącym popularności polityków. Według niego 71 procent Francuzów uważa, że byłoby im lepiej pod rządami Władimira Putina. Nic tu jednak nie jest prawdziwe.

71 procent Francuzów woli Putina od Macrona? Mamy wyjaśnienie "Le Figaro"

71 procent Francuzów woli Putina od Macrona? Mamy wyjaśnienie "Le Figaro"

Źródło:
Konkret24

Kandydat PiS na prezydenta Karol Nawrocki - a za nim politycy tej partii - od kilku dni rozgłaszają, że "rząd po cichu przepchnął przepisy", które pozwolą stawiać wiatraki 500 metrów od domostw. Po pierwsze, przyjmowanie i konsultowanie projektu odbywało się otwarcie i zgodnie z procedurami. Po drugie, ustawa nie została jeszcze przegłosowana.

PiS: "rząd po cichu przepchnął przepisy". A naprawdę?

PiS: "rząd po cichu przepchnął przepisy". A naprawdę?

Źródło:
Konkret24

Na spotkaniach z wyborcami Szymon Hołownia mówi między innymi o problemach demograficznych Polski. W Częstochowie przedstawił nawet, jak wygląda tam trend spadkowy urodzeń. Czy ma rację?

Ile dzieci rodzi się w Częstochowie? Hołownia wylicza, my sprawdzamy

Ile dzieci rodzi się w Częstochowie? Hołownia wylicza, my sprawdzamy

Źródło:
Konkret24

Setki tysięcy wyświetleń w mediach społecznościowych generuje nagranie mające udowadniać, że Ukraińcy wykorzystują wojnę do propagandy. Tymczasem ten film jest przykładem prorosyjskiej dezinformacji. Przekaz o "wojennych aktorach" nie jest nowy, sposób stworzenia fałszywki również.

"Aktorka z frontu"? Nie, ale "ciemny lud kupuje"

"Aktorka z frontu"? Nie, ale "ciemny lud kupuje"

Źródło:
Konkret24

Twórcom tych stron chodzi nie tylko o przemycanie rosyjskich punktów widzenia do polskiego internetu. Dzięki takim witrynom można też cytować rosyjskie media państwowe, w Polsce zakazane. A w kanałach rosyjskich pokazywać, że "polskie media" podzielają rosyjską wizję świata. Oto 10 portali, przed którymi przestrzegamy. Szerzą prokremlowską dezinformację.

Sieć prorosyjskich portali oplata Polskę. Oto 10 przykładów

Sieć prorosyjskich portali oplata Polskę. Oto 10 przykładów

Źródło:
Konkret24

Posłowie Konfederacji - między innymi Sławomir Mentzen i Bartłomiej Pejo - przekonują, że średni wiek polskich rezerwistów wynosi 50 lat. Sprawdziliśmy, skąd biorą taką informację i co na to resort obrony.

Konfederacja o "średnim wieku rezerwistów": 50 lat. Źródło jest niewiarygodne

Konfederacja o "średnim wieku rezerwistów": 50 lat. Źródło jest niewiarygodne

Źródło:
Konkret24

Dyskusja o szczepieniach na błonicę - po wykryciu pierwszego od lat przypadku tej choroby - stała się dla środowisk antyszczepionkowych pretekstem do szerzenia kolejnej teorii. Ich zdaniem nagłaśnianie tematu błonicy to sposób na wypromowanie pakietu krztuścowego. Eksperci ostrzegają przed tą dezinformacją.

Błonica a pakiet krztuścowy. Jest różnica? Jest

Błonica a pakiet krztuścowy. Jest różnica? Jest

Źródło:
Konkret24

Prezydent USA Donald Trump ma być winny temu, że w Chinach nie będzie można więcej zjeść amerykańskiej wołowiny. Władze w Pekinie w odpowiedzi na nałożone cła rzekomo anulowały import tego mięsa ze Stanów Zjednoczonych. Rzeczywiście w tej kwestii zaszły zmiany, ale zawieszenie dostaw do Chin dotyczy wołowiny z innych krajów.

Chiny "anulowały" import wołowiny z USA? Nie stamtąd

Chiny "anulowały" import wołowiny z USA? Nie stamtąd

Źródło:
Konkret24, Snopes