FAŁSZ

W Ameryce większość zgonów na COVID-19 to osoby zaszczepione? To nie jest cały obraz

Źródło:
Konkret24
Szpitale zakazują odwiedzin z powodu szalejącej grypy, wirusa RSV i COVID-19
Szpitale zakazują odwiedzin z powodu szalejącej grypy, wirusa RSV i COVID-19TVN24
wideo 2/8
Szpitale zakazują odwiedzin z powodu szalejącej grypy, wirusa RSV i COVID-19TVN24

"Amerykańskie badania potwierdzają: większość zgonów na COVID-19 to osoby zaszczepione" - głosi billboard, który miał zawisnąć gdzieś w Polsce. Wyjaśniamy, dlaczego brakujący kontekst jest kluczowy w zrozumieniu obecnej sytuacji dotyczącej liczby zgonów na COVID-19 w Stanach Zjednoczonych.

Pokazujemy, co jest prawdą, a co fałszem
Weryfikujemy fake newsy, sprawdzamy dane, analizujemy informacje z sieci

Ożywioną dyskusję internautów wzbudziło zdjęcie przedstawiające billboard o treści: "Amerykańskie badania potwierdzają: większość zgonów na COVID-19 to osoby zaszczepione". Ten miał stanąć w jednym z polskich miast. "Coraz więkrzy strach w tych kregach" - napisał 12 stycznia użytkownik Facebooka, który opublikował zdjęcie (pisownia wszystkich wpisów oryginalna). Post udostępniło ponad 210 użytkowników Facebooka, reakcję zostawiło ponad 150.

"3 dawka przypominająca, 4 zakarzajaca, a 5 tylko dla ludzi o silnych nerwach dobijająca"; "To my wiemy nawet bez amerykańskich badań"; "Nie wierzę, że na prawdę stoi gdzieś taki bilbord. Fotomontaż?" - pisali internauci w reakcji na fotografię. Na początku stycznia zdjęcie pojawiło się na Twitterze.

FAŁSZ
Wprowadzający w błąd post z 12 stycznia 2023 rokuFacebook.com

Czy podane na billboardzie źródło potwierdza przedstawioną na nim informacje? Czy i gdzie w Polsce stoi taki billboard?

Co nie znalazło się na billboardzie?

Linkiem widoczny na billboardzie kieruje do artykułu opublikowanego 23 listopada 2022 roku na stronie amerykańskiego dziennika "The Washington Post". Jego tytuł brzmi: "Covid nie jest już głównie pandemią niezaszczepionych. Oto dlaczego". Jest to materiał z cyklu "The Health 202", czyli specjalnego biuletynu (newslettera) poświęconego tematom dotyczącym polityki zdrowotnej w Stanach Zjednoczonych.

Autorka artykułu, McKenzie Beard, badaczka specjalizująca się w polityce zdrowotnej, zauważa, że po raz pierwszy większość Amerykanów umierających na koronawirusa otrzymała przynajmniej pierwszą serię szczepionki. W sierpniu 2022 roku 58 proc. osób, które zmarły z powodu COVID-19 to osoby zaszczepione - wynika z analizy przeprowadzonej dla "The Health 202" i "The Washington Post". Jej autorką jest Cynthia Cox, wiceprezes Kaiser Family Foundation (KFF), która to organizacja specjalizuje się w tematyce zdrowia publicznego. Cox ocenę przeprowadziła na podstawie ogólnodostępnego zbioru danych Amerykańskich Centrów Kontroli i Zapobiegania Chorobom (Centers for Disease Control and Prevention, CDC) zatytułowanego "Liczba przypadków lub zgonów spowodowanych szczepieniem COVID-19 według grupy wiekowej, stanu szczepienia i liczby dawek przypominających".

Na polskim billboardzie stwierdzono, że "amerykańskie badania potwierdzają". Tymczasem okazuje się, że treść billboardu odnosi się nie do badań (naukowych), a analizy ogólnodostępnych danych CDC, którą przygotowano dla newslettera amerykańskiej gazety. "The Washington Post" zauważa, że niepokojący wzrost odsetka zgonów wśród zaszczepionych na COVID-19 pojawił się w Stanach w ciągu ostatniego roku. We wrześniu 2021 roku osoby zaszczepione stanowiły 23 proc. ofiar śmiertelnych COVID-19. Udział ten wzrastał wraz ze wzrostem liczby szczepień i pojawieniem się nowych wariantów COVID-19. Do 11 stycznia 2023 roku 69,08 proc. mieszkańców Stanów Zjednoczonych otrzymała wszystkie dawki przepisane w protokole pierwotnego szczepienia (nie uwzględniając dawek przypominających). 9 listopada 2022 (dane najbliższe dacie publikacji tekstu "The Washington Post") było to 68,61 proc. - wynika z danych zgromadzonych w serwisie Our World in Data.

Cynthia Cox podaje trzy przyczyny zmiany tej proporcji. "Na tym etapie pandemii znaczna większość Amerykanów otrzymała przynajmniej podstawową serię szczepionek przeciwko koronawirusowi, więc sensowne wydaje się, że to osoby zaszczepione stanowią większą część ofiar śmiertelnych" - stwierdza na początku. Zwraca też uwagę, że osoby najbardziej narażone na śmierć z powodu zakażenia koronawirusem (osoby starsze, należące do tzw. grup ryzyka) również częściej szczepiły się na COVID-19. Jako trzecią przyczynę Cox podaje fakt, iż szczepionki z czasem tracą swoją skuteczność, a jednocześnie pojawiają się warianty wirusa, które są bardziej odporne na działanie preparatu.

"Nadal prawdą jest, że ryzyko śmierci z powodu zakażenia wirusem COVID-19 u osób zaszczepionych jest niższe niż u osób nieszczepionych, gdy dane są skorygowane o wiek" - przypomina autorka tekstu "The Washington Post". Powołuje się na analizę CDC opublikowaną 16 listopada 2022 roku. Autorzy opisują dane o śmiertelności na COVID-19 w Stanach Zjednoczonych, podkreślają znaczenie ochrony, jaką daje szczepienie na COVID-19 i dodatkowe szczepienia przypominające.

"Szczepionki przeciwko COVID-19 nadal zmniejszały ryzyko zgonu we wszystkich grupach wiekowych, w tym u osób starszych, przy czym największą ochronę zaobserwowano wśród osób, które otrzymały więcej niż dwie dawki przypominające" - czytamy w materiale CDC (wytłuszczenie od redakcji).

Billboard w Łęcznej. W tym miejscu już wisiały już antyszczepionkowe materiały

Sprawdziliśmy, gdzie wykonano zdjęcie billboardu. Używając wyszukiwania obrazem w przeglądarce Google, dotarliśmy też do dwóch kolejnych zdjęć billboardów z tą samą treścią. Dzięki nim ustaliśmy lokalizację billboardu z popularnego zdjęcia. Ten miał zawisnąć na jednym z osiedli mieszkaniowych w Łęcznej (woj. lubelskie). Billboard znajduje się przy zakładzie kamieniarskim i jest widoczne z ul. Kardynała Wyszyńskiego. Zdjęcia dostępne na Google Street View dowodzą, iż w kwietniu 2021 roku wisiał tam inny antyszczepionkowy materiał promujący książkę "Fałszywa pandemia".

Drugi billboard o tej samej treści miał zawisnąć na prywatnej posesji przy drodze w miejscowości Dominów, która graniczy z Lublinem.

Okazuje się, że billboardy nt. zgonów zaszczepionych to część "oddolnej inicjatywy" o nazwie "Lubelska Akcja Banerowa", której celem jest by "w przestrzeni publicznej za pomocą banerów odkłamywać to, co zakłamane".

Wszystkie zdjęcia billboardu opublikowano pierwotnie na profilu na Facebooku inicjatywy. Billboardy są finansowane ze zbiórki pieniędzy prowadzonej na stronie Zrzutka.pl. W jej opisie czytamy: "Ogromne zaangażowanie i hojne wsparcie zbiórki przez lokalną społeczność z miejscowości Łęczna zaowocowało kolejnym billboardem, który z początkiem grudnia pojawił się właśnie w Łęcznej. Jego tematyka związana jest z problemem szczepień".

Autorka/Autor:

Źródło: Konkret24

Źródło zdjęcia głównego: facebook.com

Pozostałe wiadomości

W sieci rozchodzi się opowieść o tym, jak to prezydent Wołodymyr Zełenski rzekomo kupił kasyno i hotel na Cyprze - posty o tym wrzucane są przy okazji różnych wypowiedzi dotyczących Ukrainy. To kolejny przykład historii stworzonej przez rosyjską propagandę po to, by zdyskredytować ukraińskiego prezydenta - ale też tych, którzy pomagają Ukrainie. W tym między innymi polski rząd.

Zełenski, hotel i kasyno na Cyprze. Jak rosyjska propaganda tworzy napięcia dyplomatyczne

Zełenski, hotel i kasyno na Cyprze. Jak rosyjska propaganda tworzy napięcia dyplomatyczne

Źródło:
Konkret24

Uczestnicy rolniczego protestu w Brukseli utrzymują, że jedną z przyczyn interwencji policji był fakt, że nieśli polskie flagi. Tak samo sugerował w swoim tekście rolniczy portal. Brukselska policja wyjaśnia, dlaczego polscy rolnicy "zostali poproszeni o przeniesienie się" w inne miejsce. Nie o flagę chodziło.

Rolnicy w Brukseli "osaczeni", bo "chodzili z polską flagą"? Policja wyjaśnia powód

Rolnicy w Brukseli "osaczeni", bo "chodzili z polską flagą"? Policja wyjaśnia powód

Źródło:
Konkret24

Jedni krytykują grafiki zdobiące autokar polskiej reprezentacji na Euro 2024, inni oburzają się, że taki sam autobus dostała reprezentacja Ukrainy. Dlaczego tak jest i skąd takie zdobienie wozów? Wyjaśniamy.

"Ukraina ma taki sam autobus jak Polska"? Nie tylko ona

"Ukraina ma taki sam autobus jak Polska"? Nie tylko ona

Źródło:
Konkret24

Jedni twierdzą, że zastrzeganie numeru PESEL to wstęp do likwidacji gotówki, inni - że chodzi o większą inwigilację obywateli. Wokół nowej usługi narosło już wiele fałszywych przekazów. Weryfikujemy je.

"Jest drugie dno" przy zastrzeżeniu numeru PESEL? Rozwiewamy mity

"Jest drugie dno" przy zastrzeżeniu numeru PESEL? Rozwiewamy mity

Źródło:
Konkret24

Samolot podnosi się z pasa startowego, gdy tuż za nim, na tym samym pasie, ląduje już inny - taką scenę widać na filmie opublikowanym w mediach społecznościowych. Komentujący uznał to "przykład synchronizacji lądowania", ale wielu internautów nie wierzy w prawdziwość filmu. Jaka jest prawda?

"Ciekawy przykład synchronizacji" lądowania i startu samolotów? Wręcz przeciwnie

"Ciekawy przykład synchronizacji" lądowania i startu samolotów? Wręcz przeciwnie

Źródło:
Konkret24

Politycy PiS i Suwerennej Polski wykorzystują pismo wysłane przez Podlaski Urząd Wojewódzki do samorządowców jako dowód, jakoby rząd wydał "polecenie szukania miejsc na ośrodki dla nielegalnych migrantów". To przekaz nieprawdziwy, wzbudzający niepokój w lokalnej społeczności. Dokument dotyczy czego innego, a procedurę tę opisał dwa lata temu rząd Zjednoczonej Prawicy.

Rząd "szuka miejsc dla nielegalnych migrantów" na Podlasiu? O co chodzi z pismem wojewody

Rząd "szuka miejsc dla nielegalnych migrantów" na Podlasiu? O co chodzi z pismem wojewody

Źródło:
Konkret24

Według wielu internautów polsko-rosyjskę granicę na Mierzei Wiślanej wyznacza niski płot z siatki. Nagrania i zdjęcia publikowane w mediach społecznościowych pokazują dość liche ogrodzenie, które biegnie w poprzek plaży. Tyle że granica państwowa przebiega w innym miejscu i w inny sposób jest ochraniana. Wyjaśniamy.

"Tak wygląda nasza granica z Rosją"? Nie. Wygląda inaczej

"Tak wygląda nasza granica z Rosją"? Nie. Wygląda inaczej

Źródło:
Konkret24

W rozpoczynającym się jutro posiedzeniu Sejmu już nie będą brać udziału, a na mandaty posłów Parlamentu Europejskiego jeszcze czekają. Wyjaśniamy, jaka jest teraz sytuacja posłów, którzy w wyniku niedzielnych wyborów pojadą do Brukseli. I kiedy ich miejsca w Sejmie zostaną uzupełnione.

25 wybranych. Jeszcze nie są europosłami, a w Sejmie już nie zagłosują

25 wybranych. Jeszcze nie są europosłami, a w Sejmie już nie zagłosują

Źródło:
Konkret24, PAP

"W zamian za to wejdą prażone chrząszcze", "chyba trzeba wyjść z Unii, bo za chwile nic nie zjemy" - piszą oburzeni internauci, komentując rozpowszechnianą w sieci informację, jakoby Unia Europejska zakazała produkcji chipsów o smaku bekonowym. Tylko że to fake news. Chodzi o inny zakaz.

Unia zakazała chipsów o smaku bekonu? To nie tak, wyjaśniamy

Unia zakazała chipsów o smaku bekonu? To nie tak, wyjaśniamy

Źródło:
Konkret24

Czy Mariusz Kamiński, Maciej Wąsik i Daniel Obajtek mogą się już czuć bezpieczni, bo immunitet europosła "nie dotyczy czynów popełnionych przed wyborem"? Dyskusja na ten temat rozpoczęła się w sieci zaraz po ogłoszeniu wstępnych wyników głosowania. Tłumaczymy, czym różnią się sytuacje trójki przyszłych europosłów.

Immunitet europosła "nie dotyczy czynów popełnionych przed otrzymaniem mandatu"? To zależy

Immunitet europosła "nie dotyczy czynów popełnionych przed otrzymaniem mandatu"? To zależy

Źródło:
Konkret24

Podczas wizyty w Brukseli Jarosław Kaczyński przestrzegał przed "szaleństwem klimatycznym". Mówił, że człowiek nie wpływa na zmiany klimatu. Sugerował, że aby zredukować emisję CO2 do zera, trzeba by "zlikwidować ludzi w Europie". Przywoływał wątpliwe tezy naukowe. Nic z tego nie jest prawdą.

Kaczyński mówi o "szaleństwie klimatycznym" Brukseli. Cztery fałsze naraz

Kaczyński mówi o "szaleństwie klimatycznym" Brukseli. Cztery fałsze naraz

Źródło:
Konkret24

Telewizja Polska udostępniła redakcji Konkret24 informacje o zarobkach Jacka Kurskiego w latach 2016-2023. Startujący teraz do Parlamentu Europejskiego z list PiS były prezes TVP zarobił w sumie ponad 4,6 miliona złotych brutto. Wynagrodzenie rosło z roku na rok, w samym 2020 roku było to ponad milion.

Ile Jacek Kurski zarobił w TVP? Mamy pełne dane

Ile Jacek Kurski zarobił w TVP? Mamy pełne dane

Źródło:
Konkret24

W popularnym przekazie Niemcy i niemiecka firma rzekomo mają kontrolować poszukiwania "złóż surowców krytycznych" w okolicy Suwałk. Bogate złoża m.in. tytanu i wanadu jakoby "mają trafić do UE, a głównie do Niemiec". Poszukiwania rzeczywiście miały miejsce, ale ich celem wcale nie było wydobycie.

Na Suwalszczyźnie poszukują złóż krytycznych, "które mają trafić do Niemiec"? Wyjaśniamy

Na Suwalszczyźnie poszukują złóż krytycznych, "które mają trafić do Niemiec"? Wyjaśniamy

Źródło:
Konkret24

Po polskich ulicach "chodzą nielegalni, niezidentyfikowani migranci" - alarmują politycy PiS i Suwerennej Polski. Opowiadają, że relokacja w ramach paktu migracyjnego się już zaczęła, bo Niemcy przysłali nam tysiące migrantów "w ostatnich kilku miesiącach". Przestrzegamy: to przekaz fałszywy. Pakt migracyjny nie wszedł w życie, nie ma relokacji w jego ramach. Wyjaśniamy, jakie dane wykorzystano w tej narracji.

Prawica: "pakt migracyjny już działa", "Polska przyjmuje migrantów z Niemiec". Nie, to fałsz

Prawica: "pakt migracyjny już działa", "Polska przyjmuje migrantów z Niemiec". Nie, to fałsz

Źródło:
Konkret24

Pomagaliśmy straży pożarnej i szpitalom, nie braliśmy pieniędzy dla siebie, prawo na to pozwalało - tłumaczą politycy Suwerennej Polski i PiS, odpierając zarzuty w aferze Funduszu Sprawiedliwości. Rafał Bochenek mówi o "odwracaniu pojęć" i "nadawaniu nowego znaczenia" temu, co robił rząd Zjednoczonej Prawicy. Jednak to Suwerenna Polska stosuje strategię "odwracania pojęć" i manipuluje opinią publiczną. Wyjaśniamy.

Afera Funduszu Sprawiedliwości. Manipulacje Suwerennej Polski po ujawnieniu taśm

Afera Funduszu Sprawiedliwości. Manipulacje Suwerennej Polski po ujawnieniu taśm

Źródło:
Konkret24

"Ktoś wie co to za bydło było wczoraj na Placu Zamkowym?" - zapytał jeden z internautów, którego wpis ze zdjęciem pokazującym zaśmieconą ulicę zatacza coraz szersze kręgi w sieci. Nie ma ono jednak nic wspólnego z wiecem w Warszawie.

Tak wyglądał plac Zamkowy w Warszawie po manifestacji 4 czerwca? To inne miasto

Tak wyglądał plac Zamkowy w Warszawie po manifestacji 4 czerwca? To inne miasto

Źródło:
Konkret24

Jarosław Kaczyński na wiecach uspokaja Polaków, że żyją w bezpiecznym kraju. Tłumaczy, że "rozpoczął to jego świętej pamięci brat, kiedy został ministrem sprawiedliwości". Wtedy to bowiem według prezesa PiS przestępczość w Polsce zaczęła spadać. Dane pokazują raczej trend przeciwny.

Jarosław o Lechu: "mocno dokręcił śrubę" i przestępczość "zaczęła spadać". Dane nie potwierdzają

Jarosław o Lechu: "mocno dokręcił śrubę" i przestępczość "zaczęła spadać". Dane nie potwierdzają

Źródło:
Konkret24

"Wystarczyło kilka miesięcy rządów koalicji 13 grudnia, a zyski Orlenu spadają" - oświadczył poseł PiS Radosław Fogiel, komentując wyniki spółki za pierwszy kwartał 2024 roku. Eksperci przeanalizowali dokładnie te dane i wskazują rzeczywistych "trzech głównych winowajców".

Fogiel o spadku zysku Orlenu po "kilku miesiącach rządów". Eksperci: oto winowajcy

Fogiel o spadku zysku Orlenu po "kilku miesiącach rządów". Eksperci: oto winowajcy

Źródło:
Konkret24

Kandydatka PiS do europarlamentu Małgorzata Gosiewska broni prezesa partii - jej zdaniem Jarosław Kaczyński nigdy nie mówił, że migranci przenoszą pasożyty. Przypominamy, kiedy takie słowa padły.

Kaczyński, migranci i pasożyty. Gosiewska: nie ma takiego cytatu. Jest

Kaczyński, migranci i pasożyty. Gosiewska: nie ma takiego cytatu. Jest

Źródło:
Konkret24

Europoseł Adam Bielan twierdzi, że obecna koalicja rządząca nie protestowała w 2017 roku przeciwko ustawie, która zmieniła zasady funkcjonowania Funduszu Sprawiedliwości. To nieprawda. Przypominamy, jak wyglądało głosowanie nad ustawą z wrzutką o Funduszu.

Bielan: obecnie rządzący nie protestowali, gdy zmieniano przepisy o Funduszu Sprawiedliwości. To nieprawda

Bielan: obecnie rządzący nie protestowali, gdy zmieniano przepisy o Funduszu Sprawiedliwości. To nieprawda

Źródło:
Konkret24

Po meczu siatkarskim w Suwałkach pojawiły się informacje o rzekomym wpuszczaniu za darmo ukraińskich kibiców. Te doniesienia nie są prawdziwe, a ich celem jest antagonizowanie obu narodów.

"Polscy kibice 130 złotych za bilet, Ukraińcy za darmo"? Nieprawda

"Polscy kibice 130 złotych za bilet, Ukraińcy za darmo"? Nieprawda

Źródło:
Konkret24

Były prezes Rządowego Centrum Legislacji Krzysztof Szczucki twierdzi, że nie wykorzystywał tego stanowiska i publicznych pieniędzy do walki o fotel posła. Prześledziliśmy jego aktywności w okręgu, z którego startował. Już w prekampanii prezes RCL jeździł tam, by przekazać wozy strażakom, wspierać lokalnych polityków PiS, odsłaniać pomnik, wmurowywać kamień węgielny, rozdawać na ulicy kwiaty czy nawet papieskie encykliki.

"Co w tym złego?". Jak Szczucki za publiczne pieniądze promował samego siebie

"Co w tym złego?". Jak Szczucki za publiczne pieniądze promował samego siebie

Źródło:
Konkret24

W przekazie polityków Prawa i Sprawiedliwości rząd znacząco obniżył 14. emeryturę i wprowadził "program 1000 minus". Tyle że wysokość tego świadczenia była znana już dawno i zapisana w przepisach przyjętych jeszcze w 2021 roku, a ubiegłoroczna nadzwyczajna podwyżka wynikała z pomyłki Jarosława Kaczyńskiego.

PiS: rząd obniża 14. emeryturę. Takie przepisy przyjęto już w 2021 roku. Wyjaśniamy

PiS: rząd obniża 14. emeryturę. Takie przepisy przyjęto już w 2021 roku. Wyjaśniamy

Źródło:
Konkret24