FAŁSZ

Greta Thunberg nie zapowiedziała "końca świata" w 2023 roku. Tłumaczymy manipulację

Źródło:
Konkret24

"Greta! Gdzie ten koniec świata?" - pyta na TikToku poseł Łukasz Mejza i odsyła do artykułów prasowych, z których wynika, że Greta Thunberg zapowiedziała koniec świata na 21 czerwca tego roku. To manipulacja. Wyjaśniamy.

Pokazujemy, co jest prawdą, a co fałszem
Weryfikujemy fake newsy, sprawdzamy dane, analizujemy informacje z sieci

22 czerwca poseł PiS Łukasz Mejza opublikował na TikToku krótki film z napisem "Greta! I gdzie ten koniec świata?" i ze zrzutami ekranu dwóch artykułów. Pierwszy to tekst z serwisu DoRzeczy.pl z tytułem "Minął termin zapowiadanego przez Gretę Thunberg końca ludzkości". Autor tego opublikowanego 22 czerwca tekstu pisze, że w kwietniu Greta Thunberg usunęła swój tweet sprzed pięciu lat, w którym napisała, że ludzkość ulegnie zagładzie, jeśli nie odejdzie od paliw kopalnych do 2023 roku. "Gdyby rzeczony koniec świata miał nastąpić, stałoby się do wczoraj" - stwierdza. "Wbrew zapowiedziom aktywistki ludzkość nadal uparcie trwa" - ironizuje dalej autor DoRzeczy.pl. Drugi zrzut ekranu z filmu posła Mejzy to nagłówek serwisu Tysol.pl z tytułem: "To koniec ludzkości. Dziś mija wyznaczony przez Gretę Thunberg termin". W samym tekście z 21 czerwca, poza tytułem, nie ma jednak wprost wyrażonej sugestii, że aktywistka zapowiedziała koniec świata na jakiś konkretny dzień.

FAŁSZ
"Greta! Gdzie ten koniec świata?" - pyta poseł Łukasz MejzaTikTok

Film posła Mejzy wyświetlono na TikToku prawie 26 tys. razy. Polubiło go ponad 160 internautów. "Zaskarżyć ja"; "Końca nie ma ale karierę zrobiła" - komentowali (pisownia postów oryginalna). 21 i 22 czerwca podobne wpisy o niespełnionej zapowiedzi Grety Thunberg dotyczącej końca świata publikowali również inni internauci. "Jak żyć? Greta usunęła swojego tweeta kiedy mówiła, że jeśli nie odejdziemy od paliw kopalnych to 21 czerwca 2023r. będzie koniec świata" - pisał Konrad Niżnik, lokalny polityk Konfederacji Korony Polskiej. Oprócz stron internetowych tygodników "Do Rzeczy" i "Tygodnika Solidarność" podobne teksty opublikowały serwisy wPolityce.pl oraz Fronda.pl.

FAŁSZ
Nagłówki artykułów o Grecie ThunbergDoRzeczy.pl, wPolityce.pl, Tysol.pl, Fronda.pl

Posty w mediach społecznościowych i artykuły prasowe forsują zatem przekaz o niespełnionej zapowiedzi Grety Thunberg o końcu świata, który miał nastąpić 21 czerwca tego roku. Przekaz ten jest formułowany albo wprost, albo w zawoalowany lub ironiczny sposób. Jest jednak nieprawdziwy. Thunberg nigdy publicznie nie sformułowała takiej prognozy. W 2018 roku zacytowała na Twitterze artykuł prasowy z nieprecyzyjnym omówieniem wypowiedzi znanego klimatologa.

Co było w skasowanym tweecie Thunberg

21 czerwca 2018 roku Thunberg opublikowała tweeta z cytatem z artykułu serwisu Grit Post. W tym roku skasowała jednak ten wpis, co nie uszło uwadze internautów.

W skasowanym tweecie Thunberg zamieściła link do artykułu Grit Post oraz zacytowała jego pierwszy akapit: "Jeden z czołowych naukowców zajmujących się klimatem ostrzega, że zmiany klimatyczne zmiotą całą ludzkość, jeśli w ciągu najbliższych pięciu lat nie przestaniemy korzystać z paliw kopalnych". Tekst nie jest już dostępny na stronie Grit Post. W archiwum Web Archive zachowała się jednak jego kopia.

Wspomniany w artykule jeden z czołowych naukowców zajmujących się klimatem to James Anderson - profesor chemii atmosferycznej na Uniwersytecie Harvarda. W styczniu 2018 roku podczas wystąpienia na Uniwersytecie Chicago ostrzegał on, że wysiłki na rzecz ograniczenia emisji zanieczyszczeń są niewystarczające i nie powstrzymają zanikania warstwy lodu na biegunach ziemi. Naukowiec wezwał do podjęcia globalnych wysiłków na rzecz całkowitego odejścia od paliw kopalnych w ciągu kolejnych pięciu lat. "Szansa na to, że po 2022 roku w Arktyce pozostanie jakikolwiek stały lód, jest zasadniczo zerowa" - oceniał wówczas Anderson. Ten cytat znalazł się w artykule Grit Post.

W marcu tego roku dziennikarze Associated Press skontaktowali się z Jamesem Andersonem. Zaprzeczył, że w 2018 mówił o perspektywie "zmiecenia" ludzkości w ciągu pięciu lat. Wyjaśniał, że podczas seminarium w Chicago mówił o objętości pływającego arktycznego lodu morskiego, a nie całego lodu arktycznego. Przypisywanie mu słów o perspektywie "wymiecenia" ludzkości uznał za "całkowite wypaczenie tego, co powiedział lub miał na myśli".

Autorka/Autor:oprac: Krzysztof Jabłonowski

Źródło: Konkret24

Źródło zdjęcia głównego: MARCIN BANASZKIEWICZ / FotoNews / Forum

Pozostałe wiadomości

Po głośnej imprezie w hotelu poselskim Łukasz Mejza tłumaczył z mównicy sejmowej, że w nocy bronił "tradycji polegających na wspólnym, chóralnym śpiewaniu". A w rozmowie z TVN24 tłumaczył się całodniową pracą w sejmowych komisjach i na posiedzeniach. Sprawdziliśmy więc aktywność parlamentarną tego posła PiS. Nie jest to długa analiza.

Mejza tłumaczy nocną imprezę: "skoro się pracuje cały dzień....". Jak on pracuje?

Mejza tłumaczy nocną imprezę: "skoro się pracuje cały dzień....". Jak on pracuje?

Źródło:
Konkret24

Politycy Prawa i Sprawiedliwości forsują w mediach przekaz, że wraz z powrotem Donalda Tuska na fotel premiera źle się dzieje na ryku pracy. Mateusz Morawiecki jako "dowód" pokazuje mapę z firmami, które zapowiedziały zwolnienia grupowe. Jak sprawdziliśmy, takich zwolnień nie jest więcej, niż było za zarządów Zjednoczonej Prawicy. Eksperci tłumaczą, czego są skutkiem.

Narracja PiS o grupowych zwolnieniach i "powrocie biedy". To manipulacja

Narracja PiS o grupowych zwolnieniach i "powrocie biedy". To manipulacja

Źródło:
Konkret24

"Ukraińcy mają większe prawa w Polsce niż Polacy" - stwierdził jeden z internautów, który rozsyłał przekaz o przyjęciu przez Senat uchwały "o zwolnieniu z podatku dochodowego obywateli Ukrainy i Białorusi". Posty te zawierają szereg nieprawdziwych informacji.

"Senat przyjął uchwałę o zwolnieniu z podatku dochodowego obywateli Ukrainy i Białorusi"? Nic się tu nie zgadza

"Senat przyjął uchwałę o zwolnieniu z podatku dochodowego obywateli Ukrainy i Białorusi"? Nic się tu nie zgadza

Źródło:
Konkret24

"Coś się szykuje" - przekazują zaniepokojeni internauci, rozsyłając zdjęcie zawiadomienia o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie samochodu jako świadczenia na rzecz jednostki wojskowej. Uspokajamy: dokument wygląda groźnie, lecz nie jest ani niczym nowym, ani wyjątkowym.

Masz SUV-a, "to go stracisz"? Kto i dlaczego rozsyła takie pisma 

Masz SUV-a, "to go stracisz"? Kto i dlaczego rozsyła takie pisma 

Źródło:
Konkret24

Po pogrzebie Damiana Sobola, wolontariusza, który zginął w izraelskim ostrzale w Strefie Gazy, internauci zaczęli dopytywać, co wokół jego trumny robiły swastyki i czy były prawdziwe. Sprawdziliśmy.

Swastyki pod trumną Polaka zabitego w Strefie Gazy? Wyjaśniamy

Swastyki pod trumną Polaka zabitego w Strefie Gazy? Wyjaśniamy

Źródło:
Konkret24

Tysiące wyświetleń w mediach społecznościowych ma fotografia dwóch mężczyzn jedzących coś na ulicy przed barem. Jeden to prezydencki doradca Marcin Mastalerek, drugi stoi bokiem, twarzy nie widać. Internauci informują, że to prezydent Duda, który podczas pobytu w Nowym Jorku poszedł ze swoim doradcą na pizzę do baru. Czy na pewno?

Duda i Mastalerek jedzą pizzę na ulicy? Kto jest na zdjęciu

Duda i Mastalerek jedzą pizzę na ulicy? Kto jest na zdjęciu

Źródło:
Konkret24

Według krążącego w sieci przekazu po zmianie prawa Ukraińcom łatwiej będzie uzyskać u nas kartę pobytu na trzy lata. A to spowoduje, że "do Polski będą ściągać jeszcze większe ilości Ukraińców". Przekaz ten jest manipulacją - w rzeczywistości planowane zmiany mają uniemożliwić to, by wszyscy Ukraińcy mogli uzyskiwać karty pobytu i pozostawać u nas trzy lata.

"Każdy, kto zechce" z Ukrainy dostanie kartę pobytu w Polsce? No właśnie nie

"Każdy, kto zechce" z Ukrainy dostanie kartę pobytu w Polsce? No właśnie nie

Źródło:
Konkret24

Ponad milionowe zasięgi generuje w polskiej sieci przekaz, że od początku lipca nie będzie można w Niemczech w weekendy jeździć samochodami osobowymi. Powodem ma być troska o środowisko. Uspokajamy: nie ma takich planów.

W Niemczech od lipca "całkowity zakaz jazdy w weekendy"? To "nieuzasadnione obawy"

W Niemczech od lipca "całkowity zakaz jazdy w weekendy"? To "nieuzasadnione obawy"

Źródło:
Konkret24

Czy Amerykański Czerwony Krzyż nie przyjmuje krwi od osób zaszczepionych przeciw COVID-19? Taką teorię, na podstawie pytań z formularza tej organizacji, wysnuli polscy internauci. Kwestionariusz jest prawdziwy, teoria już nie.

Amerykański Czerwony Krzyż "odmawia przyjmowania krwi" od zaszczepionych? Nie

Amerykański Czerwony Krzyż "odmawia przyjmowania krwi" od zaszczepionych? Nie

Źródło:
Konkret24

Internauci i serwisy internetowe podają przekaz, że polskie wojsko wysyła pracującym pierwsze powołania - że dostają "pracownicze przydziały mobilizacyjne". Wyjaśniamy, o co chodzi.

Pracownikom wysłano "pierwsze powołania do wojska"? Nie, wyjaśniamy

Pracownikom wysłano "pierwsze powołania do wojska"? Nie, wyjaśniamy

Źródło:
Konkret24

Sceptycy pandemii COVID-19 i przeciwnicy wprowadzonych wtedy obostrzeń szerzą ostatnio narrację, jakoby "niemiecki rząd przyznał, że nie było pandemii". Wiele wpisów z taką informacją krąży po Facebooku i w serwisie X. Nie jest to jednak prawda.

"Niemiecki rząd przyznał, że nie było pandemii"? Manipulacja pana profesora

"Niemiecki rząd przyznał, że nie było pandemii"? Manipulacja pana profesora

Źródło:
Konkret24

W sieci pojawiły się dramatyczny zbiór nagrań, rzekomo z potężnej burzy, która przeszła nad Dubajem. Niektóre z nich nie mają jednak nic wspólnego z ostatnimi wydarzeniami. Wyjaśniamy.

Powódź w Dubaju. Huragan i drzewo wyrwane z korzeniami? To nie są nagrania stamtąd

Powódź w Dubaju. Huragan i drzewo wyrwane z korzeniami? To nie są nagrania stamtąd

Źródło:
Konkret24

Posłanka PiS Joanna Lichocka zaalarmowała swoich odbiorców, że we Wrocławiu powstał "ruchomy meczet". W poście nawiązała do kwestii nielegalnych migrantów, Donalda Tuska i Unii Europejskiej. Posłanka mija się z prawdą. Pokazujemy, co rzeczywiście stoi przy Stadionie Olimpijskim w stolicy Dolnego Śląska.

"Ruchomy meczet" we Wrocławiu? Posłanka PiS manipuluje, tam stało i stoi boisko

"Ruchomy meczet" we Wrocławiu? Posłanka PiS manipuluje, tam stało i stoi boisko

Źródło:
Konkret24

"Głosują, jak im patroni z Niemiec każą", "lista hańby europosłów", "komu podziękować za pakiet migracyjny" - z takimi komentarzami rozsyłane jest w sieci zestawienie mające pokazywać, jak 25 polskich europosłów rzekomo głosowało "w sprawie pakietu migracyjnego". Tylko że grafika zawiera błędy i nie przedstawia, jak rzeczywiście ci europosłowie głosowali. Wyjaśniamy.

"Lista hańby europosłów"? Nie, grafika z błędami. Kto jak głosował w sprawie paktu migracyjnego?

"Lista hańby europosłów"? Nie, grafika z błędami. Kto jak głosował w sprawie paktu migracyjnego?

Źródło:
Konkret24

Według posłanki PiS Marleny Maląg proponowane przez obecny rząd "babciowe" oznacza likwidację programu wprowadzonego przez rząd Zjednoczonej Prawicy. "Znów oszukali?", "będą zabierać?" - pytała była minister rodziny. To manipulacja. Wyjaśniamy, czy rodzice rzeczywiście stracą na nowym świadczeniu.

Maląg: "babciowe" oznacza likwidację rodzinnego kapitału opiekuńczego. Co pominęła była minister?

Maląg: "babciowe" oznacza likwidację rodzinnego kapitału opiekuńczego. Co pominęła była minister?

Źródło:
Konkret24

Sugerując się tekstami niektórych serwisów internetowych, polscy internauci gratulują Słowakom, że "odrzucili pakt migracyjny" i piszą, że rząd Donalda Tuska powinien zrobić to samo. Sęk w tym, że Słowacja nic nie odrzuciła, a Polska - i Węgry - przyjmują takie samo stanowisko. Wyjaśniamy, na czym polega rozpowszechniany w internecie manipulacyjny przekaz.

Słowacja "odrzuca unijny pakt migracyjny, a Polska?" Uproszczenie i manipulacja

Słowacja "odrzuca unijny pakt migracyjny, a Polska?" Uproszczenie i manipulacja

Źródło:
Konkret24

Salon kosmetyczny z eksperymentalną terapią odchudzającą komarami jakoby działał w Gdańsku. Uchodźczyni z Ukrainy, która go prowadziła, miała na tym zarobić ponad milion złotych - wynika z rzekomego materiału stacji Euronews. Rozpowszechniają go w sieci prorosyjskie konta. Jest sfabrykowany.

Terapia odchudzająca komarami, fałszywe dokumenty i Ukrainka z milionem złotych. Nic tu nie jest prawdą

Terapia odchudzająca komarami, fałszywe dokumenty i Ukrainka z milionem złotych. Nic tu nie jest prawdą

Źródło:
Konkret24

W 2023 roku pierwszy raz od trzech lat spadła liczba osób, wobec których zarządzono kontrolę operacyjną. Wśród nich były też inwigilowane Pegasusem. Cały czas jest to jednak więcej niż przed objęciem rządów przez Zjednoczoną Prawicę.

Nie tylko Pegasus. Ile osób służby inwigilowały w 2023 roku?

Nie tylko Pegasus. Ile osób służby inwigilowały w 2023 roku?

Źródło:
Konkret24

Nowy warszawski radny PiS, a wcześniej wojewoda mazowiecki Tobiasz Bocheński postanowił uczcić Święto Chrztu Polski wpisem w mediach społecznościowych. Jednak swój post na ten temat zilustrował grafiką przedstawiającą chrzest nie Mieszka I, tylko innego władcy. 

Bocheński uczcił Święto Chrztu Polski. "Douczy się pan z okresu średniowiecza" 

Bocheński uczcił Święto Chrztu Polski. "Douczy się pan z okresu średniowiecza" 

Źródło:
Konkret24

Jordańska księżniczka Salma miała "osobiście strącić" sześć irańskich dronów skierowanych na Izrael, Iran zrobił Izraelowi "małe Drezno", a jeden z dronów zawisł na kablach elektrycznych... - tego typu informacje o ataku na Izrael rozchodzą się w polskich mediach społecznościowych. Są niepotwierdzone i fałszywe, oparte na starych zdjęciach i nagraniach.

Drony "strąciła jordańska księżniczka", a jeden "zaplątał się w kable". Fejki o ataku Iranu na Izrael

Drony "strąciła jordańska księżniczka", a jeden "zaplątał się w kable". Fejki o ataku Iranu na Izrael

Źródło:
Konkret24

Portal rzekomo z Londynu, a teksty publikowane po rosyjsku. Film wideo mający być dowodem, tylko że już skasowany, a bohater zniknął. Oto jak historia o rzekomym zakupie rezydencji króla Karola przez Ołenę Zełenską powiela schemat prokremlowskiej dezinformacji.

Zełenski "nabywa byłą rezydencję króla Karola"? Rosyjski schemat dezinformacji

Zełenski "nabywa byłą rezydencję króla Karola"? Rosyjski schemat dezinformacji

Źródło:
Konkret24, Snopes