"Dzisiaj mamy w Polsce opozycję totalną, opozycję, która odrzuca jakąkolwiek współpracę, która odwołuje się do zajść ulicznych, która odwołuje się do zagranicy, ale nie musi tak być" – mówił 27 października prezes PiS Jarosław Kaczyński na wyborczym wiecu w Przemyślu. Sprawdzamy, jak wygląda współpraca opozycji z PiS na poziomie ustawodawczym.

Zdaniem Jarosława Kaczyńskiego takie działania opozycji to sytuacja przejściowa, "incydent w naszej historii". Podczas wiecu w Przemyślu prezes PiS dodał, że "przyszłość jest we współpracy", a tych, którzy nie chcą współpracować, można przekonać "przy pomocy faktów, utrwalenia tych pozytywnych procesów, które trwają dzisiaj".

Postanowiliśmy sprawdzić, jaka jest chęć współpracy opozycji z rządzącymi na poziomie ustawodawczym. Za miernik posłużył nam stopień akceptacji dla projektów ustaw zgłaszanych przez rząd i posłów PiS, wyrażony w wynikach sejmowych głosowań w 2018 r. Nie braliśmy pod uwagę wagi projektów, a jedynie statystykę: "za" i "przeciw".

Opozycja "popiera" rząd

Od początku roku do końca października sejm uchwalił 210 ustaw. W znakomitej większości były to projekty, które do laski marszałkowskiej trafiły z Alei Ujazdowskich – z siedziby premiera. Tylko 6 ustaw było autorstwa prezydenta, a 46 przygotowali posłowie bądź senatorowie.

Jak wobec tych przedłożeń zachowywała się opozycja "totalna"? W retoryce politycznej PiS to określenie odnosi się do Platformy Obywatelskiej i Nowoczesnej, a także PSL, o czym świadczyły ostatnie ataki polityków PiS na działaczy PSL w kampanii samorządowej. Kukiz’15, który w Sejmie często głosuje tak jak opozycja mianem "totalnych" przez PiS nie jest określany.

Sprzeciw wobec projektów, przygotowanych przez rząd i posłów PiS, cała opozycja wyraziła w przypadku 51 ustaw, a zdecydowane "za" padło z jej strony w Sejmie 123 razy. W pozostałych 36 głosowaniach nie było już tak jednoznacznie – wśród opozycyjnych frakcji nie było jednomyślności i zawsze jedno z ugrupowań "wyłamywało się" i głosowało odmiennie od pozostałych. Co ciekawe, częściej niż pozostałe to PO głosowała tak jak PiS. Ale zdarzały się też głosowania, w których to tylko posłowie Nowoczesnej głosowali razem z PiS.

Opozycyjne głosowania "za"

Powyższe liczby nie dają jednak pełnego obrazu "współpracy" opozycji z rządem. Każda partia polityczna, gdy znajdzie się w opozycji, deklaruje poparcie dla projektów przeciwnego obozu politycznego, o ile "będą one korzystne dla kraju". Jakiego więc rodzaju ustawy poparła opozycja?

Z analizy wyników 210 sejmowych głosowań wynika, że w pierwszej kolejności poparła te ustawy, które nie budzą żadnych kontrowersji – np. ratyfikacje umów międzynarodowych. Na poparcie opozycji mogą liczyć te projekty, które dostosowują polskie przepisy do norm Unii Europejskiej. A także te, które sprzyjają likwidowaniu rozmaitych barier czy administracyjnych przeszkód.

I tak np. opozycja w całości poparła nowelizację ustawy o restrukturyzacji małych firm, o ochronie praw lokatorów, ochronie zwierząt, a także wprowadzenia e-recepty, przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności itp. Cała opozycja była "za" rządowymi projektami ustaw dotyczących gospodarowania i likwidacji odpadów, które pojawiły się w Sejmie po głośnej serii podpaleń składowisk śmieci.

Opozycyjni posłowie popierali też niektóre projekty, do których rządzący przywiązywali wagę – głosowali np. za specustawą dotyczącą przekopu Mierzei Wiślanej czy ustawą o kołach gospodyń wiejskich. Byli także "za" w przypadku tych ustaw, które pojawiły się w Sejmie jako skutek społecznych protestów. Poparli także niektóre projekty prezydenta – np. nowelizację ustawy o usługach płatniczych czy ustawę o Radzie Dialogu Społecznego albo ustawę o pomocy dla weteranów zagranicznych misji wojskowych.

Opozycja mówi "nie", nie zawsze razem

Przycisk "przeciw" posłowie opozycyjni naciskają niemal trzykrotnie rzadziej niż "za". Ale czynili tak wobec wszystkich ustaw dotyczących zmian w sądownictwie powszechnym, w Sądzie Najwyższym i w Krajowej Radzie Sądownictwa. Nie poparli ustawy budżetowej, co nie dziwi, bo zwykle każda opozycja nie popiera budżetu, przygotowanego przez politycznych przeciwników.

Opozycja sprzeciwiała się także zmianom w Kodeksie wyborczym, tym dotyczącym wyborów samorządowych, jak i wyborów do Parlamentu Europejskiego. Nie popierała reformy szkolnictwa przygotowanej przez wicepremiera Jarosława Gowina ani nie zgadzała się na to, by z budżetu Lasów Państwowych i Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska finansować budowę drewnianych domów.

Głośne ustawy PiS o ograniczeniu zarobków samorządowców i posłów, także ustawa o karach za "złe" zachowanie w parlamencie – również nie uzyskały poparcia opozycji.

Opozycja nie zawsze głosowała w Sejmie tak samo. Pokazują to głosowania nad przyjęciem 36 ustaw. I tak np. PO poparła PiS przy nowelizacji ustawy o radiofonii i telewizji, która określała nowe zasady misji telewizji publicznej. Przeciwko byli posłowie z Nowoczesnej, PSL, a także Kukiz’15. A w przypadku ustawy o spółdzielniach rolników to PO była przeciw, a za – PSL i Nowoczesna.

Zasady współpracy

Z przytoczonych liczb wynika, że opozycyjni posłowie mają większą skłonność do tego, by mówić rządzącym "tak". A jak to wygląda po stronie PiS? Wśród 210 uchwalonych od początku roku ustaw, tylko jedna była autorstwa posłów "totalnej" opozycji. Była to nowelizacja ustawy o ochronie praw lokatorów, autorstwa posłów PO, wprowadzająca dwuletni okres zapewnienia mieszkania zastępczego. Oprócz opozycji, nowelizację poparło 219 posłów PiS – wszyscy głosujący.

Sejm uchwalił od stycznia 42 ustawy, których autorami byli parlamentarzyści – posłowie i senatorowie. 6 kolejnych pochodziło od prezydenta, a aż 161 przygotowali rządowi legislatorzy.

To oznaczałoby, że przypisana parlamentowi w konstytucji funkcja ustawodawcza de facto z ulicy Wiejskiej przesuwa się w stronę Alei Ujazdowskich.

Autor:  Piotr Jaźwiński
Źródło:  Konkret24; zdjęcie tytułowe: Fakty TVN

Pozostałe

Marszałek Sejmu nie ogłosiła w terminie nowego dnia wyborów? Tylko że nie ma terminu

Czy 24 maja minął czas dla marszałek Sejmu Elżbiety Witek na ogłoszenie nowego terminu wyborów? Nie, najpierw trzeba opublikować uchwałę Państwowej Komisji Wyborczej o tym, że 10 maja wybory prezydenckie się nie odbyły. A nie jest publikowana, bo obóz rządzący czeka na wejście w życie ustawy, nad którą debatuje Senat. Prawnicy tłumaczą Konkret24 zawiłości prawnych rozgrywek wokół wyborów.

Protesty wyborcze spływają. Sąd Najwyższy jest zobligowany się nimi zająć

Mimo że wybory 10 maja się nie odbyły, rośnie liczba protestów wyborczych składanych do Sądu Najwyższego. Państwowa Komisja Wyborcza nie ustaliła wyniku głosowania, stwierdzając, że głosowanie się nie odbyło – zdaniem prawników Sąd Najwyższy nie ma więc podstaw prawnych ani do stwierdzenia zasadności protestów wyborczych, ani do orzeczenia o ważności wyborów.

Jak mogą być finansowane kampanie w nowych wyborach prezydenckich. Analiza

Czy według nowej ustawy o wyborach prezydenckich kandydat partii zastępujący poprzedniego może skorzystać ze środków zgromadzonych na jego kampanię? Czy darczyńcy, który wsparli kandydatów niezależnych, mogą im pomóc po raz kolejny? Czy dotychczasowe komitety wyborcze mogą wykorzystać 100 proc. limitu środków z poprzednich wyborów i kolejne 50 proc. teraz? Pytani przez Konkret24 prawnicy analizują przygotowywane przepisy.

Religia "przyczyną przemocy wobec kobiet"? O czym mówi konwencja stambulska

Duże emocje wywołał twitterowy wpis wiceministra sprawiedliwości Marcina Romanowskiego. Stwierdził w nim m.in., że ratyfikowana przez Polskę konwencja stambulska "mówi o religii jako przyczynie przemocy wobec kobiet". Sprawdziliśmy, które przepisy ma na myśli wiceminister i czy je właściwie interpretuje.

Prawne bezpieczniki, które znoszą odpowiedzialność za działania w czasie epidemii. Analiza

Dwa podobne przepisy w tarczach antykryzysowych znoszące odpowiedzialność rządzących. Nowelizacja znosząca obowiązek przetargów publicznych. Przepis znoszący odpowiedzialność karną osób z Polskiego Funduszu Rozwoju. Takie artykuły wprowadzone do polskiego prawa wskazują, że urzędnicy państwowi - tłumacząc się zwalczaniem skutków epidemii - mogą nie ponieść konsekwencji za ewentualne przekroczenie uprawnień czy nadużycia finansowe popełnione w tym czasie.