"Ustawa bezkarnościowa". Skąd się wziął wirtualny paragraf 

Temat przygotowywanej rzekomo "ustawy bezkarnościowej" - bo tak o niej informowano - politycy Prawa i Sprawiedliwości zaczęli nagłaśniać w mediach społecznościowych 6 lipca. "Oni wiedzą, że oddadzą władzę. Oni wiedzą co zrobili..." - napisał tego dnia na portalu X europoseł PiS Maciej Wąsik (pisownia wszystkich postów oryginalna). Kontynuował: "To miał podpisać nowy Prezydent Trzaskowski", a do wpisu załączył zdjęcie rzekomego przepisu ustawy, nad którą rządzący mieliby pracować. Przepis miałby brzmieć: "Każdy, kto w celu przywrócenia demokracji i praworządności, kierując się nadrzędnym interesem demokracji europejskiej, dokonał w okresie po 15 października 2023 roku działań mogących być uznanymi za niezgodne z polskim prawem nie podlega karze". Ten post posła Wąsika wyświetlono ponad 80 tys. razy; podało go dalej 1,5 tys. użytkowników.

Ten sam przekaz rozpowszechniali też inni politycy PiS. "Ustawa o bezkarności #Koalicja13grudnia? Dobra jest dla Polski – bo to ich przyznanie się do popełnienia przestępstw. Zła dla nich: Nawrocki wygrał, ustawy nie będzie, a kara nadejdzie!" - ogłosił 7 lipca na platformie X Zbigniew Ziobro. A była europosłanka PiS i doradczyni prezydenta Andrzeja Dudy dzień wcześniej na X pisała: "Ustawa bezkarnościowa? I co jeszcze? Po ogromnych cierpieniach jakie zadaliście szczególnie Kobietom -Urzędniczkom, Księdzu Olszewskiemu, któremu już nic zdrowia nie wróci, po dewastacji Państwa i jego instytucji itp. - musi być surowa odpowiedzialność".

O rzekomo przygotowywanej "ustawie bezkarnościowej" donosił także były doradca społeczny posła PiS Przemysława Czarnka - Marek Kuna, którego tezy już wielokrotnie weryfikowaliśmy w Konkret24. Podobnie jak Wąsik, udostępnił on zdjęcie z treścią rzekomego przepisu, komentując: "Do czasu zaprzysiężenia Prezydenta Karola Nawrockiego nie można być spokojnym. Bodnar przygotował taki zapis ustawowy, a bez podpisu Prezydenta wszyscy pójdą siedzieć".

Cytat z rzekomo planowanego paragrafu rozpowszechniali w sieci także anonimowi internauci - ich wpisy zyskiwały dużą popularność. "Taki zapis w ustawie szykował Bodnar. On i jego ludzie dobrze wiedzą, że ich przyszłość jest przed sądem i w więzieniu, więc próbowali zapewnić sobie bezkarność. Ale, zonk!, Trzaskowski nie został prezydentem i ustawy nie będzie komu podpisać..." - skomentował jeden z internautów, którego post wyświetlono ponad 100 tys. razy. "Wedłóg mediów, rządzący przygotowali 'ustawę bezkarnościową', która miała chronić ich przed konsekwencjami decyzji podejmowanych po przejęciu władzy. Problemem okazał się rezultat wyborów prezydenckich. To już wiecie po co ten cyrk z liczeniem głosów" - napisał kolejny internauta, a jego post wygenerował ponad 16 tys. odsłon.

Tak więc narracja o tym, jakoby rządzący przygotowywali ustawę, która zagwarantuje im bezkarność i te plany popsuła im wygrana Karola Nawrockiego, w ciągu dwóch dni szybko obiegła media społecznościowe. Skąd się ten przekaz wziął?

Zaczęło się od tego, że o "ustawie bezkarnościowej" donosiły prawicowe media. Przekazywano w nich tę informację jako ustalenia jednego z bardziej znanych dziennikarzy wspierających PiS - Michała Karnowskiego. 5 lipca prowadził program "Minęła 20.15" telewizji wPolsce24, który zaczął słowami: "Jest dla nas wszystkich jasne, że ludzie sprawujący władzę w ramach koalicji 13 grudnia, którzy dopuścili się poważnych przestępstw, liczyli na bezkarność w przypadku zwycięstwa Rafała Trzaskowskiego w wyborach prezydenckich". W dalszej części dodał: "Ale nie mieliśmy pojęcia, że prace nad ustawami gwarantującymi im darowanie ewidentnych przestępstw zaszły tak daleko". Po tych słowach Karnowski zaczął tłumaczyć: "Jak udało mi się ustalić w wiarygodnych źródłach, grupa bodnarowców ma już gotową ustawę bezkarnościową, która miała trafić do Sejmu, a następnie na biurko prezydenta". Stwierdził, że na takie rozwiązanie liczy "dziesiątki, a może i setki osób zaangażowanych w bezprawne działania obecnej władzy".

Pracownik telewizji wPolsce24 przytoczył rzekomy zapis, który miałby się w tej ustawie znaleźć - ten sam, którym teraz internauci dzielią się w sieci. "Każdy, kto w celu przywrócenia demokracji i praworządności, kierując się nadrzędnym interesem demokracji europejskiej, dokonał w okresie po 15 października 2023 roku działań mogących być uznanymi za niezgodne z polskim prawem, nie podlega karze. Tak mniej więcej według moich źródeł brzmi kluczowy fragment tajnej ustawy bodnarowców" - zakomunikował Karnowski.

Poinformował, że o sprawie rzekomej ustawy rozmawiał z... politykiem Prawa i Sprawiedliwości. Na antenie pokazano wtedy fragment rozmowy Karnowskiego z posłem PiS Sebastianem Kaletą. Ten mówił, że o ustawie "dużo się mówiło w kuluarach Sejmu" i że na wejściu w życie takiego rozwiązana zależy nie tylko Donaldowi Tuskowi i innym politykom z rządu, ale także sędziom ze Stowarzyszenia Sędziów Polskich "Iustitia".

Artykuł o "ustawie bezkarnościowej" ukazał się 5 lipca na portalu wPolityce.pl. "Ujawiamy. 'Bodnarowcy' przygotowali ustawę bezkarnościową! Michał Karnowski: 'Oni wiedzą, że popełnili wiele przestępstw'" - brzmiał tytuł. Później informację podawały też inne prawicowe portale, np. kresy.pl, dorzeczy.pl, czy tysol.pl.

Jednak ani w programie stacji wPolsce24, ani w artykule wPolityce.pl nie podano konkretów: o którą konkretnie ustawę chodzi, kto miałby być autorem itp. Jedyne źródła, o jakich wspominał Karnowski, określił jako "anonimowe", a jedynym politykiem, który się w tej sprawie wypowiadał, był poseł PiS. Zaś sam Karnowski w rozmowie z Kaletą przyznał: "Że ustawę taką mają, wiemy. Jeszcze tego kwitu nie mamy, ale poszukamy". 

Oczywiście, nie wiemy, co trzymają w szufladach rządzący ani też co sobie planują. Jednak już sama treść rzekomo planowanego przepisu budzi wątpliwości co do tego, by w ogóle coś takiego można chcieć wpisać do ustawy, znając prawo. Chodzi o fakt, że karze nie podlegałby ten "kto w celu przywrócenia demokracji i praworządności dokonał w okresie po 15 października 2023 roku działań mogących być uznanymi za niezgodne z polskim prawem". Bo dlaczego akurat po 15 października 2023? To dzień wyborów parlamentarnych, a potem jeszcze przez dwa miesiące rządziła Zjednoczona Prawica. Wychodziłoby więc na to, że politycy zwani przez prawicę "bodnarowcami" przygotowują ustawę mającą zapewniać "bezkarność" także tym, który byli w ostatnim rządzie Zjednoczonej Prawicy. A byli to partyjni koledzy Wąsika czy Ziobry. Nie było też 15 października 2023 roku żadnych zmian ustawodawczych, z których by wynikała konieczność tworzenia przepisu odnoszącego się do tego dnia.

Ponieważ Adam Bodnar miałby firmować ów projekt, skontaktowaliśmy się z resortem sprawiedliwości i zapytaliśmy, czy pracuje on nad projektem "ustawy bezkarnościowej" i czy miałaby ona zawierać rozpowszechniany w sieci zapis. W odpowiedzi dla Konkret24 naczelnik wydziału prasowego resortu Milena Domachowska napisała krótko: "Żaden taki projekt ustawy nigdy nie wyszedł z Ministerstwa Sprawiedliwości - to fake".

Natomiast sam minister sprawiedliwości nazwał "bajkopisarstwem" doniesienia o "ustawie bezkarnościowej". 8 lipca w Radiu Zet Beata Lubecka zapytała go: "Czy taka ustawa była przygotowana?". Bodnar odpowiedział: "Ja wczoraj czytałem ten artykuł, bodajże w portalu 'Do Rzeczy'. Przeczytałem to i sobie pomyślałem: Boże, no to jest jakieś kreatywne bajkopisarstwo. I się nawet zastanawiałem: no dobrze, czy ja mam na to reagować i wydać oświadczenie "nie, nie było takiej ustawy, nikt takich prac nie podejmował" (...) i w ten sposób uwiarygadniać ten artykuł, czy w ogóle pominąć to milczeniem". Szef resortu sprawiedliwości nazwał całą tę akcję "dziwną próbą tworzenia jakiejś alternatywnej rzeczywistości". 

Do pojawiających się w sieci informacji o "ustawie bezkarnościowej" odniósł się też Dariusz Mazur, wiceminister sprawiedliwości. Napisał na platformie X: "W przeciwieństwie do poprzedniej koalicji żaden taki projekt z obecnego @MS_GOV_PL nigdy nie wyszedł - to fake".