"Według nowej Strategii Unii Europejskiej przeciwko rasizmowi na lata 2026–2030, krytyka masowej imigracji ma być karana grzywnami, nakazem prac społecznych i 'reedukacją'" - napisał 1 maja 2026 roku na platformie X jeden z polskich internautów (pisownia postów oryginalna). I nie był to jedyny wpis na temat rzekomych ustaleń zawartych w unijnym dokumencie, który pojawił się na początku maja w sieci. Kolejny internauta informował na przykład: "KE chce kar grzywny, prac społecznych lub przymusowej 'reedukacji' za krytykę migracji i stwierdzenie, że nachodźcy stanowią zagrożenie dla porządku publicznego. Nazywać się to będzie 'rasizm kodowany'".
"Ta strategia doprowadzi do rozwoju anarchii na ulicach UE. Powstaną anty-imigranckie bojówki i getta"; "Masakra, myślałem że to żart albo fejk bo tak chore się to wydawało a to serio prawda…"; "To znaczy nie można mieć swojego zdania, odmiennego od nocnych wymysłów kierownictwa...? 1984 Orwella w praktyce"; "Witajcie w nowym komunizmie XXI wieku"; "Unia ze swoją paranoiczną kontrolą zaczyna przypominać Rosję Putina" - brzmią przykładowe komentarze pod postami informującymi o rzekomej strategii UE.
Jednak te doniesienia mijają się z prawdą. Wyjaśniamy.
Unijna strategia antyrasistowska
Część internautów załącza w postach link do tekstu z serwisu Magna Polonia, który stał się podstawą do rozpowszechnianego przekazu. Chodzi o opublikowany 1 maja artykuł pod tytułem "UE chce srogo karać za krytykę masowej imigracji". We wstępie czytamy, że w unijnej strategii "krytyka masowej imigracji tj. sytuacja, gdy biały Europejczyk wskazuje na to, że nachodźcy stanowią zagrożenie dla porządku na ulicach i mają skłonność do przestępczości, została nazwana 'rasizmem kodowanym' i ma być karana grzywnami, nakazem prac społecznych i 'reedukacją'". W dalszej części tekstu autor twierdzi, że "UE chce srogo karać za krytykę masowej imigracji".
Tylko że nie o to chodzi w unijnym akcie.
Dokument, o którym informuje Magna Polonia, to opublikowana w styczniu 2026 roku unijna strategia antyrasistowska na lata 2026-2030. Podobny dokument Komisja Europejska przyjęła już w 2020 roku - był to plan działań na rzecz zwalczania rasizmu na lata 2020-2025. Zarówno wtedy, jak i teraz w planie zawarto propozycje środków przeciwdziałania rasizmowi możliwych do wdrożenia na poziomie UE i w krajach członkowskich.
Jak wskazała KE, strategia na najbliższe lata ma na celu "podtrzymywanie wartości UE, wzmacnianie Unii Równości oraz zapewnienie, że społeczeństwa UE pozostaną otwarte, pluralistyczne i inkluzywne". W dokumencie wyznaczono pięć głównych obszarów działań walki z rasizmem. Są to: - zwalczanie strukturalnego rasizmu - egzekwowanie przepisów przeciw dyskryminacji i wzmacnianie ochrony przeciwko nienawiści rasowej - wzmacnianie społecznej równości i spójności - rozwijanie kluczowych współprac - przewodzenie przykładem.
I tak np. w ramach pierwszego obszaru KE wskazała, że wraz z UNESCO zrealizuje projekt w ramach wzmacniania edukacji antyrasistowskiej, a także przygotuje rekomendacje dla badań i gromadzenia danych na temat równości. KE zachęca kraje członkowskie m.in. do "wspierania integracji edukacji i badań antyrasistowskich w szkolnictwie wyższym".
Jeżeli chodzi o obszar rozwoju współprac, KE będzie m.in. organizować z państwami członkowskimi warsztaty "w celu wspierania krajowych wysiłków na rzecz zwalczania rasizmu na poziomie krajowym/regionalnym", czy też zapewni wsparcie "poprzez odpowiednie instrumenty wydatkowe UE w celu wspierania projektów i organizacji zwalczających rasizm i dyskryminację rasową". Kraje członkowskie zachęca do "opracowania krajowych planów działań przeciwko rasizmowi i mianowania krajowych koordynatorów ds. przeciwdziałania rasizmowi", a także "wsparcia rozwoju lokalnych planów działań antyrasistowskich w regionach, miastach, szkołach i centrach społeczności".
Nic o grzywnach ani o reedukacji
Co ważne: dokument jest dość ogólny. Nie opisuje szczegółowo, jak poszczególne punkty mają być realizowane przez KE czy kraje członkowskie. To raczej forma zaleceń niż wytycznych. Niemniej autor artykułu w Magna Polonia stawia tezę, że to tylko przykrywka, by "eliminować to, co niewygodne", szczególnie jeżeli "dotyczy to tematów politycznie wrażliwych, takich jak masowa imigracja". Przekonuje, że strategia antyrasistowska to "narzędzie, które bardzo skutecznie zawęzi pole dopuszczalnej debaty publicznej".
Przypomnijmy: w artykule napisano, że krytyka masowej migracji zgodnie ze strategią ma być karana grzywnami, nakazem prac społecznych i reedukacją. A w dokumencie nie ma o tym mowy, żadne tego typu stwierdzenia w nim nie padają. Nie ma nic o karach. Ani razu nie pada stwierdzenie "masowa migracja".
"Wzmocnienie systemów sankcji" bez konkretnych wytycznych
W rozdziale omawianej strategii dotyczącym "egzekwowania przepisów przeciw dyskryminacji i wzmacnianie ochrony przeciwko nienawiści rasowej" pojawia się wątek sankcji karnych. W tej części dokumentu czytamy, że KE zobowiązuje się "wspierać wdrażanie Aktu o sztucznej inteligencji w celu przeciwdziałania ryzyku uprzedzeń rasowych i dyskryminacji", "rozważyć inicjatywę legislacyjną mającą na celu ujednolicenie definicji przestępstw z nienawiści w sieci", jak też "opracować kompendium dobrych praktyk mających na celu zapobieganie dyskryminacyjnym praktykom profilowania".
Oprócz tego KE będzie "wdrażać Dyrektywę w sprawie równości rasowej" z 2000 roku, a państwom członkowskim zaleciła "skuteczniej egzekwować prawo UE dotyczące przestępstw z nienawiści i niedyskryminacji, w tym poprzez wzmocnienie systemów sankcji", "zwiększenie wysiłków w zwalczaniu przestępstw z nienawiści online", "wprowadzenie kompleksowych programów szkoleniowych, które pomogą urzędnikom państwowym rozpoznawać i przeciwdziałać uprzedzeniom rasowym", a także "zapewnienie sprawiedliwych i opartych na dowodach praktyk policyjnych".
Tak więc choć strategia wspomina o "wzmocnieniu systemów sankcji", nie wskazano, jak to ma być robione - a tym bardziej konkretnych kar. KE podała jedynie, że w 2026 roku opracuje raport dotyczący wspomnianej dyrektywy w sprawie równości rasowej z 2000 roku oraz tego, jak realizują ją państwa członkowskie. Zapowiadany raport "posłuży jako podstawa do rozważenia, w jaki sposób wzmocnić krajowe systemy sankcji".
Informowanie więc, że wskutek nowej unijnej strategii "krytyka masowej imigracji ma być karana grzywnami, nakazem prac społecznych i reedukacją" to nadinterpretacja tego dokumentu i manipulacja opinią publiczną.
Źródło: Konkret24
Źródło zdjęcia głównego: VINCENZO LIVIERI/PAP/EPA