"Słownik Webstera zmienił definicję płci żeńskiej" – przekazał na Twitterze Tomasz Wróblewski. Informację tę oparł na artykule prawicowego portalu Breitbart.com. Tekst opisywał jednak nie zmianę definicji, lecz jej uzupełnienie.

Artykuł na prawicowym portalu Breitbart.com pojawił się 4 września. Tomasz Wróblewski – były redaktor naczelny m.in. "Newsweek Polska", "Rzeczpospolitej", "Wprost", ostatnio prezes Warsaw Enterprise Institute - udostępnił tekst na swoim twitterowym profilu dzień później. Opatrzył go komentarzem: "Słownik Webstera zmienił definicję płci żeńskiej. Było o istocie mogącej rodzić dzieci lub znosić jajka, a jest o istocie posiadającej tożsamość przeciwną do męskiej".

Post wpisywał się w trwającą w Polsce dyskusję o postulatach środowisk LGBT - szybko zyskał więc popularność. Uzyskał ponad 120 polubień, ponad 90 osób go udostępniło.

Wielu internautów wyrażało oburzenie rzekomą zmianą definicji płci żeńskiej w amerykańskim słowniku. "Niech się Webster i jego leksykalne dziadostwo odczepi od płci żeńskiej. Nie po to natura ewoluowała miliony lat by wytworzyć biologicznie genialny organizm żeński, by byle dziadyga udawał żeński biochemiczny cud natury"; "Świat upada na naszych oczach"; "Świat głupieje. Subiektywizm stał się wykładnią definicji. Tak było w wielu kulturach w przeszłości... bezpośrednio przed upadkiem" (pisownia oryginalna) – komentowali.

"Update", nie "change"

Sugestia, że Tomasz Wróblewski nieco błędnie zinterpretował tekst o zmianach wprowadzonych w słowniku Webstera (czyli słynnym słowniku języka angielskiego "Merriam-Webster Dictionary"), jest w tytule artykułu, na który się powołał. Brzmi on: "Słownik Merriam-Webster zaktualizował definicję kobiety" ("female" można też tłumaczyć jako "płeć żeńska" czy "samica"). Słowo "update" ("aktualizować") - a nie "change" (zmieniać) - pojawia się też w pierwszym zdaniu tekstu amerykańskiego portalu. "Wydaje się, że słownik Merriam-Webster zaktualizował definicję 'kobiety', by zawrzeć 'posiadanie tożsamości płciowej przeciwnej do męskiej', skutecznie wymazując pojęcie płci biologicznej" – tłumaczy autorka tekstu.

Wcześniej słowo "female" miało osiem definicji, lecz tylko jedna odnosiła się do rzeczownika  - bo "female" w języku angielskim to także przymiotnik "żeński". W ostatniej zapisanej archiwalnej wersji strony z 30 czerwca tego roku przymiotnik "żeński" objaśniony był jako "odnoszący się do płci, która zazwyczaj ma zdolność rodzenia potomstwa lub składnia jaj".

Tę definicję jako podstawową utrzymano, a w najnowszej aktualizacji hasła dodano kolejną definicję: przymiotnik "żeński" może oznaczać również "posiadanie tożsamości płciowej przeciwnej do męskiej". To uzupełnienie Tomasz Wróblewski określił "zmianą definicji".

Obecne definicje przymiotnika "female” w amerykańskim słowniku
Obecne definicje przymiotnika "female” w amerykańskim słowniku Foto: merriam-webster.com

Udostępniając post Wróblewskiego na Twitterze, skomentował go m.in. dziennikarz RMF FM Krzysztof Berenda. "Redaktorze @tomaawroblewski. To nie jest prawda. Dalej jest o dzieciach i jajkach. Tożsamość płciową też dołożono. Ale jajek i dzieci nie usunięto. Atrakcyjne leady nie zawsze są prawdziwe" – napisał.

Oni, rasizm, mężczyzna

Amerykański słownik, którego historia sięga pierwszej połowy XIX wieku, nie po raz pierwszy trafił na czołówki prawicowych portali - krytykowały już jego poprzednie zmiany w definiowaniu niektórych pojęć.

We wrześniu 2019 roku głośno było o zaimku osobowym "they", który po polsku stosuje się do 3. osoby liczby mnogiej: "oni". W języku angielskim można go użyć jednak także w liczbie pojedynczej w odniesieniu do osoby niebinarnej, a więc nieidentyfikującej się jednoznacznie jako kobieta lub mężczyzna. Właśnie we wrześniu ubiegłego roku taką definicję: "odnoszący się do pojedynczej osoby, której tożsamość płciowa jest niebinarna" – wprowadzono dodatkowo przy słowie "they" w słowniku Merriam-Webster.

Potem twórcy słownika uznali "they" za Słowo Roku 2019. Decyzję tłumaczono m.in. faktem, że ten zaimek był w 2019 roku wyszukiwany o 313 proc. częściej niż jeszcze rok wcześniej.

Dodana w 2019 roku definicja słowa "they”
Dodana w 2019 roku definicja słowa "they” Foto: merriam-webster.com

W tym roku amerykańskie media komentowały zmiany w definicji pojęcia "rasizm". Korekt dokonano po serii wiadomości, które czarnoskóra Kennedy Mitchum wysłała do edytorów słownika Webstera. Pisała w nich, że jej zdaniem należałoby poszerzyć zakres definicji słowa "rasizm", który jest nie tylko jest uprzedzeniem w stosunku do innej grupy rasowej, jak głosiła jedna z trzech ówczesnych definicji. "Jest to uprzedzenie połączone zarówno z władzą społeczną, jak i instytucjonalną. To system przewagi oparty na kolorze skóry" – pisała 22-latka.

W odpowiedzi na jej korespondencję Alex Chambers, edytor w Merriam-Webster, napisał, że wraz ze współpracownikami będzie pracował nad poszerzeniem definicji, tak jak w każdej sytuacji, gdy edytorzy "widzą szeroką zmianę zachodzącą w języku".

Obecnie definicja słowa "rasizm" jest w amerykańskim słowniku jeszcze bardziej poszerzona niż w czerwcu. Wyjaśnienie: "uprzedzenie lub dyskryminacja rasowa" zastąpiono wyjaśnieniem: "systemowy ucisk jednej grupy rasowej względem drugiej z korzyścią społeczną, ekonomiczną i polityczną".

Rozszerzone definicje słowa "rasizm”
Rozszerzone definicje słowa "rasizm” Foto: merriam-webster.com

A wracając do aktualizacji definicji słowa "kobieta"/"płeć żeńska": warto zaznaczyć, że w słowniku Merriam-Webster rozszerzono także definicję przymiotnika "męski" ("male", co znaczy też "mężczyzna", "samiec"). Od 4 września 2020 roku - poza "odnoszeniem się do płci, która zazwyczaj ma zdolność do wytwarzania stosunkowo małych, zwykle ruchliwych gamet, które zapładniają jaja samicy" - przymiotnik "męski" oznacza według amerykańskiego słownika także "posiadanie tożsamości płciowej przeciwnej do żeńskiej".

Objaśnienia przymiotnika "male" w amerykańskim słowniku
Objaśnienia przymiotnika "male" w amerykańskim słowniku Foto: www.merriam-webster.com
Autor:  Michał Istel
Źródło:  Konkret24; zdjęcie: Shutterstock

Pozostałe

Wzrost liczby zakażeń w Europie we wrześniu. Które kraje przywracają restrykcje

Ponad 13 tys. nowych zakażeń jednego dnia we Francji, ponad 11 tys. w Hiszpanii – to najwyższe dotychczas dzienne liczby zachorowań na koronawirusa w tych krajach. We wrześniu najwyższe liczby notowano też m.in. w Danii, Holandii, Czechach, Grecji, na Węgrzech, Litwie, no i w Polsce. Wiele państw wprowadza kolejną fazę obostrzeń.

Białoruskie wozy bojowe jechały w kierunku polskiej granicy? Nie, w przeciwnym

"Co się dzieje? Jadą do Polski?" – pyta autor nagrania nocnego przejazdu kolumny białoruskich wozów bojowych, które trafiło do internetu. "Ponoć 10 km od granicy. Obsadzą ją prawdopodobnie" – sugerowali internauci. Jak ustaliliśmy, pojazdy bojowe, m.in. czołgi, jechały przez Grodno w kierunku przeciwnym do granicy z Polską.

Zakaz hodowli zwierząt futerkowych w Europie: gdzie obowiązuje, gdzie nie

Jeżeli ustawa wprowadzająca zakaz hodowli zwierząt na futra zostanie w Polsce uchwalona, dołączymy do 13 krajów Europy, w których taki zakaz już przegłosowano. W większości państw europejskich hodowla zwierząt futerkowych jest wciąż dozwolona. Na 27 państw Unii Europejskiej - w 20.

Między wiarą a nauką: jak duchowni dezinformują o koronawirusie

Meksykański pastor zaleca przemysłowy wybielacz jako lek na COVID-19. Pastor w Brazylii sprzedawał fasolę rzekomo leczącą koronawirusa. Małżeństwo pastorów z Argentyny głosi, że szczepionka jest nośnikiem tajnego implantu. Religijne wspólnoty w Ameryce Łacińskiej - i nie tylko, bo także na przykład w Indiach - stały się celem dezinformacji szerzonej przez duchownych.

Nie, krzyż na Gerlachu nie został odcięty. To przerobione zdjęcie

"Miejmy nadzieję, że to fejk, ale i tak niesmaczne. Bo to wyjątkowy krzyż" - brzmiał jeden z komentarzy do posta ze zdjęciem, na którym wspinacz na szczycie Gerlachu trzyma nad głową krzyż rzekomo odcięty od skały. Autor usunął już wpis, a słowackie Górskie Pogotowie Ratunkowe uspokaja: krzyż nie został zniszczony.