"Che Guevara rozstrzeliwuje kobiety"? Tłumaczymy, jak powstało to zdjęcie

Czarno-białe zdjęcie, na którym ma być widać Che Guevarę dokonującego egzekucji dwóch młodych kobiet, znowu krąży w polskich mediach społecznościowych. Na dole kadru jest biały napis po angielsku, który można przetłumaczyć: "To zdjęcie Che Guevary powinno być na koszulkach". Publikując tę fotografię 14 lutego na polskim Twitterze, internauta napisał: "Che Quevara rozstrzeliwuje kobiety. Rok 1967. A ja wciąż widzę durniów chlubiących się wizerunkiem bandyty na koszulkach". W swoim twitterowym bio napisał: "Tylko Prawda jest ciekawa". Jego post polubiło ponad 3,5 tys. użytkowników; ponad 1,2 tys. podało dalej.

Pisząc o koszulkach, internauta nawiązał do wizerunku Che Guevary funkcjonującego w popkulturze - czyli portretu na czerwonym tle, na którym ma długie włosy, brodę i charakterystyczny beret z gwiazdą pięcioramienną.

fałsz

Fotografia opublikowana teraz na polskim Twitterze od lat krąży w sieci jako autentyczna - także w Polsce. Znaleźliśmy ją m.in. na stronie Salon24, gdzie została opublikowana w październiku 2018 roku. Pojawiła się na Twitterze dwa lata później z komentarzem: "Che Guevara rozstrzeliwuje bezradne kobiety na Kubie (...) Tak naprawdę wygląda komunizm".

Kiedy i w jakich okolicznościach naprawdę powstało to zdjęcie?

Autentyczność tej fotografii sprawdzały już zagraniczne portale fack-checkingowe, m.in. w sierpniu 2018 roku Snopes i w czerwcu 2019 roku redakcja AFP - wtedy fotografia krążyła w granicznym internecie. Dzięki odwróconemu wyszukiwaniu obrazem znalazły oryginał zdjęcia (jest nieco szerszy od krążącej w sieci wersji) na stronie Committee in Solidarity with the People of El Salvador (CISPES) - Komitetu Solidarności z Ludem Salwadoru. Została tam opublikowana 25 stycznia 2007 roku. "Guerrilla Theatre at Emory College. Atlanta, GA, Mar, 1989; photographer unknown" - głosi anglojęzyczny napis informujący, że to teatralna inscenizacja. Odegrano ją w marcu 1989 roku w Emory College w Atlancie. Autor zdjęcia jest nieznany.

Jak sprawdziliśmy na stronie komitetu, to zdjęcie już się nie otwiera. Wyświetla się sam opis. Zachował się jednak archiwalny widok strony.

W odpowiedzi na pytania redakcji Snopes komitet przesłał zdjęcia zrobione oryginalnej fotografii opublikowanej na stronie internetowej. Na odwrocie oryginału jest napis: "Emory College Atlanta Mar 89".

Z kolei AFP zwróciła się z prośbą o komentarz do Emory College (obecnie jest już uniwersytetem). W przesłanym e-mailu John Bence, uczelniany archiwista, potwierdził, że zdjęcie wykonano na kampusie tej szkoły. Wyjaśnił, że pokazuje "demonstrację teatralną" pt. "Guerilla Theatre", która powstała, by "zwiększyć świadomość na temat kryzysów humanitarnych wywołanych przez wojnę w Salwadorze i Gwatemali i zaangażowania wojskowego USA w tę wojnę". Zastrzegł jednak: "nie była to produkcja teatralna per se". Bence przekazał redakcji zdjęcie gazetki studenckiej "The Emory Wheel" z 24 marca 1989 roku. Artykuł na pierwszej stronie opisywał trwające wówczas przez tydzień demonstracje, w tym produkcję "Guerilla Theatre".

Uczelniany archiwista zwrócił uwagę - co potem również potwierdziła redakcja AFP - że widoczne w tle zdjęcia budynki należą do uczelni, dzięki czemu w Google Maps można zobaczyć, gdzie dokładnie przedstawienie odegrano.

Ernesto "Che" Guevara Serna, rewolucjonista urodzony w Argentynie, był jednym z przywódców rewolucji kubańskiej. Po rewolucji został ministrem w rządzie na Kubie. W 1966 pojechał walczyć z boliwijskim reżimem wojskowym - zorganizował w Boliwii powstanie rolników i górników. W 1967 został aresztowany i stracony przez wojska boliwijskie. Dla jednych jest idolem, ikoną, dla innych - zbrodniarzem, który jako przywódca z okrucieństwem traktował nawet wziętych do niewoli i rozkazywał mordować ludzi.

Autor: Jan Kunert / Źródło: Konkret24; zdjęcie: Twitter