Finanse PFN. Pytania bez odpowiedzi


Obywatele i organizacje pozarządowe, którym Polska Fundacja Narodowa nie udzieliła informacji, kierują sprawy do sądu. Żadna z tych dotyczących jawności działania fundacji nie rozstrzygnęła się jeszcze prawomocnie. Jak sprawdziliśmy, także w opublikowanym właśnie sprawozdaniu z działalności organizacji w 2018 roku nie ma danych, których szukają zgłaszający się do PFN. - To są ogólniki - stwierdza ekspert, z którym rozmawialiśmy.

Polska Fundacja Narodowa na swojej stronie internetowej w sylwestrową noc opublikowała sprawozdanie z działalności za 2018 rok.

CZYTAJ OMÓWIENIE SPRAWOZDANIA PFN ZA 2018 R.

W dokumencie podaje, że wydała wówczas 111 mln zł (z czego prawie 105 mln zł na działalność statutową). To niemal sześć razy więcej niż rok wcześniej.

Z dokumentu wynika, że PFN podwoiła zatrudnienie. Pod koniec 2017 roku pracowało tam 17 osób. Rok później już 36. Równocześnie ze wzrostem liczby pracowników, znacznie wzrosła kwota, jaką przeznaczono na ich pensje. Z 1,2 do 4,3 mln zł.

Sprawozdanie wymienia zrealizowane przez fundację przedsięwzięcia, między innymi projekt wyprawy dalekomorskiej "I love Poland", która kosztowała 5,5 mln zł, "Rejs Niepodległości" za 4,2 mln zł, czy film na 100-lecie niepodległości zrealizowany za 2,5 mln zł. Część z wymienionych pozycji trudno przypisać do znanych publicznie projektów organizacji.

Sprawozdanie z działalności PFN w 2018 roku
Sprawozdanie z działalności PFN w 2018 roku tvn24

11 spraw. Niemal wszystkie przegrane

Na Konkret24 opisywaliśmy skargi na Polską Fundację Narodową, które z racji jej siedziby trafiają do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Osoby i organizacje pozarządowe, którym fundacja nie udzieliła informacji o swojej działalności, szukają tam możliwości uzyskania potrzebnych im danych.

Jak ustaliliśmy, do tej pory stołeczny WSA wydał wyroki w 11 sprawach dotyczących fundacji. W ośmiu przypadkach PFN przegrała. Raz część skargi obywatelki została uznana, a część nie. Tylko w dwóch sprawach sąd przyznał rację PFN. W pierwszym przypadku dlatego, że - jak stwierdził sąd - złożony przez obywatela wniosek był zbyt ogólny, abstrakcyjny i nieprecyzyjny. Nie wiadomo, jaka była argumentacja WSA w drugim przypadku, ponieważ nie zostało opublikowane uzasadnienie.

Dwukrotnie fundacja została przez sąd ukaraną grzywną. W sumie na 3 tys. zł.

PFN przegrała niemal wszystkie sprawy przed stołecznym WSA

Żaden z wyroków dotyczących jawności działania Fundacji nie jest prawomocny (jedyny prawomocny dotyczy sposobu procedowania skargi na organizację), więc zgłaszający się do fundacji nie mają jeszcze - uzyskanych dzięki rozstrzygnięciu Naczelnego Sądu Administracyjnego - wnioskowanych informacji.

Sprawdziliśmy, czy odpowiedzi na swoje pytania mogą znaleźć w opublikowanym właśnie sprawozdaniu fundacji.

Pytania o umowy bez odpowiedzi

Pierwszą skargę do sądu przeciw PFN wniósł dziennikarz piszący niniejszy tekst. Chciał się dowiedzieć, ile, komu i za co fundacja płaci. Organizacja w oficjalnym piśmie odmówiła. Argumentowała, że jest to "tajemnica przedsiębiorcy", a fundacja jest ją zobowiązana chronić.

"Żądane przez wnioskodawcę informacje nie są i nie były upubliczniane, a ich ujawnienie mogłoby narazić zarówno fundację 'Polska Fundacja Narodowa', jak i jej kontrahentów na szkodę, z uwagi na tajemnicę ich przedsiębiorstwa" – odpowiedzieli w piśmie dwaj członkowie zarządu.

Jednak pytań o umowy cywilno-prawne było więcej. Jeden z obywateli zwrócił się do PFN o udostępnienie tych dotyczących usług, dostaw lub robót budowlanych.

Z kolei stowarzyszenie Sieć Obywatelska Watchdog Polska chciała poznać kopię umowy na opublikowany w sieci spot PFN, który traktował o wydarzeniach marcowych 1968 roku, na kupno jachtu oraz umowy, faktury i rachunki na usługi jednej z agencji PR, z którą PFN podpisała umowę.

Polska Fundacja Narodowa zatrudniła agencję PR
Polska Fundacja Narodowa zatrudniła agencję PRFakty TVN

Jedna z obywatelek w bardzo szczegółowym wniosku zwróciła się z kolei o przekazanie między innymi umów, faktur i rachunków, wykaz wpływów i wydatków, treści uchwał statutowych organów fundacji.

W sprawozdaniu opublikowanym przez PFN nie ma precyzyjnych informacji o umowach cywilno-prawnych podpisanych na realizację konkretnych działań. Nie ma tam wyszczególnionych kwot przekazanym konkretnym firmom czy osobom. Nie ma też szczegółowych informacji o fakturach i rachunkach. Nie ma w nim treści uchwał zarządu. Są jedynie ich numery, daty i tytuły.

Ile dla youtubera?

Pracujący w branży IT Kamil Świątek zapytał PFN o koszt wizyty Casey'ego Neistata. Youtuber przyjechał do Polski w grudniu 2018 roku na specjalne zaproszenie fundacji. Była to jedna z wizyt w ramach projektu 100x100.

PFN zaprasza do Polski i organizuje spotkania z wpływowymi, znanymi i szanowanymi na całym świecie postaciami życia publicznego – artystami, aktorami, sportowcami, intelektualistami, przedsiębiorcami, liderami opinii.

Wiadomo, że w 2018 roku w Polsce na zaproszenie PFN pojawili się w Polsce Mika Hakkinen - były fiński kierowca wyścigowy, Steve Wozniak - współzałożyciel Apple'a, David Haye - były bokserski mistrza świata, Casey Neistat - jeden z najbardziej znanych youtuberów, oraz francuski aktor Jean Reno.

Jako pierwszy do Polski przyleciał Hakkinen. Spotkał się m.in. z premierem Mateuszem Morawieckim, wziął udział w dyskusji dotyczącej zwycięskiej Bitwy Warszawskiej, zwiedzał stolicę.

Świątek nie dostał z PFN informacji, której szukał. W sprawozdaniu finansowym również jej nie ma. Nie ma tam bowiem wyszczególnionych kosztów organizacji każdej z wizyt. Nie wiadomo, czy za swój przyjazd zaproszeni przez organizację goście pobrali wynagrodzenie.

W dokumencie jest tylko ogólna kwota wydatkowana na ten projekt w 2018 roku - 12,1 mln zł.

Ile kosztowała broszura?

Jeden z obywateli poprosił PFN o informacje dotyczące autorów tekstów zamieszczonych w rozsyłanej przez organizację mieszkańcom stolicy broszurze "Dekomunizacja zmiana nazw ulic" oraz podania kosztów tej publikacji. Na trzy kolejne pisma nie dostał żadnej odpowiedzi.

Pierwsza strona broszury PFN

Nie znajdzie ich również w sprawozdaniu finansowym PFN. Wprawdzie są tam podane dwie ogólne kwoty, które organizacja wydała w ramach kampanii informacyjnej w sprawie dekomunizacji ulic, ale nie ma wyszczególnionej tej za stworzenie broszury. Nie ma tam również informacji o jej autorach.

Jak można się dowiedzieć z finansowego podsumowania 2018 r., kampania informacyjna w całej Polsce kosztowała PFN niemal 2 mln zł. Jedna czwarta została wydana na kampanię w Warszawie.

"To są ogólniki"

- Jest wiele spraw w sądach, które niejako zmuszają fundację, żeby była bardziej przejrzysta. To się nie udaje. Na podstawie sprawozdania możemy zobaczyć, na co fundacja te pieniądze wydawała - mówi Krzysztof Izdebski, prawnik, dyrektor programowy fundacji ePaństwo. Zaznacza, że na bieżąco są "ogromne problemy z tym, żeby wiedzieć, co fundacja robi, na co wydaje swoje środki".

- Tak nie powinno być - mówi i przypomina, że pieniądze fundacji są publiczne, ponieważ pochodzą ze spółek skarbu państwa.

Ekspert ocenia, że publikacja dokumentu przez organizację sprawia, że jest więcej pytań niż odpowiedzi. Zwraca uwagę, że wiele pozycji w sprawozdaniu nie jest przedstawionych w szczegółach.

Cała rozmowa z Krzysztofem Izdebskim
Cała rozmowa z Krzysztofem Izdebskimtvn24

- Wiemy tylko, ile jakieś poszczególne przedsięwzięcia pochłonęły środków. To są ogólniki. Fundacja w bardzo mało opisowo sposób przedstawiła swoje działania. Ten dokument nie pozwala na to, żeby rozwinąć bardzo szeroko to, co fundacja zrobiła przez rok - ocenia Izdebski. - Ten dokument jest dosyć ogólny, ale przewrotnie powiem: i tak jest chyba jednym z większych sukcesów fundacji, że wiemy coś więcej, co ona robi - dodaje.

DZIENNIKARZ KONKRET24 JAN KUNERT O SPRAWOZDANIU PFN:

Cała rozmowa z Janem Kunertem o sprawozdaniu z działalności PFN za 2018 rok
Cała rozmowa z Janem Kunertem o sprawozdaniu z działalności PFN za 2018 rok tvn24

Autor: Jan Kunert / Źródło: Konkret24; zdjęcie: Dawid Żuchowicz/Agencja Gazeta

Pozostałe wiadomości

Prezydent Andrzej Duda przedstawił swoją wizję: w Polsce będzie coraz więcej bogatych ludzi, którzy będą mieli swoje samoloty. Według danych ULC z ostatnich dziesięciu lat w rejestrze cywilnych samolotów przyrost nie był duży, choć systematyczny. Polacy najchętniej inwestują w samoloty ultralekkie.

Prezydent: "coraz więcej ludzi będzie miało swoje samoloty". Ilu już ma? Sprawdziliśmy

Prezydent: "coraz więcej ludzi będzie miało swoje samoloty". Ilu już ma? Sprawdziliśmy

Źródło:
Konkret24

Do sieci wróciło nagranie, na którym prezydent Wołodymyr Zełenski jakoby potwierdza, że masakry w Buczy dokonali Ukraińcy. Przekaz jest zmanipulowany. I to podwójnie.

Zełenski na nagraniu: "strzelajmy w nocy, tak jak to zrobiliśmy w Buczy"? Wyjaśniamy manipulację

Zełenski na nagraniu: "strzelajmy w nocy, tak jak to zrobiliśmy w Buczy"? Wyjaśniamy manipulację

Źródło:
Konkret24

Premier Albanii Edi Rama rzekomo stwierdził w obecności amerykańskiego sekretarza stanu Antony'ego Blinkena, że Stany Zjednoczone to jeden z "trzech głównych diabłów" świata, obok Rosji i Izraela. Dowodem na to miało być krótkie nagranie. Słowa szefa rządu Albanii zostały wyjęte z kontekstu.

Premier Albanii: Stany Zjednoczone to jeden z "trzech głównych diabłów" świata. Słowa wyrwane z kontekstu

Premier Albanii: Stany Zjednoczone to jeden z "trzech głównych diabłów" świata. Słowa wyrwane z kontekstu

Źródło:
Konkret24

Nagranie, które zamieszczono na TikToku, a potem w innych mediach społecznościowych sugeruje, że w województwie lubelskim powstaje obóz dla migrantów, którzy rzekomo zostaną relokowani z innych państw. Przeznaczenie obiektu jest inne. Wyjaśniamy.

"Czyżby tu powstawał obóz dla nielegalnych migrantów Tuska?" Nie. Wyjaśniamy, co wybudowano w pobliżu granicy

"Czyżby tu powstawał obóz dla nielegalnych migrantów Tuska?" Nie. Wyjaśniamy, co wybudowano w pobliżu granicy

Źródło:
Konkret24

W ramach rosyjskich działań dezinformacyjnych przed wyborami do Parlamentu Europejskiego stworzono strony internetowe, które były bliźniaczo podobne do stron uznanych serwisów medialnych. W Polsce podszyto się pod strony tygodnika "Polityka" i Polskiego Radia. Opisujemy szczegóły rosyjskiej kampanii dezinformacyjnej wymierzonej w eurowybory.

Rosyjski "Sobowtór" kontratakuje. Jak podszyto się pod "Politykę" i Polskie Radio

Rosyjski "Sobowtór" kontratakuje. Jak podszyto się pod "Politykę" i Polskie Radio

Źródło:
Konkret24

Zdaniem Witolda Tumanowicza fermy futerkowe to "naprawdę duża część polskiej gospodarki". Przeanalizowaliśmy dane. Poseł się myli.

Poseł Konfederacji: fermy futerkowe dużą częścią polskiej gospodarki. Nieprawda

Poseł Konfederacji: fermy futerkowe dużą częścią polskiej gospodarki. Nieprawda

Źródło:
Konkret24

Oszczędności Karola Karskiego podczas pracy w Parlamencie Europejskim wzrosły 20-krotnie. Ma też więcej mieszkań. Ryszard Czarnecki stał się milionerem. Również majątek Róży Thun znacząco urósł. Byli europosłami co najmniej dekadę - teraz już nie zostali wybrani. Sprawdzamy, z jakimi majątkami kończą przygodę w Brukseli.

Miliony na kontach, mieszkania, domy. Wieloletni europosłowie wracają z Brukseli

Miliony na kontach, mieszkania, domy. Wieloletni europosłowie wracają z Brukseli

Źródło:
Konkret24

Według krążącego w sieci nagrania i wpisów w mediach społecznościowych na mecz Ukrainy ze Słowacją podczas Euro 2024 kibice nie będą mogli wnieść słowackich flag. To dlatego, że te przypominają flagi innego państwa. To nieprawda. Wyjaśniamy, jakie są zasady dotyczące flag na meczach i gdzie jest przekłamanie.

Słowackie flagi będą konfiskowane, "bo są podobne do rosyjskich"? To fake news

Słowackie flagi będą konfiskowane, "bo są podobne do rosyjskich"? To fake news

Źródło:
Konkret24

Wiceminister sprawiedliwości Arkadiusz Myrcha pochwalił się w serwisie X listą kwestii zrealizowanych po "pół roku rządów". Część z nich pokrywa się ze 100 konkretami - obietnicami przedwyborczymi Koalicji Obywatelskiej. Sprawdziliśmy, czy lista przedstawiana przez polityka ma potwierdzenie w rzeczywistości.

Minister Myrcha chwali się dokonaniami rządu. Sprawdzamy

Minister Myrcha chwali się dokonaniami rządu. Sprawdzamy

Źródło:
Konkret24

Posłanka Lewicy Wanda Nowicka zapytana, czy w ochronę naszej wschodniej granicy powinien się włączyć Frontex, stwierdziła, że ta unijna agencja zaangażuje się tylko wtedy, "gdybyśmy sobie rzeczywiście nie radzili z tymi problemami". Tak jednak nie jest. Frontex regularnie współpracuje z Polską - również w tym roku.

Frontex działa wtedy, gdy państwo nie radzi sobie z problemami na granicy? Nie tylko

Frontex działa wtedy, gdy państwo nie radzi sobie z problemami na granicy? Nie tylko

Źródło:
Konkret24

Niemal 60 polityków Prawa i Sprawiedliwości, Suwerennej Polski oraz Konfederacji w ciągu dwóch dni rozsyłało w mediach społecznościowych zdjęcia czarnoskórych osób przebywających w Polsce. To wywołało efekt "zalania internetu", który teraz ci sami politycy wskazują jako… skutek działań rządu. Towarzyszący tej akcji manipulacyjny przekaz miał generować negatywne emocje. 

"Zalewają internet". Jak politycy skoordynowali akcję ze zdjęciami czarnoskórych osób

"Zalewają internet". Jak politycy skoordynowali akcję ze zdjęciami czarnoskórych osób

Źródło:
Konkret24

Według rozpowszechnianego w sieci cytatu prezydent Andrzej Duda miał na szczycie w Szwajcarii wzywać do "dekolonizacji" Rosji, a konkretnie: do jej podziału "na 200 państw etnicznych". To dezinformacja, szerzona także na prorosyjskich stronach. Słowa polskiego prezydenta zostały przeinaczone.

Duda zaproponował "podział Rosji na 200 państw etnicznych"? Co dokładnie powiedział

Duda zaproponował "podział Rosji na 200 państw etnicznych"? Co dokładnie powiedział

Źródło:
Konkret24

"Przyszłym pokoleniom zabrano lekarzy", "rząd nie chce, żeby w Polsce było więcej lekarzy" - piszą w sieci internauci, krytykując likwidację kierunków lekarskich na niektórych uczelniach. Takie decyzje jeszcze jednak nie zapadły. Trwa audyt. Naczelna Rada Lekarska tłumaczy, że bardziej niż ilość liczy się jakość kształcenia.

"Likwidują kierunki lekarskie"? Jaki problem ma dziewięć uczelni

"Likwidują kierunki lekarskie"? Jaki problem ma dziewięć uczelni

Źródło:
Konkret24

Informacja, jakoby w Wałbrzychu miał się pojawić jakiś autokar z uchodźcami z Afryki, od kilku dni jest rozpowszechniana w mediach społecznościowych - w różnej formie. Nie jest prawdziwa. Wygląda to na skoordynowaną akcję, której celem jest wywołanie negatywnych emocji wobec migrantów i uchodźców w Polsce.

"Zaczęło się", "autokar z uchodźcami w Wałbrzychu". Uwaga na fałszywkę

"Zaczęło się", "autokar z uchodźcami w Wałbrzychu". Uwaga na fałszywkę

Źródło:
Konkret24

"A czy państwo otrzymali już powołanie na ćwiczenia wojskowe..." - tego typu komentarze krążą w mediach społecznościowych w reakcji na publikowane w sieci karty powołań do wojska. Według nagłaśnianego przekazu wojsko ma teraz wysyłać więcej takich kart i to do osób "z łapanki". Uspokajamy i wyjaśniamy.

"Zapukało do mnie wojsko". Co wiemy o kartach powołań

"Zapukało do mnie wojsko". Co wiemy o kartach powołań

Źródło:
Konkret24

Krążąca w mediach społecznościowych zbitka zdjęć ma dowodzić, że podczas trwającej teraz wojny Palestyńczycy namalowali na ośle flagę Izraela, a potem go zabili. Jednak te fotografie nie są ze sobą powiązane i nie mają nic wspólnego z tym, co obecnie się dzieje w Gazie. To fake news.

Osioł z namalowaną flagą Izraela zamęczony przez "dzieci z Gazy"? To nieprawda

Osioł z namalowaną flagą Izraela zamęczony przez "dzieci z Gazy"? To nieprawda

Źródło:
Konkret24

W sieci rozchodzi się opowieść o tym, jak to prezydent Wołodymyr Zełenski rzekomo kupił kasyno i hotel na Cyprze - posty o tym wrzucane są przy okazji różnych wypowiedzi dotyczących Ukrainy. To kolejny przykład historii stworzonej przez rosyjską propagandę po to, by zdyskredytować ukraińskiego prezydenta - ale też tych, którzy pomagają Ukrainie. W tym między innymi polski rząd.

Zełenski, hotel i kasyno na Cyprze. Jak rosyjska propaganda tworzy napięcia dyplomatyczne

Zełenski, hotel i kasyno na Cyprze. Jak rosyjska propaganda tworzy napięcia dyplomatyczne

Źródło:
Konkret24

Uczestnicy rolniczego protestu w Brukseli utrzymują, że jedną z przyczyn interwencji policji był fakt, że nieśli polskie flagi. Tak samo sugerował w swoim tekście rolniczy portal. Brukselska policja wyjaśnia, dlaczego polscy rolnicy "zostali poproszeni o przeniesienie się" w inne miejsce. Nie o flagę chodziło.

Rolnicy w Brukseli "osaczeni", bo "chodzili z polską flagą"? Policja wyjaśnia powód

Rolnicy w Brukseli "osaczeni", bo "chodzili z polską flagą"? Policja wyjaśnia powód

Źródło:
Konkret24

Jedni twierdzą, że zastrzeganie numeru PESEL to wstęp do likwidacji gotówki, inni - że chodzi o większą inwigilację obywateli. Wokół nowej usługi narosło już wiele fałszywych przekazów. Weryfikujemy je.

"Jest drugie dno" przy zastrzeżeniu numeru PESEL? Rozwiewamy mity

"Jest drugie dno" przy zastrzeżeniu numeru PESEL? Rozwiewamy mity

Źródło:
Konkret24

Samolot podnosi się z pasa startowego, gdy tuż za nim, na tym samym pasie, ląduje już inny - taką scenę widać na filmie opublikowanym w mediach społecznościowych. Komentujący uznał to "przykład synchronizacji lądowania", ale wielu internautów nie wierzy w prawdziwość filmu. Jaka jest prawda?

"Ciekawy przykład synchronizacji" lądowania i startu samolotów? Wręcz przeciwnie

"Ciekawy przykład synchronizacji" lądowania i startu samolotów? Wręcz przeciwnie

Źródło:
Konkret24

Politycy PiS i Suwerennej Polski wykorzystują pismo wysłane przez Podlaski Urząd Wojewódzki do samorządowców jako dowód, jakoby rząd wydał "polecenie szukania miejsc na ośrodki dla nielegalnych migrantów". To przekaz nieprawdziwy, wzbudzający niepokój w lokalnej społeczności. Dokument dotyczy czego innego, a procedurę tę opisał dwa lata temu rząd Zjednoczonej Prawicy.

Rząd "szuka miejsc dla nielegalnych migrantów" na Podlasiu? O co chodzi z pismem wojewody

Rząd "szuka miejsc dla nielegalnych migrantów" na Podlasiu? O co chodzi z pismem wojewody

Źródło:
Konkret24

Według wielu internautów polsko-rosyjskę granicę na Mierzei Wiślanej wyznacza niski płot z siatki. Nagrania i zdjęcia publikowane w mediach społecznościowych pokazują dość liche ogrodzenie, które biegnie w poprzek plaży. Tyle że granica państwowa przebiega w innym miejscu i w inny sposób jest ochraniana. Wyjaśniamy.

"Tak wygląda nasza granica z Rosją"? Nie. Wygląda inaczej

"Tak wygląda nasza granica z Rosją"? Nie. Wygląda inaczej

Źródło:
Konkret24

W rozpoczynającym się jutro posiedzeniu Sejmu już nie będą brać udziału, a na mandaty posłów Parlamentu Europejskiego jeszcze czekają. Wyjaśniamy, jaka jest teraz sytuacja posłów, którzy w wyniku niedzielnych wyborów pojadą do Brukseli. I kiedy ich miejsca w Sejmie zostaną uzupełnione.

25 wybranych. Jeszcze nie są europosłami, a w Sejmie już nie zagłosują

25 wybranych. Jeszcze nie są europosłami, a w Sejmie już nie zagłosują

Źródło:
Konkret24, PAP

"W zamian za to wejdą prażone chrząszcze", "chyba trzeba wyjść z Unii, bo za chwile nic nie zjemy" - piszą oburzeni internauci, komentując rozpowszechnianą w sieci informację, jakoby Unia Europejska zakazała produkcji chipsów o smaku bekonowym. Tylko że to fake news. Chodzi o inny zakaz.

Unia zakazała chipsów o smaku bekonu? To nie tak, wyjaśniamy

Unia zakazała chipsów o smaku bekonu? To nie tak, wyjaśniamy

Źródło:
Konkret24