FAŁSZ

Zełenski i inni ukraińscy politycy zostali w 2022 roku miliarderami? Nie, to przerobiona grafika

Źródło:
Konkret24

W sieci krąży infografika, która rzekomo pokazuje, jak pięciu ukraińskich polityków, w tym prezydent Wołodymyr Zełenski, wzbogaciło się po rosyjskiej agresji. Wygląda, jakby została przygotowana przez redakcję BBC, ale jest to przerobiony materiał.

Pokazujemy, co jest prawdą, a co fałszem
Weryfikujemy fake newsy, sprawdzamy dane, analizujemy informacje z sieci

"Fortuny banderowców od lutego 2022. Polski podatnik miał całkiem spory w tym udział" - napisał polski anonimowy użytkownik Twittera w poście z 31 grudnia 2022 roku. Dołączył infografikę zatytułowaną "Fortuny ukraińskich polityków". Wygląda na przygotowaną przez redakcję BBC, brytyjskiego nadawcy publicznego - zgadza się charakterystyczna szata graficzna wykorzystująca odcienie czerwieni. W dolnym prawym rogu znajduje się logo stacji, źródłem danych ma być magazyn "Forbes".

Wykres przestawia rzekomą wartość majątków pięciu ukraińskich polityków w lutym i grudniu 2022 roku. Są to kolejno: prezydent Ukrainy Wołodymyr Zełenski, minister obrony Ołeksij Reznikow, minister spraw zagranicznych Dmytro Kułeba, Władimir Kliczko (choć prawdopodobnie chodziło o jego starszego brata, Witalija Kliczkę, który jest merem Kijowa, jego zdjęcia też użyto; młodszy z braci Kliczków nie pełni żadnej oficjalnej funkcji). Ostatnim wymienionym politykiem na jest Mychajło Podolak, doradca prezydenta Zełenskiego.

Według zaprezentowanych danych, każdy z nich miał się znacząco wzbogacić od początku rosyjskiej agresji. Między lutym a grudniem najwięcej zyskać miał prezydent Zełenski - wartość jego majątku jakoby zwiększyła się o 850 mln dolarów (z 650 mln do 1,5 mld dolarów). Z kolei majątek Kuleby wzrósł o 750 mln dolarów, do 1,2 mld dolarów. Czterech z pięciu polityków miało stać się miliarderami.

FAŁSZ
Wprowadzający w błąd tweet z 31 grudnia 2022 rokutwitter.com

Treść zamieszczonej w tweecie infografiki jest w języku angielskim i wygląda na przetłumaczoną przy użyciu aplikacji Google Lens dostępnej na smartfony (ta pozwala na tłumaczenie tekstu przy użyciu aparatu). Tweet z infografiką wyświetlono 26,5 tys. razy. Polubiło go ponad 600 użytkowników, a podało dalej prawie 260.

Jeśli przyjrzeć się uważnie, to na grafice opublikowanej na Twitterze widać ślady przeróbek dokonanych w programie graficznym - zamazywanie treści w miejscu nazwisk polityków. Tej ingerencji dokonano nieudolnie - ślady zmian widać też na zdjęciach polityków.

Na dwóch rosyjskojęzycznych stronach znaleźliśmy ten sam materiał, ale w wersji ukraińskojęzycznej (co potwierdza, że wersja angielskojęzyczna była tłumaczeniem). Na News-front.info opublikowano ją w materiale datowanym na 30 grudnia 2022 roku. Na stronie Fine-news.ru pojawiła się w artykule z 1 stycznia 2023 roku. Materiały zatytułowano "Ukraina poprawia swój dobrobyt finansowy na koszt Zachodu" i "Zełenski i inni czołowi ukraińscy politycy wzbogacili się o miliardy dolarów w 2022 roku".

Nie są to strony, którym należy ufać. News-front.info należy do sieci stron sterowanej przez służby Kremla i służącej do siania propagandy. Sieć opisywał m.in. zespół dziennikarzy Frontstory.pl oraz analityków EU vs Disinfo.

Przerobiony materiał z artykułu BBC News Ukrainian

Zapytaliśmy biuro prasowe BBC, czy krążąca w sieci infografika została przygotowana przez pracowników redakcji, a jeśli tak, to na podstawie jakiego konkretnego materiału "Forbesa". W odpowiedzi BBC przekazało nam, że ta wersja infografiki jest fałszywa. Również dziennikarz BBC Monitoring i BBC World Shayan Sardarizadeh przekazał Konkret24, że infografika jest "w 100 procentach fejkiem".

Jak sprawdziliśmy, do przeróbki wykorzystano infografikę, która oryginalnie pochodzi z artykułu BBC News Ukrainian o stratach poniesionych przez ukraińską gospodarkę w 2022 roku. Ten artykuł opublikowano 24 grudnia 2022 roku. Dzień wcześniej opublikowano ją na profilu BBC News Ukrainian na Facebooku. Infografikę wykorzystano ponownie w późniejszym artykule BBC News Ukrainian z 3 stycznia 2023.

Oryginalna infografika zatytułowana jest "Majątki ukraińskich miliarderów". Pokazuje, jak zmniejszyły się majątki pięciu ukraińskich oligarchów, a nie jak rzekomo zwiększyły się majątki ukraińskich polityków najwyższego szczebla. W materiale BBC News Ukrainian analizowano majątki Rinata Achmetowa, Wiktora Pińczuka, Wadima Nowinskiego, Ihora Kołomojskiego oraz Petro Poroszenki.

Do stworzenia oryginalnej infografiki wykorzystano informacje zebrane przez "Forbes Ukraina". Majątek 20 najbogatszych ludzi na Ukrainie w grudniu 2022 był mniejszy o ponad 20 miliardów dolarów w porównaniu z początkiem lutego 2022 roku - wynika z corocznego rankingu magazynu.

Autorka/Autor:

Źródło: Konkret24

Źródło zdjęcia głównego: twitter.com

Tagi:
Raporty:
Pozostałe wiadomości

Decyzja władz Warszawy o zakazie symboli religijnych w urzędzie miasta wzbudza kontrowersje, dyskusje w sieci, zarzuty ze strony polityków oraz reakcję Archidiecezji Warszawskiej. Ratusz oskarżono o dyskryminację i łamanie prawa - przede wszystkim konstytucji. Czy rozporządzenie prezydenta Rafała Trzaskowskiego jest dyskryminujące i niezgodne z prawem? Prawnicy wyjaśniają.

"Dyskryminacja", "łamanie konstytucji"? Zakaz krzyży w urzędzie a polskie prawo

"Dyskryminacja", "łamanie konstytucji"? Zakaz krzyży w urzędzie a polskie prawo

Źródło:
Konkert24

Były minister sprawiedliwości Marcin Warchoł wypomniał obecnie rządzącym, że chcą oskładkować umowy o dzieło. Tymczasem oskładkowanie umów śmieciowych pojawiło się w Krajowym Planie Odbudowy przyjętym przez rząd Zjednoczonej Prawicy.

Oskładkowanie umów o dzieło. Warchoł krytykuje rząd, a to pomysł... PiS

Oskładkowanie umów o dzieło. Warchoł krytykuje rząd, a to pomysł... PiS

Źródło:
Konkret24

Były prezes TVP Jacek Kurski wykorzystał wywiad w Radiu Zet, by przedstawić swoją wizję telewizji publicznej za jego czasów. Mówił więc, że "była obiektywna", "pokazywała prawdę" i "spełniała najwyższe standardy dziennikarskiej rzetelności". Wyjaśniamy, dlaczego te frazy należy włożyć w cudzysłów. I jakie jeszcze nieprawdy wygłosił Kurski.

Kurski o "obiektywnej telewizji", "pokazywaniu prawdy" i "dziennikarskiej rzetelności". Przypomnijmy, jak było

Kurski o "obiektywnej telewizji", "pokazywaniu prawdy" i "dziennikarskiej rzetelności". Przypomnijmy, jak było

Źródło:
Konkret24

Poseł PiS i były minister cyfryzacji Janusz Cieszyński, przy okazji krytyki premiera Donalda Tuska, określił Leszka Moczulskiego jako agenta SB. Trwający niemal 20 lat proces lidera Konfederacji Polski Niepodległej nie rozstrzygnął się na jego niekorzyść, zatem polityk opozycji szerzy nieprawdę.

Cieszyński o Leszku Moczulskim: "agent SB". To nieprawda

Cieszyński o Leszku Moczulskim: "agent SB". To nieprawda

Źródło:
Konkret24

"Co miał na myśli?", "co to za wojska?", "to chyba kamikadze" - zastanawiają się internauci, komentując w mediach społecznościowych wystąpienie Jarosława Kaczyńskiego w Siedlcach. Porównał tam kandydujących do Parlamentu Europejskiego polityków Adama Bielana i Jacka Kurskiego do "żołnierzy wojsk jednorazowego przeznaczenia". Sprawdziliśmy, co to znaczy. Wyjaśnienia są różne, jedno dotyczy "źle zaplanowanej przez dowodzącego operacji".

Kaczyński o Bielanie i Kurskim: "wojska jednorazowego przeznaczenia". A co to jest?

Kaczyński o Bielanie i Kurskim: "wojska jednorazowego przeznaczenia". A co to jest?

Źródło:
Konkret24

Była premier Beata Szydło oświadczyła w nagranym wystąpieniu, że premier Donald Tusk "nie wie, co nadzoruje" i "opowiada głupoty o likwidacji oddziałów zamiejscowych ABW". Tylko że Tusk nie mówił o oddziałach zamiejscowych, a struktury ABW uszczupliła rzeczywiście Szydło, gdy kierowała rządem.

Szydło do Tuska: "opowiadasz pan głupoty". Wcale nie

Źródło:
Konkret24

"Dziękujemy panie premierze Donaldzie Tusku za najdroższy prąd w Europie!" - piszą internauci w mediach społecznościowych. Reagują w ten sposób na opublikowaną mapę z hurtowymi cenami prądu. Widać na niej, że Polska ma najwyższą cenę energii elektrycznej. Wyjaśniamy, dlaczego nie należy wykorzystywać tej mapy w przekazach o cenach prądu i na czym polega manipulacja z nią związana.

Polska ma "najdroższy prąd w Europie". Co pokazuje ta mapa?

Polska ma "najdroższy prąd w Europie". Co pokazuje ta mapa?

Źródło:
Konkret24

Na Białorusi zachowywane są swobody obywatelskie. Łukaszenka działa na rzecz pokoju w Europie. Stany Zjednoczone i Wielka Brytania pchają teraz Polskę do wojny - takie tezy wygłasza publicznie były polski sędzia Tomasz Szmydt, który poprosił o azyl na Białorusi. Tłumaczymy, jak te jego wystąpienia są zbieżne z prokremlowską propagandą i jaki jest ich cel.

Tomasz Szmydt w machinie propagandy Kremla. "Wielowektorowa operacja"

Tomasz Szmydt w machinie propagandy Kremla. "Wielowektorowa operacja"

Źródło:
Konkret24

Jarosław Kaczyński tłumaczył na spotkaniu z sympatykami PiS, że krytykowanie byłego zarządu Orlenu za stratę 1,6 miliarda złotych przez szwajcarską spółkę koncernu "to zarzut po prostu bzdurny". Tłumaczymy, dlaczego nie ma racji.

Kaczyński o 1,6 mld zł straty Orlenu na ropie: "bzdurny zarzut". Prezes się myli

Kaczyński o 1,6 mld zł straty Orlenu na ropie: "bzdurny zarzut". Prezes się myli

Źródło:
Konkret24

"Zrezygnowali z członkostwa?" - pytają zdumieni internauci, komentując popularne w sieci nagranie, na którym widać, jak ambasador Izraela przy ONZ niszczy jakieś dokumenty. Zdaniem komentujących ambasador włożył do niszczarki swój identyfikator i kartę do głosowania na forum ONZ. Ale to nieprawda.

"Wstydźcie się!" Co ambasador Izraela włożył do niszczarki?

"Wstydźcie się!" Co ambasador Izraela włożył do niszczarki?

Źródło:
Konkret24

Pokryci tatuażami, prawie nadzy, z włosami w nieładzie i mocnym makijażem pozują na ściance z logo Eurowizji - takie zdjęcie rzekomych uczestników tegorocznego konkursu rozpowszechniają internauci. Piszą o "zatraceniu człowieczeństwa w UE" i "antykulturze". Fotografię jako prawdziwą pokazali też kandydaci PiS do Parlamentu Europejskiego. Tylko że to fake news.

"Antykultura" na Eurowizji? Takiego zespołu nie było

"Antykultura" na Eurowizji? Takiego zespołu nie było

Źródło:
Konkret24

Najwyższe łączne dochody w ubiegłym roku wśród nowych wojewodów wykazał wojewoda lubelski, a największe oszczędności - wojewoda opolska. Co jeszcze zapisali w oświadczeniach majątkowych? Sprawdzamy.

Majątki wojewodów. Który zarobił najwięcej, kto najwięcej zaoszczędził

Majątki wojewodów. Który zarobił najwięcej, kto najwięcej zaoszczędził

Źródło:
Konkret24

Trzej aktorzy, gwiazdy Hollywood, rzekomo wystąpili z aktorskiego związku zawodowego i założyli nową, konserwatywną organizację - informują internauci w mediach społecznościowych, także polskich. Brzmi ciekawie, lecz nie jest to prawda.

Stallone, Washington, Wahlberg tworzą związek "skupiający się na tradycyjnych wartościach"? Nieprawda

Stallone, Washington, Wahlberg tworzą związek "skupiający się na tradycyjnych wartościach"? Nieprawda

Źródło:
Konkret24

Powietrze w paczkach chipsów zostało zakazane przez Unię Europejską - ogłosili internauci w mediach społecznościowych. Rzekomym źródłem ma być unijne rozporządzenie, w którym nie znajdziemy takiego zakazu. Wyjaśniamy.

"Unia Europejska zakazała powietrza w opakowaniach chipsów". Co nie zgadza się w tym przekazie

"Unia Europejska zakazała powietrza w opakowaniach chipsów". Co nie zgadza się w tym przekazie

Źródło:
Konkret24

Pytania internautów, w tym posłanki PiS, wzbudził widok radiowozu polsko-niemieckiego patrolu policji. Niektórzy łączyli jego obecność z piątkowym protestem rolników. To nie był patrol - wyjaśnia policja i tłumaczy, dlaczego pojazd znalazł się w Warszawie.

Polsko-niemiecki patrol w Warszawie. "Czy to początek niemieckiej jurysdykcji w stolicy?" Nie

Polsko-niemiecki patrol w Warszawie. "Czy to początek niemieckiej jurysdykcji w stolicy?" Nie

Źródło:
Konkret24

Rozwija się spór kompetencyjny między rządem a prezydentem. Stronnicy Andrzeja Dudy, powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego, utrzymują, że jeśli prezydent chce jechać z premierem na szczyt Unii Europejskiej, to zawsze on przewodniczy polskiej delegacji. Tylko że trybunał orzekł akurat odwrotnie.

Spór kompetencyjny. Prezydent "absolutnie szefem delegacji" na szczycie UE?

Spór kompetencyjny. Prezydent "absolutnie szefem delegacji" na szczycie UE?

Źródło:
Konkret24

Rosyjska propaganda używa wiralowego nagrania, by pokazać rzekomą niechęć francuskich pilotów do udziału Francji w wojnie w Ukrainie. Materiał skomentowała nawet rzeczniczka rosyjskiego MSZ. To manipulacja. Chodzi o odpowiednią... perspektywę.

Samoloty "przez pomyłkę namalowały" na niebie flagę Rosji? Wyjaśniamy

Samoloty "przez pomyłkę namalowały" na niebie flagę Rosji? Wyjaśniamy

Źródło:
Konkret24

"Co jest powodem likwidacji tych studiów?", "likwidatura działa", "Rosja już tu jest" - falę oburzenia w sieci spowodowała informacja o likwidacji Katedry Służb Specjalnych na Akademii Sztuki Wojennej. Powtarzają się pytania o powody zamknięcia jednostki. Wyjaśniamy, na czym polegają zmiany na tej jednej z największych uczelni wojskowych w Polsce.

"Rozmontowują nas", "rozkład Polski". Co się dzieje na Akademii Sztuki Wojennej

"Rozmontowują nas", "rozkład Polski". Co się dzieje na Akademii Sztuki Wojennej

Źródło:
Konkret24

Część polityków obozu rządzącego uważa, że wybory do Parlamentu Europejskiego "stały się szalupą ratunkową" dla niektórych kandydatów. Czy rzeczywiście "można się schować" za immunitetem europosła? Do czasu.

Ucieczka w immunitety? Dlaczego "europarlament nie ochroni"

Ucieczka w immunitety? Dlaczego "europarlament nie ochroni"

Źródło:
Konkret24

Po tym, jak sędzia Tomasz Szmydt - znany między innymi z afery hejterskiej - poprosił o azyl polityczny na Białorusi, politycy PiS nagłaśniają przekaz, że Szmydta na sędziego powołał prezydent Bronisław Komorowski. Prawda jest inna: Szmydta awansowało kolejnych trzech prezydentów, a za czasów ministra Zbigniewa Ziobry trafił do biura neo-KRS.

PiS: za awansem sędziego Szmydta stał prezydent Komorowski. Manipulacja

PiS: za awansem sędziego Szmydta stał prezydent Komorowski. Manipulacja

Źródło:
Konkret24

Prawo i Sprawiedliwość przekonuje, że nie chce wyjścia Polski z Unii Europejskiej, ale swój przekaz w kampanii do europarlamentu buduje na negatywnych obrazach wspólnoty. Przedstawiamy główne fałszywe narracje PiS o UE. Eksperci wyjaśniają, na czym polega ta strategia mobilizowania elektoratu "do walki o suwerenność" zamiast "przepisami dotyczącymi krzywizny banana".

Suwerenność, Zielony Ład, euro… Fałszywe narracje PiS o Unii Europejskiej

Suwerenność, Zielony Ład, euro… Fałszywe narracje PiS o Unii Europejskiej

Źródło:
Konkret24