Analiza budżetów 35 instytucji i urzędów państwowych na 2022 rok, którą przedstawiliśmy w tekście opublikowanym 28 grudnia 2021 roku, wywołała komentarze w mediach społecznościowych. Porównaliśmy wtedy wydatki tych jednostek zaplanowane w nowelizacji budżetu na 2021 rok z wydatkami zaplanowanymi w 2022 roku. Okazało się, że najwięcej wzrosną budżety Państwowej Agencji Atomistyki – o 49 proc.; Kancelarii Premiera – o 41,9 proc. i Rzecznika Praw Dziecka – o 40,5 proc.
Lecz komentarze wywołał fakt, że zmaleją wydatki Centralnego Biura Antykorupcyjnego – o 3,1 proc, Agencji Wywiadu - o ponad 10 proc. i Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego – o ponad 20 proc. Czyli służb.
Sejm przyjął budżet na 2022 rok. Wśród głosujących był również Łukasz Mejza
"Dziwnie wygląda 10% obniżenie budżetu Agencji Wywiadu w obliczu nowych wyzwań, w tym w naszym bezpośrednim sąsiedztwie" – napisał na Twitterze Michał Rybak, były funkcjonariusz Agencji Wywiadu, a obecnie detektyw i ekspert do spraw bezpieczeństwa (pisownia postów oryginalna). "Na pewno w obecnej sytuacji geopolitycznej to AW, SWW, ABW etc powinny być mocno wspierane. To wręcz kwestia interesu narodowego(nawet jeśli to trochę patetyczne)" – skomentował jego post jeden z twitterowiczów.
Z kolei inny z internautów, autor bloga Bezpieczeństwo i Strategia wyjasniał, że: "1) Jest to po części wypadkową słabnące pozycji szefa 2) Większe przełożenie na działania ma wielkość funduszu operacyjnego, a tutaj nie mamy danych dot. tego, czy został zmniejszony/zwiększony. 3) Generalnie nasze służby robią słaby użytej z pieniędzy, którymi dysponują".
Do wyzwań dotyczących bezpieczeństwa państwa odniósł się w swoim tweecie Maciej Sankowski, redaktor internetowego serwisu "O służbach". "Aż 843 mln w przyszłorocznym budżecie dostanie do dyspozycji KPRM. Dla porównania – Agencja Wywiadu zaledwie 247 mln – i to w czasach najpoważniejszego zagrożenia Polski od zakończenia II wojny światowej" - napisał. To skomentował Bartosz Węglarczyk, redaktor naczelny Onet.pl: "Tak, trudno to zrozumieć".
Ponieważ jeden z internautów stwierdził, że "jak zawsze warto spojrzeć w szerszej perspektywie niż tylko rok do roku" - sprawdziliśmy budżety służb specjalnych od 2015 roku, czyli od ostatniego roku rządów koalicji PO-PSL.
ABW ma największy budżet wśród służb
Prezentujemy dane z tabel do sprawozdań z wykonania budżetu państwa, które co roku w drodze uchwały przyjmuje rząd i przesyła do Sejmu.
Największym budżetem dysponowała zawsze Agencja Bezpieczeństwa Wewnętrznego. W latach 2015-2016 wynosił on najmniej - odpowiednio: 517,6 i 582,8 mln zł. Za to rok później urósł do 747,5 mln zł.
W latach 2018-2019 wydatki ABW malały, by nieco wzrosnąć w roku 2020 – do 664,8 mln zł. Na rok 2022 zaplanowano 649,7 mln zł, a więc dużo więcej niż na początku rządów Zjednoczonej Prawicy, choć mniej niż w 2021 roku.
Co roku więcej na Agencję Wywiadu i CBA
Na stały wzrost budżetów czasie rządów PiS mogła dotychczas liczyć Agencja Wywiadu. Jej wydatki w latach 2015-2020 wzrosły aż 71 proc. - ze 153,3 do 253,4 mln zł. Największy poziom osiągnęły w 2019 roku – 267,5 mln zł.
Według nowelizacji ustawy budżetowej na 2021 rok budżet Agencji Wywiadu ma wynieść 275,8 mln, a w roku 2022 – jak zapisano w ustawie budżetowej - będzie o 10 proc. niższy i wynieść 247,1 mln zł. Czyli byłby to pierwszy rok od 2019 roku, gdy wydatki na tę służbę zmaleją.
W miarę stały wzrost wydatków zapewniano też Centralnemu Biuru Antykorupcyjnego. W ostatnim roku swoich rządów, czyli w 2015 roku, rząd PO-PSL wydał na CBA 114 mln zł. W latach 2018-2020 budżety były już jednak wyższe, mniej więcej na poziomie ok. 208 mln zł. Na 2021 zaplanowano 248,9 mln zł, a na 2022 rok niewiele mniej – 241,2 mln.
Więcej dostawały też służby wojskowe
Większymi pieniędzmi niż za PO-PSL dysponuje też Służba Kontrwywiadu Wojskowego. W 2020 roku miała najwyższy budżet od 2015 roku – 347,7 mln zł. W 2022 rok jej wydatki mają jeszcze wzrosnąć - do 362,9 mln zł.
Natomiast wysokości budżetów Służby Wywiadu Wojskowego mocno się wahały w analizowanym okresie. W 2015 roku było to 427,7 mln zł, a w następnym - tylko 230,1 mln zł. Kolejny raz SWW rekord w wydatkach tej słuzby był w 2020 roku – 449 mln zł.
Nadchodzi fala rezygnacji z pracy w CBA? "Syndrom szczurów uciekających z tonącego okrętu"
Podsumowując, łączne wydatki na służby specjalne w latach 2015-2020 (pomijamy kwoty planowanych wydatków na lata 2021-2022) były następujące:
- ABW – 3 846,8 mln zł
- SWW – 1 797,6 mln zł
- SKW – 1 693,3 ml zł
- AW – 1 259,2 mln zł
- CBA – 1 056,1 mln zł
W sumie od 2015 do 2020 roku na służby specjalne z budżetu państwa wydano ponad 10,7 mld zł.
Autor: Piotr Jaźwiński / Źródło: Konkret24; zdjęcie: Jakub Kaczmarczyk / PAP