Minister Maląg: "do roku 2015 nie było wsparcia dla rodzin z małymi dziećmi". To nieprawda

Podczas rozmowy 11 października w "Kwadransie politycznym" w TVP1 minister rodziny i polityki społecznej Marlena Maląg została zapytana m.in. o to, czy będzie rewaloryzacja programu wsparcia dla rodzin 500 plus. Odpowiedziała: "Podchodzimy do polityki prorodzinnej jako tej kompleksowej, systemowej. Z jednej strony 500 plus, z drugiej programy, które wspierają rodziny, właśnie po rodzinny kapitał opiekuńczy. Na ten moment nie pracujemy nad tym rozwiązaniem". W uzupełnieniu dodała: "Trzeba też spojrzeć, porównując obecny rok do roku 2015, kiedy nie było żadnego wsparcia dla rodzin z małymi dziećmi".

Nie po raz pierwszy polityk partii rządzącej prezentuje przekaz, że za rządów Platformy Obywatelskiej i Polskiego Stronnictwa Ludowego nie było systemowego wsparcia dla rodzin z dziećmi. Nie jest to jednak prawda.

Ta narracja obu rządzącego funkcjonuje od lutego 2016 roku, kiedy to PiS przedstawił w Sejmie projekt ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci Rodzina 500 plus. Ówczesna minister rodziny, pracy i polityki społecznej Elżbieta Rafalska mówiła, że w czasie poprzednich rządów "nieskończona lista barier zniechęcała do posiadania potomstwa, a państwo nie robiło wiele, by je usuwać. Robiło też niewiele, by wspomagać młodych – polityka społeczna była do nich odwrócona plecami". Tę ostatnią frazę Rafalska, już jako europosłanka PiS, powtórzyła 10 sierpnia 2021 roku: "Liberalne rządy PO-PSL spowodowały, że mieliśmy głodujące dzieci, skrajne ubóstwo wielu rodzin wielodzietnych czy politykę społeczną całkowicie odwróconą plecami do rodzin".

Przekaz ten okazał się skuteczny, choć Platforma Obywatelska pokazywała, że nie jest prawdziwy. Jeszcze przed uchwaleniem ustawy o 500 plus, w lutym 2016 roku, na profilu PO na Facebooku opublikowano grafikę z listą 10 programów wsparcia rodzin, które wdrożono w czasie ośmioletnich rządów koalicji PO-PSL. "Wsparcie dla rodzin to musi być całościowy, przemyślany system - taki zbudowaliśmy przez 8 lat" - napisano.

Przypominamy te najbardziej znane i powszechne programy społeczne wprowadzone w czasach rządów PO-PSL.

4 lutego 2011 roku Sejm z inicjatywy rządu uchwalił ustawę o opiece nad dziećmi do lat 3. Na podstawie tych przepisów realizowano program finansowego wsparcia samorządów w tworzeniu miejsc w żłobkach, klubach dziecięcych, dofinansowano także pracę dziecięcych opiekunów. Do 2015 roku - jak wynika ze sprawozdania z realizacji tej ustawy - liczba żłobków i klubów dziecięcych wzrosła z 511 do 2990; liczba miejsc w nich z 32,5 do 84 tys., a odsetek dzieci objętych opieką wzrósł z 2,6 do 8,3 proc. Ustawa wciąż obowiązuje, a program jest kontynuowany przez rząd PiS pod nazwą Maluch plus.

Od 1 września 2013 roku, po uchwaleniu 13 czerwca 2013 roku nowelizacji ustawy o systemie oświaty oraz niektórych innych ustaw, wprowadzono system "przedszkole za złotówkę" - to znaczy, że każda dodatkowa godzina dziecka w przedszkolu będzie kosztować nie więcej niż 1 zł. Dzięki temu rodzice posyłający dzieci do przedszkoli mogli zaoszczędzić nawet kilkaset złotych miesięcznie. Program wciąż działa.

13 czerwca 2013 roku weszły w życie przepisy znowelizowanego Kodeksu pracy. Wydłużały okres pozostawania dziecka pod opieką rodziców do 52 tygodni. Wprowadzone zmiany przyznawały rodzicom 20 tygodni urlopu macierzyńskiego, w tym 14 zarezerwowanych dla matek, sześć tygodni urlopu dodatkowego oraz 26 tygodni nowego urlopu rodzicielskiego. To o tych rozwiązaniach lider PO Donald Tusk mówi obecnie na spotkaniach z wyborcami - że jego rząd wprowadził "jeden z najdłuższych urlopów macierzyńskich w Europie".

24 lipca 2015 roku Sejm uchwalił prezydencką nowelizację Kodeksu pracy, która, nie skracając 52-tygodniowego okresu urlopu, wprowadzała możliwość jego elastycznego wykorzystania nawet do zakończenia roku kalendarzowego, w którym dziecko kończy szósty rok życia. Z urlopu na opiekę nad dzieckiem mogą korzystać także ojcowie. W 2015 roku z tej formy urlopu rodzicielskiego korzystało 250 tys. matek.

Od początku 2015 roku, na podstawie ustawy o Karcie Dużej Rodziny, funkcjonuje system zniżek i dodatkowych uprawnień dla rodzin z trójką dzieci i więcej - zarówno w instytucjach publicznych, jak i w firmach prywatnych. Z taką kartą można otrzymać zniżki na przejazdy kolejowe, ulgi na opłaty za wydanie dokumentów; jej posiadacze mają możliwość tańszego korzystania z katalogu oferty kulturalnej, rekreacyjnej czy transportowej w całym kraju. U partnerów programu mogą robić tańsze zakupy.  W 2015 roku wydano ponad 1,1 mln Kart Dużej Rodziny.

Pod koniec rządów PO-PSL - 24 lipca 2015 roku - Sejm uchwalił ustawę o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych ustaw. Wprowadziła nowe świadczenie rodzinne, tzw. kosiniakowe – od nazwiska ministra pracy i polityki społecznej Władysława Kosiniaka-Kamysza (prezesa PSL). Wsparcie finansowe w wysokości tysiąca złotych przysługuje przez rok (52 tygodnie) po urodzeniu dziecka dla osób, które nie korzystają z zasiłku macierzyńskiego – a więc studentom, osobom bezrobotnym, rolnikom bez ubezpieczenia w KRUS czy wykonującym pracę na umowach cywilno-prawnych.

Ani PO, ani PSL nie mogły się już chwalić rezultatami tego programu, bo przepisy o "kosiniakowym" zaczęły obowiązywać od 1 stycznia 2016 roku, a więc po wygranych przez PiS wyborach parlamentarnych.