Co z ustawą o majątkach rodzin najważniejszych urzędników? Utknęła w Trybunale Konstytucyjnym


Publiczna dyskusja na temat udziałów ministra zdrowia Łukasza Szumowskiego i jego żony w prywatnych spółkach nie zmienia faktu, że nie ma podstaw prawnych do ujawnienia majątku Anny Szumowskiej. Ustawa o jawności majątków rodzin najważniejszych urzędników państwowych od siedmiu miesięcy tkwi w Trybunale Konstytucyjnym, skierowana tam przez prezydenta Andrzeja Dudę.

Dokładnie rok temu było głośno o zakupie przez Mateusza Morawieckiego działki od Kościoła we Wrocławiu, którą - jak się okazało się - przed wejściem w politykę ówczesny członek zarządu banku BZ WBK przepisał na żonę. Dziś równie głośno jest o ministrze zdrowia Łukaszu Szumowskim, który -wchodząc do polityki - przepisał na żonę udziały w spółkach swojego brata. Lecz nie ma prawnych możliwości, które zmusiłyby ministra zdrowia, a także premiera Morawieckiego do ujawnienia majątków żon, ponieważ ustawa, która to zakładała, od 18 października 2019 roku tkwi w Trybunale Konstytucyjnym, skierowana tam przez prezydenta Andrzeja Dudę.

Co z ustawą o jawności majątków rodzin polityków? "To jest kwestia czasu"
Co z ustawą o jawności majątków rodzin polityków? "To jest kwestia czasu"Fakty po południu

Brat ministra

O majątku rodziny Szumowskich – jego żony Anny i brata Marcina - zrobiło się głośno za sprawą ostatnich publikacji "Gazety Wyborczej" i "Faktu". "GW" napisała 18 maja, że zanim Łukasz Szumowski wszedł do rządu, był udziałowcem dwóch z wielu spółek, których założycielem był jego starszy brat Marcin Szumowski. Te spółki to Vestera i Szumowski Investments.

W czerwcu 2017 roku, kilka miesięcy po tym, jak został wiceministrem nauki, Łukasz Szumowski pozbył się udziałów w spółkach, które następnie przejęła jego żona Anna.

Wiceminister zdrowia Janusz Cieszyński o ministrze Łukaszu Szumowskim
Wiceminister zdrowia Janusz Cieszyński o ministrze Łukaszu Szumowskimtvn24

Zbycie udziałów wynikało z przepisów ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o ograniczeniu prowadzenia działalności gospodarczej przez osoby pełniące funkcje publiczne. Jeden z przepisów tej tzw. ustawy antykorupcyjnej stanowi, że osoby pełniące funkcje publiczne nie mogą "posiadać w spółkach prawa handlowego więcej niż 10 proc. akcji lub udziały przedstawiające więcej niż 10 proc. kapitału zakładowego – w każdej z tych spółek".

Z kolei dziennik "Fakt" opisał 15 maja jak to w latach 2017–2020 spółka Marcina Szumowskiego otrzymała z publicznych środków co najmniej 74 mln zł z dotacji i grantów z Narodowego Centrum Badań i Rozwoju. Kontrola posłów Koalicji Obywatelskiej w NCBiR 19 maja ujawniła, że w czasach rządów PiS spółka Marcina Szumowskiego otrzymała ponad 140 mln państwowych dotacji.

NCBiR podlega resortowi nauki, w którym Łukasz Szumowski był wiceministrem od końca 2016 do początku 2018 roku. Jego brat był wówczas prezesem OncoArendi Therapeutics. Spółka ta tylko w 2017 roku otrzymała 29,5 mln zł dotacji - w tym okresie Łukasz Szumowski jako wiceminister w zastępstwie innego wiceministra sprawował "warunkowy nadzór nad NCBiR".

Poseł KO Sławomir Neumann o sprawie zakupu maseczek
Poseł KO Sławomir Neumann o sprawie zakupu maseczektvn24

Żona ministra

W kilku wywiadach prasowych minister Szumowski przyznawał, że jego żona "prowadzi prywatną przychodnię". Jeśli tak, i jeśli Anna Szumowska ma zarejestrowaną działalność gospodarczą, to zdaniem mecenas Elizy Rutynowskiej, prawniczki Forum Obywatelskiego Rozwoju, można ją uznać za przedsiębiorcę prowadzącą działalność gospodarczą. Wtedy, zgodnie z art. 8 u.1 ustawy o ograniczeniu działalności gospodarczej przez osoby pełniące funkcje publiczne, minister Szumowski powinien złożyć premierowi oświadczenie o działalności gospodarczej żony.

W kolejnym ustępie tego artykułu zapisano, że powoływana przez premiera komisja, "na wniosek przełożonego lub osoby zainteresowanej, wydaje, w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, opinię, czy działalność gospodarcza, o której mowa w ust. 1, może wywołać podejrzenie o stronniczość lub interesowność".

Pytania o majątek ministra. Opozycja chce kontroli CBA i NIK
Pytania o majątek ministra. Opozycja chce kontroli CBA i NIKFakty po południu

Zapytaliśmy o to biuro prasowe Ministerstwa Zdrowia: "Jeśli pani Anna Szumowska prowadzi działalność gospodarczą w formie prywatnej przychodni, to czy minister Łukasz Szumowski złożył oświadczenie o działalności gospodarczej prowadzonej przez małżonka na podstawie art. 8 ust. 1 ustawy o ograniczeniu działalności gospodarczej przez osoby pełniące funkcje publiczne? Jeśli tak, to czy odpowiednia komisja zgodnie z art. 8 ust. 2 w/w ustawy wydała opinię, czy ta działalność gospodarcza może wywołać podejrzenie o stronniczość?".

Otrzymaliśmy następującą odpowiedź: "Minister Łukasz Szumowski ma od 2008 r. rozdzielność majątkową z żoną. Sam nie dysponuje żadnymi udziałami w żadnym podmiocie gospodarczym. Przychodnia, w której udziały ma żona pana ministra, nie ma też kontraktu z NFZ."

Po ponowieniu pytań o oświadczenie otrzymaliśmy kolejne wyjaśnienie: "Minister Łukasz Szumowski wypełnia oświadczenia majątkowe w zgodzie z Rozporządzeniem Prezydenta w sprawie określenia wzorów formularzy oświadczeń o prowadzeniu działalności gospodarczej i stanie majątkowym z dnia 14.06.2017 r. To rozporządzenie dokładnie określa wzór formularza oświadczeń".

Przykład premiera

Gdy rok temu opisywaliśmy w Konkret24 kwestię oświadczeń majątkowych premiera Mateusza Morawieckiego, z Centrum Informacyjnego Rządu otrzymaliśmy informację, że "oświadczenie o działalności gospodarczej prowadzonej przez małżonka złożone przez Pana Premiera przed objęciem stanowiska zostało przekazane do Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego w dniu 11 grudnia 2017 r". CIR dodało, że: "oświadczenia o działalności gospodarczej prowadzonej przez małżonka złożone w Kancelarii Prezesa Rady Ministrów przez Pana Mateusza Morawieckiego jako Wiceprezesa Prezesa Rady Ministrów, Ministra Rozwoju i Finansów zostały złożone w KPRM i znajdują w dokumentacji Pana Premiera".

Mateusz Morawiecki o artykule "Gazety Wyborczej"
Mateusz Morawiecki o artykule "Gazety Wyborczej"tvn24

Mateusz Morawiecki również deklarował rozdzielność majątkową z żoną.

Miała być jawność

Ustawa antykorupcyjna przewiduje, że "informacje zawarte w oświadczeniu stanowią tajemnicę prawnie chronioną i podlegają ochronie przewidzianej dla informacji niejawnych o klauzuli tajności 'zastrzeżone' określonej w przepisach o ochronie informacji niejawnych". Żadna z osób piastujących obecnie funkcje publicznie nie musi więc ujawniać tego, co mają ich współmałżonkowie.

Jednak pod naciskiem opinii publicznej, po tekście "Gazety Wyborczej" z 2019 roku o zakupie działki od Kościoła przez Morawieckich premier zadeklarował pełną otwartość, a Sejm uchwalił 11 września 2019 roku ustawę o zmianie ustawy o wykonywaniu mandatu posła i senatora oraz niektórych innych ustaw. Wobec oburzenia opinii publicznej, jakie wywołała sprawa zakupu działki od Kościoła po zaniżonej cenie, to Jarosław Kaczyński miał naciskać na szybkie przyjęcie przepisów nakazujących ujawnianie majątków osób sprawujących najwyższe urzędy i ich rodzin.

Majątki małżonków ważnych polityków jawne? "Z całą pewnością to zrobimy"
Majątki małżonków ważnych polityków jawne? "Z całą pewnością to zrobimy"Fakty TVN

Ustawa z 11 września 2019 roku przewidywała, że obowiązek złożenia oświadczenia majątkowego dotyczyłby majątku odrębnego osoby składającej oświadczenie, majątku objętego wspólnością majątkową małżeńską, majątku odrębnego małżonka oraz majątku odrębnego i objętego małżeńską wspólnością majątkową dzieci własnych, dzieci przysposobionych osoby zobowiązanej oraz dzieci współmałżonka osoby zobowiązanej do złożenia oświadczenia.

Te oświadczenia miały być jawne. Obowiązek ten dotyczyłby m.in. prezydenta, premiera, parlamentarzystów, członków rządu, szefów NIK i NBP, szefów Kancelarii Prezydenta RP i Kancelarii Premiera, marszałków Sejmu i Senatu, prezesów IPN, UODO, PAN itd.

Ale te przepisy zakwestionował prezydent Andrzej Duda i w trybie kontroli prewencyjnej 18 października skierował ustawę do Trybunału Konstytucyjnego.

Zarzuty prezydenta

Prezydent stwierdził, że ustawa narusza trzy przepisy konstytucji: art. 32 o zasadzie równości wobec prawa, art. 47 o prawie do prywatności i art. 51 o autonomii informacyjnej jednostki.

Wątpliwości prezydenta wzbudziły konsekwencje, jakie mogą wynikać z upublicznienia informacji dotyczących majątku bliskich, zwłaszcza zagrożenie możliwością poniesienia odpowiedzialności karnej przez osoby zobowiązane do złożenia oświadczenia majątkowego za podanie w oświadczeniu informacji, odnośnie do których osoby te nie mają możliwości ich zweryfikowania, a czasami także ich pozyskania.

Prezydent skierował ustawę o jawności majątków rodzin polityków do TK
Prezydent skierował ustawę o jawności majątków rodzin polityków do TKtvn24

W komunikacie Kancelarii Prezydenta z 21 października ub.r. można też przeczytać, że "kwestie dotyczące majątku dorosłych dzieci osoby składającej oświadczenie oraz dzieci jej małżonka, chronione są konstytucyjnym prawem do prywatności oraz autonomii informacyjnej, dlatego trudno jest nakładać na osoby zobowiązane do złożenia oświadczenia majątkowego obowiązek, którego z przyczyn obiektywnych nie będą mogły wypełnić albo wypełnią go nienależycie".

Nabieranie mocy urzędowej

Od wpłynięcia wniosku prezydenta do Trybunału Konstytucyjnego minęło siedem miesięcy. Z metryki wniosku Kp 2/19 dostępnego w internetowym portalu orzeczeń TK wynika, że nie wyznaczono ani składu sędziowskiego, ani terminu rozprawy. Również w kalendarium rozpraw TK, zaplanowanym tylko do 9 czerwca, nie ma sprawy o takiej sygnaturze.

Poprosiliśmy biuro prasowe Trybunału o potwierdzenie tych informacji. Czekamy na odpowiedź.

Autor: Piotr Jaźwiński / Źródło: Konkret24; zdjęcie: Radek Pietruszka, PAP

Pozostałe wiadomości

Decyzja władz Warszawy o zakazie symboli religijnych w urzędzie miasta wzbudza kontrowersje, dyskusje w sieci, zarzuty ze strony polityków oraz reakcję Archidiecezji Warszawskiej. Ratusz oskarżono o dyskryminację i łamanie prawa - przede wszystkim konstytucji. Czy rozporządzenie prezydenta Rafała Trzaskowskiego jest dyskryminujące i niezgodne z prawem? Prawnicy wyjaśniają.

"Dyskryminacja", "łamanie konstytucji"? Zakaz krzyży w urzędzie a polskie prawo

"Dyskryminacja", "łamanie konstytucji"? Zakaz krzyży w urzędzie a polskie prawo

Źródło:
Konkert24

Były minister sprawiedliwości Marcin Warchoł wypomniał obecnie rządzącym, że chcą oskładkować umowy o dzieło. Tymczasem oskładkowanie umów śmieciowych pojawiło się w Krajowym Planie Odbudowy przyjętym przez rząd Zjednoczonej Prawicy.

Oskładkowanie umów o dzieło. Warchoł krytykuje rząd, a to pomysł... PiS

Oskładkowanie umów o dzieło. Warchoł krytykuje rząd, a to pomysł... PiS

Źródło:
Konkret24

Były prezes TVP Jacek Kurski wykorzystał wywiad w Radiu Zet, by przedstawić swoją wizję telewizji publicznej za jego czasów. Mówił więc, że "była obiektywna", "pokazywała prawdę" i "spełniała najwyższe standardy dziennikarskiej rzetelności". Wyjaśniamy, dlaczego te frazy należy włożyć w cudzysłów. I jakie jeszcze nieprawdy wygłosił Kurski.

Kurski o "obiektywnej telewizji", "pokazywaniu prawdy" i "dziennikarskiej rzetelności". Przypomnijmy, jak było

Kurski o "obiektywnej telewizji", "pokazywaniu prawdy" i "dziennikarskiej rzetelności". Przypomnijmy, jak było

Źródło:
Konkret24

Poseł PiS i były minister cyfryzacji Janusz Cieszyński, przy okazji krytyki premiera Donalda Tuska, określił Leszka Moczulskiego jako agenta SB. Trwający niemal 20 lat proces lidera Konfederacji Polski Niepodległej nie rozstrzygnął się na jego niekorzyść, zatem polityk opozycji szerzy nieprawdę.

Cieszyński o Leszku Moczulskim: "agent SB". To nieprawda

Cieszyński o Leszku Moczulskim: "agent SB". To nieprawda

Źródło:
Konkret24

"Co miał na myśli?", "co to za wojska?", "to chyba kamikadze" - zastanawiają się internauci, komentując w mediach społecznościowych wystąpienie Jarosława Kaczyńskiego w Siedlcach. Porównał tam kandydujących do Parlamentu Europejskiego polityków Adama Bielana i Jacka Kurskiego do "żołnierzy wojsk jednorazowego przeznaczenia". Sprawdziliśmy, co to znaczy. Wyjaśnienia są różne, jedno dotyczy "źle zaplanowanej przez dowodzącego operacji".

Kaczyński o Bielanie i Kurskim: "wojska jednorazowego przeznaczenia". A co to jest?

Kaczyński o Bielanie i Kurskim: "wojska jednorazowego przeznaczenia". A co to jest?

Źródło:
Konkret24

Była premier Beata Szydło oświadczyła w nagranym wystąpieniu, że premier Donald Tusk "nie wie, co nadzoruje" i "opowiada głupoty o likwidacji oddziałów zamiejscowych ABW". Tylko że Tusk nie mówił o oddziałach zamiejscowych, a struktury ABW uszczupliła rzeczywiście Szydło, gdy kierowała rządem.

Szydło do Tuska: "opowiadasz pan głupoty". Wcale nie

Źródło:
Konkret24

"Dziękujemy panie premierze Donaldzie Tusku za najdroższy prąd w Europie!" - piszą internauci w mediach społecznościowych. Reagują w ten sposób na opublikowaną mapę z hurtowymi cenami prądu. Widać na niej, że Polska ma najwyższą cenę energii elektrycznej. Wyjaśniamy, dlaczego nie należy wykorzystywać tej mapy w przekazach o cenach prądu i na czym polega manipulacja z nią związana.

Polska ma "najdroższy prąd w Europie". Co pokazuje ta mapa?

Polska ma "najdroższy prąd w Europie". Co pokazuje ta mapa?

Źródło:
Konkret24

Na Białorusi zachowywane są swobody obywatelskie. Łukaszenka działa na rzecz pokoju w Europie. Stany Zjednoczone i Wielka Brytania pchają teraz Polskę do wojny - takie tezy wygłasza publicznie były polski sędzia Tomasz Szmydt, który poprosił o azyl na Białorusi. Tłumaczymy, jak te jego wystąpienia są zbieżne z prokremlowską propagandą i jaki jest ich cel.

Tomasz Szmydt w machinie propagandy Kremla. "Wielowektorowa operacja"

Tomasz Szmydt w machinie propagandy Kremla. "Wielowektorowa operacja"

Źródło:
Konkret24

Jarosław Kaczyński tłumaczył na spotkaniu z sympatykami PiS, że krytykowanie byłego zarządu Orlenu za stratę 1,6 miliarda złotych przez szwajcarską spółkę koncernu "to zarzut po prostu bzdurny". Tłumaczymy, dlaczego nie ma racji.

Kaczyński o 1,6 mld zł straty Orlenu na ropie: "bzdurny zarzut". Prezes się myli

Kaczyński o 1,6 mld zł straty Orlenu na ropie: "bzdurny zarzut". Prezes się myli

Źródło:
Konkret24

"Zrezygnowali z członkostwa?" - pytają zdumieni internauci, komentując popularne w sieci nagranie, na którym widać, jak ambasador Izraela przy ONZ niszczy jakieś dokumenty. Zdaniem komentujących ambasador włożył do niszczarki swój identyfikator i kartę do głosowania na forum ONZ. Ale to nieprawda.

"Wstydźcie się!" Co ambasador Izraela włożył do niszczarki?

"Wstydźcie się!" Co ambasador Izraela włożył do niszczarki?

Źródło:
Konkret24

Pokryci tatuażami, prawie nadzy, z włosami w nieładzie i mocnym makijażem pozują na ściance z logo Eurowizji - takie zdjęcie rzekomych uczestników tegorocznego konkursu rozpowszechniają internauci. Piszą o "zatraceniu człowieczeństwa w UE" i "antykulturze". Fotografię jako prawdziwą pokazali też kandydaci PiS do Parlamentu Europejskiego. Tylko że to fake news.

"Antykultura" na Eurowizji? Takiego zespołu nie było

"Antykultura" na Eurowizji? Takiego zespołu nie było

Źródło:
Konkret24

Najwyższe łączne dochody w ubiegłym roku wśród nowych wojewodów wykazał wojewoda lubelski, a największe oszczędności - wojewoda opolska. Co jeszcze zapisali w oświadczeniach majątkowych? Sprawdzamy.

Majątki wojewodów. Który zarobił najwięcej, kto najwięcej zaoszczędził

Majątki wojewodów. Który zarobił najwięcej, kto najwięcej zaoszczędził

Źródło:
Konkret24

Trzej aktorzy, gwiazdy Hollywood, rzekomo wystąpili z aktorskiego związku zawodowego i założyli nową, konserwatywną organizację - informują internauci w mediach społecznościowych, także polskich. Brzmi ciekawie, lecz nie jest to prawda.

Stallone, Washington, Wahlberg tworzą związek "skupiający się na tradycyjnych wartościach"? Nieprawda

Stallone, Washington, Wahlberg tworzą związek "skupiający się na tradycyjnych wartościach"? Nieprawda

Źródło:
Konkret24

Powietrze w paczkach chipsów zostało zakazane przez Unię Europejską - ogłosili internauci w mediach społecznościowych. Rzekomym źródłem ma być unijne rozporządzenie, w którym nie znajdziemy takiego zakazu. Wyjaśniamy.

"Unia Europejska zakazała powietrza w opakowaniach chipsów". Co nie zgadza się w tym przekazie

"Unia Europejska zakazała powietrza w opakowaniach chipsów". Co nie zgadza się w tym przekazie

Źródło:
Konkret24

Pytania internautów, w tym posłanki PiS, wzbudził widok radiowozu polsko-niemieckiego patrolu policji. Niektórzy łączyli jego obecność z piątkowym protestem rolników. To nie był patrol - wyjaśnia policja i tłumaczy, dlaczego pojazd znalazł się w Warszawie.

Polsko-niemiecki patrol w Warszawie. "Czy to początek niemieckiej jurysdykcji w stolicy?" Nie

Polsko-niemiecki patrol w Warszawie. "Czy to początek niemieckiej jurysdykcji w stolicy?" Nie

Źródło:
Konkret24

Rozwija się spór kompetencyjny między rządem a prezydentem. Stronnicy Andrzeja Dudy, powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego, utrzymują, że jeśli prezydent chce jechać z premierem na szczyt Unii Europejskiej, to zawsze on przewodniczy polskiej delegacji. Tylko że trybunał orzekł akurat odwrotnie.

Spór kompetencyjny. Prezydent "absolutnie szefem delegacji" na szczycie UE?

Spór kompetencyjny. Prezydent "absolutnie szefem delegacji" na szczycie UE?

Źródło:
Konkret24

Rosyjska propaganda używa wiralowego nagrania, by pokazać rzekomą niechęć francuskich pilotów do udziału Francji w wojnie w Ukrainie. Materiał skomentowała nawet rzeczniczka rosyjskiego MSZ. To manipulacja. Chodzi o odpowiednią... perspektywę.

Samoloty "przez pomyłkę namalowały" na niebie flagę Rosji? Wyjaśniamy

Samoloty "przez pomyłkę namalowały" na niebie flagę Rosji? Wyjaśniamy

Źródło:
Konkret24

"Co jest powodem likwidacji tych studiów?", "likwidatura działa", "Rosja już tu jest" - falę oburzenia w sieci spowodowała informacja o likwidacji Katedry Służb Specjalnych na Akademii Sztuki Wojennej. Powtarzają się pytania o powody zamknięcia jednostki. Wyjaśniamy, na czym polegają zmiany na tej jednej z największych uczelni wojskowych w Polsce.

"Rozmontowują nas", "rozkład Polski". Co się dzieje na Akademii Sztuki Wojennej

"Rozmontowują nas", "rozkład Polski". Co się dzieje na Akademii Sztuki Wojennej

Źródło:
Konkret24

Część polityków obozu rządzącego uważa, że wybory do Parlamentu Europejskiego "stały się szalupą ratunkową" dla niektórych kandydatów. Czy rzeczywiście "można się schować" za immunitetem europosła? Do czasu.

Ucieczka w immunitety? Dlaczego "europarlament nie ochroni"

Ucieczka w immunitety? Dlaczego "europarlament nie ochroni"

Źródło:
Konkret24

Po tym, jak sędzia Tomasz Szmydt - znany między innymi z afery hejterskiej - poprosił o azyl polityczny na Białorusi, politycy PiS nagłaśniają przekaz, że Szmydta na sędziego powołał prezydent Bronisław Komorowski. Prawda jest inna: Szmydta awansowało kolejnych trzech prezydentów, a za czasów ministra Zbigniewa Ziobry trafił do biura neo-KRS.

PiS: za awansem sędziego Szmydta stał prezydent Komorowski. Manipulacja

PiS: za awansem sędziego Szmydta stał prezydent Komorowski. Manipulacja

Źródło:
Konkret24

Prawo i Sprawiedliwość przekonuje, że nie chce wyjścia Polski z Unii Europejskiej, ale swój przekaz w kampanii do europarlamentu buduje na negatywnych obrazach wspólnoty. Przedstawiamy główne fałszywe narracje PiS o UE. Eksperci wyjaśniają, na czym polega ta strategia mobilizowania elektoratu "do walki o suwerenność" zamiast "przepisami dotyczącymi krzywizny banana".

Suwerenność, Zielony Ład, euro… Fałszywe narracje PiS o Unii Europejskiej

Suwerenność, Zielony Ład, euro… Fałszywe narracje PiS o Unii Europejskiej

Źródło:
Konkret24