"Dwunastka dezinformacji" - kto odpowiada za większość antyszczepionkowych treści w anglojęzycznym internecie

"Dwunastka dezinformacji" - kto odpowiada za większość antyszczepionkowych treści w anglojęzycznym internecieShutterstock

Za 65 procent fałszywych treści o szczepionkach i pandemii COVID-19 rozpowszechnianych w anglojęzycznych mediach społecznościowych odpowiada zaledwie 12 kont. Amerykańsko-brytyjska organizacja pozarządowa w swoim raporcie ujawnia "dwunastkę dezinformacji" i wyjaśnia skuteczność działania tej grupy internautów.

Pokazujemy, co jest prawdą, a co fałszem
Weryfikujemy fake newsy, sprawdzamy dane, analizujemy informacje z sieci

W Internecie jawnie działa niewielka grupa osób, którzy nie mają odpowiedniej wiedzy medycznej, ale mają kieszenie do napełnienia" – napisał Imran Ahmed, szef amerykańsko-brytyjskiej organizacji pozarządowej Centrum Przeciwdziałania Cyfrowej Nienawiści (Center for Countering Digital Hate, CCDH). Informuje, że grupa ta nadużywa mediów społecznościowych do rozpowszechniania fałszywych informacji o COVID-19 i szczepionkach.

Grupa ta jest naprawdę niewielka: według najnowszego raportu opracowanego przez Centrum zaledwie 12 użytkowników wytworzyło w badanych miesiącach ponad połowę fałszywych treści na temat pandemii i szczepionek. Wykorzystują media społecznościowe, by dotrzeć do osób, które są szczególnie podatne na dezinformację. Facebook, Google i Twitter bezskutecznie próbują ograniczyć te działania. "Wszystkie te platformy nie zdołały usunąć kont prominentnych antyszczepionkowców, którzy wielokrotnie naruszyli warunki korzystania z ich usług" – pisze Imran Ahmed.

Czy szczepionka przeciw COVID-19 powoduje krzepliwość krwi i zgony na całym świecie? Dr Grzesiowski odpowiada
Czy szczepionka przeciw COVID-19 powoduje krzepliwość krwi i zgony na całym świecie? Dr Grzesiowski odpowiadatvn24

Centrum Przeciwdziałania Cyfrowej Nienawiści to organizacja pozarządowa powołana na rzecz przeciwdziałania rozprzestrzenianiu się nienawiści i dezinformacji w sieci; ma biura w Londynie i Waszyngtonie. 24 marca opublikowało raport podsumowujący blisko dwumiesięczną analizę treści zamieszczanych na najpopularniejszych platformach.

"Dwunastka dezinformacji", znani też w Polsce

Autorzy raportu przeanalizowali 812 tys. wpisów przeciwników szczepień zamieszczonych na Facebooku i Twitterze od 1 lutego do 16 marca tego roku. Okazało się, że 65 proc. tych treści wytworzyło zaledwie 12 użytkowników.

Eksperci Centrum piszą o "dwunastce dezinformacji" (z ang. Disinformation Dosen). W raporcie wymienieni są następujący internauci znani z angielskojęzycznego Facebooka i Twittera: Joseph Mercola, Robert F. Kennedy, Ty and Charlene Bollinger, Sherri Tenpenny, Rizza Islam, Rashid Buttar, Erin Elizabeth, Sayer Ji, Kelly Brogan, Christiane Northrup, Ben Tapper, Kevin Jenkins.

Niektórzy są znani na polskich forach w mediach społecznościowych. Najbardziej chyba Robert F. Kennedy junior, siostrzeniec byłego prezydenta USA, znany propagator niepotwierdzonych teorii dotyczących szczepionek. O Kennedy'm kilkakrotnie pisaliśmy w Konkret24.

Strona tytułowa raportu Centrum Przeciwdziałania Cyfrowej Nienawiści
Raport Centrum Przeciwdziałania Cyfrowej Nienawiści ukazał się 24 marcaStrona tytułowa raportu Centrum Przeciwdziałania Cyfrowej Nienawiścicounterhate.com

Wszyscy ci autorzy profili mają dużą liczbą obserwujących i masowo rozprowadzają antyszczepionkowe wpisy. Zamieszczane przez nich treści wielokrotnie łamały regulaminy Facebooka, Instagrama i Twittera. Do publikacji raportu dziewięciu użytkowników zachowało konta na wszystkich trzech platformach. Usunięto tylko trzy profile i to tylko w jednym z serwisów.

Amerykański NGO przestrzega, że antyszczepionkowcy rosną w siłę. W grudniu 2020 roku 425 antyszczepionkowych kont analizowanych przez Centrum obserwowanych było przez 59,2 mln użytkowników. To wzrost o 877 tys. w porównaniu do czerwca 2020 roku.

Szczególnie skuteczni na Facebooku

Autorzy raportu wybrali 483 reprezentatywne próbki antyszczepionkowych treści. W tym celu sprawdzili wpisy z linkami do 10 prywatnych i 20 publicznych grup na Facebooku. Były to grupy gromadzące od 2500 do 235 tys. użytkowników i generujące do 10 tys. postów miesięcznie.

Sprawdzono, jaka część postów zawierających takie linki kierowała do treści wytworzonych przez członków "dwunastki dezinformacji" lub pochodziła z witryny kontrolowanej bądź powiązanej z jedną z tych osób. By ustalić, jak często zamieszczano konkretne odnośniki, badacze wykorzystali CrowdTangle, narzędzie dostarczane przez Facebooka. Okazało się, że wybrane treści znalazły się w ponad 689 tys. wpisach na Facebooku. Aż 73,1 proc. z nich wytworzyli internauci z "dwunastki".

fałsz

Wprowadzające w błąd wpisy na Facebooku i Instagramie rozpowszechniane przez małżeństwo przedsiębiorców Ty i Charlene Bollingerów
Wprowadzające w błąd wpisy na Facebooku i Instagramie rozpowszechniane przez małżeństwo przedsiębiorców Ty i Charlene BollingerówWprowadzające w błąd wpisy na Facebooku i Instagramie rozpowszechniane przez małżeństwo przedsiębiorców Ty i Charlene Bollingerówcounterhate.com/Facebook

Zdaniem badaczy z Centrum Przeciwdziałania Cyfrowej Nienawiści Facebook nie docenia roli czołowych antyszczepionkowców - algorytmy serwisu nie potrafią rozpoznawać wpisów o szczepionkach. Facebook ma ponadto zaniedbywać poszukiwanie źródeł antyszczepionkowych treści. Uwagę firmy przykuwają za to poszczególni użytkownicy tylko kopiujący wpisy stworzone przez kogoś innego.

Eksperci CCDH zwracają też uwagę, że Facebook nie rozpoznaje powiązań między kontami. Usuwając antyszczepionkowe konto na Instagramie, pozostawia powiązane z nim konto na Facebooku. Tak zdarzyło się w przypadku Roberta F. Kennedy'ego juniora.

Antyszczepionkowcy na Twitterze

Członkowie Centrum Przeciwdziałania Cyfrowej Nienawiści przeanalizowali też ponad 120 tys. antyszczepionkowych wpisów na Twitterze. Tweety wybrano za pomocą narzędzia Brandwatch. Autorzy analizy dobrali próbę, wyszukując wpisy po antyszczepionkowych słowach kluczowych, frazach i hasztagach. Wzięli pod lupę czołowych antyszczepionkowców aktywnych na platformie.

Próbkę następnie przeanalizowano przy użyciu zautomatyzowanego zestawu reguł, by oznaczyć posty, które zawierały nazwisko lub nazwę użytkownika jednego z przedstawicieli "dwunastki dezinformacji". Uwzględnione wpisy mogły również zawierać link do strony internetowej kontrolowanej lub powiązanej z jednym z nich. Okazało się, że w 21 351 tweetów były odniesienia do kogoś z "dwunastki", co odpowiadało 17,3 proc. całej próby.

fałsz

Rizza Islam rozpowszechniał na Twitterze fałszywą teorię jakoby szczepionki przeciw COVID-19 powodowały niepłodność
Rizza Islam rozpowszechniał na Twitterze fałszywą teorię, jakoby szczepionki przeciw COVID-19 powodowały niepłodnośćRizza Islam rozpowszechniał na Twitterze fałszywą teorię jakoby szczepionki przeciw COVID-19 powodowały niepłodnośćcounterhate.com/Twitter

Z antyszczepionkową dezinformacją da się walczyć

Autorzy raportu piszą o serii porażek platform społecznościowych. Przypominają swoje ustalenia z 2020 roku. Wtedy platformy nie podejmowały działań wobec 95 proc. zgłaszanych przypadków rozpowszechniania dezinformacji na temat COVID-19 i szczepionek. W raporcie "Malgorithm" pokazano dowody na to, że algorytm Instagrama podpowiada użytkownikom podobne do siebie fałszywe informacje.

Według Centrum z dezinformacją można skutecznie walczyć. Najrozsądniejszą strategią jest usuwanie popularnych kont. Organizacje kontrolowane czy finansowane przez liderów antyszczepionkowej propagandy nie powinny mieć wstępu na platformy społecznościowe. By skutecznie chronić przed dezinformacją, należy też wyszukiwać tzw. konta zapasowe, tworzone na wypadek trudności z dostępem do głównego.

Specjaliści z CCDH zalecają wprowadzenie jasnych zasad: na przykład dwóch ostrzeżeń. Ich zignorowanie oznaczałoby wprowadzenie trwałych ograniczeń w działaniu konta. Przy przechodzeniu do treści zidentyfikowanych jako dezinformujące, użytkownicy powinni widzieć ostrzeżenie. Do postów wprowadzających w błąd należy dołączać wiarygodne informacje ze sprawdzonych źródeł. Według CCDH niedopuszczalne jest tolerowanie istnienia prywatnych i tajnych grup antyszczepionkowych.

Autor: oprac. Krzysztof Jabłonowski / Źródło: Konkret24, CCDH; zdjęcie: Shutterstock

Źródło zdjęcia głównego: Shutterstock

Pozostałe wiadomości

W sieci rozchodzi się opowieść o tym, jak to prezydent Wołodymyr Zełenski rzekomo kupił kasyno i hotel na Cyprze - posty o tym wrzucane są przy okazji różnych wypowiedzi dotyczących Ukrainy. To kolejny przykład historii stworzonej przez rosyjską propagandę po to, by zdyskredytować ukraińskiego prezydenta - ale też tych, którzy pomagają Ukrainie. W tym między innymi polski rząd.

Zełenski, hotel i kasyno na Cyprze. Jak rosyjska propaganda tworzy napięcia dyplomatyczne

Zełenski, hotel i kasyno na Cyprze. Jak rosyjska propaganda tworzy napięcia dyplomatyczne

Źródło:
Konkret24

Uczestnicy rolniczego protestu w Brukseli utrzymują, że jedną z przyczyn interwencji policji był fakt, że nieśli polskie flagi. Tak samo sugerował w swoim tekście rolniczy portal. Brukselska policja wyjaśnia, dlaczego polscy rolnicy "zostali poproszeni o przeniesienie się" w inne miejsce. Nie o flagę chodziło.

Rolnicy w Brukseli "osaczeni", bo "chodzili z polską flagą"? Policja wyjaśnia powód

Rolnicy w Brukseli "osaczeni", bo "chodzili z polską flagą"? Policja wyjaśnia powód

Źródło:
Konkret24

Jedni krytykują grafiki zdobiące autokar polskiej reprezentacji na Euro 2024, inni oburzają się, że taki sam autobus dostała reprezentacja Ukrainy. Dlaczego tak jest i skąd takie zdobienie wozów? Wyjaśniamy.

"Ukraina ma taki sam autobus jak Polska"? Nie tylko ona

"Ukraina ma taki sam autobus jak Polska"? Nie tylko ona

Źródło:
Konkret24

Jedni twierdzą, że zastrzeganie numeru PESEL to wstęp do likwidacji gotówki, inni - że chodzi o większą inwigilację obywateli. Wokół nowej usługi narosło już wiele fałszywych przekazów. Weryfikujemy je.

"Jest drugie dno" przy zastrzeżeniu numeru PESEL? Rozwiewamy mity

"Jest drugie dno" przy zastrzeżeniu numeru PESEL? Rozwiewamy mity

Źródło:
Konkret24

Samolot podnosi się z pasa startowego, gdy tuż za nim, na tym samym pasie, ląduje już inny - taką scenę widać na filmie opublikowanym w mediach społecznościowych. Komentujący uznał to "przykład synchronizacji lądowania", ale wielu internautów nie wierzy w prawdziwość filmu. Jaka jest prawda?

"Ciekawy przykład synchronizacji" lądowania i startu samolotów? Wręcz przeciwnie

"Ciekawy przykład synchronizacji" lądowania i startu samolotów? Wręcz przeciwnie

Źródło:
Konkret24

Politycy PiS i Suwerennej Polski wykorzystują pismo wysłane przez Podlaski Urząd Wojewódzki do samorządowców jako dowód, jakoby rząd wydał "polecenie szukania miejsc na ośrodki dla nielegalnych migrantów". To przekaz nieprawdziwy, wzbudzający niepokój w lokalnej społeczności. Dokument dotyczy czego innego, a procedurę tę opisał dwa lata temu rząd Zjednoczonej Prawicy.

Rząd "szuka miejsc dla nielegalnych migrantów" na Podlasiu? O co chodzi z pismem wojewody

Rząd "szuka miejsc dla nielegalnych migrantów" na Podlasiu? O co chodzi z pismem wojewody

Źródło:
Konkret24

Według wielu internautów polsko-rosyjskę granicę na Mierzei Wiślanej wyznacza niski płot z siatki. Nagrania i zdjęcia publikowane w mediach społecznościowych pokazują dość liche ogrodzenie, które biegnie w poprzek plaży. Tyle że granica państwowa przebiega w innym miejscu i w inny sposób jest ochraniana. Wyjaśniamy.

"Tak wygląda nasza granica z Rosją"? Nie. Wygląda inaczej

"Tak wygląda nasza granica z Rosją"? Nie. Wygląda inaczej

Źródło:
Konkret24

W rozpoczynającym się jutro posiedzeniu Sejmu już nie będą brać udziału, a na mandaty posłów Parlamentu Europejskiego jeszcze czekają. Wyjaśniamy, jaka jest teraz sytuacja posłów, którzy w wyniku niedzielnych wyborów pojadą do Brukseli. I kiedy ich miejsca w Sejmie zostaną uzupełnione.

25 wybranych. Jeszcze nie są europosłami, a w Sejmie już nie zagłosują

25 wybranych. Jeszcze nie są europosłami, a w Sejmie już nie zagłosują

Źródło:
Konkret24, PAP

"W zamian za to wejdą prażone chrząszcze", "chyba trzeba wyjść z Unii, bo za chwile nic nie zjemy" - piszą oburzeni internauci, komentując rozpowszechnianą w sieci informację, jakoby Unia Europejska zakazała produkcji chipsów o smaku bekonowym. Tylko że to fake news. Chodzi o inny zakaz.

Unia zakazała chipsów o smaku bekonu? To nie tak, wyjaśniamy

Unia zakazała chipsów o smaku bekonu? To nie tak, wyjaśniamy

Źródło:
Konkret24

Czy Mariusz Kamiński, Maciej Wąsik i Daniel Obajtek mogą się już czuć bezpieczni, bo immunitet europosła "nie dotyczy czynów popełnionych przed wyborem"? Dyskusja na ten temat rozpoczęła się w sieci zaraz po ogłoszeniu wstępnych wyników głosowania. Tłumaczymy, czym różnią się sytuacje trójki przyszłych europosłów.

Immunitet europosła "nie dotyczy czynów popełnionych przed otrzymaniem mandatu"? To zależy

Immunitet europosła "nie dotyczy czynów popełnionych przed otrzymaniem mandatu"? To zależy

Źródło:
Konkret24

Podczas wizyty w Brukseli Jarosław Kaczyński przestrzegał przed "szaleństwem klimatycznym". Mówił, że człowiek nie wpływa na zmiany klimatu. Sugerował, że aby zredukować emisję CO2 do zera, trzeba by "zlikwidować ludzi w Europie". Przywoływał wątpliwe tezy naukowe. Nic z tego nie jest prawdą.

Kaczyński mówi o "szaleństwie klimatycznym" Brukseli. Cztery fałsze naraz

Kaczyński mówi o "szaleństwie klimatycznym" Brukseli. Cztery fałsze naraz

Źródło:
Konkret24

Telewizja Polska udostępniła redakcji Konkret24 informacje o zarobkach Jacka Kurskiego w latach 2016-2023. Startujący teraz do Parlamentu Europejskiego z list PiS były prezes TVP zarobił w sumie ponad 4,6 miliona złotych brutto. Wynagrodzenie rosło z roku na rok, w samym 2020 roku było to ponad milion.

Ile Jacek Kurski zarobił w TVP? Mamy pełne dane

Ile Jacek Kurski zarobił w TVP? Mamy pełne dane

Źródło:
Konkret24

W popularnym przekazie Niemcy i niemiecka firma rzekomo mają kontrolować poszukiwania "złóż surowców krytycznych" w okolicy Suwałk. Bogate złoża m.in. tytanu i wanadu jakoby "mają trafić do UE, a głównie do Niemiec". Poszukiwania rzeczywiście miały miejsce, ale ich celem wcale nie było wydobycie.

Na Suwalszczyźnie poszukują złóż krytycznych, "które mają trafić do Niemiec"? Wyjaśniamy

Na Suwalszczyźnie poszukują złóż krytycznych, "które mają trafić do Niemiec"? Wyjaśniamy

Źródło:
Konkret24

Po polskich ulicach "chodzą nielegalni, niezidentyfikowani migranci" - alarmują politycy PiS i Suwerennej Polski. Opowiadają, że relokacja w ramach paktu migracyjnego się już zaczęła, bo Niemcy przysłali nam tysiące migrantów "w ostatnich kilku miesiącach". Przestrzegamy: to przekaz fałszywy. Pakt migracyjny nie wszedł w życie, nie ma relokacji w jego ramach. Wyjaśniamy, jakie dane wykorzystano w tej narracji.

Prawica: "pakt migracyjny już działa", "Polska przyjmuje migrantów z Niemiec". Nie, to fałsz

Prawica: "pakt migracyjny już działa", "Polska przyjmuje migrantów z Niemiec". Nie, to fałsz

Źródło:
Konkret24

Pomagaliśmy straży pożarnej i szpitalom, nie braliśmy pieniędzy dla siebie, prawo na to pozwalało - tłumaczą politycy Suwerennej Polski i PiS, odpierając zarzuty w aferze Funduszu Sprawiedliwości. Rafał Bochenek mówi o "odwracaniu pojęć" i "nadawaniu nowego znaczenia" temu, co robił rząd Zjednoczonej Prawicy. Jednak to Suwerenna Polska stosuje strategię "odwracania pojęć" i manipuluje opinią publiczną. Wyjaśniamy.

Afera Funduszu Sprawiedliwości. Manipulacje Suwerennej Polski po ujawnieniu taśm

Afera Funduszu Sprawiedliwości. Manipulacje Suwerennej Polski po ujawnieniu taśm

Źródło:
Konkret24

"Ktoś wie co to za bydło było wczoraj na Placu Zamkowym?" - zapytał jeden z internautów, którego wpis ze zdjęciem pokazującym zaśmieconą ulicę zatacza coraz szersze kręgi w sieci. Nie ma ono jednak nic wspólnego z wiecem w Warszawie.

Tak wyglądał plac Zamkowy w Warszawie po manifestacji 4 czerwca? To inne miasto

Tak wyglądał plac Zamkowy w Warszawie po manifestacji 4 czerwca? To inne miasto

Źródło:
Konkret24

Jarosław Kaczyński na wiecach uspokaja Polaków, że żyją w bezpiecznym kraju. Tłumaczy, że "rozpoczął to jego świętej pamięci brat, kiedy został ministrem sprawiedliwości". Wtedy to bowiem według prezesa PiS przestępczość w Polsce zaczęła spadać. Dane pokazują raczej trend przeciwny.

Jarosław o Lechu: "mocno dokręcił śrubę" i przestępczość "zaczęła spadać". Dane nie potwierdzają

Jarosław o Lechu: "mocno dokręcił śrubę" i przestępczość "zaczęła spadać". Dane nie potwierdzają

Źródło:
Konkret24

"Wystarczyło kilka miesięcy rządów koalicji 13 grudnia, a zyski Orlenu spadają" - oświadczył poseł PiS Radosław Fogiel, komentując wyniki spółki za pierwszy kwartał 2024 roku. Eksperci przeanalizowali dokładnie te dane i wskazują rzeczywistych "trzech głównych winowajców".

Fogiel o spadku zysku Orlenu po "kilku miesiącach rządów". Eksperci: oto winowajcy

Fogiel o spadku zysku Orlenu po "kilku miesiącach rządów". Eksperci: oto winowajcy

Źródło:
Konkret24

Kandydatka PiS do europarlamentu Małgorzata Gosiewska broni prezesa partii - jej zdaniem Jarosław Kaczyński nigdy nie mówił, że migranci przenoszą pasożyty. Przypominamy, kiedy takie słowa padły.

Kaczyński, migranci i pasożyty. Gosiewska: nie ma takiego cytatu. Jest

Kaczyński, migranci i pasożyty. Gosiewska: nie ma takiego cytatu. Jest

Źródło:
Konkret24

Europoseł Adam Bielan twierdzi, że obecna koalicja rządząca nie protestowała w 2017 roku przeciwko ustawie, która zmieniła zasady funkcjonowania Funduszu Sprawiedliwości. To nieprawda. Przypominamy, jak wyglądało głosowanie nad ustawą z wrzutką o Funduszu.

Bielan: obecnie rządzący nie protestowali, gdy zmieniano przepisy o Funduszu Sprawiedliwości. To nieprawda

Bielan: obecnie rządzący nie protestowali, gdy zmieniano przepisy o Funduszu Sprawiedliwości. To nieprawda

Źródło:
Konkret24

Po meczu siatkarskim w Suwałkach pojawiły się informacje o rzekomym wpuszczaniu za darmo ukraińskich kibiców. Te doniesienia nie są prawdziwe, a ich celem jest antagonizowanie obu narodów.

"Polscy kibice 130 złotych za bilet, Ukraińcy za darmo"? Nieprawda

"Polscy kibice 130 złotych za bilet, Ukraińcy za darmo"? Nieprawda

Źródło:
Konkret24

Były prezes Rządowego Centrum Legislacji Krzysztof Szczucki twierdzi, że nie wykorzystywał tego stanowiska i publicznych pieniędzy do walki o fotel posła. Prześledziliśmy jego aktywności w okręgu, z którego startował. Już w prekampanii prezes RCL jeździł tam, by przekazać wozy strażakom, wspierać lokalnych polityków PiS, odsłaniać pomnik, wmurowywać kamień węgielny, rozdawać na ulicy kwiaty czy nawet papieskie encykliki.

"Co w tym złego?". Jak Szczucki za publiczne pieniądze promował samego siebie

"Co w tym złego?". Jak Szczucki za publiczne pieniądze promował samego siebie

Źródło:
Konkret24

W przekazie polityków Prawa i Sprawiedliwości rząd znacząco obniżył 14. emeryturę i wprowadził "program 1000 minus". Tyle że wysokość tego świadczenia była znana już dawno i zapisana w przepisach przyjętych jeszcze w 2021 roku, a ubiegłoroczna nadzwyczajna podwyżka wynikała z pomyłki Jarosława Kaczyńskiego.

PiS: rząd obniża 14. emeryturę. Takie przepisy przyjęto już w 2021 roku. Wyjaśniamy

PiS: rząd obniża 14. emeryturę. Takie przepisy przyjęto już w 2021 roku. Wyjaśniamy

Źródło:
Konkret24