FAŁSZ

Wiceszef Pfizera aresztowany i oskarżony o wielokrotnie oszustwa? Fejk ze "źródła satyry"

Wiceszef Pfizera aresztowany i oskarżony o wielokrotnie oszustwa? Fejk ze "źródła satyry" Dimitris Barletis / Shutterstock

Internauci rozpowszechniają informację o rzekomym aresztowaniu wiceprezesa firmy Pfizer, które ma mieć związek z ujawnieniem tajnych dokumentów firmy o "eksperymentalnej szczepionce". Wyjaśniamy, skąd pochodzi ten fake news.

Pokazujemy, co jest prawdą, a co fałszem
Weryfikujemy fake newsy, sprawdzamy dane, analizujemy informacje z sieci

Wiceprezes koncernu farmaceutycznego Pfizer Rady Johnson został aresztowany i oskarżony o wielokrotne oszustwa - taka informacja rozsyłana jest masowo w mediach społecznościowych, zagranicznych i polskich. Doniesienia o aresztowaniu opublikowano 6 maja na anglojęzycznej stronie VancouverTimes.org. Liczni internauci, w tym z Polski, powoływali się właśnie na to źródło.

"Tego już nie utrzymają. Wiceprezes phizera został aresztowany po opublikowaniu dokumentów" - napisał 6 maja użytkownik Twittera, udostępniając link do wspomnianego artykułu (pisownia wszystkich wpisów oryginalna). "Rady Johnson, wiceprezes wykonawczy firmy Pfizer, został aresztowany w swoim domu i oskarżony przez agentów federalnych o wielokrotne oszustwa. Dzieje się tak, gdy wydano tysiące tajnych dokumentów firmy Pfizer, pokazujących prawdziwe ryzyko związane z eksperymentalną szczepionką" - zatweetował w odpowiedzi inny użytkownik.

fałsz

Internauci się cieszą. "Oby to był początek ich końca"

Tekst na stronie VancouverTimes.org zatytułowany "Wiceprezes firmy Pfizer aresztowany po ujawnieniu dokumentów #pfizerdocuments" informował, że: "Rady Johnson, wiceprezes wykonawczy firmy Pfizer, został aresztowany w swoim domu i oskarżony przez agentów federalnych o liczne zarzuty oszustwa. Został zatrzymany w areszcie i oczekuje na rozprawę w sprawie kaucji. Dochodzi do tego po ujawnieniu tysiąca tajnych dokumentów firmy Pfizer, które pokazują prawdziwe zagrożenia związane z eksperymentalną szczepionką".

Ponieważ koncern Pfizer jako producent szczepionek na COVID-19 przez cały okres pandemii był na celowniku sceptyków pandemii i antyszczepionkowców, informacja o rzekomym aresztowaniu wiceprezesa jest szeroko komentowana w polskim internecie. "Widać światełko w tunelu. Może zamkną też tych wszystkich chorych ministrów zdrowia na świecie" - skomentował jeden z użytkowników Twittera, publikując zrzut ekranu ze strony VancouverTimes.org, na którym widać automatycznie przetłumaczony na język polski artykuł. Tweet polubiło ponad 190 internautów, ponad 100 udostępniło.

Reakcji chwalących rzekome zatrzymanie wiceszefa koncernu było więcej: "Ja widziałem tłity, że został zatrzymany na wyjaśnienia i już go wypuszczono"; "Oby to był początek ich końca !!"; "Ale dlaczego wiceprezes a nie prezes? Kiepskie korzenie ma ?"; "Nie wiem czy prawda, ale gdyby nawet, to..to jest wice prezes (pewno z góry przeznaczony na 'pożarcie' w razie 'pożaru w burdelu') a grube ryby wciąż na wolności i zatruwaja ludziom życie w innym miejscu swiata" - pisali.

Pfizer opracował lek na COVID-19. Ma zredukować ryzyko śmierci lub ciężkiego przebiegu choroby
Pfizer opracował lek na COVID-19. Ma zredukować ryzyko śmierci lub ciężkiego przebiegu chorobyFakty TVN

Część komentujących była jednak sceptyczna i stwierdzali, że informacja jest fake newsem: "Oby ale wątpię w to"; "Linków trochę poproszę, bo screen wydaje się podejrzany"; "Fake"; "Niestety to fakenews".

Rzeczywiście, doniesienia o aresztowaniu Johnsona pochodzą z niewiarygodnego źródła i nie są prawdziwe.

"Najbardziej zaufane źródło satyry"

Informację o aresztowaniu wiceprezesa Johnsona, popularnej również wśród anglojęzycznych internautów, sprawdził amerykański serwis fact-checkingowy Snopes. Uznał, że historia została sfabrykowana, a źródło informacji nie jest wiarygodne. Albowiem w opisie kanadyjskiej strony VancouverTimes.org jest wyjaśnienie, że publikowane na niej treści należy traktować jako satyryczne. "Vancouver Times jest najbardziej zaufanym źródłem satyry na Zachodnim Wybrzeżu. Piszemy satyryczne historie o problemach, które dotykają konserwatystów" - czytamy w opisie strony.

Co więcej, żadne wiarygodne źródło - portale i agencje informacyjne - nie potwierdzają doniesień o aresztowaniu wiceszefa Pfizera. Sama firma również do tego się nie odniosła, a jako spółka giełdowa notowana na amerykańskiej giełdzie ma obowiązek raportowania istotnych informacji mogących wpłynąć na jej działalność. Rady Johnson pracuje dla Pfizera od 1994 roku, stanowisko wiceprezesa wykonawczego i szefa biura ds. zgodności, jakości i ryzyka pełni od 2013 roku.

Na tej kanadyjskiej stronie publikowano wcześniej inne nieprawdziwe historie, m.in. o rzekomym aresztowaniu dyrektora generalnego Disneya za handel ludźmi, co w marcu 2022 roku sprawdzały "USA Today" i Associated Press. Można przypuszczać, że opis strony jakoby "źródła satyry" jest strategią na uniknięcie potencjalnych konsekwencji prawnych za podawanie nieprawdziwych wiadomości na temat znanych osób. W zakładce "Polityka prywatności" strony jest szyfrowany mail kontaktowy: JasonPiresVancouver@protonmail.com. Tak też nazywa się osoba podpisana pod materiałem o Radym Johnsonie. Domena została zarejestrowana w grudniu 2021 roku poprzez kijowską firmę Imena.ua.

Po kilku dniach artykuł został zaktualizowany. Pojawiła się w nim informacja: "Twitter zaczął cenzurować ten artykuł. Aby walczyć z cenzurą, wyślij raport do Twittera (tu wklejono link do odpowiedniej strony -red.) i zgłoś, że ten link jest bezpieczny. Możesz też podać dalej tweeta poniżej".

Serwis społecznościowy prawdopodobnie dostał dużo zgłoszeń dotyczących tego tekstu i zaczął usuwać linki do niego.

Rzekome aresztowania - znany szablon na stworzenie fejka

Nie jest to pierwszy raz, gdy internet obiegają fałszywe informacje o aresztowaniu osób stojących na czele koncernu farmaceutycznego Pfizer. Wcześniej krążył fejk o aresztowaniu dyrektora generalnego Pfizera Albert Bourla. Ta informacja pojawiła się z kolei na kanadyjskiej, już nieistniejącej stronie conservativebeaver.com. Weryfikowaliśmy tę informację w Konkret24 pod koniec 2021 roku.

Również w 2021 roku krążyły nieprawdziwe wiadomości o aresztowaniu amerykańskich polityków - m.in. Nancy Pelosi, przewodniczącej Izby Reprezentantów oraz byłego prezydenta Stanów Zjednoczonych Baracka Obamy, który miał zostać aresztowany za rzekome szpiegostwo.

Autor: Gabriela Sieczkowska / Źródło: Konkret24; zdjęcie: Dimitris Barletis / Shutterstock / Twitter

Źródło zdjęcia głównego: Dimitris Barletis / Shutterstock

Pozostałe wiadomości

Przez dwa lata od rosyjskiej agresji na Ukrainę w polskim internecie pojawiło się wiele przekazów, fake newsów i działań dezinformacyjnych wymierzonych w ten kraj, jego obywateli, także tych, którzy schronili się w Polsce. Rozprawialiśmy się z nimi w Konkret24. Przypominamy niektóre z nich.

Emerytura po jednym dniu pracy, stypendium bez wymogów, praca w urzędach. Fejki o Ukraińcach w Polsce

Emerytura po jednym dniu pracy, stypendium bez wymogów, praca w urzędach. Fejki o Ukraińcach w Polsce

Źródło:
Konkret24

Uwaga na fałszywe informacje i manipulacje nawiązujące do trwających m.in. w Polsce ćwiczeń NATO. Użytkownicy serwisu X rozsyłają wpis z wprowadzającym w błąd przekazem o uczestniczących w manewrach brytyjskich żołnierzach.

"Wielka Brytania przygotowuje się do konfliktu z Putinem?" Ekspert: typowe elementy rosyjskiego przekazu propagandowego

"Wielka Brytania przygotowuje się do konfliktu z Putinem?" Ekspert: typowe elementy rosyjskiego przekazu propagandowego

Źródło:
Konkret24, PAP

Na komisji sejmowej ekspertka resortu klimatu i środowiska stwierdziła, że "polskie lasy przestały pochłaniać dwutlenek węgla, czyli nie pełnią już swojej roli". Reakcją był śmiech części obecnych na obradach. Nagranie tej sytuacji wywołuje wiele emocji również wśród internautów. Tyle że zostało zmanipulowane, a słowa ekspertki mają szerszy kontekst, który wyjaśnia w dalszej części wypowiedzi jak i w sieci.

Ekspertka: polskie lasy przestały pochłaniać dwutlenek węgla. Została wyśmiana i skrytykowana w sieci. Niesłusznie

Ekspertka: polskie lasy przestały pochłaniać dwutlenek węgla. Została wyśmiana i skrytykowana w sieci. Niesłusznie

Źródło:
Konkret24

Premier Donald Tusk zapowiedział, że rząd wprowadzi na listę infrastruktury krytycznej przejścia graniczne z Ukrainą i wybrane odcinki dróg i torów kolejowych. Z pomocą ekspertów tłumaczymy, co ta decyzja może oznaczać w praktyce.

Premier: przejścia graniczne, drogi i tory kolejowe mają być infrastrukturą krytyczną. Co to znaczy w praktyce?

Premier: przejścia graniczne, drogi i tory kolejowe mają być infrastrukturą krytyczną. Co to znaczy w praktyce?

Źródło:
Konkret24

Poseł Konfederacji Grzegorz Płaczek napisał, że resort edukacji planuje wprowadzić "nowy przedmiot omawiający skuteczność szczepień i świat osób LGBT". Ale to inny urząd zaproponował nauczanie przedmiotu pokrywającego się z tymi zagadnieniami, a MEN nie ma takich planów.

Poseł Konfederacji: MEN planuje nowy przedmiot o szczepieniach i LGBT. Nie

Poseł Konfederacji: MEN planuje nowy przedmiot o szczepieniach i LGBT. Nie

Źródło:
Konkret24

Według posła Przemysława Wiplera ani w Polsce, ani w Europie nie produkuje się amunicji, w tym artyleryjskiej. Wipler upierał się, że w tej materii w ciągu ostatnich dwóch lat "nie było żadnych istotnych inwestycji". Wedle zapewnień jednego z najwyższych unijnych urzędników produkcję pocisków artyleryjskich zwiększono o 40 proc.

Wipler: w Polsce i w Europie "nie produkuje się amunicji", "nie było inwestycji". Nieprawda

Wipler: w Polsce i w Europie "nie produkuje się amunicji", "nie było inwestycji". Nieprawda

Źródło:
Konkret24

Politycy PiS lansują obecnie przekaz, że nowy rząd "zwija Polskę" i jakoby rezygnuje z kluczowych, rozpoczętych przez poprzedni rząd inwestycji - CPK, portu kontenerowego czy fabryki półprzewodników. Sprawdziliśmy więc, co o tych projektach mówią przedstawiciele nowej władzy i które z nich na pewno będą kontynuowane.

Posłanka PiS: zwijają Polskę w zawrotnym tempie. Sprawdzamy status inwestycji

Posłanka PiS: zwijają Polskę w zawrotnym tempie. Sprawdzamy status inwestycji

Źródło:
Konkret24

Unia Europejska ma nowy pomysł: każdy właściciel krowy, świni, konia lub kury będzie musiał płacić za emisję gazów cieplarnianych przez te zwierzęta - tak przynajmniej twierdzą autorzy wpisów w mediach społecznościowych. Komisja Europejska zaprzecza, a my wyjaśniamy, na jakim etapie jest wdrażanie koncepcji "kto emituje, ten płaci" w rolnictwie.

Rolnik zapłaci za emisję gazów przez krowę, świnię, kurę? KE: nie ma takich planów

Rolnik zapłaci za emisję gazów przez krowę, świnię, kurę? KE: nie ma takich planów

Źródło:
Konkret24

Wbrew informacjom rozsyłanym przez internautów, w latach 2022-2023 do Polski wcale nie przywieziono 12 milionów ton zboża z Rosji. Sprowadzono wielokrotnie mniej.

"Polska sprowadziła 12 milionów ton rosyjskiego zboża"? To nieprawda

"Polska sprowadziła 12 milionów ton rosyjskiego zboża"? To nieprawda

Źródło:
Konkret24

Jarosław Kaczyński w swoich rozważaniach na temat ochrony środowiska podważył wpływ człowieka na zmiany klimatyczne. Przywołał opinię, że to, "co ludzie robią dla zanieczyszczenia atmosfery, to (...) jakby w wielkiej hali sportowej zapalić zapałkę". Stwierdził też, że naturalna emisja dwutlenku węgla, w tym z erupcji wulkanów, jest większa, niż pochodząca z działalności człowieka. Prezes Prawa i Sprawiedliwości się myli.

Klimat, wulkany i emisje CO2. Co nie zgadza się w wypowiedzi Jarosława Kaczyńskiego

Klimat, wulkany i emisje CO2. Co nie zgadza się w wypowiedzi Jarosława Kaczyńskiego

Źródło:
Konkret24

Według polityków Prawa i Sprawiedliwości pakt migracyjny został "podpisany", zawarte są w nim mechanizmy "przymusowej relokacji", a do UE miałoby trafić 4,5 mln migrantów, z czego do Polski 380 tysięcy. Opisujemy, co w tych przekazach jest manipulacją.

"Jeden migrant na 100 mieszkańców" i inne manipulacje o pakcie migracyjnym. Wyjaśniamy

"Jeden migrant na 100 mieszkańców" i inne manipulacje o pakcie migracyjnym. Wyjaśniamy

Źródło:
Konkret24

Zapowiedź wspólnej wizyty polskiego prezydenta i premiera w Białym Domu wzbudziła emocje po obu stronach sceny politycznej. Ze strony polityków PiS pojawiły się sugestie, że takie zaproszenie to bardziej gest Joe Bidena w stronę Donalda Tuska, bo "typowa wizyta" w Białym Domu to wizyta prezydenta. Polscy premierzy gościli jednak u amerykańskich prezydentów, choć rzadziej niż prezydenci.

Szczucki: "typowa wizyta" w Białym Domu to wizyta prezydenta. Ale polscy premierzy też tam bywali

Szczucki: "typowa wizyta" w Białym Domu to wizyta prezydenta. Ale polscy premierzy też tam bywali

Źródło:
Konkret24

"Ludobójstwo na Wołyniu ma zostać skreślone", "Dzieci mają się nie uczyć o tym, w jaki sposób bohatersko Polacy pomagali Żydom" - politycy komentują propozycje zmian szkolnych podstaw programowych z historii. Czy uczniowie rzeczywiście nie dowiedzą się o kluczowych postaciach i wydarzeniach z historii Polski? Tłumaczymy, na czym polegały prekonsultacje w sprawie zmian programowych.

"Dzieci mają się nie uczyć" o Wołyniu, Pileckim, Powstaniu Wielkopolskim? Wyjaśniamy

"Dzieci mają się nie uczyć" o Wołyniu, Pileckim, Powstaniu Wielkopolskim? Wyjaśniamy

Źródło:
Konkret24

Te witryny wyglądają jak lokalne portale, a tak naprawdę są częścią chińskiej siatki dezinformacyjnej działającej w 30 państwach Europy, Azji i Ameryki Łacińskiej. Dwie z nich działają w Polsce - wynika z raportu Citizen Lab. Przeanalizowaliśmy ich treści i powiązania.

Udają lokalne portale, sieją chińską propagandę. Jak działa Paperwall

Udają lokalne portale, sieją chińską propagandę. Jak działa Paperwall

Źródło:
Citizen Lab, Konkret24

"Zamiast CPK - mokradła, zamiast elektrowni jądrowej - mokradła, zamiast Odry - mokradła" - tak ironicznie europoseł PiS Dominik Tarczyński podsumował plany resortu klimatu dotyczące ochrony mokradeł w Polsce. Sugerował, że zamiast stawiać na rozwój i dobrobyt, obecna władza planuje jedynie "powrót do mokradeł". Eksperci tłumaczą, dlaczego nie ma racji.

Tarczyński straszy "powrotem do mokradeł". Eksperci: populizm, etycznie naganne

Tarczyński straszy "powrotem do mokradeł". Eksperci: populizm, etycznie naganne

Źródło:
Konkret24

Ponad 50 tys. wyświetleń ma wpis znanego muzyka Zbigniewa Hołdysa ze zdjęciem piosenkarki Taylor Swift w antytrumpowskiej koszulce. To przerobiona fotografia, która krąży w sieci od kilku tygodni.

Taylor Swift w antytrumpowskiej koszulce. To nieprawdziwe zdjęcie

Taylor Swift w antytrumpowskiej koszulce. To nieprawdziwe zdjęcie

Źródło:
Konkret24

Film robi wrażenie: stacja Euronews miała pokazać, jak francuscy rolnicy, oburzeni listem ukraińskiego ambasadora, obrzucili budynek ambasady Ukrainy obornikiem. Lecz ani nie jest to materiał Euronews, ani ukraińska ambasada, a list został spreparowany. Choć prawdą jest, że zrzucono obornik pod pewnym budynkiem we Francji.

Rolnicy "obrzucili obornikiem ukraińską ambasadę"? W tym filmie nic się nie zgadza

Rolnicy "obrzucili obornikiem ukraińską ambasadę"? W tym filmie nic się nie zgadza

Źródło:
Konkret24

Donald Trump podtrzymuje stanowisko, że Ameryka nie powinna chronić państw, które "nie płacą zobowiązań" w NATO - i powtórzył to na kolejnym wiecu. "Stany Zjednoczone płaciły niemal za wszystko" - oświadczył. Wypowiedzi byłego prezydenta USA mogą wprowadzać w błąd: czym innym są wydatki obronne państw członkowskich, czym innym budżet NATO - na ten składają się wszystkie kraje sojuszu.

Trump: nie płacicie, nie będziemy chronić.  Skąd jest budżet NATO? 

Trump: nie płacicie, nie będziemy chronić. Skąd jest budżet NATO? 

Źródło:
Konkret24

Prawo i Sprawiedliwość w swoim najnowszym spocie o bezpieczeństwie Polski chwali się, że za czasów rządów tej partii podwoiła się liczba żołnierzy. To wprowadzające w błąd porównanie. Wyjaśniamy.

PiS w spocie: podwoiliśmy liczbę żołnierzy. Niezupełnie

PiS w spocie: podwoiliśmy liczbę żołnierzy. Niezupełnie

Źródło:
Konkret24

Kandydat PiS na prezydenta Warszawy Tobiasz Bocheński zarzuca obecnym władzom miasta, że praktycznie nie konsultowały się z mieszkańcami w sprawie wprowadzenia Strefy Czystego Transportu - która, jak wiadomo, budzi duże emocje. Przeanalizowaliśmy działania ratusza w tej sprawie. Bocheński się myli.

Bocheński: Strefa Czystego Transportu w Warszawie "bez konsultacji społecznych". Nieprawda

Bocheński: Strefa Czystego Transportu w Warszawie "bez konsultacji społecznych". Nieprawda

Źródło:
Konkret24

Prawo i Sprawiedliwość mówi o "lewackim Zielonym Ładzie", a rządzący przypominają, że to przecież realizacja "polityki Janusza Wojciechowskiego". Wyjaśniamy, czym jest Europejski Zielony Ład, jak jest powiązany z polityką rolną UE oraz na co zgadzali się w Brukseli polski komisarz i rząd Mateusza Morawieckiego.

Komisarz Wojciechowski, rolnicy i rządy PiS. "Komu zawdzięczamy Zielony Ład"?

Komisarz Wojciechowski, rolnicy i rządy PiS. "Komu zawdzięczamy Zielony Ład"?

Źródło:
Konkret24

Europosłanka Prawa i Sprawiedliwości Anna Zalewska nie wierzy w realizację unijnego celu redukcji emisji gazów cieplarnianych o 55 proc. do 2030 roku. Przekonywała w wywiadzie, że tak samo uważa europejska agencja zajmująca się środowiskiem. Tyle że w ostatnim raporcie Europejskiej Agencji Środowiska nic takiego nie ma.

Zalewska: unijna agencja stwierdziła, że "nie mamy szans" osiągnąć celów klimatycznych. To nieprawda

Zalewska: unijna agencja stwierdziła, że "nie mamy szans" osiągnąć celów klimatycznych. To nieprawda

Źródło:
Konkret24

"Szykuje się nowy podatek!" - alarmują internauci, rozsyłając zrzut ekranu tytułu tekstu jednego z serwisów. Postom towarzyszą komentarze o "eurokołchodzie" i "goleniu frajerów". Tłumaczymy, z czym związana ma być opłata za ogrzewanie węglem i gazem - bo zaplanowano ją dopiero za kilka lat, nie będą jej ponosić właściciele lokali, a jej wysokość wciąż nie jest znana.

"Nowy podatek od ogrzewania"? Wyjaśniamy, o co chodzi

"Nowy podatek od ogrzewania"? Wyjaśniamy, o co chodzi

Źródło:
Konkret24

Były minister obrony Mariusz Błaszczak w odpowiedzi na krytykę obecnej władzy co do sposobu realizacji CPK twierdzi, że w tej sprawie istniało "ponadpartyjne poparcie". Tak samo przekonuje szef gabinetu prezydenta Marcin Mastalerek. Tyle że wyniki głosowań nad kluczowymi dla tego projektu ustawami pokazują co innego.

Błaszczak: projekt CPK "uzyskał ponadpartyjne poparcie". Nie, nigdy nie istniało

Błaszczak: projekt CPK "uzyskał ponadpartyjne poparcie". Nie, nigdy nie istniało

Źródło:
Konkret24

Politycy opozycji rozpowszechniają kilkusekundowy fragment wypowiedzi Donalda Tuska o tym, że sprawa niemieckich reparacji została zamknięta wiele lat temu. Te słowa zostały wyrwane z kontekstu. Sens całej wypowiedzi polskiego premiera jest inny od tego, co twierdzą politycy opozycji.

Tusk i słowa o reparacjach. Politycy opozycji manipulują cytatem

Tusk i słowa o reparacjach. Politycy opozycji manipulują cytatem

Źródło:
Konkret24

Niektóre media, a za nimi część internautów, w tym poseł Konfederacji Andrzej Zapałowski, szerzyli informację o profanacji "polskiego" cmentarza w Brodach w obwodzie lwowskim. Sprawę zbadał na miejscu i zdementował polski konsulat we Lwowie.

Profanacja "polskiego cmentarza" w Ukrainie? Nieprawda

Profanacja "polskiego cmentarza" w Ukrainie? Nieprawda

Źródło:
Konkret24