W serii wpisów na Twitterze, opatrzonych hasztagiem #ZnikająceKaretkiS, kandydujący do Senatu Krzysztof Brejza z Koalicji Obywatelskiej podaje dane dotyczące zmniejszającej się w poszczególnych województwach liczby specjalistycznych zespołów ratownictwa medycznego. Jak sprawdził Konkret24, spadek działających zespołów "S" jest systematyczny od co najmniej 10 lat, choć w ostatnich czterech jest znacznie głębszy niż wcześniej.

Jak wynika z wpisów polityka PO, na podstawie ustawy o dostępie do informacji publicznej zwrócił się on do dyrektorów wojewódzkich stacji pogotowia ratunkowego o dane na temat liczby specjalistycznych zespołów ratownictwa medycznego, działających w danym województwie w latach 2016-2019.

Poseł PO posługuje się przy tym hasztagiem ZnikająceKaretkiS i komentując otrzymane dane pisze o karetkach. Jest w tym nieprecyzyjny, gdyż we wniosku o informację publiczną, jak i w odpowiedziach pojawia się pojęcie "zespół ratownictwa medycznego". A to nie to samo, co karetka.

Zgodnie z definicją ustawową, "zespoły ratownictwa medycznego (ZRM) to jednostki systemu Państwowego Ratownictwa Medycznego, które poza szpitalem udzielają pomocy medycznej osobom w stanie nagłego zagrożenia zdrowotnego".

Zespoły ratownictwa medycznego dzielą się na:

- zespoły specjalistyczne – co najmniej trzy osoby uprawnione do wykonywania medycznych czynności ratunkowych, w tym lekarz systemu oraz pielęgniarka systemu lub ratownik medyczny;

- zespoły podstawowe – co najmniej dwie osoby uprawnione do wykonywania medycznych czynności ratunkowych, w tym pielęgniarka systemu lub ratownik medyczny;

- zespoły lotnicze – co najmniej trzy osoby, w tym co najmniej jeden pilot zawodowy, lekarz systemu oraz ratownik medyczny lub pielęgniarka systemu.

A więc, ZRM to ludzie, a nie pojazdy.

W tym roku ratownicy medyczni, według danych resortu zdrowia, mają do dyspozycji 2145 pojazdów, a także 27 śmigłowców Lotniczego Pogotowia Ratunkowego.

Coraz mniej zespołów "S"

Informacje z kilku wojewódzkich stacji pogotowia, przytoczone przez Krzysztofa Brejzę, pokazują spadek liczby zespołów "S" – a więc tych, w których skład wchodzą lekarze specjaliści, a które m.in. udzielają pomocy w prowadzeniu resuscytacji krążeniowo-oddechowej lub podejmują decyzję o jej zaprzestaniu.

Z danych Głównego Urzędu Statystycznego wynika, że choć liczba wszystkich typów zespołów ratownictwa medycznego rosła, to zespołów specjalistycznych maleje systematycznie od co najmniej 10 lat.

W 2011 r. zespołów "S" było 646, w tym – już tylko 375. Do 2015 r. – a więc w kadencji, kiedy rządziła koalicja PO-PSL - ich liczba spadła o 58, w latach 2015-2019 – w czasach rządów PiS - ten spadek jest znacznie głębszy. W 2019 r. zespołów "S" jest mniej o 213 niż w roku 2015.

Zespoły ratownictwa medycznego
Zespoły ratownictwa medycznego

Zmniejszanie się liczby zespołów ratowniczych, których członkami są lekarze, jest wynikiem zmniejszającej się liczby lekarzy pracujących w systemie ratownictwa medycznego.

Jak pokazują dane GUS, zamieszczone w corocznych opracowaniach "Pomoc doraźna i ratownictwo medyczne" oraz "Zdrowie i ochrona zdrowia", w 2014 r. lekarzy pracujących w zespołach ratownictwa medycznego było prawie 2 tys. W 2018 r. ich odsetek w ZRM spadł poniżej 10 proc. wszystkich pracujących w ZRM (w tym ratowników medycznych, pielęgniarek, kierowców). W ubiegłym roku w zespołach ratownictwa medycznego było już tylko 1,2 tys. lekarzy.

Skład zespołów ratownictwa medycznego
Skład zespołów ratownictwa medycznego

Jak pokazuje Bank Danych Lokalnych GUS, na przestrzeni ostatniej dekady (2011-2018) najwięcej specjalistycznych zespołów ratownictwa medycznego straciło województwo śląskie - 41, w tym 25 w latach 2016-2018; województwo mazowieckie – odpowiednia 37 i 22. O połowę zmalała liczba zespołów "S" w kujawsko-pomorskim – w 2011 było ich 34, w 2016 – 31, w 2018 – 17.

Coraz więcej zespołów "P" i więcej pracy

Dane GUS pokazują, że przez lata w ratownictwie medycznym rosła liczba zespołów podstawowych. Wynikało to zarówno z rosnących potrzeb medycznych, a z drugiej strony – z konieczności, związanej z brakiem obsady lekarskiej, zastępowania zespołów "S" zespołami "P". Tych drugich w roku 2011 było 891 – obecnie 1206.

Specjaliści uważają, że wykluczanie lekarzy z systemu ratownictwa to ryzykowna tendencja. Bo, jak mówił dla magazynu "Polska i Świat" prof. Juliusz Jakubaszko z UMK w Toruniu, połowa ratowników medycznych to absolwenci dwuletnich klas w szkołach policealnych.

Odsetek ratowników medycznych wśród wszystkich pracujących w ZRM rośnie co roku - w 2017 r. ratownicy medyczni stanowili 70,9 proc., w 2018 – 73,8 proc.

I z roku na rok mają więcej pracy. O ile w 2011 r., jak pokazuje Bank Danych Lokalnych, na jeden zespół ratownictwa medycznego statystycznie przypadało 1840 wyjazdów rocznie, o tyle w roku ubiegłym - mimo że liczba ZRM wzrosła – jeden zespół realizował 2024 wyjazdów w ciągu roku.

Coraz więcej czasu zabiera ratownikom dotarcie na miejsce wezwania. Ustawa o państwowym ratownictwie medycznym nakazuje wojewodom taką organizację systemu ratownictwa, by mediana czasu dotarcia nie była większa niż osiem minut w mieście powyżej 10 tysięcy mieszkańców i 15 minut poza miastem powyżej 10 tysięcy mieszkańców.

W 2015 r., jak wynika z opracowania GUS, tylko w jednym województwie mediana czasu dotarcia przekroczyła ustawowe minimum – chodziło o województwo śląskie, w którym przekroczono o 59 sekund czas dojazdu w miastach powyżej 10 tys. mieszkańców.

"Z szacunkowych danych za 2017 r. wynika – jak czytamy w ostatnim opracowaniu GUS o funkcjonowaniu służby zdrowia - że mediana czasu dotarcia zespołów ratownictwa medycznego na miejsce zdarzenia była przekraczana w większej liczbie województw niż w zeszłym roku". Najdłużej karetki jeździły do wezwań w województwach dolnośląskim, warmińsko-mazurskim, pomorskim, lubelskim, podlaskim.

Autor:  Piotr Jaźwiński
Źródło:  Konkret24; zdjęcie: Shutterstock

Pozostałe

Tik Tok podnosi ciśnienie. Krytyka lekarzy żartujących z pacjentów

W Stanach Zjednoczonych rośnie fala krytyki pod adresem lekarzy i pielęgniarek wykorzystujących aplikację Tik Tok do rozpowszechniania stereotypów czy wyśmiewania pacjentów. Pojawia się także coraz więcej osób podszywających się pod te zawody. I choć w aplikacji nie brakuje pozytywnych przykładów rozpowszechniania godnej zaufania wiedzy medycznej, zdaniem eksperta zawsze użytkowników mówiących o zdrowiu należy weryfikować.

Mniej osób w kolejkach, czas oczekiwania w większości bez zmian. NIK o pracy NFZ w 2018 roku

"Bez przełomu w służbie zdrowia" - tak Najwyższa Izba Kontroli skomentowała swój raport o realizacji zadań NFZ w 2018 roku. Kontrolerzy zaznaczyli jednak, że "chlubnym wyjątkiem" była zmniejszająca się kolejka do operacji zaćmy, na którą często powoływał się premier Mateusz Morawiecki. Generalnie w Polsce na świadczenia medyczne w 2018 roku czekało mniej osób niż rok wcześniej, choć w większości przypadków średni czas oczekiwania nie uległ zmianie.

Tysiące ofiar, broń biologiczna i walka o zasięgi w sieci. Epidemia fake newsów o koronawirusie

Czy Chiny ukrywają prawdziwą liczbę ofiar koronawirusa 2019-nCoV? Taką informację można odnaleźć na jednym z amerykańskich portali. To niejedyny przykład fałszywych doniesień związanych z epidemią. W rosyjskich mediach można natrafić na sugestie, że wirus jest bronią biologiczną wytworzoną przez amerykańskie korporacje. W mediach społecznościowych temat wirusa staje się również pretekstem do rozpowszechniania obraźliwych, ksenofobicznych treści.

Liczba lekarzy w Polsce na poziomie europejskim? Sprawdzamy słowa ministra zdrowia

W jednej z radiowych rozmów minister zdrowia, Łukasz Szumowski stwierdził, że liczba lekarzy przypadająca na tysiąc mieszkańców w Polsce wynosi około 3,6 i jest zbliżona do średniej europejskiej. To zgodny z prawdą wskaźnik, jeśli wziąć pod uwagę dane Naczelnej Izby Lekarskiej i lekarzy posiadających prawo do wykonywania zawodu. Jeśli jednak chcieć porównać sytuację z innymi krajami Unii Europejskiej, należy skorzystać z danych OECD. A tam Polska jest na samym końcu europejskiego zestawienia.

Tak, powszechność przesiewowych badań słuchu u noworodków to efekt programu WOŚP

Do materiału "Faktów" TVN o realizacji programu przesiewowych badań słuchu u noworodków w twitterowym wpisie odniosła się Marzena Paczuska, która negatywnie oceniła przedstawianie takich badań jako "zasługi Jerzego Owsiaka". Ich powszechność jest jednak efektem działań Wielkiej Orkiestry Świątecznej Pomocy, co potwierdzają eksperci. Takie badania wykonywano już wcześniej, ale na dużo mniejszą skalę.

Ile w Polsce jest pielęgniarek? Sprawdzamy słowa Kidawy-Błońskiej

Według ostatnich dostępnych danych OECD w Polsce na 1000 mieszkańców przypada 5 pielęgniarek. Jest to jeden z najniższych wyników wśród krajów Unii Europejskiej uwzględnionych w badaniu. Omawiając statystyki, Małgorzata Kidawa-Błońska wskazała na istniejący problem, podała jednak błędne dane.

"Nie rozwiążemy problemów zdrowotnych bez lekarzy", a tych w Polsce ciągle jak na lekarstwo

W sejmowym expose premier Mateusz Morawiecki zapowiedział, że w obecnej kadencji studia na kierunkach medycznych ukończy nawet 50 proc. więcej osób niż jeszcze cztery-pięć lat temu. Statystyki kształcenia młodych lekarzy za lata 2008-2018 wskazują, że liczba młodych medyków rośnie w umiarkowanym tempie. W ostatnich latach znacząco zwiększono jednak limity przyjęć na kierunki medyczne. Według szacunków Naczelnej Izby lekarskiej potrzeba w Polsce o 68 tysięcy lekarzy więcej niż mamy obecnie. Zaglądamy w statystyki.