Uwagę polskich użytkowników Facebooka przyciągnęły nagrania, które mają pokazywać proces szczepienia ryb. Dwa filmiki, każdy trwający po około dwie minuty, wyglądają jak fragmenty reportażu wyemitowanego w hiszpańskojęzycznej telewizji informacyjnej. Widzimy, jak osoby w białych fartuchach stoją po obu stronach metalowego stołu. Na stół przynoszone są małe ryby, pracownicy w fartuchach łapią je i przytykają do każdej małe urządzenie przypominające szczypce połączone rurką z butelką zawieszoną wyżej. Następnie zrzucają ryby do rynny, przez którą przepływa woda - ryby razem z nią spływają do zbiornika. Na belce u dołu ekranu są informacje w języku hiszpańskim: "Ryby również muszą być szczepione"; "Jedyna firma, która to robi, jest w Granadzie" oraz "W ciągu jednego dnia szczepią 20 tysięcy ryb".
"Szczepią ryby by preparat trafił do ludzi..."; "W Hiszpanii szczepiono ryby, które są sprzedawane do UE"; "Hiszpania: Szczepią (?) połów przeznaczony na rynek europejski"; "Czytajcie pochodzenie produktów jakie spożywacie ….szczepią ryby w Hiszpanii dla naszego dobra , żebyśmy nie zachorowali po zjedzeniu zwykłej ryby chorej na grypę czy kławida dlatego szczepionkę przyjmiemy w rybach" - z takimi opisami w drugiej połowie stycznia polscy użytkownicy Facebooka publikowali to nagranie (pisownia wpisów oryginalna). Niektórzy komentujący wyrażali niedowierzanie. Inni pisali, że szczepienie ryb jest szkodliwe dla ludzi: "Nie wierze w to co widzę"; "Jedni drugich pozabijają za wypłatę"; "Trują ludzi , na każdy możliwy sposób".
Część sugerowała, że ryby mogą być szczepione przeciw koronawirusowi: "Co mówią? Na COVID szczepią?"; "to co jest w tym preparacie wyjdzie potem w chorobach u ludzi"; "Otóż to. Pytanie czym zaszczepili."; "Nie mają co zrobić ze szczepionką, to ryby szczepią debile."; "mRNA"; "Miała być ostatnia prosta, a najmocniej "wyszczepione" kraje z prostej zjechały na rondo".
Sprawdziliśmy, skąd ten film i co przedstawia. Okazuje się, że szczepienie ryb hodowlanych to powszechna praktyka.
Szczepienie ryb hodowlanych w Hiszpanii
Popularne nagranie to fragment czterominutowego materiału, który wyemitowano w "Andalucía Directo", programie nadawanym przez regionalny kanał telewizyjny Canal Sur Televisión w Andaluzji. Pełną wersję reportażu opublikowano 26 listopada 2020 roku na stronie internetowej stacji. "Jedyna firma w Hiszpanii, która szczepi ryby w hodowlach, znajduje się w Granadzie. Zatrudnia sześciu pracowników, którzy w ciągu dnia mogą zaszczepić do 20 000 ryb. Dziś spotkaliśmy ich na farmie rybnej w Chiclana de la Frontera w Kadyksie" - czytamy w opisie materiału.
Chodzi o firmę Global Aqua Consulting z siedzibą w Dílar, która od ponad 10 lat zajmuje się między innymi szczepieniem ryb hodowlanych. Swoje usługi świadczy w różnych hiszpańskich oraz innych europejskich hodowlach. 7 listopada 2020 roku artykuł o działalności tej firmy opublikowano na portalu regionalnej gazety "Ideal", wydawanej w Granadzie.
Ryby też się szczepi. Dlaczego i na jakie choroby?
Podobnie jak u ludzi, celem jest zapobieganie wybuchu epidemii wśród hodowlanych gatunków ryb. "Ryby, jak każde inne zwierzę, chorują, dlatego podaje się im szczepionki, aby chorobom zapobiegać" - powiedział dziennikarce "Ideal" Gabriel Calvo, prezes firmy Global Aqua Consulting. Podaje też drugi powód - ekonomiczny. "Nawet jeśli [ryby] nie umierają, [z powodu choroby] stają się słabsze, więc ich wzrost jest opóźniony i trzeba je więcej karmić, co oznacza stratę pieniędzy" - wyjaśnia.
"Są one wyciągane z wody, znieczulane, szczepionka jest wstrzykiwana w określonym miejscu w jamie brzusznej i wraca do wody" - opisuje trwający około minuty proces szczepienia. Dalej opowiada, że ryby hodowlane pierwszą dawkę szczepionki przyjmują przez skrzela, gdy ważą około jednego grama, a drugą przez zastrzyk, gdy ważą 12 gramów.
W Unii Europejskiej dostępnych jest kilkadziesiąt szczepionek dla różnych gatunków ryb hodowlanych, chronią m.in. okonie morskie przed pasterelozą i wibriozą, turboty przed śmiercią spowodowaną zakażeniem bakterią Streptococcus parauberis - wynika z zestawienia (stan na 27 lipca 2022 roku) dostępnego na stronie internetowej sieci Szefów Agencji Leków (Heads of Medicines Agencies, HMA) z państw członkowskich Unii Europejskiej.
Wynika z niej, że w Polsce dostępne są dwie szczepionki.: Yersi-Fishvax stosowana w profilaktyce jersiniozy (choroby Red Mouth) u pstrągów i innych ryb łososiowatych oraz CLYNAV przeznaczona dla łososia atlantyckiego, działa przeciw zakażeniu alfawirusem łososiowatych podtypu 3 (SAV3).
A na co szczepione są ryby widoczne na popularnym nagraniu? Zwróciliśmy się z tym pytaniem do Global Aqua Consulting, ale do publikacji tekstu nie otrzymaliśmy odpowiedzi.