Rząd poszerza grupę pacjentów, którym będą robione testy na obecność koronawirusa o osoby, które miały styczność z chorymi na COVID-19. Dotychczas testy przeprowadzano tylko pacjentom, u których podejrzewano już chorobę. - To musi pociągnąć koszty, ale jest warte tych kosztów – komentuje ekspert.
Minister zdrowia Łukasz Szumowski poinformował w środę 11 marca o poszerzeniu grupy pacjentów, których obejmą testy na obecność koronawirusa. "W tej chwili rozszerzamy to na osoby, które są z kontaktu i które mają prawdopodobieństwo zachorowania. Rozszerzamy to na pracowników ochrony zdrowia, którzy potencjalnie mieli kontakt" – wyjaśniał na konferencji prasowej. Podkreślił, że pula wykonywanych testów będzie "potencjalnie rosła". - Tak było w innych krajach, ta krzywa jest podobna – mówił.
- W tej chwili zaczynamy mieć transmisję poziomą, czyli pomiędzy Polakami mogą być zakażenia. W związku z tym test wykonujemy wtedy, gdy: ktoś był w kwarantannie, ktoś miał kontakt z kimś, kto był chory, ktoś, kto np. był w klasie, a jedna z osób jest zakażona, czy lekarzom, pielęgniarkom, personelowi medycznemu, który ma wysokie prawdopodobieństwo kontaktu z pacjentem - mówił w środę minister.
Podczas konferencji Łukasz Szumowski podkreślał: "Bez wskazań medycznych nie ma powodów, żeby robić testy". Dodał, że liczba badanych w Polsce próbek jest podobna do skali w innych krajach. Jak sprawdził Konkret24, w krajach europejskich robiono dotychczas więcej testów w przeliczeniu na 1 mln mieszkańców. Ale zaleceń Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) co do skali wykonywania testów nie ma.
W czwartek w rozmowie w programie "Jeden na jeden" w TVN24 Szumowski wskazał, że obecnie w Polsce istnieje możliwość wykonywania ok. 2 tys. testów dziennie. - To nie jest mało. To tyle mniej więcej, ile Wielka Brytania może zrobić dziennie - stwierdził.
Jak dodawał, średnio zrobienie testu trwa ok. 8 godzin. - Zaczęły się pojawiać sygnały, że być może wreszcie będzie to, na co czekamy, czyli testy tzw. szybkie. Ale na razie jeszcze nie mamy potwierdzonej skuteczności. Do tej pory czułość i swoistość takich testów były tak niskie, że nawet pozytywny czy negatywny wynik raczej wprowadziłby chaos niż informację. Dlatego WHO ich nie zalecało.
Muszą być wskazania medyczne
Konkret24 poprosił Ministerstwo Zdrowia o doprecyzowanie, kto dokładnie będzie objęty testami na obecność koronawirusa. W odpowiedzi na nasz e-mail Agnieszka Pochrzęst-Motyczyńska z biura komunikacji Ministerstwa Zdrowia nie podaje konkretnych warunków kwalifikowania pacjentów do badań. Powtarza słowa ministra o tym, że bez wskazań medycznych nie ma powodu dla przeprowadzenia badania. Informuje, że pula osób, którym wykonuje się testy, rośnie z dnia na dzień - m.in. o osoby, które miały bezpośredni kontakt z chorymi.
"Owszem – zgodnie z tym co powiedział prof. Łukasz Szumowski - jest rozważane rozszerzenie grupy osób, którym będzie się odbywać na badanie koronawirusem" – skwitowała nasze pytanie Pochrzęst-Motyczyńska.
Bez objawów test niekonieczny
Z informacji przekazanych "Gazecie Wyborczej" przez Jana Bondara, rzecznika prasowego Głównego Inspektoratu Sanitarnego, wynika, że wprowadzone w tym tygodniu procedury zakładają pobieranie wymazu do badań od osób określanych jako "skąpo objawowe". Taka osoba zgłasza się na izbę przyjęć, a po pobraniu wymazu własnym transportem ma wracać do domu na kwarantannę do momentu otrzymania wyników badań. "W przypadku wyniku pozytywnego osoba badana trafia do szpitala zakaźnego, a osoby ‘z bliskiego kontaktu’ do kwarantanny" – tłumaczył rzecznik GIS.
Według informacji GW, przyjęte na początku epidemii wytyczne postępowania wynikały z zaleceń WHO i innych organizacji zajmujących się ochroną zdrowia. Jan Bondar tłumaczył dziennikowi, że wiedza o nowym koronawirusie była wówczas mniejsza niż dziś. "Chodziło również o to, by nie paraliżować pracy szpitali zakaźnych poprzez hospitalizację osób bez wyraźnych objawów" - wyjaśniał.
W opublikowanym 2 marca dokumencie Światowej Organizacji Zdrowia, zawierającym tymczasowe wytyczne dla laboratoriów i placówek medycznych, nie wskazano na konieczność przeprowadzania badań u osób, u których stwierdzono tylko łagodne objawy choroby bądź nie stwierdzono żadnych objawów.
Decyzja o przeprowadzeniu badania powinna opierać się na kryteriach klinicznych oraz czynnikach epidemiologicznych i być związana z oceną prawdopodobieństwa zakażenia. Test PCR u bezobjawowych lub łagodnie objawowych pacjentów może być rozważany w przypadku osób, które miały kontakt z chorym na COVID-19. Tymczasowe wytyczne WHO
Trzy decydujące objawy
3 marca Ministerstwo Zdrowia informowało na Twitterze, że nieodpłatnemu diagnozowaniu w kierunku koronawirusa będzie poddana każda osoba "w przypadku podejrzenia zakażenia koronawirusem".
10 marca Michał Dworczyk, szef Kancelarii Prezesa Rady Ministrów wyjaśniał w "Faktach po faktach" w TVN24, że dotychczas diagnozowanie przeprowadzano wyłącznie w przypadku osób, które spełniały określone kryteria. Sam powrót z miejsca, w którym wirus występuje, nie kwalifikował pacjenta do przeprowadzenia testu. "Od początku mówiliśmy, że muszą być trzy przesłanki spełnione. Pierwsza to powrót z terenu, gdzie potencjalnie można było mieć kontakt z osobą chorą. Druga to wysoka gorączka, powyżej 38 stopni. Trzecia: mocny kaszel" – podkreślił Dworczyk.
"Dopiero jak są spełnione te trzy przesłanki, wtedy taka osoba indywidualną decyzją lekarza [może mieć wykonany test na koronawirusa - red.]. Lekarzom trzeba wierzyć, bo różne rzeczy można przeczytać w internecie, ale trzeba zdać się na opinię fachowców" – mówił szef KPRM.
Epidemiolog: słuszna decyzja
- Poddanie badaniu rodzin, bliskich kontaktów chorego wtedy, kiedy są nawet minimalne objawy infekcji górnych dróg oddechowych, jest bardzo słuszne – komentuje decyzję Ministerstwa Zdrowia epidemiolog prof. Andrzej Zieliński, emerytowany profesor Narodowego Instytutu Zdrowia Publicznego. - Uważam, że to bardzo słuszna decyzja. To musi pociągnąć koszty, ale jest warte tych kosztów – podkreśla.
Zdaniem epidemiologa rodzina i inne osoby, z którymi chory przebywał w bliskim kontakcie, to grupa wysokiego ryzyka zachorowania. - Przenoszenie kropelkowe, czyli kontakt bezpośredni do dwóch metrów, jest podstawową drogą przenoszenia choroby – podkreśla prof. Zieliński. Przytacza wyniki wykonanego w Chinach badania opublikowanego przez WHO. Pokazało, że do znaczącej liczby zakażeń koronawirusem doszło w kontakcie domowym.
Zdaniem prof. Zielińskiego nie można oszacować ryzyka zarażenia od człowieka, który nie ma objawów choroby, a miał kontakt z chorym. - Wielu ekspertów przyjmuje, że zarażenie jest możliwe w okresie wylęgania, przed wystąpieniem objawów – mówi prof. Zieliński. - Zdarzają się jednak bezobjawowi bądź skąpo objawowi pacjenci – dodaje.
Autor: Krzysztof Jabłonowski / Źródło: Konkret24, tvn24.pl