J.D. Vance "tak pisał o Polakach"? Nie on

"Coś dla prawej strony, J.D. Vance przyszły wiceprezydent USA, tak żartował z Polaków w swojej książce 'Elegia dla bidoków' 'Ciekawostka o Polaczkach. Chowają zmarłych dupą do góry, żeby mieli gdzie rowery parkować'. Proponuję bić mu brawo na stojąco w Polskim sejmie czemu tylko Trumpowi - miłego wieczoru moi drodzy wyznawcy PiS tak mniej więcej wygląda stosunek większości amerykańskiej prawej strony do imigrantów" - to treść najpopularniejszego wpisu z tym cytatem, jaki znaleźliśmy na platformie X (pisownia postów oryginalna). Ma niemal 160 tys. wyświetleń.

Ale postów jest dużo więcej, także na Facebooku. Niekiedy publikowane są z grafiką: zdjęcie przyszyłego wiceprezydenta USA i jego rzekomy cytat. Opisy brzmią podobnie: "Ciekawostka o Polaczkach. Chowają zmarłych dupami do góry, żeby mieli gdzie rowery parkować". A wiecie skąd ten cytat ? Pewnie nie wiecie. Pomogę.... Taka bestselerowa powieść : 'Elegia dla bidoków' autorstwa: J.D. Vance. I teraz z tym pozostańcie. Czuwaj...."; "Zapamiętajcie co o Polakach twierdzi przyszły wiceprezydent Trumpa. @pisorgpl @konfederacja_ @AndrzejDuda itd. swoich bliskich chowaliście tyłkami do góry, prawda. Gratuluję"; "W kiążce wiceprezydenta elekta J.D. Vance 'Elegia dla bidoków' Polacy są przedsatwieni w obrzydliwym świetle. - Ciekawostka o Polaczkach. Chowają zmarłych d....i do góry, żeby mieli gdzie rowery parkować. Cóż! Polscy zwolennicy Trumpa powinni w testamencie poprosić o taki pochowek. A może trzeba kogoś ekshumować? Rozumiem teraz dlaczego Trump przyjął u siebie Dudę jak lokaja..."; "J.D. Vance przyszły wiceprezydent USA, tak pisał o Polakach swojej książce "Elegia dla bidoków"; "Ciekawostka o Polaczkach. 'Chowają zmarłych dupą do góry, żeby mieli gdzie rowery parkować'. Proponuję bić mu brawo na stojąco w Polskim sejmie".

Taką informację podał też m.in. serwis dziennika "Fakt", opatrując tekst tytułem: "Tak przyszły wiceprezydent USA żartował z Polaków. Amerykanie byli zniesmaczeni. Jednak inne serwisy - m.in. Na Temat; Wprost; Wirtualna Polska - informowały, że autorem popularnego teraz cytatu nie był J.D Vance, tylko padły w filmie będącym ekranizacją jego książki.

W 2016 roku w Stanach Zjednoczonych została wydana książka J.D Vance'a pt. "Elegia dla bidoków"; tytuł oryginału: "Hillbilly Elegy". Jeszcze przed tym, gdy Vance rozpoczął karierę polityczną. Szybko - w sierpniu 2016 roku i styczniu 2017 roku - książka znalazła się na szczycie listy bestsellerów "The New York Times". Sprzedano niemal 2 mln egzemplarzy. Prawa do tłumaczenia nabyli wydawcy z kilkunastu krajów.

W Polsce książka miała premierę w lutym 2018 roku. Opowiada historię rodziny Vance'ów, w tym samego obecnego kandydata na wiceprezydenta. Na stronie polskiego wydawnictwa czytamy: "Zdaniem recenzentów i czytelników 'Elegia dla bidoków' odpowiada na pytanie: dlaczego Donald Trump wygrał wybory. Porażająca, choć niepozbawiona humoru opowieść o dorastaniu w biednym miasteczku w 'pasie rdzy'. To również napisana z uczuciem i zaangażowaniem analiza kultury pogrążonej w kryzysie – kultury białych Amerykanów z klasy robotniczej. O zmierzchu tej grupy społecznej, od czterdziestu lat ulegającej powolnej degradacji, powiedziano już niejedno. Nigdy dotąd jednak nie opisano jej z takim żarem, a zwłaszcza – od środka". O książce wypowiadali się m.in. Bill Gates: "Podziwiam odwagę J.D. Vance'a"; czy polski amerykanista i politolog Bohdan Szklarski: "Lektura obowiązkowa dla tych, którzy chcą zrozumieć dzisiejszą Amerykę i przyjrzeć się wyborcom Donalda Trumpa, obywatelom urodzonym 'po złej stronie torów': białym, biednym, bez wykształcenia i perspektyw. Takiego obrazu nie pokaże żadna literatura reportażowa ani podróżnicza". Zaś według "The New York Times": "Żadna inna książka nie opisuje celniej naszej rzeczywistości".

Szukając cytatu, który rozpowszechniają internauci w mediach społecznościowych, przeanalizowaliśmy anglojęzyczne wydanie książki J.D. Vance'a. Nie znaleźliśmy w nim żadnych słów będących podstawą tego cytatu bądź pasujących do takiego kontekstu.

Chcąc się upewnić, zwróciliśmy się do polskiego tłumacza książki Tomasza Gałązki z pytaniem, czy takie słowa w niej były. Opisał nam: "Faktycznie, w książce Vance'a nie ma Polski ani Polaków (sprawdziłem sobie jeszcze własną kopię tekstu, dla pewności)".

Skąd więc ten cytat przypisywany amerykańskiemu politykowi? "Myślę, że cała 'zasługa' za ten nieudany dowcip należy do Vanessy Taylor, chyba że i Glenn Close maczała w tym palce" - przypuszcza Tomasz Gałązka.

Chodzi o film amerykańskiego reżysera Rona Howarda, który zekranizował książkę Vance'a. Autorką scenariusza jest Vanessa Taylor. Film "Elegia dla bidoków" miał premierę w 2020 roku w jednym z serwisów streamingowych. Dostał dwie nominacje do Oskara. Grają w nim światowe gwiazdy Glenn Close i Amy Adams.

Jak przypomina wiele polskich portali, pisząc o tym filmie, jedna ze scen wygląda następująco: Mamaw (Glenn Close) wraca z zakupami. Przed domem razem z kolegami czeka jej wnuk J.D. Nie wyrywają się z pomocą. Babcia jest zła, chce wiedzieć, z kim zadaje się jej wnuk. Gdy pyta o to jednego z chłopaków, ten odpowiada, że nazywa się Louis Zablocki. "To polskie nazwisko" - komentuje Mamaw. I dodaje: "Ciekawostka o Polaczkach. Chowają zmarłych dupami do góry, żeby mieli gdzie rowery parkować".

"Wielu amerykańskich krytyków uznało film za szkodliwy, przedstawiający nieprawdziwy obraz społeczeństwa biednych, białych Amerykanów" - opisuje Wirtualna Polska.

Amerykański pisarz Joe Berkowitz "żart" o Polakach uznał za "odrażający". "Przedstawione to jest jako figlarna i ekscentryczna uwaga, a tak naprawdę nie jest na miejscu. Obrzydliwe" - stwierdził.