FAŁSZ

Ukraińscy kibice zatrzymani w Katarze? "Prowokacja"

Źródło:
Konkret24
Reporter TVN24 rozmawiał z grupą kibiców z Badgladeszu, którzy - jak mówią - wspierają różne drużyny
Reporter TVN24 rozmawiał z grupą kibiców z Badgladeszu, którzy - jak mówią - wspierają różne drużynyTVN24
wideo 2/2
Reporter TVN24 rozmawiał z grupą kibiców z Badgladeszu, którzy - jak mówią - wspierają różne drużynyTVN24

W mediach społecznościowych krąży film z logo telewizji Al-Dżazira informujący o zatrzymaniu ukraińskich kibiców w Katarze. Mieli rysować nazistowskie symbole na plakatach. To nieprawdziwe doniesienia, film jest fałszywką.

Pokazujemy, co jest prawdą, a co fałszem
Weryfikujemy fake newsy, sprawdzamy dane, analizujemy informacje z sieci

Trwające około pół minuty nagranie opatrzone jest logo telewizji Al-Dżazira. Dowiadujemy się z niego, że podczas Mistrzostw Świata w Piłce Nożnej w Katarze zatrzymano kibiców z Ukrainy. W kadrach pokazano okolice stadionów i ludzi spacerujących po ulicach. Później widać plakat z postacią La'eeba - oficjalnej maskotki mistrzostw - z dorysowanymi wąsikami Hitlera i nazistowskim napisem. Na końcu filmu oglądamy policjantów rozmawiających z osobą, której twarz zapikselowano. Na film nałożono napisy - informują, że zatrzymani kibice byli pijani i na plakaty rozwieszone na ulicach Dohy nanosili nazistowskie symbole. Na nagraniu jest data 20 listopada tego roku.

"Ukraińscy fani zostali zatrzymani w areszcie w Katarze za... hailowanie" - napisał 22 lutego jeden z użytkowników Twittera i opublikował screeny z tego nagrania. Tweet polubiło ponad 600 internautów, a blisko 150 podało dalej. Kopię nagrania znaleźliśmy na profilu Niezależnego Dziennika Politycznego na Telegramie z datą 23 listopada. Ten prowadzony w języku polskim kanał regularnie rozsyła treści zbieżne z rosyjską propagandą.

FAŁSZ
Fałszywy film o ukraińskich kibicach rozchodzi się w polskim internecieTelegram/Twitter

Polskie posty powielają przekaz z Telegrama. 22 listopada nagranie repostował tam prezenter rosyjskiej telewizji państwowej Władimir Sołowjow". Film w jego poście wyświetlono blisko 300 tys. razy. Opublikowane tego samego dnia posty z filmem lub screenami z niego znaleźliśmy też na wielu kontach prowadzonych w językach rosyjskim, angielskim, francuskim, niemieckim, hiszpańskim czy japońskim.

FAŁSZ
Informację o ukraińskich kibicach rozpowszechniają profile w językach rosyjskim, angielskim, francuskim, niemieckim, hiszpańskim czy japońskimBitchute/Telegram/Twitter

Żadne media nie potwierdzają doniesień o zatrzymaniu ukraińskich kibiców. Jak ustaliliśmy, w nagraniu rozsyłanym przez internautów wykorzystano fragment wideo z innej niż Al-Dżazira telewizji z 2013 roku.

Dementi telewizji Al-Dżazira

Podobnie wyglądające filmy - krótkie wideo z nałożonymi napisami - Al-Dżazira regularnie publikuje w mediach społecznościowych. Widea rozsyłanego teraz przez internautów nie znaleźliśmy jednak na oficjalnych profilach stacji. Śladu po publikacji takiego materiału 20 lub 21 listopada na Twitterze nie ma w internetowym archiwum webarchive.org. Zapytaliśmy więc stację o ten film. 24 listopada otrzymaliśmy odpowiedź:

Wideo jest całkowicie fałszywe, Al-Dżazira English nie publikowała takich treści.

Amr Elqazaz zauważył, że policjanci pojawiający się w scenie aresztowania są z Rescue Police, która nie ma nic wspólnego z zabezpieczaniem okolic stadionów. "Rozprzestrzenianie fałszywego wideo rozpoczęło się z Telegramu" - podkreślił Elqaqaz.

Nagranie od początku budzi wątpliwości co do autentyczności. Najpierw są napisy z informacją o trzech pijanych ukraińskich kibicach, którzy "rozpowszechniali nazistowskie symbole w Doha". Kilka sekund później pojawiają się za to napisy o tym, że przed zatrzymaniem mężczyźni zdołali zniszczyć "więcej niż dziesięć plakatów w pobliżu stadionu El Bait". Prawdopodobnie to pomylona nazwa stadionu Al Bayt, który mieści się nie w Doha, lecz w mieście Al-Chaur. Oba miasta dzieli około 50 kilometrów - teoretycznie możliwe jest, że mężczyźni się przemieszczali, jednak nie ma tego w relacji. Jest mało prawdopodobne, by w opublikowanym materiale dziennikarskim profesjonalnej katarskiej stacji pomylono nazwę stadionu.

Ponadto w nagraniu - obrandowanym przecież logiem Al-Dżaziry - wykorzystano archiwalny materiał filmowy z 2013 roku należący do katarskiej stacji AlrayyanTV. Bliźniaczo podobne kadry widać od 6. minuty 40. sekundy wideo opublikowanego przez stację na YouTube. W materiałach dziennikarskich wykorzystuje się materiały ilustracyjne, jednak użycie materiału sprzed dziewięciu lat budzi kolejne wątpliwości co do autentyczności filmu.

Po lewej kadr z filmu rozpowszechnianiego teraz w sieci, po prawej - fragment programu AlrayyanTV z 2013 rokuTwitter/YouTube/AlrayyanTV

Ambasador Ukrainy w Katarze: "propagandowa akcja Rosjan", "prowokacja"

Informacji o zatrzymaniu ukraińskich kibiców nie znaleźliśmy w żadnym wiarygodnym medium. Prośbę o potwierdzenie rozsyłanego przekazu wysłaliśmy do katarskiego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych nadzorującego policję, ale nie dostaliśmy jeszcze odpowiedzi.

Zdaniem ukraińskiego ambasadora w Katarze Andrija Kuzmenki film jest częścią rosyjskiej dezinformacji wymierzonej w Ukraińców. "Jest to propagandowa akcja Rosjan, kolejny przykład wojny informacyjnej Moskwy przeciwko Ukrainie" - pisze Kuzmenko odpowiedzi dla Konkret24. "Ambasada poinformowała odpowiednie władze Kataru o tej prowokacji" - kończy ambasador Kuzmenko.

Podsumujmy: ani filmu, ani śladu jego publikacji nie ma w internecie; jego autentyczności zaprzecza stacja, której logo pokazano; film zawiera błędy i wykorzystuje stare wideo, żadne media nie podawały wiadomości o zatrzymaniu ukraińskich kibiców. Film jest klasyczną fałszywką, a jego przekaz to fake news.

Warto zauważyć, że wykorzystano w nim stały motyw rosyjskiej propagandy: przedstawianie Ukraińców jako rzekomych nazistów. W ostatnich dniach nie trafiliśmy na podobne przekazy w internecie wykorzystujące mistrzostwa świata w Katarze przeciwko konkretnej narodowości.

Autorka/Autor:Krzysztof Jabłonowski, Jan Kunert

Źródło: Konkret24

Źródło zdjęcia głównego: Twitter

Pozostałe wiadomości

Według polityków Prawa i Sprawiedliwości pakt migracyjny został "podpisany", zawarte są w nim mechanizmy "przymusowej relokacji", a do UE miałoby trafić 4,5 mln migrantów, z czego do Polski 380 tysięcy. Opisujemy, co w tych przekazach jest manipulacją.

"Jeden migrant na 100 mieszkańców" i inne manipulacje o pakcie migracyjnym. Wyjaśniamy

"Jeden migrant na 100 mieszkańców" i inne manipulacje o pakcie migracyjnym. Wyjaśniamy

Źródło:
Konkret24

Zapowiedź wspólnej wizyty polskiego prezydenta i premiera w Białym Domu wzbudziła emocje po obu stronach sceny politycznej. Ze strony polityków PiS pojawiły się sugestie, że takie zaproszenie to bardziej gest Joe Bidena w stronę Donalda Tuska, bo "typowa wizyta" w Białym Domu to wizyta prezydenta. Polscy premierzy gościli jednak u amerykańskich prezydentów, choć rzadziej niż prezydenci.

Szczucki: "typowa wizyta" w Białym Domu to wizyta prezydenta. Ale polscy premierzy też tam bywali

Szczucki: "typowa wizyta" w Białym Domu to wizyta prezydenta. Ale polscy premierzy też tam bywali

Źródło:
Konkret24

"Ludobójstwo na Wołyniu ma zostać skreślone", "Dzieci mają się nie uczyć o tym, w jaki sposób bohatersko Polacy pomagali Żydom" - politycy komentują propozycje zmian szkolnych podstaw programowych z historii. Czy uczniowie rzeczywiście nie dowiedzą się o kluczowych postaciach i wydarzeniach z historii Polski? Tłumaczymy, na czym polegały prekonsultacje w sprawie zmian programowych.

"Dzieci mają się nie uczyć" o Wołyniu, Pileckim, Powstaniu Wielkopolskim? Wyjaśniamy

"Dzieci mają się nie uczyć" o Wołyniu, Pileckim, Powstaniu Wielkopolskim? Wyjaśniamy

Źródło:
Konkret24

Te witryny wyglądają jak lokalne portale, a tak naprawdę są częścią chińskiej siatki dezinformacyjnej działającej w 30 państwach Europy, Azji i Ameryki Łacińskiej. Dwie z nich działają w Polsce - wynika z raportu Citizen Lab. Przeanalizowaliśmy ich treści i powiązania.

Udają lokalne portale, sieją chińską propagandę. Jak działa Paperwall

Udają lokalne portale, sieją chińską propagandę. Jak działa Paperwall

Źródło:
Citizen Lab, Konkret24

"Zamiast CPK - mokradła, zamiast elektrowni jądrowej - mokradła, zamiast Odry - mokradła" - tak ironicznie europoseł PiS Dominik Tarczyński podsumował plany resortu klimatu dotyczące ochrony mokradeł w Polsce. Sugerował, że zamiast stawiać na rozwój i dobrobyt, obecna władza planuje jedynie "powrót do mokradeł". Eksperci tłumaczą, dlaczego nie ma racji.

Tarczyński straszy "powrotem do mokradeł". Eksperci: populizm, etycznie naganne

Źródło:
Konkret24

Ponad 50 tys. wyświetleń ma wpis znanego muzyka Zbigniewa Hołdysa ze zdjęciem piosenkarki Taylor Swift w antytrumpowskiej koszulce. To przerobiona fotografia, która krąży w sieci od kilku tygodni.

Taylor Swift w antytrumpowskiej koszulce. To nieprawdziwe zdjęcie

Taylor Swift w antytrumpowskiej koszulce. To nieprawdziwe zdjęcie

Źródło:
Konkret24

Film robi wrażenie: stacja Euronews miała pokazać, jak francuscy rolnicy, oburzeni listem ukraińskiego ambasadora, obrzucili budynek ambasady Ukrainy obornikiem. Lecz ani nie jest to materiał Euronews, ani ukraińska ambasada, a list został spreparowany. Choć prawdą jest, że zrzucono obornik pod pewnym budynkiem we Francji.

Rolnicy "obrzucili obornikiem ukraińską ambasadę"? W tym filmie nic się nie zgadza

Rolnicy "obrzucili obornikiem ukraińską ambasadę"? W tym filmie nic się nie zgadza

Źródło:
Konkret24

Donald Trump podtrzymuje stanowisko, że Ameryka nie powinna chronić państw, które "nie płacą zobowiązań" w NATO - i powtórzył to na kolejnym wiecu. "Stany Zjednoczone płaciły niemal za wszystko" - oświadczył. Wypowiedzi byłego prezydenta USA mogą wprowadzać w błąd: czym innym są wydatki obronne państw członkowskich, czym innym budżet NATO - na ten składają się wszystkie kraje sojuszu.

Trump: nie płacicie, nie będziemy chronić.  Skąd jest budżet NATO? 

Trump: nie płacicie, nie będziemy chronić. Skąd jest budżet NATO? 

Źródło:
Konkret24

Prawo i Sprawiedliwość w swoim najnowszym spocie o bezpieczeństwie Polski chwali się, że za czasów rządów tej partii podwoiła się liczba żołnierzy. To wprowadzające w błąd porównanie. Wyjaśniamy.

PiS w spocie: podwoiliśmy liczbę żołnierzy. Niezupełnie

PiS w spocie: podwoiliśmy liczbę żołnierzy. Niezupełnie

Źródło:
Konkret24

Kandydat PiS na prezydenta Warszawy Tobiasz Bocheński zarzuca obecnym władzom miasta, że praktycznie nie konsultowały się z mieszkańcami w sprawie wprowadzenia Strefy Czystego Transportu - która, jak wiadomo, budzi duże emocje. Przeanalizowaliśmy działania ratusza w tej sprawie. Bocheński się myli.

Bocheński: Strefa Czystego Transportu w Warszawie "bez konsultacji społecznych". Nieprawda

Bocheński: Strefa Czystego Transportu w Warszawie "bez konsultacji społecznych". Nieprawda

Źródło:
Konkret24

Prawo i Sprawiedliwość mówi o "lewackim Zielonym Ładzie", a rządzący przypominają, że to przecież realizacja "polityki Janusza Wojciechowskiego". Wyjaśniamy, czym jest Europejski Zielony Ład, jak jest powiązany z polityką rolną UE oraz na co zgadzali się w Brukseli polski komisarz i rząd Mateusza Morawieckiego.

Komisarz Wojciechowski, rolnicy i rządy PiS. "Komu zawdzięczamy Zielony Ład"?

Komisarz Wojciechowski, rolnicy i rządy PiS. "Komu zawdzięczamy Zielony Ład"?

Źródło:
Konkret24

Europosłanka Prawa i Sprawiedliwości Anna Zalewska nie wierzy w realizację unijnego celu redukcji emisji gazów cieplarnianych o 55 proc. do 2030 roku. Przekonywała w wywiadzie, że tak samo uważa europejska agencja zajmująca się środowiskiem. Tyle że w ostatnim raporcie Europejskiej Agencji Środowiska nic takiego nie ma.

Zalewska: unijna agencja stwierdziła, że "nie mamy szans" osiągnąć celów klimatycznych. To nieprawda

Zalewska: unijna agencja stwierdziła, że "nie mamy szans" osiągnąć celów klimatycznych. To nieprawda

Źródło:
Konkret24

"Szykuje się nowy podatek!" - alarmują internauci, rozsyłając zrzut ekranu tytułu tekstu jednego z serwisów. Postom towarzyszą komentarze o "eurokołchodzie" i "goleniu frajerów". Tłumaczymy, z czym związana ma być opłata za ogrzewanie węglem i gazem - bo zaplanowano ją dopiero za kilka lat, nie będą jej ponosić właściciele lokali, a jej wysokość wciąż nie jest znana.

"Nowy podatek od ogrzewania"? Wyjaśniamy, o co chodzi

"Nowy podatek od ogrzewania"? Wyjaśniamy, o co chodzi

Źródło:
Konkret24

Były minister obrony Mariusz Błaszczak w odpowiedzi na krytykę obecnej władzy co do sposobu realizacji CPK twierdzi, że w tej sprawie istniało "ponadpartyjne poparcie". Tak samo przekonuje szef gabinetu prezydenta Marcin Mastalerek. Tyle że wyniki głosowań nad kluczowymi dla tego projektu ustawami pokazują co innego.

Błaszczak: projekt CPK "uzyskał ponadpartyjne poparcie". Nie, nigdy nie istniało

Błaszczak: projekt CPK "uzyskał ponadpartyjne poparcie". Nie, nigdy nie istniało

Źródło:
Konkret24

Politycy opozycji rozpowszechniają kilkusekundowy fragment wypowiedzi Donalda Tuska o tym, że sprawa niemieckich reparacji została zamknięta wiele lat temu. Te słowa zostały wyrwane z kontekstu. Sens całej wypowiedzi polskiego premiera jest inny od tego, co twierdzą politycy opozycji.

Tusk i słowa o reparacjach. Politycy opozycji manipulują cytatem

Tusk i słowa o reparacjach. Politycy opozycji manipulują cytatem

Źródło:
Konkret24

Niektóre media, a za nimi część internautów, w tym poseł Konfederacji Andrzej Zapałowski, szerzyli informację o profanacji "polskiego" cmentarza w Brodach w obwodzie lwowskim. Sprawę zbadał na miejscu i zdementował polski konsulat we Lwowie.

Profanacja "polskiego cmentarza" w Ukrainie? Nieprawda

Profanacja "polskiego cmentarza" w Ukrainie? Nieprawda

Źródło:
Konkret24

"Zakłamana pigułka śmierci", "szkodliwa dla organizmu", "nie powinna być stosowana przez kobiety poniżej 18. roku życia" - takie nieuzasadnione tezy głoszą politycy, którzy są przeciwko dostępności tabletki "dzień po" bez recepty. Lekarze ostrzegają przed "biciem politycznej piany". Z ich pomocą wyjaśniamy, na czym polega działanie tabletki "dzień po".

Mentzen i inni o tabletce "dzień po": wczesnoporonna, uszkadza organy. Prostujemy

Mentzen i inni o tabletce "dzień po": wczesnoporonna, uszkadza organy. Prostujemy

Źródło:
Konkret24

Komentując niższe wpływy z VAT w grudniu 2023 roku, politycy PiS sugerują, że po zmianie władzy 15 października "część przedsiębiorców uznała, że nie trzeba podatków płacić". Tymczasem powody są inne - i to kilka. Również taki, że w ostatnim roku rządów Zjednoczonej Prawicy wzrosła luka vatowska.

"Doszli do władzy i wpływy z VAT spadły". Nie, powody są inne

"Doszli do władzy i wpływy z VAT spadły". Nie, powody są inne

Źródło:
Konkret24

Na spotkaniach przedwyborczych politycy Prawa i Sprawiedliwości sięgają po używane już wcześniej w kampanii parlamentarnej fałszywe przekazy - ale też dodają nowe. Do takich należy narracja o "koalicji 13 grudnia". Nawiązał do tego również Mateusz Morawiecki w Lubartowie.

Trzy nieprawdy Morawieckiego: o "koalicji 13 grudnia", o "twardym wecie", o "nielegalnych imigrantach" 

Źródło:
Konkret24

Informacja, że w ostatnich obchodach miesięcznicy smoleńskiej w Warszawie miał wziąć udział ambasador Rosji, wzbudziła komentarze w sieci - ale nie jest prawdą. Wykorzystane w przekazie zdjęcie jest stare. Prawo i Sprawiedliwość zaprzecza, dementi przesłała nam też Ambasada Rosji.

"Na miesięcznicy pojawił się ambasador Rosji"? Nie ma potwierdzenia

"Na miesięcznicy pojawił się ambasador Rosji"? Nie ma potwierdzenia

Źródło:
Konkret24

Przed niedzielnym finałem Super Bowl w internecie uaktywnili się wyznawcy teorii spiskowych, których bohaterką stała się Taylor Swift. Gwiazda już od jakiegoś czasu wykorzystywana jest przez twórców politycznych fake newsów w rozkręcającej się w USA kampanii prezydenckiej. Według nich drużyna Kansas City Chiefs nieprzypadkowo zagra w finale Super Bowl - stać ma za tym właśnie Taylor Swift i specjalna operacja psychologiczna zaaranżowana przez Pentagon.

Taylor Swift "zasobem" Pentagonu? Teorie spiskowe o Super Bowl i kampanii prezydenckiej

Źródło:
Konkret24

Znalezienie nielegalnego tunelu pod jedną z synagog w Nowym Jorku stało się pożywką dla rozpowszechnianej w sieci teorii spiskowej na temat chasydów. Jednym z fake newsów związanych z tym tematem jest informacja o zawaleniu się synagogi, którą podał między innymi Janusz Korwin Mikke.

Zawalona synagoga odkryła tunel, a w nim zakrwawione materace? Jedna rzecz się zgadza

Zawalona synagoga odkryła tunel, a w nim zakrwawione materace? Jedna rzecz się zgadza

Cztery spółki medialne firmowane przez Tomasza Sakiewicza i Fundacja Klubów "Gazety Polskiej" dostały przez osiem lat rządów Zjednoczonej Prawicy niemal 20 milionów złotych z budżetów ministerstw i kancelarii premiera. Rząd kupował nie tylko spoty promocyjne czy artykuły, ale płacił też za organizowanie debat, zjazdów Klubów "Gazety Polskiej" czy koncertów za oceanem.

20 milionów z rządowych budżetów. Jak zasilano biznesy Tomasza Sakiewicza

20 milionów z rządowych budżetów. Jak zasilano biznesy Tomasza Sakiewicza

Źródło:
Konkret24

Senator PiS Stanisław Karczewski broni rządów Daniela Obajtka w Orlenie, a na dowód jego słusznej strategii menedżerskiej porównuje zyski koncernu z czasów koalicji PO-PSL z wielokrotnie wyższymi za rządów Zjednoczonej Prawicy. To manipulacja, bo - jak wyjaśniają Konkret24 eksperci - dane o zyskach nie oddają prawdy o rozwoju tej spółki. A Orlen w ostatnich latach to zupełnie inna firma niż przed 2015 rokiem.

Karczewski porównuje zyski Orlenu za Obajtka i wcześniej. "Zapala się czerwona lampka"

Karczewski porównuje zyski Orlenu za Obajtka i wcześniej. "Zapala się czerwona lampka"

Źródło:
Konkret24

Według Jarosława Kaczyńskiego Polska jest pożądanym krajem dla zagranicznych inwestorów - tak bardzo, że zajmuje drugie miejsce na świecie w rankingach atrakcyjności inwestycyjnej. Sprawdziliśmy więc tego typu rankingi. Nie potwierdzają tezy prezesa PiS.

Kaczyński: Polska druga na świecie w rankingach atrakcyjności inwestowania. Sprawdzamy

Kaczyński: Polska druga na świecie w rankingach atrakcyjności inwestowania. Sprawdzamy

Źródło:
Konkret24

"Zwracamy się z prośbą o dobrowolne wyrażenie zgody na przyjęcie emigrantów" - kartki z takim komunikatem w skrzynkach pocztowych rzekomo znajdowali mieszkańcy Bydgoszczy. "To akcja dezinformacyjna" - ostrzegają władze miasta.

Mieszkańcy Bydgoszczy proszeni o "wyrażenie zgody na przyjęcie emigrantów". Uwaga na dezinformację

Mieszkańcy Bydgoszczy proszeni o "wyrażenie zgody na przyjęcie emigrantów". Uwaga na dezinformację

Źródło:
Konkret24