FAŁSZ

Ciągniki i słoma pod wieżą Eiffla? "Fantazji Francuzom nie brakuje", ale to nie protest

Źródło:
Konkret24

"Wiejskie życie w Paryżu", "czego jak czego, ale fantazji Francuzom nie brakuje" - komentują internauci krążące w sieci zdjęcie zrobione rzekomo podczas protestów rolników we Francji. Ciągniki i bele słomy pod wieżą Eiffla robią wrażenie, tyle że nic takiego się tam nie wydarzyło.

Pokazujemy, co jest prawdą, a co fałszem
Weryfikujemy fake newsy, sprawdzamy dane, analizujemy informacje z sieci

W dniach, gdy w krajach Europy - m.in. we Francji - trwają protesty rolników, w mediach społecznościowych udostępniane jest zdjęcie mające rzekomo przedstawiać taki protest w Paryżu: ciągniki rolnicze i belki słomy ustawione są pod wieżą Eiffla. Fotografia dotarła też do polskiej sieci, gdzie publikowana jest opisem: "Paryż przygotowuje się na olimpiadę 2024". "Pełną parą" - skomentował jeden z użytkowników platformy X, którego wpis z 2 lutego dotarł do ponad 40 tys. internautów. Wielu komentowało zdjęcie, pisząc: "Piekne zdjecie"; "Czego jak czego, ale fantazji Francuzom nie brakuje"; "Wiejskie życie w Paryżu"; "Piekne widoki"; "To pokazuje jaką siłą dysponuje społeczeństwo, ale zbyt wielu o tym zapomniało" (pisownia wszystkich wpisów oryginalna). To samo zdjęcie, z identycznym opisem, użytkownik zamieścił 2 lutego na Facebooku; publikowano je też z innymi opisami, np. "Pięknie dziś wygląda Paryż, tak sielsko. Kolej na Warszawę" lub: "To nie fejk wygenerowany przez oprogramowanie. Po prostu tak wygląda ostatnio Paryż z powodu protestu rolników".

FAŁSZ
Jeden z popularnych postów z nieprawdziwym zdjęciemx.com

Wielu internautów wątpiło jednak w prawdziwość fotografii: "Czy to prawdziwe zdjęcie czy fotomontaż?"; "To nie fejk?"; "Prawdziwe czy AI (sztuczna inteligencja, z ang. artificial intelligence - red.)?". Jedna z użytkowniczek udostępniła fotografię, chcąc się dowiedzieć: "To zdjęcie to fejk?".

Wyjaśniamy, jak rozpoznać fałszywkę.

Analiza zdjęcia i przydatne narzędzia

Wprowadzenie tego zdjęcia z wieżą Eiffla do wyszukiwarki Google Grafika pozwala znaleźć wpis zamieszczony 3 lutego na platformie X, to najwcześniejsza kopia opublikowana w tym serwisie. Autor podpisał go jako "France", ale - co istotne - dodano już do niego informacje kontekstowe. Wynika z nich, że "zdjęcie jest wygenerowane przez sztuczną inteligencję (AI)". Z kolei na Facebooku najwcześniejsza kopia, którą znaleźliśmy, została zamieszczona 2 lutego.

Oryginalny wpis z informacjami kontekstowymix.com

Do podobnego wniosku można dojść po analizie szczegółów ilustracji. Przy pomocy sztucznej inteligencji wiernie odtworzono wygląd wieży Eiffla, paryskich budynków, słomy czy samych ciągników, ale nie zabrakło błędów, które zdradzają, że zdjęcie nie jest autentyczne. Po lewej stronie widać co najmniej kilka kół, które nie należą do żadnego ciągnika. Program nie najlepiej poradził sobie też z wygenerowaniem realistycznych cieni; nie odpowiadają one układowi belek słomy, na które pada światło. Właśnie z tworzeniem takich szczegółów sztuczna inteligencja ciągle ma problemy i to ich należy szukać na obrazach, których autentyczności nie jesteśmy pewni.

Koła i cień: elementy zdjęcia sugerujące, że zostało wygenerowane przy użyciu sztucznej inteligencjix.com

Jest też inny sposób weryfikacji podejrzanych grafik. Można wprowadzić je do specjalnych ogólnodostępnych narzędzi, które analizują, czy za powstaniem danego zdjęcia stoi człowiek, czy komputer. Te analizy nie zawsze okazują się w 100 proc. trafne, jednak warto wykorzystywać je jako uzupełnienie własnych wniosków. Darmowe narzędzia można znaleźć w sieci m.in. na stronach Hivemoderation.com, Illuminarty.ai czy Huggingface.co.

W przypadku rzekomej fotografii traktorów i słomy pod wieżą Eiffla różne narzędzia dają różne rezultaty. Najlepiej radzi sobie narzędzie ze strony Hivemoderation.com, ponieważ po wprowadzeniu do niego grafiki uzyskujemy wynik: "prawdopodobnie wygenerowane przez sztuczną inteligencję" i pewność na poziomie 68 proc. To narzędzie rozpoznało, że obrazek stworzono w programie Midjourney, co dodatkowo uwiarygadnia tezę, że ciągniki i słoma pod wieżą Eiffla to jedynie komputerowa grafika.

Wynik analizy w narzędziu do rozpoznawania grafik wygenerowanych przy użyciu sztucznej inteligencjihivemoderation.com

Narzędzia na stronach Illuminarty.ai i Huggingface.co w tym przypadku się pomyliły. W pierwszym uzyskaliśmy wynik, według którego na 99 proc. jest to prawdziwa fotografia; drugie oceniło, że taka szansa wynosi 85 proc. To pokazuje, że przy analizie prawdziwości zdjęć warto korzystać z kilku narzędzi i porównywać ich wyniki.

Protesty we Francji

Protesty rolników trwają we Francji od połowy stycznia. Głównymi powodami ich niezadowolenia są - jak sami mówią - upadek godności ich zawodu, niskie ceny skupu produktów rolnych, niekorzystne ustawodawstwo i polityka rolna Unii Europejskiej. Jedną z głównych form protestu jest blokowanie dróg, w tym autostrad.

W poniedziałek 29 stycznia rolnicy rozpoczęli "bezterminowe oblężenie Paryża", czyli odcięcie głównych dróg dojazdowych do stolicy Francji. W odpowiedzi na ten protest 1 lutego premier Francji Gabriel Attal zaproponował pakiet reform, w tym wzmocnienie kontroli żywności z importu i egzekwowanie przepisów chroniących producentów żywności przed zaniżaniem cen. Rolniczy związek zawodowy FNSEA zaapelował więc o zniesienie blokad, które zaczęły znikać w piątek 2 lutego, jednak część rolników oczekuje od rządu pisemnych zapewnień spełnienia postulatów.

A wracając do rzekomego zdjęcia ciągników i słomy pod wieżą Eiffla: nie jest prawdziwe również dlatego, że strajkujący rolnicy nie wjechali wówczas do Paryża. I nie rozstawili - co pokazuje inna ilustracja wygenerowana przy pomocy sztucznej inteligencji - belek słomy wokół Łuku Triumfalnego.

CZYTJA WIĘCEJ W KONKRET24: Jak rozpoznać obraz stworzony przez sztuczną inteligencję

Autorka/Autor:

Źródło: Konkret24

Pozostałe wiadomości

Jedni żołnierze wbiegają na zbocze, a inni stojący u góry rzucają w nich kamieniami. Potem wszyscy walczą wręcz, okładając się metalowymi pałkami. Opublikowane w sieci nagranie z takiej bitwy wzbudza zainteresowanie i pytania internautów. Nie wszyscy wierzą, że to starcie wojsk dwóch atomowych mocarstw - czyli "czwarta wojna światowa". Wyjaśniamy.

Chiny i Indie walczą o granice "na pałki, kije i kamienie"? Co to za historia

Chiny i Indie walczą o granice "na pałki, kije i kamienie"? Co to za historia

Źródło:
Konkret24

"I to z naszych własnych środków", "imigrant dostanie większy zasiłek niż my pensje", "to jest skandal!" - piszą internauci w reakcji na rozpowszechnianą w sieci informację, że premier Donald Tusk na szczycie Rady Europejskiej podpisał "dokument o zrównaniu zasiłków dla imigrantów w całej UE". Sprawdziliśmy, czy to prawdziwe doniesienia.

Tusk podpisał "zrównanie zasiłków dla imigrantów"? Co rzeczywiście parafował

Tusk podpisał "zrównanie zasiłków dla imigrantów"? Co rzeczywiście parafował

Źródło:
Konkret24

Były szef kancelarii premiera Michał Dworczyk twierdzi, że nie pamięta, by Najwyższa Izba Kontroli stwierdziła łamanie prawa przy rozdawaniu środków z Funduszu Sprawiedliwości. Dworczyk przekonuje też, że nie ma wiedzy, by NIK kierowała jakieś wnioski do prokuratury. A skierowała ich kilka. Część umorzono w czasie, gdy prokuratorem generalnym był Zbigniew Ziobro.

Wnioski NIK do prokuratury w sprawie Funduszu Sprawiedliwości. Co się z nimi stało

Wnioski NIK do prokuratury w sprawie Funduszu Sprawiedliwości. Co się z nimi stało

Źródło:
Konkret24

Były wiceminister sprawiedliwości Marcin Romanowski przekonywał w radiowym wywiadzie, że wydatki z Funduszu Sprawiedliwości odbywały się zgodnie z procedurami, a kontrowersje wokół wydawania dużej części tych środków tłumaczył "nowym celem", który "wprowadził ustawodawca". "Więc nie tylko mieliśmy prawo, ale wręcz obowiązek przekazywać na to środki" - zapewniał. Romanowski pominął to, że zmiany zapadły za czasów, gdy resortem sprawiedliwości kierował Zbigniew Ziobro. Przypominamy, o co chodzi.

Romanowski tłumaczy wydatki Funduszu Sprawiedliwości: bo ustawodawca "wprowadził nowy cel". Tak, za rządów PiS

Romanowski tłumaczy wydatki Funduszu Sprawiedliwości: bo ustawodawca "wprowadził nowy cel". Tak, za rządów PiS

Źródło:
Konkret24

Profesor Jan Hartman wyraził w mediach społecznościowych radość z wydania przez prezydenta stolicy Rafała Trzaskowskiego zarządzenia co do obecności symboli religijnych w budynkach warszawskiego urzędu. "Zdjęcie krzyży w warszawskim ratuszu to wielki moralny przełom" - napisał profesor. Tyle że, jak się okazuje, krzyże pozostaną na swoich miejscach.

Hartman pisze o "zdjęciu krzyży w warszawskim ratuszu". Urząd: "nie będą zdjęte"

Hartman pisze o "zdjęciu krzyży w warszawskim ratuszu". Urząd: "nie będą zdjęte"

Źródło:
Konkret24

"Po co było ci to dziewczyno?!", "nie wierzę, że Zelensky ją zmusił" - komentują internauci historię o 19-letniej Ukraince, która rzekomo straciła ramię w walce na wojnie. Dowodem mają być zdjęcia dziewczyny: jedno z frontu, drugie ze szpitala. Jednak nie mają one nic wspólnego z wojną w Ukrainie, a cała historia od lat jest wykorzystywana do oszustw.

Ranna nastoletnia Ukrainka. "To Rosjanie tak ją urządzili"?

Ranna nastoletnia Ukrainka. "To Rosjanie tak ją urządzili"?

Źródło:
Konkret24

Patryk Jaki w radiowym wywiadzie bronił wydawania środków z Funduszu Sprawiedliwości, a także partyjnych kolegów, którzy nim kierowali. Europoseł na różne sposoby próbował usprawiedliwić nieprawidłowości z tym związane: przedstawiał zagadnienia wycinkowo, bagatelizował rzeczywiste zarzuty, nazywał postępowania ministrów "sprawowaniem władzy publicznej". Wyjaśniamy manipulacyjne tezy, którymi się posłużył.

Patryk Jaki o Funduszu Sprawiedliwości. Manipulacje byłego wiceministra Ziobry

Patryk Jaki o Funduszu Sprawiedliwości. Manipulacje byłego wiceministra Ziobry

Źródło:
Konkret24

"Piękny pokaz ignorancji", "chyba nie do końca Pan wie jak działa izolacja", "zamieszkaj pan w namiocie" - to reakcje internautów na wpis publicysty Jana Pospieszalskiego. Ironizował w nim, że z powodu ocieplenia klimatu nie ma potrzeby ocieplania budynków, które ma rzekomo narzucać Unia Europejska w dyrektywie budynkowej. Wyjaśniamy, o co chodzi w dyrektywie, a ekspert tłumaczy, dlaczego potrzebna jest termomodernizacja budynków.

"Temperatury rosną, planeta płonie". Po co jednak ocieplać budynki. Wyjaśniamy

"Temperatury rosną, planeta płonie". Po co jednak ocieplać budynki. Wyjaśniamy

Źródło:
Konkret24

Wiceminister obrony narodowej Cezary Tomczyk, wypowiadając się o zagrożeniach ze strony Rosji, zapewniał w wywiadzie radiowym, że Unia Europejska jest największą gospodarką świata. Sprawdziliśmy, czy polityk ma rację.

Tomczyk: UE jest największą gospodarką świata. Nie, są większe

Tomczyk: UE jest największą gospodarką świata. Nie, są większe

Źródło:
Konkret24

"Kolejna teoria spiskowa stała się faktem" - przestrzegają internauci, komentując popularny post, jakoby w Australii przyjęto ustawę powodującą wycofanie w tym kraju gotówki z obiegu. Obawy są jednak nieuzasadnione, bo informacja o Australii jest fake newsem, choć akurat w tym kraju gotówka staje się coraz mniej popularna.

Australia już podpisała ustawę i "wycofa gotówkę"? Nie o to chodzi

Australia już podpisała ustawę i "wycofa gotówkę"? Nie o to chodzi

Źródło:
Konkret24

Zeznając przed komisją w sprawie wyborów kopertowych, Jarosław Kaczyński spierał się z jej członkami, że kiedy on odwiedzał cmentarze na początku pandemii, to nie było zakazu wstępu na nie. "Ja byłem tego dnia na siedmiu cmentarzach" - mówił prezes PiS. Wyjaśniamy, jakie były wtedy przepisy.

Kaczyński w lockdownie "na siedmiu cmentarzach". Jakie przepisy wtedy obowiązywały

Kaczyński w lockdownie "na siedmiu cmentarzach". Jakie przepisy wtedy obowiązywały

Źródło:
Konkret24

Według prezydenta Andrzeja Dudy zapowiadana teraz przez premiera Donalda Tuska komisja do badania wpływów rosyjskich jest "taką", jaką stworzono specustawą za rządów Zjednoczonej Prawicy. Wyjaśniamy, dlaczego to porównanie jest nieuprawnione i wprowadza opinię publiczną w błąd.

Prezydent porównuje komisję do badania rosyjskich wpływów z tworem "lex Tusk". Manipuluje

Prezydent porównuje komisję do badania rosyjskich wpływów z tworem "lex Tusk". Manipuluje

Źródło:
Konkret24

Tysiące wyświetleń w polskiej sieci ma wideo będące rzekomo fragmentem ukraińskiego programu - widzimy na nim dziwnie zachowującego się dziennikarza. Filmik krąży też w zagranicznej sieci, komentowany jest w kilku językach. To przeróbka, a przekaz wskazuje na rosyjską propagandę.

Dziennikarz "zaczął wciągać krechę nosem"? Jak przerobiono ten kadr

Dziennikarz "zaczął wciągać krechę nosem"? Jak przerobiono ten kadr

Źródło:
Konkret24

Pseudoekologiczne, palą się całą dobę - twierdzą przeciwnicy samochodów elektrycznych. Auta te stały się tematem politycznych kampanii oraz antyunijnych i antyklimatycznych narracji. Prezes PiS Jarosław Kaczyński ironizował ostatnio, że elektryk "się bardzo ładnie pali, intensywnie". Ile jest prawdy, a ile fałszu w takich tezach? Wyjaśniamy.

"Palą się 24 godziny", "częściej niż spalinowe". Prawda i fałsz o samochodach elektrycznych

"Palą się 24 godziny", "częściej niż spalinowe". Prawda i fałsz o samochodach elektrycznych

Źródło:
Konkret24

Krytyka Zielonego Ładu należy do głównych tematów kampanii Prawa i Sprawiedliwości. Na spotkaniu z wyborcami Jarosław Kaczyński oświadczył, że Donald Tusk "w parę dni po chwili, kiedy został premierem", mógł na Radzie Europejskiej odrzucić Zielony Ład. Tylko że wówczas - w grudniu 2023 roku - Rada nie zajmowała się tym tematem. Poza tym Zielonego Ładu nie można po prostu "odrzucić" jedną decyzją. Wyjaśniamy.

Kaczyński: Tusk mógł "odrzucić Zielony Ład". Jedna wypowiedź, dwie nieprawdy

Kaczyński: Tusk mógł "odrzucić Zielony Ład". Jedna wypowiedź, dwie nieprawdy

Źródło:
Konkret24

"Nielegalny uzurpator", "dyktator" - tak od kilku tygodni nazywany jest Wołodymyr Zełenski w mediach społecznościowych. Ukraiński przywódca rzekomo "zakazał wyborów" i "nie jest już prezydentem". Ta narracja ma zrodzić pytanie, kto teraz będzie prezydentem Ukrainy. Jednak cały ten dezinformacyjny przekaz jest spójny ze stanowiskiem Kremla. Wyjaśniamy, co w nim pominięto.

Zełenski "uzurpatorem", bo zakończył kadencję? To rosyjska dezinformacja

Zełenski "uzurpatorem", bo zakończył kadencję? To rosyjska dezinformacja

Źródło:
Konkret24

Politycy PiS wykorzystują zarządzenie prezydenta Warszawy, dotyczące między innymi symboli religijnych w urzędzie miasta, do szerzenia partyjnego przekazu o "piłowaniu katolików". Tylko że bazą do tej frazy jest zmanipulowana przez nich wypowiedź polityka PO Sławomira Nitrasa. Dotyczyła bowiem czego innego. Przypominamy.

"Piłowanie katolików". Partyjny przekaz na zmanipulowanym cytacie

"Piłowanie katolików". Partyjny przekaz na zmanipulowanym cytacie

Źródło:
Konkret24

Według polityków Prawa i Sprawiedliwości zarządzone przez prezydenta Warszawy w urzędzie miasta standardy równego traktowania - dotyczące między innymi symboli religijnych - są sprzeczne z wyrokiem Europejskiego Trybunału Praw Człowieka z 2011 roku. Nie jest to prawdą. Wyjaśniamy, czego dotyczył ten wyrok.

Zakaz krzyży w urzędach "przeciwny orzecznictwu trybunałów europejskich"? Nieprawda

Zakaz krzyży w urzędach "przeciwny orzecznictwu trybunałów europejskich"? Nieprawda

Źródło:
Konkret24

Według Jarosława Kaczyńskiego już w 2018 roku Mateusz Morawiecki odniósł "pełne zwycięstwo" w sprawie paktu migracyjnego na jednym z unijnych szczytów. Teraz zaś "to zostało odrzucone", a obecny sprzeciw Polski i Donalda Tuska nic nie znaczy. Wyjaśniamy, co ustalono przed sześcioma lat i jaka była ranga tych ustaleń.

Kaczyński o "pełnym zwycięstwie" Morawieckiego w sprawie paktu migracyjnego. Sprawdzamy

Kaczyński o "pełnym zwycięstwie" Morawieckiego w sprawie paktu migracyjnego. Sprawdzamy

Źródło:
Konkret24

"Jestem przeciwko robalom" - oświadczyła podczas wywiadu w radiu Beata Kempa. I utrzymywała, że w europarlamencie głosowała przeciwko unijnej strategii białkowej, czyli przeciwko "dodawaniu robaków do produktów spożywczych". Sprawdziliśmy. To nieprawda.

Beata Kempa: nie głosowałam "za dodawaniem robaków do produktów". Głosowała

Beata Kempa: nie głosowałam "za dodawaniem robaków do produktów". Głosowała

Źródło:
Konkret24