FAŁSZ

"Sesja fotograficzna dla potrzeb propagandy"? Nie, te osoby naprawdę przyjęły szczepionkę na koronawirusa


Podanie dwóm pierwszym pacjentom w Wielkiej Brytanii szczepionki na COVID-19 było ustawką, para wcale nie została zaszczepiona, a kobieta jest aktorką - twierdzą internauci, którzy nie wierzą w fakty podane przez media. Tego typu komentarze z anglojęzycznego internetu szybko przeniknęły do polskiej sieci. Nie mają nic wspólnego z prawdą.

Pokazujemy, co jest prawdą, a co fałszem
Weryfikujemy fake newsy, sprawdzamy dane, analizujemy informacje z sieci

Zaraz po zaszczepieniu w Wielkiej Brytanii dwóch pierwszych osób szczepionką na COVID-19 opracowaną przez Pfizera i BioNTech w anglojęzycznym internecie zaczęły się pojawiać teorie spiskowe na temat tych dwóch przypadków. Są już też obecne w polskich mediach społecznościowych.

Zdaniem części internautów oba szczepienia w Wielkiej Brytanii - o których publicznie informowały i pokazały je media - były ustawką, para tak naprawdę nie została zaszczepiona, a pielęgniarka musiałaby posiadać dar bilokacji, ponieważ szczepiła w dwóch szpitalach naraz. Niektórzy pisali nawet, że kobieta, która jako pierwsza przyjęła szczepionkę, nie żyje od 2008 roku, a jej rolę odgrywała londyńska aktorka.

Żadne z tych twierdzeń nie jest prawdziwe.

Ruszył program szczepień w Wielkiej Brytanii
Ruszył program szczepień w Wielkiej Brytanii tvn24

Szczepienia na COVID-19 na Wyspach zaczęły się 8 grudnia. Tego dnia rząd brytyjski, a także media na świecie informowały, że 90-letnia Margaret Keenan była pierwszą osobą na świecie, która otrzymała szczepionkę przeciw koronawirusowi opracowaną przez Pfizera i BioNTech. Drugą zaszczepioną osobą, a pierwszym mężczyzną, był 81-letni "Bill" William Shakespeare.

Zwłaszcza brytyjskie media obszernie relacjonowały rozpoczęcie szczepień. Dziennikarze byli obecni w szpitalu, relacjonowali nie tylko samo szczepienie, ale też co się działo w placówce przed i potem. W mediach pojawiło się wiele materiałów wideo i zdjęć, które to dokumentowały. Najsłynniejsze stały się dwie fotografie: na jednej widać, jak przez pielęgniarkę jest szczepiona Keenan, a na drugiej Shakespeare.

"Sesja fotograficzna dla potrzeb propagandy"

Tuż po relacjach z pierwszego szczepienia internet zalały wpisy, w których internauci porównywali dwa opublikowane przez media zdjęcia. Na obu widać tę samą dokonującą wkłucia pielęgniarkę. Jest tak samo ubrana i uczesana. "Zapracowana pielęgniarka pracująca w jednym czasie w Coventry i Stratford-upon-Avon" - brzmi najpopularniejszy anglojęzyczny wpis, jaki znaleźliśmy. Był udostępniany przez internautów na całym świecie.

Jeden z wpisów był bardzo popularny na Facebookufacebook

"Czy ta pielęgniarka nie wygląda niemal identycznie? Mniej więcej w tym samym czasie w dwóch różnych, oddalonych od siebie szpitalach"; "Jaka zapracowana pielęgniarka, w tym samym czasie szczepiła ludzi w dwóch różnych miastach w UK"; "Dwa różne szpitale, dwa różne czasy i ta sama pielęgniarka?"; "Te same ciuszki, to samo tło. Ta sama pielęgniarka u obojga staruszków. Sesja fotograficzna z tworzeniem stockowych fotografii dla potrzeb propagandy. Pokażcie rodzicom/babciom/dziadkom - oni wierzą w przekaz mediów"; "Jak widać ta farsa się nie skończyła" - komentowali internauci po polsku i angielsku.

Jednak wbrew wyznawcom teorii spiskowych zarówno Keenan, jak i Shakespeare zostali zaszczepieni w tej samej placówce: Szpitalu Uniwersyteckim w Coventry. Jak podaje na swojej stronie internetowej NHS (brytyjska publiczna służba zdrowia), kobieta przyjęła szczepionkę 8 grudnia o 6.31 lokalnego czasu. Nie udało się nam ustalić dokładnej godziny szczepienia mężczyzny; brytyjskie media informują, że stało się to "chwilę później". Hugh Pym, dziennikarz BBC, opublikował 8 grudnia o 7.27 lokalnego czasu zdjęcie na Twitterze utrwalające ten moment.

Może internauci błędnie wskazywali Stratford-upon-Avon, miasto w hrabstwie Warwickshire, jako miejsce szczepienia mężczyzny, ponieważ tam urodził się i dorastał prawdziwy William Shakespeare - a Coventry, gdzie doszło do szczepienia, jest 20 mil od tego miasta. Ponadto zaszczepiony teraz mężczyzna pochodzi z tego samego hrabstwa, co angielski poeta i dramaturg.

"Pielęgniarka, która posiadła umiejętność teleportacji"

"Robią opinię publiczną w balona. Dwa różne szpitale i ta sama pielęgniarka"; "Pielęgniarka, która posiadła umiejętność teleportacji" - komentowali ponadto internauci.

W rzeczywistości pielęgniarka zaszczepiła zarówno kobietę, jak i mężczyznę. NHS poinformowała na stronie internetowej, że to May Parsons pracująca Szpitalu Uniwersyteckim w Coventry od 2003 roku. Pochodzi z Filipin, a pielęgniarką jest od 24 lat.

NHS cytuje jej słowa z 8 grudnia: "To wielki zaszczyt być pierwszą osobą w kraju, która dokonała szczepienia pacjenta na COVID-19. Cieszę się, że mogę odegrać rolę w takim historycznym dniu". Dodała, że ostatnie kilka miesięcy były dla pracowników brytyjskiej służby zdrowia bardzo ciężkie, ale teraz czują, że widać światełko w tunelu.

prawda

"Kiedy ona była szczepiona? Dzisiaj, czy cztery tygodnie temu?"

Niewierzący w zaszczepienie obu osób zauważali również, że data tekstu na portalu amerykańskiej stacji CNN, przy którym jest zdjęcie szczepionej Keenan, a traktującego o zmarłych na COVID-19 w USA, wskazuje na 22 października tego roku. Podczas gdy data widoczna na stronie BBC przy tekście opisującym szczepienie Keenan to 8 grudnia. Internauci jako dowód do swoich wpisów dołączają zrzuty ekranów tekstów z obu portali z zaznaczonymi datami.

"Przepraszam, ale jak to możliwe, że taka osoba, która dzisiaj została po raz pierwszy zaszczepiona, także na zdjęciu na CNN ma te same ubrania, jest na takim samym krześle, ma taką samą fryzurę, a zdjęcie zrobiono w październiku?" - napisała na Twitterze jedna z amerykańskich internautek. "Która z tych kłamliwych historii ma udawać, że jest prawdą?" - zapytała. Jej wpis miał 11,4 tys. polubień, a podało go dalej 6,6 tys. osób.

"Te daty"; "Najwyraźniej mają sobowtóry"; "Zobaczcie filmy i daty szczepienia. Kiedy ona była szczepiona? Dzisiaj, czy cztery tygodnie temu? Sami się już pogubili w tych swoich kłamstwach"; "Ta babcia już 2 razy się szczepiła, na daty popatrzcie" - to z kolei komentarze z polskiej sieci.

Zagadkę rozwiązują sami internauci. Tłumaczą - m.in. pod postem Amerykanki - że na krążących po sieci zrzutach ekranu z portalu CNN widać rzeczywiście tekst opublikowany w październiku i rzeczywiście można zobaczyć tam Keenan, tylko że to nie jest zdjęcie. Na stronie CNN jest zainstalowany odtwarzacz wideo, który automatycznie wyświetla najnowsze nagrania związane z tematem danego tekstu. Zatem, gdy teraz wróci się do tekstu CNN opublikowanego 22 października, automatycznie odtworzy się wideo z 15 grudnia. Identycznie działa to na portalach informacyjnych na całym świecie.

"Margaret Keenan zmarła w 2008 roku"

Część internautów twierdzi, że do żadnego szczepienia nie doszło, bo widoczni na zdjęciach i nagraniach pierwsi zaszczepieni to aktorzy. Na podstawie danych ze strony z nekrologami twierdzą, że Keenan już dawno nie żyje.

"Trochę szukałam, jeśli chodzi o tę kobietę, która miała być dzisiaj zaszczepiona... Zmarła w 2008 roku. To jest na stronie funeral-notices.co.uk" - brzmi popularny post udostępniany przez internautów. Jego autorka dodaje, że nie znalazła żadnej innej kobiety z Coventry o takim imieniu i nazwisku. "Dorastałam tam i jedyna rodzina, jaką znam o nazwisku Keenan, nic nie wie o tej kobiecie" - pisze.

Wskazana strona z nekrologami to baza z 4,7 mln wpisów. Może być w niej wiele osób o tym samym imieniu i nazwisku żyjących w jednym mieście. Na krążącym w mediach społecznościowych wpisie widać nekrolog zamieszczony w 2008 roku dla uczczenia urodzin Margaret Keenan, która zmarła dwa lata wcześniej. Nekrolog wymienia jej dzieci: Ailish, Julie, Maggie. Zaszczepiona 8 grudnia Margaret Keenan ma jedną córkę o imieniu Sue i syna.

Część internautów twierdzących jednak, że Keenan nie żyje, pisze w sieci, że jej rolę odgrywała w szpitalu Lizz Scott, przedstawiającą się jako londyńska aktorka. "Liz Scott AKA Margaret Keenan. Kryzysowa aktorka. Ups"; "Crisis Actor. P******ona aktorka kryzysowa"; "Margaret Keenan, rzekoma 90-latka, która się zaszczepiła przeciwko COVID-19, to tak naprawdę kryzysowa aktorka liz Scott" - komentowali internauci w sieci (pisownia postów oryginalna).

Nie ma wiarygodnych dowodów na potwierdzenie tej tezy. Porównując wygląd obu kobiet, Keenan jest dużo starsza od Scott. Ma niebiesko-szare oczy, a Scott brązowe. NHS opisuje krótko na swojej stronie internetowej, kim jest Keenan. W następnym tygodniu po szczepieniu skończyła 91-lat. Pochodzi z Enniskillen w Irlandii Północnej, od sześciu lat mieszka w Coventry. Jest byłą asystentką w sklepie z biżuterią, która przeszła cztery lata temu na emeryturę. Ma córkę, syna i czworo wnuków.

Autor: Jan Kunert, współpraca Gabriela Sieczkowska / Źródło: Konkret24, apnews.com, reuters.com; zdjęcie: Jacquelyn Martin/EPA/PAP

Pozostałe wiadomości

W sieci rozchodzi się opowieść o tym, jak to prezydent Wołodymyr Zełenski rzekomo kupił kasyno i hotel na Cyprze - posty o tym wrzucane są przy okazji różnych wypowiedzi dotyczących Ukrainy. To kolejny przykład historii stworzonej przez rosyjską propagandę po to, by zdyskredytować ukraińskiego prezydenta - ale też tych, którzy pomagają Ukrainie. W tym między innymi polski rząd.

Zełenski, hotel i kasyno na Cyprze. Jak rosyjska propaganda tworzy napięcia dyplomatyczne

Zełenski, hotel i kasyno na Cyprze. Jak rosyjska propaganda tworzy napięcia dyplomatyczne

Źródło:
Konkret24

Uczestnicy rolniczego protestu w Brukseli utrzymują, że jedną z przyczyn interwencji policji był fakt, że nieśli polskie flagi. Tak samo sugerował w swoim tekście rolniczy portal. Brukselska policja wyjaśnia, dlaczego polscy rolnicy "zostali poproszeni o przeniesienie się" w inne miejsce. Nie o flagę chodziło.

Rolnicy w Brukseli "osaczeni", bo "chodzili z polską flagą"? Policja wyjaśnia powód

Rolnicy w Brukseli "osaczeni", bo "chodzili z polską flagą"? Policja wyjaśnia powód

Źródło:
Konkret24

Jedni krytykują grafiki zdobiące autokar polskiej reprezentacji na Euro 2024, inni oburzają się, że taki sam autobus dostała reprezentacja Ukrainy. Dlaczego tak jest i skąd takie zdobienie wozów? Wyjaśniamy.

"Ukraina ma taki sam autobus jak Polska"? Nie tylko ona

"Ukraina ma taki sam autobus jak Polska"? Nie tylko ona

Źródło:
Konkret24

Jedni twierdzą, że zastrzeganie numeru PESEL to wstęp do likwidacji gotówki, inni - że chodzi o większą inwigilację obywateli. Wokół nowej usługi narosło już wiele fałszywych przekazów. Weryfikujemy je.

"Jest drugie dno" przy zastrzeżeniu numeru PESEL? Rozwiewamy mity

"Jest drugie dno" przy zastrzeżeniu numeru PESEL? Rozwiewamy mity

Źródło:
Konkret24

Samolot podnosi się z pasa startowego, gdy tuż za nim, na tym samym pasie, ląduje już inny - taką scenę widać na filmie opublikowanym w mediach społecznościowych. Komentujący uznał to "przykład synchronizacji lądowania", ale wielu internautów nie wierzy w prawdziwość filmu. Jaka jest prawda?

"Ciekawy przykład synchronizacji" lądowania i startu samolotów? Wręcz przeciwnie

"Ciekawy przykład synchronizacji" lądowania i startu samolotów? Wręcz przeciwnie

Źródło:
Konkret24

Politycy PiS i Suwerennej Polski wykorzystują pismo wysłane przez Podlaski Urząd Wojewódzki do samorządowców jako dowód, jakoby rząd wydał "polecenie szukania miejsc na ośrodki dla nielegalnych migrantów". To przekaz nieprawdziwy, wzbudzający niepokój w lokalnej społeczności. Dokument dotyczy czego innego, a procedurę tę opisał dwa lata temu rząd Zjednoczonej Prawicy.

Rząd "szuka miejsc dla nielegalnych migrantów" na Podlasiu? O co chodzi z pismem wojewody

Rząd "szuka miejsc dla nielegalnych migrantów" na Podlasiu? O co chodzi z pismem wojewody

Źródło:
Konkret24

Według wielu internautów polsko-rosyjskę granicę na Mierzei Wiślanej wyznacza niski płot z siatki. Nagrania i zdjęcia publikowane w mediach społecznościowych pokazują dość liche ogrodzenie, które biegnie w poprzek plaży. Tyle że granica państwowa przebiega w innym miejscu i w inny sposób jest ochraniana. Wyjaśniamy.

"Tak wygląda nasza granica z Rosją"? Nie. Wygląda inaczej

"Tak wygląda nasza granica z Rosją"? Nie. Wygląda inaczej

Źródło:
Konkret24

W rozpoczynającym się jutro posiedzeniu Sejmu już nie będą brać udziału, a na mandaty posłów Parlamentu Europejskiego jeszcze czekają. Wyjaśniamy, jaka jest teraz sytuacja posłów, którzy w wyniku niedzielnych wyborów pojadą do Brukseli. I kiedy ich miejsca w Sejmie zostaną uzupełnione.

25 wybranych. Jeszcze nie są europosłami, a w Sejmie już nie zagłosują

25 wybranych. Jeszcze nie są europosłami, a w Sejmie już nie zagłosują

Źródło:
Konkret24, PAP

"W zamian za to wejdą prażone chrząszcze", "chyba trzeba wyjść z Unii, bo za chwile nic nie zjemy" - piszą oburzeni internauci, komentując rozpowszechnianą w sieci informację, jakoby Unia Europejska zakazała produkcji chipsów o smaku bekonowym. Tylko że to fake news. Chodzi o inny zakaz.

Unia zakazała chipsów o smaku bekonu? To nie tak, wyjaśniamy

Unia zakazała chipsów o smaku bekonu? To nie tak, wyjaśniamy

Źródło:
Konkret24

Czy Mariusz Kamiński, Maciej Wąsik i Daniel Obajtek mogą się już czuć bezpieczni, bo immunitet europosła "nie dotyczy czynów popełnionych przed wyborem"? Dyskusja na ten temat rozpoczęła się w sieci zaraz po ogłoszeniu wstępnych wyników głosowania. Tłumaczymy, czym różnią się sytuacje trójki przyszłych europosłów.

Immunitet europosła "nie dotyczy czynów popełnionych przed otrzymaniem mandatu"? To zależy

Immunitet europosła "nie dotyczy czynów popełnionych przed otrzymaniem mandatu"? To zależy

Źródło:
Konkret24

Podczas wizyty w Brukseli Jarosław Kaczyński przestrzegał przed "szaleństwem klimatycznym". Mówił, że człowiek nie wpływa na zmiany klimatu. Sugerował, że aby zredukować emisję CO2 do zera, trzeba by "zlikwidować ludzi w Europie". Przywoływał wątpliwe tezy naukowe. Nic z tego nie jest prawdą.

Kaczyński mówi o "szaleństwie klimatycznym" Brukseli. Cztery fałsze naraz

Kaczyński mówi o "szaleństwie klimatycznym" Brukseli. Cztery fałsze naraz

Źródło:
Konkret24

Telewizja Polska udostępniła redakcji Konkret24 informacje o zarobkach Jacka Kurskiego w latach 2016-2023. Startujący teraz do Parlamentu Europejskiego z list PiS były prezes TVP zarobił w sumie ponad 4,6 miliona złotych brutto. Wynagrodzenie rosło z roku na rok, w samym 2020 roku było to ponad milion.

Ile Jacek Kurski zarobił w TVP? Mamy pełne dane

Ile Jacek Kurski zarobił w TVP? Mamy pełne dane

Źródło:
Konkret24

W popularnym przekazie Niemcy i niemiecka firma rzekomo mają kontrolować poszukiwania "złóż surowców krytycznych" w okolicy Suwałk. Bogate złoża m.in. tytanu i wanadu jakoby "mają trafić do UE, a głównie do Niemiec". Poszukiwania rzeczywiście miały miejsce, ale ich celem wcale nie było wydobycie.

Na Suwalszczyźnie poszukują złóż krytycznych, "które mają trafić do Niemiec"? Wyjaśniamy

Na Suwalszczyźnie poszukują złóż krytycznych, "które mają trafić do Niemiec"? Wyjaśniamy

Źródło:
Konkret24

Po polskich ulicach "chodzą nielegalni, niezidentyfikowani migranci" - alarmują politycy PiS i Suwerennej Polski. Opowiadają, że relokacja w ramach paktu migracyjnego się już zaczęła, bo Niemcy przysłali nam tysiące migrantów "w ostatnich kilku miesiącach". Przestrzegamy: to przekaz fałszywy. Pakt migracyjny nie wszedł w życie, nie ma relokacji w jego ramach. Wyjaśniamy, jakie dane wykorzystano w tej narracji.

Prawica: "pakt migracyjny już działa", "Polska przyjmuje migrantów z Niemiec". Nie, to fałsz

Prawica: "pakt migracyjny już działa", "Polska przyjmuje migrantów z Niemiec". Nie, to fałsz

Źródło:
Konkret24

Pomagaliśmy straży pożarnej i szpitalom, nie braliśmy pieniędzy dla siebie, prawo na to pozwalało - tłumaczą politycy Suwerennej Polski i PiS, odpierając zarzuty w aferze Funduszu Sprawiedliwości. Rafał Bochenek mówi o "odwracaniu pojęć" i "nadawaniu nowego znaczenia" temu, co robił rząd Zjednoczonej Prawicy. Jednak to Suwerenna Polska stosuje strategię "odwracania pojęć" i manipuluje opinią publiczną. Wyjaśniamy.

Afera Funduszu Sprawiedliwości. Manipulacje Suwerennej Polski po ujawnieniu taśm

Afera Funduszu Sprawiedliwości. Manipulacje Suwerennej Polski po ujawnieniu taśm

Źródło:
Konkret24

"Ktoś wie co to za bydło było wczoraj na Placu Zamkowym?" - zapytał jeden z internautów, którego wpis ze zdjęciem pokazującym zaśmieconą ulicę zatacza coraz szersze kręgi w sieci. Nie ma ono jednak nic wspólnego z wiecem w Warszawie.

Tak wyglądał plac Zamkowy w Warszawie po manifestacji 4 czerwca? To inne miasto

Tak wyglądał plac Zamkowy w Warszawie po manifestacji 4 czerwca? To inne miasto

Źródło:
Konkret24

Jarosław Kaczyński na wiecach uspokaja Polaków, że żyją w bezpiecznym kraju. Tłumaczy, że "rozpoczął to jego świętej pamięci brat, kiedy został ministrem sprawiedliwości". Wtedy to bowiem według prezesa PiS przestępczość w Polsce zaczęła spadać. Dane pokazują raczej trend przeciwny.

Jarosław o Lechu: "mocno dokręcił śrubę" i przestępczość "zaczęła spadać". Dane nie potwierdzają

Jarosław o Lechu: "mocno dokręcił śrubę" i przestępczość "zaczęła spadać". Dane nie potwierdzają

Źródło:
Konkret24

"Wystarczyło kilka miesięcy rządów koalicji 13 grudnia, a zyski Orlenu spadają" - oświadczył poseł PiS Radosław Fogiel, komentując wyniki spółki za pierwszy kwartał 2024 roku. Eksperci przeanalizowali dokładnie te dane i wskazują rzeczywistych "trzech głównych winowajców".

Fogiel o spadku zysku Orlenu po "kilku miesiącach rządów". Eksperci: oto winowajcy

Fogiel o spadku zysku Orlenu po "kilku miesiącach rządów". Eksperci: oto winowajcy

Źródło:
Konkret24

Kandydatka PiS do europarlamentu Małgorzata Gosiewska broni prezesa partii - jej zdaniem Jarosław Kaczyński nigdy nie mówił, że migranci przenoszą pasożyty. Przypominamy, kiedy takie słowa padły.

Kaczyński, migranci i pasożyty. Gosiewska: nie ma takiego cytatu. Jest

Kaczyński, migranci i pasożyty. Gosiewska: nie ma takiego cytatu. Jest

Źródło:
Konkret24

Europoseł Adam Bielan twierdzi, że obecna koalicja rządząca nie protestowała w 2017 roku przeciwko ustawie, która zmieniła zasady funkcjonowania Funduszu Sprawiedliwości. To nieprawda. Przypominamy, jak wyglądało głosowanie nad ustawą z wrzutką o Funduszu.

Bielan: obecnie rządzący nie protestowali, gdy zmieniano przepisy o Funduszu Sprawiedliwości. To nieprawda

Bielan: obecnie rządzący nie protestowali, gdy zmieniano przepisy o Funduszu Sprawiedliwości. To nieprawda

Źródło:
Konkret24

Po meczu siatkarskim w Suwałkach pojawiły się informacje o rzekomym wpuszczaniu za darmo ukraińskich kibiców. Te doniesienia nie są prawdziwe, a ich celem jest antagonizowanie obu narodów.

"Polscy kibice 130 złotych za bilet, Ukraińcy za darmo"? Nieprawda

"Polscy kibice 130 złotych za bilet, Ukraińcy za darmo"? Nieprawda

Źródło:
Konkret24

Były prezes Rządowego Centrum Legislacji Krzysztof Szczucki twierdzi, że nie wykorzystywał tego stanowiska i publicznych pieniędzy do walki o fotel posła. Prześledziliśmy jego aktywności w okręgu, z którego startował. Już w prekampanii prezes RCL jeździł tam, by przekazać wozy strażakom, wspierać lokalnych polityków PiS, odsłaniać pomnik, wmurowywać kamień węgielny, rozdawać na ulicy kwiaty czy nawet papieskie encykliki.

"Co w tym złego?". Jak Szczucki za publiczne pieniądze promował samego siebie

"Co w tym złego?". Jak Szczucki za publiczne pieniądze promował samego siebie

Źródło:
Konkret24

W przekazie polityków Prawa i Sprawiedliwości rząd znacząco obniżył 14. emeryturę i wprowadził "program 1000 minus". Tyle że wysokość tego świadczenia była znana już dawno i zapisana w przepisach przyjętych jeszcze w 2021 roku, a ubiegłoroczna nadzwyczajna podwyżka wynikała z pomyłki Jarosława Kaczyńskiego.

PiS: rząd obniża 14. emeryturę. Takie przepisy przyjęto już w 2021 roku. Wyjaśniamy

PiS: rząd obniża 14. emeryturę. Takie przepisy przyjęto już w 2021 roku. Wyjaśniamy

Źródło:
Konkret24