Strajk nauczycieli, obecnie zawieszony, zwrócił uwagę na to, jak wynagradzani są pracownicy całej sfery budżetowej. Z analizy, jaką na podstawie danych GUS przeprowadził Konkret24 wynika, że od kilku lat, mimo wzrostu płac, wciąż najgorzej wynagradzane są osoby zatrudnione w edukacji, służbie zdrowia oraz pracownicy cywilni w służbach mundurowych. Najwyższe wynagrodzenia są za to w naczelnych organach administracji państwowej.

Jak wynika z danych i komunikatów prezesa Głównego Urzędu Statystycznego, przeciętne wynagrodzenie w gospodarce narodowej w ostatnich pięciu latach wzrosło z 3783 zł w 2014 r. do 4585 zł brutto miesięcznie w 2018 r.

Budżetówka powyżej średniej krajowej

W tym czasie, przeciętne miesięczne wynagrodzenie brutto w sferze budżetowej było wyższe od średniego wynagrodzenia w gospodarce narodowej. Od 2014 r. płace w budżetówce wzrosły o ok. 15 proc. – z 4109 zł w 2014 r. do 4717 zł w 2018 r. Tempo wzrostu tych płac było jednak niższe od wzrostu płac w całej gospodarce narodowej (ok. 20 proc. wzrostu) i w sektorze przedsiębiorstw (21 proc.).

Przeciętne miesięczne wynagrodzenie
Przeciętne miesięczne wynagrodzenie Foto: Konkret24 / GUS

Dane GUS, zbierane w opracowaniach "Zatrudnienie i wynagrodzenia w gospodarce narodowej" pokazują, że mimo wzrostu płac, wciąż najgorzej opłacanymi pracownikami sfery budżetowej są zatrudnieni w działach kultura, opieka zdrowotna i edukacja. Średnie zarobki pracowników instytucji zajmujących się działalnością kulturalną i rozrywkową w latach 2014-2017 nie przekroczyły ani razu 4 tys. zł. W 2017 r. przeciętne miesięczne wynagrodzenie brutto tej grupy wyniosło 3739 zł.

"W każdej chwili można ten strajk odwiesić"

Podobnie kształtowały się wynagrodzenia zatrudnionych w opiece zdrowotnej i pomocy społecznej. W 2014 r. było to 3278 zł., w 2018 – 3940 zł.

Jeśli chodzi o wynagrodzenia pracowników edukacji, to od 2014 r. wzrosły one o ok. 12 proc. (3 pp. poniżej wzrostu płac w całej sferze budżetowej) – z 3884 zł w 2014 do 4353 zł. w 2018 r.

Porozumienie ministerstwa i lekarzy rezydentów

Urzędnik urzędnikowi nierówny

W najlepszej sytuacji finansowej byli zatrudnieni w administracji publicznej – państwowej i samorządowej. Ich przeciętne wynagrodzenie rosło najbardziej – o 17 proc. od 2014 r. i było także najwyższe.

W 2018 r. przeciętne miesięczne wynagrodzenie brutto w administracji wyniosło 5520 zł. Najlepiej wynagradzanymi urzędnikami byli pracownicy naczelnych organów państwowych – tu średnie zarobki wyniosły w ubiegłym roku 6011 zł.

NBP publikuje informacje o wynagrodzeniach w 2018 roku

Bardziej konkretne liczby przynosi sprawozdanie szefa Służby Cywilnej, "Sprawozdanie o stanie służby cywilnej i o realizacji zadań tej służby w 2018 roku", przesłane w końcu marca do premiera. Pokazuje ono znaczne zróżnicowanie w pensjach urzędników.

Najlepiej wynagradzani są pracownicy ministerstw – zarabiają średnio ok. ponad 8,5 tys. zł (najwięcej w Ministerstwie Spraw Zagranicznych i Ministerstwie Finansów – ok. 9,5 tys.). Najgorzej – pracownicy powiatowych komend policji – ich średnie wynagrodzenie to ok. 3,4 tys. zł miesięcznie brutto. Uśrednione zarobki całego Korpusu Służby Cywilnej prezentują się nie najgorzej – ponad 5,8 tys. zł.

Przeciętne wynagrodzenie w Korpusie Służby Cywilnej
Przeciętne wynagrodzenie w Korpusie Służby Cywilnej Foto: Konkret24 / Szef Służby Cywilnej

Ale jak zwracał uwagę szef SC, "dynamika wynagrodzeń w korpusie służby cywilnej była jednak niższa niż w gospodarce narodowej i sektorze przedsiębiorstw". Według jego informacji, wynagrodzenia w administracji terenowej bardzo często są nieadekwatne do rangi zadań, kompetencji i odpowiedzialności członków korpusu służby cywilnej. W 1149 urzędach, zatrudniających około 23 tys. członków korpusu służby cywilnej (20 proc. korpusu), wynagrodzenia są niższe niż w gospodarce narodowej.

W kolejce do podwyżki

By zahamować narastającą falę niezadowolenia i zwolnień z pracy, rząd zapisał w ustawie budżetowej wzrost kwoty bazowej, wg której wyliczane są zarobki KSC, do poziomu 1916,94 zł brutto (po raz pierwszy od 10 lat). Są też dodatkowe środki na wynagrodzenia, m.in. dla inspekcji nadzoru weterynaryjnego, nadzoru budowlanego, transportu drogowego. Wyższe wypłaty dostaną też pracownicy Krajowej Administracji Skarbowej i żołnierze.

Rzeczniczka ZNP: zrobiliśmy kolejny ukłon w stronę możliwości budżetowych

Oprócz nich, w tym roku podwyżki dostaną także ci wynagradzani z budżetu państwa, którzy w 2018 roku swoimi protestami zmusili rząd do płacowych ustępstw: policjanci (+655 zł brutto), ratownicy medyczni (+1200 zł brutto), a ostatnio nauczyciele, choć rządowych propozycji nie zaakceptował ZNP, a jedynie nauczycielska Solidarność.

Autor:  Piotr Jaźwiński
Źródło:  Konkret24; zdjęcie: Shutterstock

Pozostałe

Mniej restauracji, barów, stołówek. Jak pandemia wpłynęła na gastronomię

O 26 procent niższe przychody z działalności gastronomicznej, prawie 11-procentowy spadek liczby lokali - to skutki tylko pierwszego roku pandemii. Według Izby Gospodarczej Gastronomii Polskiej rok 2021 był jeszcze gorszy. Aż 64,6 procent przedstawicieli branż gastronomicznej i hotelarskiej badanych przez GUS w grudniu stwierdziło, że skutki pandemii zagrażają stabilności ich firm.

Jacek Kurski, COVID-19 i procedury. Pytania bez odpowiedzi

Ewentualna choroba COVID-19 prezesa Telewizji Polskiej Jacka Kurskiego i jego wyjazd do Paryża jest tematem mediów od trzech tygodni. Z tym że nie chodzi o przebieg choroby, lecz o zastosowanie wobec szefa TVP procedur, na które zwykły pacjent raczej liczyć nie może - i co do których eksperci, z którymi rozmawialiśmy, nie znajdują podstaw prawnych.