Ast: w Europie są kraje, w których jest przewidziana konfiskata auta za jazdę po alkoholu. Ile ich jest?

Poseł Prawa i Sprawiedliwości i wiceprzewodniczący sejmowej Komisji Ustawodawczej Marek Ast 7 grudnia na antenie programu I Polskiego Radia został zapytany o nowelizację Kodeksu karnego, która przewiduje konfiskatę samochodów nietrzeźwym kierowcom. Zgodnie z nowym prawem nietrzeźwy kierowca, który będzie miał nie mniej niż 1,5 promila alkoholu we krwi, straci samochód niezależnie od tego, czy spowodował wypadek drogowy. Jeżeli do wypadku nie dojdzie, a kierowca będzie miał od 0,5 do 1,5 promila alkoholu we krwi, sąd będzie mógł odstąpić od orzeczenia przepadku auta. Recydywiście przepadek będzie orzekany już przy powyżej 0,5 promila alkoholu. Ten przepis wejdzie w życie rok po opublikowaniu nowelizacji ustawy, czyli pod koniec przyszłego roku - ustawa została podpisana przez prezydenta i czeka na publikację w Dzienniku Ustaw.

Marek Ast, pytany o argumenty za wprowadzeniem takiego przepisu, mówił głównie o funkcji odstraszającej. "Druga rzecz to jest kara, która musi być w takich sytuacjach dotkliwa. Jak do tej pory kary grzywny czy pozbawienia prawa jazdy nie skutkują, więc ta kara musiała być zaostrzona" - powiedział i dodał:

Sprawdziliśmy więc, w których krajach europejskich przewiduje się możliwość konfiskaty pojazdu za prowadzenie pod wpływem alkoholu.

Istnienie konfiskaty lub przepadku pojazdu w prawie karnym innych krajów europejskich było jednym z argumentów Ministerstwa Sprawiedliwości za wprowadzeniem takiego rozwiązania w Polsce. Jak napisano w uzasadnieniu projektu ustawy, "w znacznej części prawodawstw UE (np. Dania, Szwajcaria, Francja, Słowacja, Luksemburg, Belgia, Estonia, Finlandia, Słowenia, część landów RFN) przewidziany jest środek w postaci przepadku pojazdu".

Informacje do uzasadnienia pochodziły z opracowania "Tryb penalizacji zachowania polegającego na prowadzeniu pojazdu (mechanicznego i niemechanicznego) pod wpływem alkoholu w poszczególnych krajach Unii Europejskiej" wydanego przez Instytut Wymiaru Sprawiedliwości (IWS) w 2016 roku. Nowsze zestawienie państw, w których istnieje możliwość konfiskaty, opublikowała w marcu 2022 roku Kancelaria Radców Prawnych Turcza.

Na podstawie obu tych dokumentów oraz doniesień medialnych przeanalizowaliśmy stan prawny w 27 krajach Unii Europejskiej i czterech krajach należących do Europejskiego Stowarzyszenia Wolnego Handlu (EFTA: Norwegia, Szwajcaria, Islandia, Liechtenstein). Z analizy wynika, że poza Polską konfiskata samochodu za jazdę pod wpływem alkoholu jest możliwa w 12 krajach europejskich. Są to: Belgia, Dania, Estonia, Finlandia, Francja, Litwa, Luksemburg, Łotwa, Słowacja, Słowenia, Szwajcaria i Włochy.

W większości tych krajów granicą, powyżej której kierowcom grozi przepadek pojazdu, jest 0,5 promila alkoholu. Mniej jest na Litwie (0,4 promila). W Estonii i na Słowacji (0 promili), z tym że w ostatnim z tych krajów "ta sankcja jest stosowana w minimalnym stopniu", jak piszą prawnicy Instytutu Wymiaru Sprawiedliwości. Najwyższe limity obowiązują we Włoszech (1,5 promila) i w Danii (2 promile).

W trzech innych krajach - Austrii, Holandii i Niemczech - istnieje możliwość konfiskowania samochodów, ale za inne wykroczenia niż prowadzenie pod wpływem alkoholu. W Austrii jest to m.in. dwukrotne przekroczenie dozwolonej prędkości czy jazda mimo odebrania prawa jazdy z powodu przekroczenia prędkości. W Holandii nie wolno jeździć niezarejestrowanym samochodem: w przypadku kontroli policja zabiera auto na dwa tygodnie, a jeśli w tym czasie nie dostarczy się odpowiednich dokumentów, samochód jest złomowany. W Niemczech przepadek auta może nastąpić przez brak ubezpieczenia OC, choć kwestia konfiskat jest regulowana na poziomie poszczególnych landów.