Sędziowie Sądu Najwyższego sami przeglądali karty do głosowania przy protestach wyborczych w 1993 i 2005 r. – wynika z informacji, jakie Konkret24 otrzymał z Zespołu Prasowego Sądu Najwyższego.

Jak wyjaśnił Krzysztof Michałowski z Zespołu Prasowego SN, nie było to ponowne przeliczanie głosów, ale sprawdzanie kart do głosowania pod kątem zarzutów podniesionych w wyborczych protestach.

Kto przeliczy głosy?

Po tym, jak Komitet Wyborczy Prawo i Sprawiedliwość tydzień po tegorocznych wyborach parlamentarnych złożył do Sądu Najwyższego sześć protestów wyborczych dotyczących wyborów do Senatu, pojawiło się pytanie kto mógłby ponownie przeliczyć głosy w okręgach, w których wynik zakwestionowano.

Rzecznik SN sędzia Michał Laskowski wskazywał wówczas na dwie drogi. - Albo droga pomocy sądowej, czyli zwrócenie się do sądu rejonowego, który będzie to robił, albo liczenie osobiście przez Sąd Najwyższy, przez tych trzech sędziów lub nawet wyznaczenie rozprawy i liczenie głosów. Jest to możliwe teoretycznie. Zdaje się, że raz - w latach 90. - coś takiego się zdarzyło, że liczono tutaj głosy  - mówił dla TVN24 sędzia Laskowski.

W dostępnych w Monitorze Polskim uchwałach Sądu Najwyższego z lat 90., stwierdzających ważność wyborów, znaleźliśmy informację, która może potwierdzać słowa rzecznika. Chodzi o uchwałę SN z 6 grudnia 1993 r. o ważności ówczesnych wyborów parlamentarnych.

Sąd dokonał oględzin

W uchwale Izby Administracyjnej, Pracy i Ubezpieczeń Społecznych Sądu Najwyższego (to ona wówczas rozpatrywała wyborcze protesty i orzekała o ważności wyborów) stwierdzono zasadność protestów naruszających art. 96 ówczesnej ordynacji wyborczej. Naruszenie polegało, jak napisano w uchwale, "na pozostawieniu na kartach do głosowania nazwisk osób, które w dniu wyborów nie były już kandydatami, bez dostatecznego poinformowania wyborców o tym fakcie". Dotyczyło to wyborów w dwóch okręgach - 1 (obejmującym Warszawę ) i 17 (rejon gliwicki).

Dla wydania postanowienia sędziowie zdecydowali o przejrzeniu kart z glosami nieważnymi, jakie oddano w tych okręgach. Z pomocą pracowników administracji "Sąd Najwyższy dokonał oględzin 37 539 kart do głosowania uznanych za nieważne w okręgach wyborczych nr 1 i nr 17. Okazało się, że 2 658 wyborców oddało głosy na osoby nie będące już kandydatami, co skutkowało nieważność tych głosów". Ale, jak zdecydowali sędziowie, ten fakt nie miał "jednak wpływu na wynik wyborów z uwagi na warunki konieczne do uzyskania mandatów przez poszczególne komitety wyborcze".

Fragment uchwały Sądu Najwyższego w sprawie ważności wyborów w 1993 r.
Fragment uchwały Sądu Najwyższego w sprawie ważności wyborów w 1993 r.

Po wyborach w 1993 r. SN rozpoznał 81 protestów i stwierdził, że wybory były ważne.

Dowód z oględzin

Kolejny raz, kiedy sędziowie sami sprawdzali karty do głosowania, miał miejsce po wyborach w 2005 r. Rozpoznając wyborcze protesty, dotyczące wyników glosowania w pięciu obwodach w Warszawie, Krakowie i Piotrkowie Trybunalskim, sędziowie (ten sam trzyosobowy skład orzekający w każdym przypadku) postanowili "dopuścić dowód z oględzin kart do głosowania".

Dla zweryfikowania podnoszonych zarzutów – niezaliczenia oddanych głosów kandydatowi albo niewłaściwego przypisania oddanych głosów innemu kandydatowi tej samej listy – sędziowie zwrócili się do prezydentów tych miast o przesłanie do SN kart do głosowania z określonych obwodów glosowania.

Po ich przejrzeniu - czyli w języku kodeksu "przeprowadzeniu dowodu z oględzin kart do glosowania" - sędziowie jeden protest odrzucili, w trzech postanowieniach uznali zasadność protestów, ale stwierdzone naruszenie nie miało żadnego wpływu na wynik wyborów.

Po rozpoznaniu 136 protestów wyborczych Sąd Najwyższy w uchwale całej Izby Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych z 15 grudnia 2005 r. uznał ważność wyborów do Sejmu, a w przypadku Senatu – uznał za nieważne wybory w okręgu nr 27 w Częstochowie i nakazał ponowne tam wybory. Była to jedyna taka decyzja SN w historii wyborów parlamentarnych w Polsce.

Po przeprowadzonych w styczniu 2006 r. ponownych wyborach w tym okręgu, do Sądu Najwyższego nie wpłynął już żaden protest.

Z sędziów SN, którzy w 1993 r. orzekali o ważności wyborów, tylko jeden wciąż jest w Sądzie Najwyższym. Z tych, którzy stwierdzili ważność wyborów w 2005 r. - pięcioro pracuje w SN. Żaden w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych, do której to kompetencji należy obecnie ocena wyborczych protestów i orzekanie o ważności wyborów.

Autor:  Piotr Jaźwiński
Źródło:  Konkret24

Pozostałe

Patryk Jaki w błędzie - rezolucja Parlamentu Europejskiego bez pomyłek

Europoseł Patryk Jaki opisał na jednym z portali społecznościowych rzekome błędy w treści rezolucji Parlamentu Europejskiego w sprawie penalizacji edukacji seksualnej w Polsce. Stwierdził, że niepoprawne miały być informacje o autorze, statusie, treści i celu projektu ustawy "Stop pedofilii". Internauci znaleźli na stronie Europarlamentu treść przyjętej rezolucji i sprawdzili, że zarzuty Jakiego są błędne.

Kto, kiedy i jak łamał parlamentarne zwyczaje? Wzajemne oskarżenia

Pierwsze posiedzenia nowo wybranych izb parlamentu skłoniły polityków zarówno opozycji, jak i partii rządzącej do wzajemnych oskarżeń o łamanie długoletnich zwyczajów parlamentarnych. Dotyczyło to kolejności ślubowań poselskich, a głównie kwestii personalnych - wysuwania kandydatur na marszałków i liczby wicemarszałków obu izb. Nie wszystkie te kwestie są zapisane w regulaminach parlamentu.

Dyskusja o unijnych flagach w Senacie. "Powrót do normalności" czy "hucpa"?

W holu Senatu pojawiły się flagi europejskie. Do niedawna były tam tylko biało-czerwone flagi Rzeczpospolitej Polskiej. Nowy marszałek Tomasz Grodzki nazwał zmianę "drobnym gestem powrotu do normalności". Wypowiedź spotkała się z reakcją byłego marszałka Stanisława Karczewskiego, który zauważył, że unijne flagi były obecne w Senacie przez cały okres jego kadencji. Sprawdzamy na zdjęciach, czy i gdzie flagi były.

Wbrew zapewnieniom, marszałek Karczewski wyłączał opozycji mikrofony

Nigdy nie ograniczałem czasu, nigdy nie wyłączałem mikrofonów - powiedział po przegranym głosowaniu na stanowisko marszałka Senatu Stanisław Karczewski. Jednak co najmniej dwie takie sytuacje miały miejsce. Było to w czasie najgorętszych debat senackich w poprzedniej kadencji izby, gdy trwały prace nad pakietami ustaw sądowych.