Cena koszyka podstawowych produktów a lipcowa obniżka VAT - zmiana niewielka

Lipcowa obniżka VAT a cena koszyka podstawowych produktów: zmiana niewielkaShutterstock

Czy lipcowa obniżka stawek VAT na niektóre produkty sprawi, że codzienne zakupy potanieją? Tak sugerował na Facebooku premier Mateusz Morawiecki. Pierwsze dostępne dane nie pokazują znacznych obniżek. Średnia cena koszyka podstawowych produktów w e-sklepach jest na podobnym poziomie co w czerwcu.

Tabela cen wybranych produktów po zmianie stawek VAT pojawiła się 1 lipca na facebookowym profilu premiera Mateusza Morawieckiego. I chociaż szybko wpis został skasowany, w sieci zachowały się jego kopie. Także wiele portali internetowych zdążyło opisać i opublikować grafikę wraz z komentarzem premiera. Przekonywał on, że obóz Zjednoczonej Prawicy konsekwentnie realizuje obietnice wyborcze, podczas gdy opozycja i jej kandydat w wyborach prezydenckich "jedyne, co robią, to seryjnie mijają się z prawdą". U dołu grafiki widniał hasztag #DUDA2020.

Grafika opublikowana na profilu premiera na Facebooku
Grafika opublikowana na profilu premiera na FacebookuGrafika opublikowana na profilu premiera na Facebookufacebook

"Niech przemówią zatem twarde liczby" - napisał na Facebooku Mateusz Morawiecki. "Oto przykładowy koszyk podstawowych produktów spożywczych SPRZED i PO wprowadzonej przez rząd i podpisanej niezwłocznie przez Prezydenta Andrzej Duda ustawie o nowej matrycy VAT".

W tabeli pokazano ceny z internetowego supermarketu francuskiej sieci. W zestawie produktów znalazły się: musztarda, pomarańcze, pieluchy, kiwi, banany, cytryny, tymianek, sucharki, gałka muszkatołowa, tampony, paluszki z sezamem, migdały, krakersy, cynamon, pieprz, herbatniki, rogalik, piernik, chipsy ziemniaczane, dwa rodzaje ciastek oraz fotelik samochodowy. W zestawieniu Mateusza Morawieckiego ceny wszystkich tych produktów spadły. Według premiera po zmianie stawek VAT osoba, która kupiła taki koszyk, miałaby oszczędzić 67,90 zł. Pierwotna cena koszyka miała wynieść 575,35 zł, a po z uwzględnieniem zmiany VAT - 507,45 zł.

Nie wiemy, czy nowe ceny z grafiki premiera rzeczywiście przedstawiają prawdziwe ceny w tym sklepie internetowym 1 lipca, czy są ich symulacją uwzględniającą zmianę stawek VAT. Ich wysokość zgadza się z wyliczeniami nowych stawek z wahaniami do 1 gr. Wyjątkiem jest cena fotelika samochodowego - wskazuje na promocję.

Premier wyjaśniał w poście, że zmiany mają na celu ujednolicenie stawek podatkowych, a VAT na wiele podstawowych i niezbędnych do codziennego życia produktów został obniżony.

Zmiany w stawkach VAT
Zmiany w stawkach VATtvn24

"A Wy co wrzucacie do koszyka?"

Zestawienie produktów przygotowane przez premiera budziło wątpliwości internautów. Niektórzy zwracali uwagę na zawyżający różnicę cen starego i nowego koszyka fotelik samochodowy. Oszczędność tylko na tym produkcie stanowiła ponad 80 proc. całej zaoszczędzonej kwoty.

Na sprzeczność między słowami premiera o "przykładowym koszyku podstawowych produktów", a produktami podanymi w tabeli zwróciła uwagę jedna z użytkowniczek Twittera. "A Wy co wrzucacie do koszyka przy okazji cotygodniowych zakupów? Ja tak w ogóle kupuję nowy fotelik co dwa dni, bo taka jestem bogata i taki mam kaprys. Dawno tak chamskiej manipulacji nie widziałam" - napisała internautka.

Nowa matryca VAT: co potaniało od lipca?

Nowa matryca stawek VAT miała wejść w życie od 1 kwietnia br., ale termin został przesunięty na 1 lipca. Na niektóre produkty VAT obniżono, ale na niektóre podniesiono - by uporządkować cały system stawek VAT.

I tak VAT dla owoców tropikalnych i cytrusowych spadł z 8 do 5 proc. - jest więc taki, jak w przypadku wszystkich owoców. Podobnie 5-proc. stawką od lipca opodatkowane jest pieczywo każdego rodzaju i ciastka. Przed 1 lipca pieczywo i wyroby ciastkarskie były objęte trzema stawkami: 5, 8 i 23 proc., w zależności od terminu przydatności do spożycia lub daty minimalnej trwałości.

Od lipca spadł też VAT na niektóre orzechy (np. migdały, pistacje) - z 8 do 5 proc. W przypadku zup, bulionu, żywności homogenizowanej - w tym również dietetycznych środków spożywczych specjalnego przeznaczenia medycznego – stawka obniżyła się również z 8 do 5 proc.

W przypadku musztardy, niektórych przypraw przetworzonych (np. pieprzu, gałki muszkatołowej, tymianku) stawka spadła z 23 do 8 proc. Produkty dla niemowląt i dzieci, czyli żywność przeznaczona dla niemowląt i małych dzieci, smoczki, pieluszki oraz foteliki samochodowe, są teraz opodatkowane stawką 5 proc., podczas gdy wcześniej było to 8 proc. Taka sama obniżka dotyczy artykułów higienicznych (podpasek, tamponów, pieluch).

30.06.2020 | Potanieje chleb, podrożeją niektóre owoce morza. Od 1 lipca zmienia się VAT dla niektórych towarów
30.06.2020 | Potanieje chleb, podrożeją niektóre owoce morza. Od 1 lipca zmienia się VAT dla niektórych towarówFakty TVN

Natomiast wyższy VAT dotyczy teraz np. owoców morza (homarów, ośmiornic, krewetek, ostryg, kawioru etc.) oraz ich przetworów, a także przygotowywanych z nich posiłków w placówkach gastronomicznych. Stawka wzrosła do 23 proc. z 5 i 8 proc. Od 1 lipca z 8 do 23 proc. wzrosła też stawka na lód używany do celów spożywczych i celów chłodniczych oraz na drewno opałowe.

Koszyk produktów podstawowych w supermarkecie premiera

Przypomnijmy, grafika na profilu premiera sugerowała, że po zmianach stawek VAT łączna cena koszyka produktów wyniesie 507,45 zł, co stanowiłoby oszczędność 67,9 zł w porównaniu ze "starą ceną" 575,35 zł.

Spójrzmy więc na aktualne ceny produktów wymienionych w tabeli na profilu premiera. Jeśli taki sam koszyk produktów wybralibyśmy w tym samym sklepie internetowym 8 lipca po południu, zapłacilibyśmy 596,36 zł - czyli 88,90 zł więcej w stosunku do cen przedstawionych na grafice jako "nowe" oraz 21,01 zł więcej w stosunku do "starych cen". Na tę dużą różnicę wpływają przede wszystkim ceny pieluszek i fotelika. Gdyby zastąpić je "nowymi" cenami z tabeli premiera, wtedy cena całego naszego koszyka będzie zbliżona do tej na grafice premiera. Takie wyliczenia nie mają zatem wartości porównawczej.

Sprawdziliśmy również, jak zmieniły się ceny w tym samym sklepie internetowym, który wybrał premier, dla koszyka podstawowych, popularnych produktów wybranych przez branżowy portal Dlahandlu.pl. Serwis ten od ok. 10 lat monitoruje ceny podstawowych produktów spożywczych i umożliwia tworzenie przekrojowych analiz rynku.

I tak: porównując ceny z 16 czerwca i 7 lipca (data ostatniego badania Dlahandlu.pl), widać, że koszyk 50 podstawowych produktów potaniał o 24,58 zł.

Niektóre produkty objęte lipcową obniżką podatku VAT staniały nieznacznie - musztarda z 2,19 zł 1,99 zł; banany - z 4,99 na 4,85 zł; pomarańcze - z 6,99 na 5,99 zł. Nie zmieniła się cena cytryn - także objętych obniżką VAT.

Największy wpływ na różnicę w cenie koszyka miały niższe ceny wędlin: kiełbasy (tańsza o ponad 12 zł) i szynki (tańsza o blisko 10 zł). Stawka podatku VAT na te produkty nie zmieniła się, a obniżki prawdopodobnie wynikały z innych przyczyn.

Ceny w lipcu zbliżone do czerwcowych

Powyższe wyliczenia niewiele mówią o rzeczywistych wahaniach cen po zmianie matrycy VAT od lipca. By dowieść spadków lub wzrostów cen, należy porównywać zarówno koszyki zawierające reprezentatywne produkty kupowane przez większość Polaków, jak i zestawiać ceny nie jednego, lecz z wielu sklepów.

Na początku lipca nie ma jeszcze prognoz Głównego Urzędu Statystycznego co do wskaźników inflacji w lipcu. Pozostają internetowe porównywarki cen - takie jak wspomniany koszyk 50 produktów serwisu Dlahandlu.pl. W ostatnim czasie serwis zbiera dane wyłącznie ze sklepów internetowych. Porównanie wciąż jest niedoskonałe, ale daje lepsze wyobrażenie o działaniach rynku.

Porównanie średniej ceny koszyka 50 produktów z siedmiu sklepów internetowych monitorowanych przez Dlahandlu.pl wskazało nieznaczny spadek - o 4,26 zł - ceny 7 lipca wobec tej z 16 czerwca. W czerwcu za koszyk podstawowych produktów w wybranych sklepach internetowych trzeba było zapłacić średnio 303,94 zł, a w lipcu - 299,68 zł.

Ceny koszyka 50 podstawowych produktów w e-sklepach (w zł)
Ceny koszyka 50 podstawowych produktów w e-sklepach (w zł)Ceny koszyka 50 podstawowych produktów w e-sklepach (w zł)dlahandlu.pl

Jak komentuje serwis Dlahandlu.pl, w większości e-sklepów koszt koszyka 50 podstawowych produktów w lipcu jest na razie podobny do czerwcowego, gdy obowiązywał wyższy VAT na niektóre produkty. "Ruchy cenowe to efekt sezonowych spadków cen warzyw, które mają miejsce każdego roku. Na obniżkę VAT z podstawowych produktów załapały się bowiem jedynie banany i musztarda" - czytamy w artykule na stronie serwisu.

Autor: Krzysztof Jabłonowski / Źródło: Konkret24, Dlahandlu.pl, Tvn24, PAP; zdjęcie: Shutterstock/Twitter

Źródło zdjęcia głównego: Shutterstock

Pozostałe wiadomości

Według rozpowszechnianego w sieci cytatu prezydent Andrzej Duda miał na szczycie w Szwajcarii wzywać do "dekolonizacji" Rosji, a konkretnie: do jej podziału "na 200 państw etnicznych". To dezinformacja, szerzona także na prorosyjskich stronach. Słowa polskiego prezydenta zostały przeinaczone.

Duda zaproponował "podział Rosji na 200 państw etnicznych"? Co dokładnie powiedział

Duda zaproponował "podział Rosji na 200 państw etnicznych"? Co dokładnie powiedział

Źródło:
Konkret24

"Przyszłym pokoleniom zabrano lekarzy", "rząd nie chce, żeby w Polsce było więcej lekarzy" - piszą w sieci internauci, krytykując likwidację kierunków lekarskich na niektórych uczelniach. Takie decyzje jeszcze jednak nie zapadły. Trwa audyt. Naczelna Rada Lekarska tłumaczy, że bardziej niż ilość liczy się jakość kształcenia.

"Likwidują kierunki lekarskie"? Jaki problem ma dziewięć uczelni

"Likwidują kierunki lekarskie"? Jaki problem ma dziewięć uczelni

Źródło:
Konkret24

Informacja, jakoby w Wałbrzychu miał się pojawić jakiś autokar z uchodźcami z Afryki, od kilku dni jest rozpowszechniana w mediach społecznościowych - w różnej formie. Nie jest prawdziwa. Wygląda to na skoordynowaną akcję, której celem jest wywołanie negatywnych emocji wobec migrantów i uchodźców w Polsce.

"Zaczęło się", "autokar z uchodźcami w Wałbrzychu". Uwaga na fałszywkę

"Zaczęło się", "autokar z uchodźcami w Wałbrzychu". Uwaga na fałszywkę

Źródło:
Konkret24

"A czy państwo otrzymali już powołanie na ćwiczenia wojskowe..." - tego typu komentarze krążą w mediach społecznościowych w reakcji na publikowane w sieci karty powołań do wojska. Według nagłaśnianego przekazu wojsko ma teraz wysyłać więcej takich kart i to do osób "z łapanki". Uspokajamy i wyjaśniamy.

"Zapukało do mnie wojsko". Co wiemy o kartach powołań

"Zapukało do mnie wojsko". Co wiemy o kartach powołań

Źródło:
Konkret24

Krążąca w mediach społecznościowych zbitka zdjęć ma dowodzić, że podczas trwającej teraz wojny Palestyńczycy namalowali na ośle flagę Izraela, a potem go zabili. Jednak te fotografie nie są ze sobą powiązane i nie mają nic wspólnego z tym, co obecnie się dzieje w Gazie. To fake news.

Osioł z namalowaną flagą Izraela zamęczony przez "dzieci z Gazy"? To nieprawda

Osioł z namalowaną flagą Izraela zamęczony przez "dzieci z Gazy"? To nieprawda

Źródło:
Konkret24

W sieci rozchodzi się opowieść o tym, jak to prezydent Wołodymyr Zełenski rzekomo kupił kasyno i hotel na Cyprze - posty o tym wrzucane są przy okazji różnych wypowiedzi dotyczących Ukrainy. To kolejny przykład historii stworzonej przez rosyjską propagandę po to, by zdyskredytować ukraińskiego prezydenta - ale też tych, którzy pomagają Ukrainie. W tym między innymi polski rząd.

Zełenski, hotel i kasyno na Cyprze. Jak rosyjska propaganda tworzy napięcia dyplomatyczne

Zełenski, hotel i kasyno na Cyprze. Jak rosyjska propaganda tworzy napięcia dyplomatyczne

Źródło:
Konkret24

Uczestnicy rolniczego protestu w Brukseli utrzymują, że jedną z przyczyn interwencji policji był fakt, że nieśli polskie flagi. Tak samo sugerował w swoim tekście rolniczy portal. Brukselska policja wyjaśnia, dlaczego polscy rolnicy "zostali poproszeni o przeniesienie się" w inne miejsce. Nie o flagę chodziło.

Rolnicy w Brukseli "osaczeni", bo "chodzili z polską flagą"? Policja wyjaśnia powód

Rolnicy w Brukseli "osaczeni", bo "chodzili z polską flagą"? Policja wyjaśnia powód

Źródło:
Konkret24

Jedni twierdzą, że zastrzeganie numeru PESEL to wstęp do likwidacji gotówki, inni - że chodzi o większą inwigilację obywateli. Wokół nowej usługi narosło już wiele fałszywych przekazów. Weryfikujemy je.

"Jest drugie dno" przy zastrzeżeniu numeru PESEL? Rozwiewamy mity

"Jest drugie dno" przy zastrzeżeniu numeru PESEL? Rozwiewamy mity

Źródło:
Konkret24

Samolot podnosi się z pasa startowego, gdy tuż za nim, na tym samym pasie, ląduje już inny - taką scenę widać na filmie opublikowanym w mediach społecznościowych. Komentujący uznał to "przykład synchronizacji lądowania", ale wielu internautów nie wierzy w prawdziwość filmu. Jaka jest prawda?

"Ciekawy przykład synchronizacji" lądowania i startu samolotów? Wręcz przeciwnie

"Ciekawy przykład synchronizacji" lądowania i startu samolotów? Wręcz przeciwnie

Źródło:
Konkret24

Politycy PiS i Suwerennej Polski wykorzystują pismo wysłane przez Podlaski Urząd Wojewódzki do samorządowców jako dowód, jakoby rząd wydał "polecenie szukania miejsc na ośrodki dla nielegalnych migrantów". To przekaz nieprawdziwy, wzbudzający niepokój w lokalnej społeczności. Dokument dotyczy czego innego, a procedurę tę opisał dwa lata temu rząd Zjednoczonej Prawicy.

Rząd "szuka miejsc dla nielegalnych migrantów" na Podlasiu? O co chodzi z pismem wojewody

Rząd "szuka miejsc dla nielegalnych migrantów" na Podlasiu? O co chodzi z pismem wojewody

Źródło:
Konkret24

Według wielu internautów polsko-rosyjskę granicę na Mierzei Wiślanej wyznacza niski płot z siatki. Nagrania i zdjęcia publikowane w mediach społecznościowych pokazują dość liche ogrodzenie, które biegnie w poprzek plaży. Tyle że granica państwowa przebiega w innym miejscu i w inny sposób jest ochraniana. Wyjaśniamy.

"Tak wygląda nasza granica z Rosją"? Nie. Wygląda inaczej

"Tak wygląda nasza granica z Rosją"? Nie. Wygląda inaczej

Źródło:
Konkret24

W rozpoczynającym się jutro posiedzeniu Sejmu już nie będą brać udziału, a na mandaty posłów Parlamentu Europejskiego jeszcze czekają. Wyjaśniamy, jaka jest teraz sytuacja posłów, którzy w wyniku niedzielnych wyborów pojadą do Brukseli. I kiedy ich miejsca w Sejmie zostaną uzupełnione.

25 wybranych. Jeszcze nie są europosłami, a w Sejmie już nie zagłosują

25 wybranych. Jeszcze nie są europosłami, a w Sejmie już nie zagłosują

Źródło:
Konkret24, PAP

"W zamian za to wejdą prażone chrząszcze", "chyba trzeba wyjść z Unii, bo za chwile nic nie zjemy" - piszą oburzeni internauci, komentując rozpowszechnianą w sieci informację, jakoby Unia Europejska zakazała produkcji chipsów o smaku bekonowym. Tylko że to fake news. Chodzi o inny zakaz.

Unia zakazała chipsów o smaku bekonu? To nie tak, wyjaśniamy

Unia zakazała chipsów o smaku bekonu? To nie tak, wyjaśniamy

Źródło:
Konkret24

Czy Mariusz Kamiński, Maciej Wąsik i Daniel Obajtek mogą się już czuć bezpieczni, bo immunitet europosła "nie dotyczy czynów popełnionych przed wyborem"? Dyskusja na ten temat rozpoczęła się w sieci zaraz po ogłoszeniu wstępnych wyników głosowania. Tłumaczymy, czym różnią się sytuacje trójki przyszłych europosłów.

Immunitet europosła "nie dotyczy czynów popełnionych przed otrzymaniem mandatu"? To zależy

Immunitet europosła "nie dotyczy czynów popełnionych przed otrzymaniem mandatu"? To zależy

Źródło:
Konkret24

Podczas wizyty w Brukseli Jarosław Kaczyński przestrzegał przed "szaleństwem klimatycznym". Mówił, że człowiek nie wpływa na zmiany klimatu. Sugerował, że aby zredukować emisję CO2 do zera, trzeba by "zlikwidować ludzi w Europie". Przywoływał wątpliwe tezy naukowe. Nic z tego nie jest prawdą.

Kaczyński mówi o "szaleństwie klimatycznym" Brukseli. Cztery fałsze naraz

Kaczyński mówi o "szaleństwie klimatycznym" Brukseli. Cztery fałsze naraz

Źródło:
Konkret24

Telewizja Polska udostępniła redakcji Konkret24 informacje o zarobkach Jacka Kurskiego w latach 2016-2023. Startujący teraz do Parlamentu Europejskiego z list PiS były prezes TVP zarobił w sumie ponad 4,6 miliona złotych brutto. Wynagrodzenie rosło z roku na rok, w samym 2020 roku było to ponad milion.

Ile Jacek Kurski zarobił w TVP? Mamy pełne dane

Ile Jacek Kurski zarobił w TVP? Mamy pełne dane

Źródło:
Konkret24

W popularnym przekazie Niemcy i niemiecka firma rzekomo mają kontrolować poszukiwania "złóż surowców krytycznych" w okolicy Suwałk. Bogate złoża m.in. tytanu i wanadu jakoby "mają trafić do UE, a głównie do Niemiec". Poszukiwania rzeczywiście miały miejsce, ale ich celem wcale nie było wydobycie.

Na Suwalszczyźnie poszukują złóż krytycznych, "które mają trafić do Niemiec"? Wyjaśniamy

Na Suwalszczyźnie poszukują złóż krytycznych, "które mają trafić do Niemiec"? Wyjaśniamy

Źródło:
Konkret24

Po polskich ulicach "chodzą nielegalni, niezidentyfikowani migranci" - alarmują politycy PiS i Suwerennej Polski. Opowiadają, że relokacja w ramach paktu migracyjnego się już zaczęła, bo Niemcy przysłali nam tysiące migrantów "w ostatnich kilku miesiącach". Przestrzegamy: to przekaz fałszywy. Pakt migracyjny nie wszedł w życie, nie ma relokacji w jego ramach. Wyjaśniamy, jakie dane wykorzystano w tej narracji.

Prawica: "pakt migracyjny już działa", "Polska przyjmuje migrantów z Niemiec". Nie, to fałsz

Prawica: "pakt migracyjny już działa", "Polska przyjmuje migrantów z Niemiec". Nie, to fałsz

Źródło:
Konkret24

Pomagaliśmy straży pożarnej i szpitalom, nie braliśmy pieniędzy dla siebie, prawo na to pozwalało - tłumaczą politycy Suwerennej Polski i PiS, odpierając zarzuty w aferze Funduszu Sprawiedliwości. Rafał Bochenek mówi o "odwracaniu pojęć" i "nadawaniu nowego znaczenia" temu, co robił rząd Zjednoczonej Prawicy. Jednak to Suwerenna Polska stosuje strategię "odwracania pojęć" i manipuluje opinią publiczną. Wyjaśniamy.

Afera Funduszu Sprawiedliwości. Manipulacje Suwerennej Polski po ujawnieniu taśm

Afera Funduszu Sprawiedliwości. Manipulacje Suwerennej Polski po ujawnieniu taśm

Źródło:
Konkret24

Jarosław Kaczyński na wiecach uspokaja Polaków, że żyją w bezpiecznym kraju. Tłumaczy, że "rozpoczął to jego świętej pamięci brat, kiedy został ministrem sprawiedliwości". Wtedy to bowiem według prezesa PiS przestępczość w Polsce zaczęła spadać. Dane pokazują raczej trend przeciwny.

Jarosław o Lechu: "mocno dokręcił śrubę" i przestępczość "zaczęła spadać". Dane nie potwierdzają

Jarosław o Lechu: "mocno dokręcił śrubę" i przestępczość "zaczęła spadać". Dane nie potwierdzają

Źródło:
Konkret24

Kandydatka PiS do europarlamentu Małgorzata Gosiewska broni prezesa partii - jej zdaniem Jarosław Kaczyński nigdy nie mówił, że migranci przenoszą pasożyty. Przypominamy, kiedy takie słowa padły.

Kaczyński, migranci i pasożyty. Gosiewska: nie ma takiego cytatu. Jest

Kaczyński, migranci i pasożyty. Gosiewska: nie ma takiego cytatu. Jest

Źródło:
Konkret24

Były prezes Rządowego Centrum Legislacji Krzysztof Szczucki twierdzi, że nie wykorzystywał tego stanowiska i publicznych pieniędzy do walki o fotel posła. Prześledziliśmy jego aktywności w okręgu, z którego startował. Już w prekampanii prezes RCL jeździł tam, by przekazać wozy strażakom, wspierać lokalnych polityków PiS, odsłaniać pomnik, wmurowywać kamień węgielny, rozdawać na ulicy kwiaty czy nawet papieskie encykliki.

"Co w tym złego?". Jak Szczucki za publiczne pieniądze promował samego siebie

"Co w tym złego?". Jak Szczucki za publiczne pieniądze promował samego siebie

Źródło:
Konkret24

Po meczu siatkarskim w Suwałkach pojawiły się informacje o rzekomym wpuszczaniu za darmo ukraińskich kibiców. Te doniesienia nie są prawdziwe, a ich celem jest antagonizowanie obu narodów.

"Polscy kibice 130 złotych za bilet, Ukraińcy za darmo"? Nieprawda

"Polscy kibice 130 złotych za bilet, Ukraińcy za darmo"? Nieprawda

Źródło:
Konkret24