Kaczyński: samorządowcy złamali prawo przed wyborami kopertowymi. To manipulacja


Prezes PiS oskarża niektórych samorządowców, że złamali prawo i powinni odpowiadać karnie za to, że przed wyborami prezydenckimi w 2020 roku nie przekazali list wyborców. Te słowa to manipulacja, bo decyzje samorządowców były efektem niekonstytucyjnych działań premiera.

Prezes PiS na spotkaniu z mieszkańcami Szczecina 2 października otrzymał z sali pytanie dotyczące rozliczeń przeciwników politycznych: "Kiedy Radosław Sikorski (były szef MSZ i były marszałek Sejmu, obecnie europoseł Koalicji Obywatelskiej – red.) i jego koledzy, grający w moskiewskiej orkiestrze, zostaną rozliczeni za działanie na szkodę Polski?". Jarosław Kaczyński zaczął odpowiadać: "Wtedy, kiedy w Polsce zostanie przywrócona praworządność. Bo rzeczywiście dzisiaj sądy są takie, że nie bardzo jest co próbować". I dodał: "Dzisiaj mamy do czynienia z taką sytuacją, że ci, którzy spełnili obowiązek konstytucyjny, mówię o samorządowcach, i dali listy wyborcze, żeby w terminie przewidzianym w konstytucji przeprowadzić wybory prezydenckie, są ciągani po prokuraturze i nawet zdaje się już zapadły jakieś wyroki (…). Natomiast ci, którzy złamali ten obowiązek, konstytucję i art. 231 Kodeksu karnego paragraf pierwszy, czyli nie dopełnili swoich obowiązków, żyją sobie w spokoju".

Jarosław Kaczyński krytykuje samorządowców za wybory kopertowe
Jarosław Kaczyński krytykuje samorządowców za wybory kopertowe tvn24

Jarosław Kaczyński manipuluje, bo za niekonstytucyjne uznano nie decyzje samorządowców, ale decyzje Mateusza Morawieckiego, który właśnie wbrew prawu (o czym pisaliśmy w Konkret24 już w 2020 roku) polecił Poczcie Polskiej i Polskiej Wytwórni Papierów Wartościowych realizację wyborów prezydenckich. Potwierdziły to następnie wyroki sądów administracyjnych.

Przygotowania do "wyborów kopertowych"

By zrozumieć, co prezes PiS miał na myśli, trzeba cofnąć się do wiosny 2020 roku, do czasu, w którym rozpoczęły się przygotowania do wyborów prezydenckich. Zgodnie z postanowieniem marszałek Sejmu Elżbiety Witek z 5 lutego 2020 roku wybory prezydenta miały się odbyć 10 maja.

Po tym, jak 20 marca wprowadzono w Polsce stan epidemii w związku z COVID-19 PiS za wszelką cenę starał się doprowadzić do tego, by wybory odbyły się jednak we wcześniej zaplanowanym terminie. Przeprowadził przez Sejm chaotyczne nowelizacje Kodeksu wyborczego - poprzez wprowadzanie odpowiednich przepisów w ustawach dotyczących zwalczania skutków epidemii, a nie w specjalnej procedurze legislacyjnej, której wymagają zmiany w kodeksach.

W rezultacie pozbawiono Państwową Komisję Wyborczą jej ważnych uprawnień, wybory miały się odbyć korespondencyjnie, ich organizacją – na polecenie premiera z 16 kwietnia 2020 roku – miały się zająć Poczta Polska (dostarczenie i odbiór pakietów wyborczych do wyborców) oraz Polska Wytwórnia Papierów Wartościowych (druk pakietów i kart do głosowania).

Dwa tygodnie przed terminem wyborów Poczta Polska wysłała do prezydentów, wójtów i burmistrzów maile z żądaniem przekazania list wyborców. Wielu samorządowców (np. prezydenci Gdańska, Gdyni i Sopotu) odmówiło, argumentując, że te żądania nie mają podstaw prawnych, część zapowiedziała skierowanie spraw do prokuratury.

22 kwietnia 2020 roku minister cyfryzacji przekazał Poczcie Polskiej dane z bazy PESEL. Wybory kopertowe 10 maja jednak się nie odbyły. Na mocy politycznej umowy Jarosława Kaczyńskiego i Jarosława Gowina przesunięto je na 28 czerwca 2020 roku.

Bezprawne polecenia premiera

Już w kwietniu 2020 roku pisaliśmy w Konkret24, że polecenia premiera z 16 kwietnia, nakazujące Poczcie Polskiej i PWPW przygotowania do wyborów prezydenckich, są bezprawne. W swoich poleceniach premier powołał się na ówczesny art. 11 ust. 3 ustawy z 2 marca o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (tzw. ustawa antycovidowa).

"Prezes Rady Ministrów może, z własnej inicjatywy, wydawać polecenia obowiązujące podmioty, o których mowa w ust. 1 i 2. Wydając polecenie wobec przedsiębiorcy, Prezes Rady Ministrów może wyznaczyć organ odpowiedzialny za zawarcie umowy".

Wymienione podmioty to wszystkie organy administracji rządowej działające w województwie, państwowe osoby prawne, organy samorządu terytorialnego, samorządowe osoby prawne i samorządowe jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej, a także inne podmioty takie jak osoby prawne i jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej oraz przedsiębiorcy. Premier może wydawać takie polecenia pisemnie, telefonicznie, a nawet ustnie.

Tyle że kolejny ustęp tego artykułu stanowi: "Polecenia, o których mowa (…), są wydawane w związku z przeciwdziałaniem COVID-19". Prawnicy, których opinie przywoływaliśmy w kwietniu 2020 roku jednoznacznie stwierdzili, że organizacja wyborów nie mieści się w celach tych poleceń.

Prof. Anna Rakowska-Trela, konstytucjonalistka z Uniwersytetu Łódzkiego, pisała wówczas w opinii dla Konkret24, że premier powinien działać w ramach konstytucyjnej zasady legalizmu, czyli w granicach Konstytucji i ustaw. "Artykuł 11 jest wyjątkiem od tej zasady, bo przyznaje mu wyjątkowe kompetencje do wydawania poleceń, ale taki wyjątek należy interpretować zawężająco, tylko w zakresie celów, dla których przepisy są ustanawiane" – podkreśliła konstytucjonalistka. Celem tego przepisu nie była organizacja wyborów prezydenckich, a zwalczanie skutków pandemii.

Te opinie potwierdził choćby późniejszy wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 15 września 2020 roku. Sędziowie orzekli, że "decyzja Prezesa Rady Ministrów z 16 kwietnia 2020 r. naruszała rażąco art. 127 ust. 1 Konstytucji R.P. przez to, że zlecała Poczcie Polskiej przygotowanie wyborów Prezydenta Rzeczypospolitej wyłącznie korespondencyjnych, a więc w sposób, który nie gwarantował wyborcom wyborów równych, bezpośrednich i w głosowaniu tajnym i sprzeczny był z obowiązującym prawem. […] Polecenie Prezesa Rady Ministrów przygotowania wyborów wyłącznie korespondencyjnych wprost naruszało więc zasadę równości, bezpośredniości i tajności wyborów".

Wybory prezydenckie w czasie epidemii? Zaskakujący ruch PiS
Wybory prezydenckie w czasie epidemii? Zaskakujący ruch PiSFakty TVN

Bezprawne żądanie Poczty Polskiej

Na podstawie polecenia premiera z 16 kwietnia 2020 roku Poczta Polska wystąpiła tydzień później do wójtów, burmistrzów i prezydentów miast o listy wyborców. Prawnicy z Fundacji Krakowski Instytut Prawa Karnego i eksperci z Uniwersytetu Jagiellońskiego uznali wówczas, że "polecenie przekazania Poczcie Polskiej S.A. spisu wszystkich wyborców nie wyczerpuje przesłanki zapobiegania COVID-19", która wynika z ustawy z 2 marca 2020 roku. Ich zdaniem "obowiązujące przepisy prawa nie przewidują ani powszechnego, ani ograniczonego głosowania korespondencyjnego. Polecenie to nie może więc stanowić podstawy dla uzyskania przez Pocztę Polską S.A. uprawnień do otrzymania danych osobowych pochodzących z tych spisów".

Ich opinię również potwierdził Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w orzeczeniu z 22 lutego 2022 roku. Stwierdził bowiem, że "w dniu wystąpienia przez Pocztę Polską S.A. z wnioskiem o udostępnienie danych osobowych żaden przepis prawa powszechnie obowiązującego nie przewidywał dla Poczty Polskiej jakichkolwiek zadań i obowiązków związanych z organizacją wyborów prezydenckich w trybie korespondencyjnym.(…) Skoro nie miała takich zadań i obowiązków, to dane PESEL nie były jej potrzebne do ich realizacji".

24.04.2020 | Poczta Polska domaga się od samorządowców danych wyborców
24.04.2020 | Poczta Polska domaga się od samorządowców danych wyborcówFakty TVN

Bezprawna decyzja ministra cyfryzacji

Do WSA trafiła też skarga Rzecznika Praw Obywatelskich z 15 maja 2020 roku. RPO domagał się unieważnienia decyzji ówczesnego ministra cyfryzacji Marka Zagórskiego, który 22 kwietnia 2020 roku przekazał Poczcie Polskiej dane wyborców z bazy PESEL. W wyroku z 21 lutego 2021 roku WSA stwierdził, że Poczta Polska w ogóle nie miała prawa organizowania wyborów korespondencyjnych i nie mogła skorzystać w tym celu z przekazanych jej przez resort cyfryzacji danych z bazy PESEL.

"W dacie dokonania zaskarżonej czynności przez Organ [ministra cyfryzacji] Uczestnikowi [Poczcie Polskiej] nie przysługiwały bowiem żadne własne kompetencje w zakresie organizacji wyborów Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, do wykonania których potrzebne były udostępnione przez Ministra dane" - orzekł sąd administracyjny. I jak dodał sąd, w dniu decyzji ministra cyfryzacji (20 kwietnia) "nie istniała prawna możliwość przeprowadzenia wyborów prezydenckich w trybie korespondencyjnym (a w związku z zamiarem przeprowadzenia tego rodzaju wyborów wydana została decyzja Prezesa Rady Ministrów)".

Bezprawna decyzja wójta

Jarosław Kaczyński w Szczecinie powiedział, że "ci, którzy spełnili obowiązek konstytucyjny (…) i dali listy wyborcze, żeby w terminie przewidzianym w konstytucji przeprowadzić wybory prezydenckie, są ciągani po prokuraturze i nawet zdaje się już zapadły jakieś wyroki". 3 marca 2022 roku Sąd Rejonowy w Wągrowcu wydał wyrok w sprawie Macieja Kędzierskiego, wójta gminy Wapno, który przekazał Poczcie Polskiej dane wyborców ze swojej gminy. Sąd warunkowo umorzył postępowanie, ale uznał, że wójt nie miał do przekazania danych odpowiedniej podstawy prawnej.

"Ustawa pozwalała realizować zadania związane z organizacją wyborów prezydenta RP zapowiedzianych na 10 maja. Tyle że 20 kwietnia Poczta Polska nie organizowała tych wyborów. Przepisy, które na to pozwalały weszły w życie dopiero 9 maja (prezydent podpisał jej 8 maja). Oskarżony zaś dane przekazał 28 kwietnia. Decyzja premiera z 16 kwietnia 2020 roku była wydana z rażącym naruszeniem prawa" – tak ten wyrok opisała Sieć Obywatelska Watchdog Polska, która zaskarżyła decyzję wójta.

Wyrok sądu w Wągrowcu zaskarżyła prokuratura. Sąd Okręgowy w Poznaniu 28 lipca 2022 roku podtrzymał stanowisko sądu I instancji.

Reasumując: w przypadku wyborów kopertowych w świetle orzeczeń sądów prawo naruszyli nie samorządowcy, odmawiający przekazania list wyborców, ale przede wszystkim premier i minister cyfryzacji.

Autor: Piotr Jaźwiński / Źródło: Konkret24; zdjęcie: Marcin Bielecki/PAP

Pozostałe wiadomości

Między prezydentem a rządem trwa spór o odwołanie niektórych ambasadorów i powołanie nowych. Sprawdziliśmy, gdzie te stanowiska pozostają wciąż nieobsadzone. Izrael, Austria, Egipt, Włochy... - jak wynika z danych MSZ, problem dotyczy ponad 20 procent placówek zagranicznych.

Spór o ambasadorów. W ilu krajach wciąż ich nie ma?

Spór o ambasadorów. W ilu krajach wciąż ich nie ma?

Źródło:
Konkret24

Tytuł tekstu jednego z serwisów posłużył politykom opozycji do rozpowszechniania tezy o "rządowym festiwalu podwyżek". Chodzi o większe opłaty za publiczne żłobki. Tylko że ich wysokości nie ustala rząd, a powodem podwyżki jest rozporządzenie premiera... Mateusza Morawieckiego.

Przekaz PiS: rząd podnosi opłaty za żłobki. Nieprawda. Wyjaśniamy

Przekaz PiS: rząd podnosi opłaty za żłobki. Nieprawda. Wyjaśniamy

Źródło:
Konkret24

Po wizycie niemieckiego kanclerza Olafa Scholza w Warszawie wrócił temat reparacji wojennych. Jednak w trwającej debacie publicznej politycy raz mówią o "reparacjach", innym razem o "odszkodowaniach". Oba terminy oznaczają jednak inne pieniądze i dla kogo innego. Wyjaśniamy.

Polska i Niemcy: reparacje vs odszkodowania. Co mylą politycy

Polska i Niemcy: reparacje vs odszkodowania. Co mylą politycy

Źródło:
Konkret24

- W amerykańskiej polityce głośne wydarzenia polityczne interpretuje się w kategoriach zerojedynkowych, a to sprzyja rozpowszechnianiu teorii spiskowych - uważa prof. Małgorzata Zachara-Szymańska z Instytutu Amerykanistyki i Studiów Polonijnych UJ. Według profesor, te zaś powstają zwykle na zamówienie polityczne. Nie inaczej jest po zamachu na Donalda Trumpa w Pensylwanii.

"Ustawka", "rozkazy CIA", "spóźniony snajper". Teorie spiskowe po zamachu na Donalda Trumpa

"Ustawka", "rozkazy CIA", "spóźniony snajper". Teorie spiskowe po zamachu na Donalda Trumpa

Źródło:
Konkret24

Daniel Obajtek przekonuje, że upublicznione nagranie jego rozmowy z dziennikarzem Piotrem Nisztorem nie jest prawdziwe, bo "prokuratura odmówiła wszczęcia postępowania". Według niego to właśnie jest dowód, że "nie ma żadnych nagrań". Były prezes Orlenu manipuluje. Powód decyzji prokuratury był inny. Śledczy w ogóle nie badali prawdziwości nagrań.

Taśmy Obajtka. Prokuratura potwierdziła, że "nie ma żadnych nagrań"? Wcale nie

Taśmy Obajtka. Prokuratura potwierdziła, że "nie ma żadnych nagrań"? Wcale nie 

Źródło:
Konkret24

Pismo wysłane z tarnobrzeskiego Powiatowego Inspektoratu Nadzoru politycy Prawa i Sprawiedliwości publikują jako "dowód", że rząd wydał już "polecenie szukania miejsc na ośrodki dla nielegalnych migrantów". To nieprawda. W dokumencie nie ma słowa o migrantach, a powstał jako efekt przepisów uchwalonych za rządów Zjednoczonej Prawicy. Wyjaśniamy, o co chodzi w tej historii.

PiS: "ekipa Tuska szuka miejsc dla nielegalnych migrantów". Fałszywy przekaz

PiS: "ekipa Tuska szuka miejsc dla nielegalnych migrantów". Fałszywy przekaz

Źródło:
Konkret24

Upublicznione pismo Sztabu Generalnego dotyczące planów budżetowych wywołało dyskusję o rzekomo zakładanych cięciach wydatków na obronność. Szef MON zaprzecza i zapowiada najwyższy budżet od lat. Konkret24 uzyskał potwierdzenie, że takich cięć na razie nie będzie. O co więc chodzi w upublicznionym dokumencie i na jakim etapie tworzenia budżetu MON powstał?

Wydatki na wojsko w dół? MON zaprzecza. Tłumaczymy, jak powstaje ten budżet

Wydatki na wojsko w dół? MON zaprzecza. Tłumaczymy, jak powstaje ten budżet

Źródło:
Konkret24

"Dowód na antypolonizm warszawskich władz", "ocenzurowali portret patrona lotniska", "Polska ich uwiera" - piszą internauci w reakcji na doniesienia, że z hali Okęcia zniknął plakat z hasłem "Jesteśmy dumni z Polski". Ich zdaniem to skutek obecnych rządów. Nieprawda - decyzja zapadła za czasów Zjednoczonej Prawicy.

Hasło "Jesteśmy dumni z Polski" zniknęło z hali Okęcia. "Znak czasów"? Wyjaśniamy

Hasło "Jesteśmy dumni z Polski" zniknęło z hali Okęcia. "Znak czasów"? Wyjaśniamy

Źródło:
Konkret24

Nieopublikowanie przez Orlen wyników finansowych za drugi kwartał wywołało w sieci dyskusję o kondycji spółki. Zbigniew Kuźmiuk z PiS zasugerował, że "wyniki szorują po dnie". Naftowy koncern rzeczywiście poinformował, że nie przedstawi osobnego raportu za drugi kwartał 2024 roku - tylko że nie po raz pierwszy. Za czasów Daniela Obajtka też nie publikował. Wyjaśniamy, dlaczego.

Orlen nie publikuje wyników, bo "jest aż tak źle"? Powód jest inny

Orlen nie publikuje wyników, bo "jest aż tak źle"? Powód jest inny

Źródło:
Konkret24

Wicemarszałek Sejmu Krzysztof Bosak w dyskusji o niemieckich reparacjach dla Polski stwierdził, że już "co dwudziesty obywatel Niemiec jest polskiego pochodzenia". Niemieckie dane tego nie potwierdzają.

Bosak: "co dwudziesty obywatel Niemiec jest polskiego pochodzenia". Jednak nie

Bosak: "co dwudziesty obywatel Niemiec jest polskiego pochodzenia". Jednak nie

Źródło:
Konkret24

Jarosław Kaczyński zarzucił obecnemu rządowi łamanie konstytucji i tłumaczył, że to realizacja "zasady Tuska", która ma brzmieć: "prawo tak jak my je rozumiemy". Tylko że to fraza wyrwana z kontekstu wypowiedzi premiera - a był on wręcz odwrotny do tego, co sugeruje teraz prezes PiS.

"Prawo tak jak my je rozumiemy". Manipulacja Kaczyńskiego o "zasadzie" Tuska

"Prawo tak jak my je rozumiemy". Manipulacja Kaczyńskiego o "zasadzie" Tuska

Źródło:
Konkret24

Według autora popularnego posta przekaz medialny na temat ocieplenia klimatu to zabieg socjotechniczny. Dowodem ma być zestawienie dwóch map pogodowych pokazanych w telewizji - rzekomo z 1998 i 2023 roku - na których widać podobne wysokości temperatur, ale kolorystyka map jest różna. Tylko że takie zestawienie wprowadza w błąd i jest jednym z najczęściej rozpowszechnianych fake newsów dotyczących globalnego ocieplenia.

Temperatury podobne, a kolory inne. Co różni te mapy?

Temperatury podobne, a kolory inne. Co różni te mapy?

Źródło:
Konkret24

Z początkiem 2025 roku rzekomo miałby zacząć obowiązywać unijny podatek od domowych wypieków - taki przekaz krąży w polskiej sieci, a powielają go politycy opozycji. Tyle że Unia Europejska nic takiego nie planuje, a przekaz jest wynikiem niezrozumienia zmian w niemieckim systemie podatkowym.

UE wprowadza podatek od domowych ciast? Skąd ten fake news

UE wprowadza podatek od domowych ciast? Skąd ten fake news

Źródło:
Konkret24

W Polsce lekarzy nie jest "jakoś bardzo za mało", przekonywała w wywiadzie ministra zdrowia Izabela Leszczyna. Według niej źle nie jest, bo na jednego mieszkańca przypada więcej lekarzy niż w Belgii, Francji czy Luksemburgu. Skąd więc kolejki do poradni i braki na oddziałach szpitalnych? Oto czego nie pokazują dane przywołane przez ministrę.

Leszczyna: "nie mamy bardzo za mało" lekarzy. Czego dane nie pokazują?

Leszczyna: "nie mamy bardzo za mało" lekarzy. Czego dane nie pokazują?

Źródło:
Konkret24

Na wiecu przez Sejmem Jarosław Kaczyński opowiadał, jak to - jego zdaniem - obecny rząd "na głowie staje", by przestępców "z rąk wymiaru sprawiedliwości wyciągnąć". A jako przykład podał sprawę Włodzimierza Karpińskiego. Tyle że powiedział nieprawdę.

Prezes PiS opowiada o "wyciąganiu Karpińskiego z więzienia". Mija się z prawdą

Prezes PiS opowiada o "wyciąganiu Karpińskiego z więzienia". Mija się z prawdą

Źródło:
Konkret24

Michał Woś opublikował nagranie z fragmentem wypowiedzi Adama Bodnara, w którym - przekonuje Woś - minister sprawiedliwości przyznał, że zarzuty w sprawie Funduszu Sprawiedliwości mają "charakter polityczny". Tylko że wideo pokazane przez polityka Suwerennej Polski tak, jak to zrobił, jest manipulacją.

Woś o Bodnarze: minister przyznał, że "zarzuty mają charakter polityczny". Nieprawda, cytat ucięto

Woś o Bodnarze: minister przyznał, że "zarzuty mają charakter polityczny". Nieprawda, cytat ucięto

Źródło:
Konkret24

Zdjęcie ogrodzenia Urzędu Miasta Warszawy z tablicą "Strefa wolna od chrześcijan" jest rozpowszechniane w internecie, wzniecając po raz kolejny spór wokół zakazu symboli religijnych w stołecznym ratuszu. Tyle że tablica nie pojawiła się z inicjatywy urzędu, a krzyże w ratuszu pozostają na swoich miejscach. Wyjaśniamy, skąd ta kontrowersyjna plansza.

Tablica "strefa wolna od chrześcijan" na bramie warszawskiego ratusza? To polityczny happening

Tablica "strefa wolna od chrześcijan" na bramie warszawskiego ratusza? To polityczny happening

Źródło:
Konkret24

Politycy Prawa i Sprawiedliwości krytykują wszelkie działania prokuratury i organów państwa związane z wyjaśnianiem nieprawidłowości za poprzednich rządów. A poseł Piotr Gliński twierdzi stanowczo, że w czasach Zjednoczonej Prawicy "prawo nie było łamane". Przypominamy więc 10 najgłośniejszych przykładów naruszania prawa za poprzednich rządów.

Gliński: za rządów PiS "prawo nie było łamane". Było. Przypominamy

Gliński: za rządów PiS "prawo nie było łamane". Było. Przypominamy

Źródło:
Konkret24

Przekaz o tym, jakoby w Czechach, chcąc podjąć gotówkę w banku, trzeba zadeklarować, na co się ją przeznaczy, krąży w od kilku tygodni w polskich mediach społecznościowych. To jednak manipulacja - tego typu deklaracje dotyczą wyłącznie określonych sytuacji.

Czeskie banki pytają, "na co chcesz wydać gotówkę"? Wyjaśniamy

Czeskie banki pytają, "na co chcesz wydać gotówkę"? Wyjaśniamy

Źródło:
Konkret24

W mediach społecznościowych znowu masowo rozpowszechniany jest fałszywy cytat przypisywany Robertowi Makłowiczowi. To przykład trollingu internetowego.

Antypolska "wypowiedź" Makłowicza. Drugie życie fake newsa

Antypolska "wypowiedź" Makłowicza. Drugie życie fake newsa

Źródło:
Konkret24