Hartman pisze o "zdjęciu krzyży w warszawskim ratuszu". Urząd: "nie będą zdjęte"

Sprawa krzyży w warszawskim ratuszu wciąż budzi duże emocje, spontaniczne akcje w mediach społecznościowych w obronie krzyża oraz krytykę ze strony polityków prawicy. A z drugiej strony - pozytywne reakcje zwolenników decyzji Rafała Trzaskowskiego. Chodzi o zarządzenie z 8 maja 2024 roku prezydenta Warszawy w sprawie wprowadzenia "Standardów równego traktowania w Urzędzie m.st. Warszawy". Dokument opisała 16 maja stołeczna "Gazeta Wyborcza". Poinformowała wówczas: "Warszawa jako pierwsze miasto w Polsce zakazuje krzyży w urzędzie, a urzędnikom eksponowania symboli religijnych na biurkach".

Na te doniesienia szybko zareagowali politycy opozycji. Kandydat PiS do Parlamentu Europejskiego Tobiasz Bocheński nagrał wideo przed budynkiem urzędu miasta, w którym mówił: "Nie będzie wolno trzymać krzyża nawet na swoim biurku, urząd ma zostać pozbawiony wszelkiej religijnej symboliki. Jest to kolejny rozdział piłowania katolików". Poseł PiS Jarosław Sellin komentował na platformie X: "Zawsze mam krzyż na swoim biurku. Rozumiem, że w urzędzie stolicy mojego kraju już nie mógłbym pracować?" Poseł PiS i kandydat do Parlamentu Europejskiego Marcin Warchoł napisał: "Dziś Rafał Trzaskowski jest prezydentem Warszawy i zaczął piłować katolików. Zakazał krzyży w urzędzie miasta. Za rok może zostać prezydentem Polski. Zamknie kościoły?" Z kolei prezes partii Niepodległość Robert Bąkiewicz w swoim wpisie zestawił Trzaskowskiego z Włodzimierzem Leninem, Józefem Stalinem, Bolesławem Bierutem i Wojciechem Jaruzelskim. "To wszyscy ci komuniści, którzy walczyli z chrześcijaństwem, walczyli z krzyżem w przestrzeni publicznej, walczyli po prostu z Chrystusem" - powiedział na opublikowanym nagraniu.

CZYTAJ WIĘCEJ W KONKRET24: "Dyskryminacja", "łamanie konstytucji"? Zakaz krzyży w urzędzie a polskie prawo

Jak wyjaśniali pytani przez Konkret24 eksperci w zakresie prawa, zarządzenie nie łamie artykułu 53 konstytucji. Przyznali też, że przepisy te spowodują, iż na biurkach oraz na ścianach pomieszczeń urzędu miasta niedozwolone będzie umieszczanie jakichkolwiek symboli religijnych, w tym krzyży. Jednak decyzja należy do władz stołecznego ratusza.

27 maja sprawę zarządzenia Trzaskowskiego skomentował na platformie X prof. Jan Hartman, filozof. "Zdjęcie krzyży w warszawskim Ratuszu to wielki moralny przełom, zapowiadający wyzwolenie Polski od poddaństwa ciemnej i zdeprawowanej dyktaturze Watykanu. Niepodległa Polska jest już blisko. Brawo i dziękuję Panie Prezydencie Trzaskowski!" - napisał (pisownia oryginalna).

Tylko że - jak się dowiedzieliśmy - do "zdjęcia krzyży w warszawskim ratuszu" jednak nie dojdzie.

Zarządzenie Trzaskowskiego to wewnętrzny dokument urzędu skierowany do pracujących w nim osób. Dotyczy warunków, jakie powinny być spełnione, by w realizacji miejskich zadań zachowana była zasada równego traktowania. Chodzi nie tylko o relację urzędnik - osoba korzystająca z usług urzędu, ale również relacje między pracownikami. Standardy mają być stosowane w zakresie: postaw pracowników, ich wiedzy i umiejętności, przepisów oraz przestrzegania procedur i wytycznych. W dokumencie określono też obszar tzw. projektowania włączającego. Chodzi o to, aby usługi świadczone przez urząd były dostępne dla wszystkich, niezależnie od ich indywidualnych cech. Są też standardy określające zasady monitoringu i ewaluacji równego traktowania.

Wśród przyjętych standardów wyróżniają się m.in. te odnoszące się do neutralności religijnej. "W budynkach urzędu dostępnych dla osób z zewnątrz oraz podczas wydarzeń organizowanych przez urząd nie eksponuje się w przestrzeni (np. na ścianach, na biurkach) żadnych symboli związanych z określoną religią czy wyznaniem" - czytamy w dokumencie. Dalej zaznaczono, że nie dotyczy to symboli religijnych noszonych przez pracowników urzędu, np. medalików, krzyżyków czy tatuaży. Ponadto wszelkie wydarzenia organizowane przez urząd muszą mieć charakter świecki.

Gdy o sprawie zrobiło się głośno, zarówno sam Rafał Trzaskowski, jak i warszawscy urzędnicy zaczęli uspokajać. 16 maja prezydent stolicy tak to komentował w rozmowie z reporterką TVN24. - Zawsze mówiłem o tym, że urząd musi być miejscem absolutnie świeckim. Natomiast nikt nie będzie walczył z tradycją. Wielokrotnie organizowaliśmy obchody, w których jest msza święta, dlatego że taka jest tradycja, choćby podczas rocznic Powstania Warszawskiego. Ale czym innym jest sam urząd. Każdy może oczywiście eksponować swoje symbole sam, czy w miejscu, w którym pracuje. Po prostu chodzi tutaj o neutralność urzędu. To jest dla mnie sprawa absolutnie jasna. My nie jesteśmy od tego, żeby walczyć z tradycją. Wszystkich uspokajam - podkreślił.

17 maja na konferencji prasowej prezydent Warszawy ocenił, że zarządzenie wywołało niepotrzebny "szum" i wyjaśnił zapisy dokumentu. - Chodzi o zwykłe uporządkowanie sytuacji. Mieliśmy mnóstwo pytań, czy przestrzenie urzędu powinny być święcone, gdzie jest ewentualnie miejsce na eksponowanie symboli religijnych. Stąd bardzo szerokie zarządzenie - powiedział. Jak zaznaczył, zawiera ono jasne wytyczne i dotyczy kwestii związanych z równouprawnieniem, z zakazem dyskryminacji, ale również kwestii związanych z tym, że "przestrzenie w których obsługiwani są warszawiacy i warszawianki powinny być absolutnie neutralne". - Nikt nie zamierza prowadzić żadnej krucjaty, nikt nie zamierza postępować w sposób dogmatyczny - zapewnił prezydent Warszawy. Podkreślił, że zarządzenie dotyczy tylko przestrzeni urzędu.

Rzeczniczka ratusza Monika Beuth w wydanym 16 maja oświadczeniu zapewniała: "Nie ma mowy o nakazie usuwania krzyży czy innych symboli religijnych. Nikt nie ma zamiaru walczyć z tradycją ani wiarą kogokolwiek. (...) Są to zalecenia adresowane wyłącznie do pracowników biur i urzędów dzielnic i podkreślam, że każda osoba pracująca w urzędzie ma prawo używać symboli religijnych zgodnie ze swoimi przekonaniami. Standardy tego nie zakazują, mówią jedynie o neutralności urzędu, jako instytucji i odnoszą się wyłącznie do przestrzeni dostępnych dla osób z zewnątrz".

Rzeczniczka ratusza, zapytana 27 maja przez Konkret24, jak to jest z krzyżami w warszawskim urzędzie - czy te wiszące są lub będą zdejmowane - zapewniła: - Po wydaniu zarządzenia żadne krzyże nie zostały w budynkach urzędu zdjęte i nie będą zdjęte.

Monika Beuth wyjaśnia, że zarządzenie prezydenta mówi tylko o tym, jak być powinno. - Ale nikt nie będzie do nikogo przychodził i zabierał mu krzyży - podkreśla.